D I V I Seuerus Sc A nton inus refcripferunt,eos qui teftamento vetát quid alienari,nec caufam exprimunt,propter quam id fieri velint,nisiinuem*
aturperfona,cuiusrefpe&u h o c á teftatoredifpofitú fit; nulliusefie m o
menti fcripturam, quafi nudum prasceptum reliquerint: quiatalem legem tefta*
m ento non pofiint dicere.Q uód fi liberis, aut pofteris,aut libertis,aut heredibus, aut alijs quibufdam perfonis confidentes,eiufm odi voluntatem fignificaret,fer- uandam eam efle,fed ha?c neque creditoribus,neque fifco fraudi effe. nara fi here#
dis,propter teftatoris creditores, bona venierint,fortunam comunem fideicom- miflarij quoque fequuntur.
S T E 4-inter quatuor celebres 4 4- ennumeratus, fubtilem Sc q u o ti
dianam materiam continet, circa teftatorum prxcepta de bonis nó alienádis extra fam iliam Sc agna
tionem , eapotifsim úm ratióe, v t fa m ilix dignitas feruetur, cuius honor Sc d ign itas, deficientibus o p ib u s& d iu itijs, fecundum nonnullos perditur, v t v o lu it Bartol.jn l.i.in fi.& ibi quoque Ioh.de Piat. C.
de digni ta.lib.12.Socin.in confi. 246. Eleganter Sc fub- tiliter.col.z. v e r f prima ratio.lib.i.M atth.de Afflift.in Conftirut. Siciliat, incip. Intentionis, coi. 9. in 6. n ot.
Q uibus illud Menandri c5cinit:Paupertas,etiam n o
bilem ,vilem faeitfillaip Euripidis fententia id em a t- teftatur:Scis'ne quód nobiles quidem m ortaliu dum pauperes funt,no amplius clari exiftut? Sc quód Imp.
in l.i.C .q u an d o Sc q uib.quar.& c.lib.lo.appellat pau
pertatis vilitate, vel uti paupertas ipfa vilis fit Sc igno- bilis.nam vilitas & ignobilitas idem eft.Quibus adfti- pulatur dictum p o étx, libr. 6. Aeneid. dum d ic it : Et metus Sc m alefuadafames Sc turpis egeftas. Iftud di-
¿tum tamen m ihi nunquam placuit, propter pauper
tatem enim non perditur nobilitas, fed vilefcit quo
dam m odo,vt dicitIuuenalis: H audfácilé em ergunt, quorum virtutibus obftat,Res angufta d o m i:& vt á Plauto fcriptum eft, Prxftat diuitem efle & popula
rem , quám nobilem Sc m endicum, atque vt fcribit H orat.lib.s.ferm on.Saty.i. Et genus & virtus,nisi cú re ,v ilio r alga eft.idem atteftatur apud Euripidem Po lyxenes:Pauper enim nihil eft nobilis vir.idena in alio
lo co ait: N ih il generis nobilitas ad diuitias. Seneca in lib .d e rem ed .fortuito,ad G alion em in quit: Inuenies bonam vxorem ,fi nihil quxris nisi bonam , dum m o
d o né imagines proauoscp refpexeris, né patrim oniú, eui iam ipía nobilitas cefsit. Et né om ittamus noftra- tes,eiufdem fententix eft Bald.conf.67. quod reperi- tur inter Angeli fratris fui cófilia,& incipit: M artinas de F lo rttia,q ui adducit tex.in §.fancimus .in auth. de teftib.quitex.parum probare videtur, licét enim lo
quatur de diuitijs,non tamen eo m odo,p rout per Bal dum ,adducitur.H uic adftipulantur Curt. Iun. in cófi 44.coL4.1n fi.& Iacob.de fanft.Georg.m fuo traélat.
feud.char.29 .Sc Afflift.in confti. Q uam plurim us.col.
z.ver.quid autem fi dom inus & c .& vt dicit Bo. C urt.
in tra&at. de nobilita, coi. 2. verf. tertius Sc vltim us.
Sicut fides fine operibus m ortua eft,itá Sc nobilitas fi
ne diuitijs. Vitra iftas authoritates habes optim ú tex.
v b i cafus, in 1.1.4. fed & fi feruus. verf. Publice enim intereft.de ventr.infpici.q tex.loquitur de bonis con- ieruandis in familia,capiendo fam iliam pro agnatio
n e,vt eft tex.in l.pronunciatio, 4. com muni, de verb.
hgn if.H ancob caufam iura municipalia Italica, q u x volunt,vtextantibus m afculis, foeminx nó fuccedat, iudicantur fauorabilia,quia hoc m odo fam iliarú di
gnitas conferuatur,vt patet per D d.in 1.2. C . de in ius v o c .& habetur laté per Brun.in fuo com pendio Sta
tutorum . C u m ergó materia 4. noftri fit frequens, Sc inter illuftres perfonas plurim um pratticetur, fum - ma diligentia attendenda eft.l.legaui.de lib. leg. 1. iu- fto .c u m fim il.d e vfucap. nec opus eft eam pluribus verbis com mendare, cúm res ipía ex infrá dicendis
fefe
Jefe com m endet,v t vtar verbis lurifconf. in l.i.de re- latur fequi confilium . 1. 2.4-fina. manda.l. cum pat ftitu.m integ. 4-m a>ido.inf. tit.i.l.Q uintus.4.tína.inf.de annii.leo*^
Pro intelledu 4.noftri cum tota fua materia, p rx - cum hac ratione D d.pertranfeunt,vt patet híc per m ittendum eft,cüm textus nofter loquatur de pro h i- centiores á M onte Ferrato,Lufitanos,& alios. l¡ta ra~
bnione cum caula,vel fine caufa, q uom odó cauíx ex- tío fic declarata, nunquám m ihi placuit, nec videtur 1 preisio confideretur in tex.noftro. t Confiderari p o- procedere,aut conuenire verbis vel menti 1C. Inpri
teft exprefsio caufx dupliciter,Exprefsé óc tacité:Pri- mis enim non videtur eífe verum , quód quandótel m o caiu confideratur expreísio cauíx ratione vtilita- ftator prohibet hxredes alienare,& non exprimit cau u s & a ffed io n is,& etiám dunt'axátratione affed ió is. fa m ,q u ó d tale prxceptum fapiat confilium,iuribus D ep rim o caíu exem plum ponitur, quandó teftator fu p ráad d u d is.im m ó fiteftator hoc m odo prohibet cicic, Prohibeo hxredes m eos, né h uiufm odi bona in fpecie hxredes fuos alienare ex mente teftatoris alienentur extra fam iliam ,quia v o lo illa diü remane- conftat qu ód noluerit conlulere, fed eos potiüspro*
re in fam ilia n o ftra,vt IC . dicit in l.c ú m p a te r.4.1i- h ibere: tunc enim videtur confulere quandó dicit- bertis. in i. tit.i.Poteft quoqué confiderari ratione a f- Bonum eft,vel cautius & confultius eft, né alienetis ta fed iom s duntaxát, vt: Prohibeo talem rem alienare, les res,vel fim ilibus verbis vtitur, v t appáret in dictls quia donata fu it m ihi á C f (are.Secundo cafu confide- iuribus fuprá a d d u d is,ex quibus claré conftat,quan- rari poteft tacité, vt fiteftator prxcepiflet hxredibus do d atur confilium , & quandó non. Secundó iftara- fuis,né alienarent talem arcem in finibus locatam , óc tío á D o d o rib .a d d u d a , procedere non poteft. Vide- licét non dicat caufam , fubm telligitur tam en, illum tur enim effe contra textum noftrum híc,dumappel.
hoc feciíle fauore agnationis,vel fu b d ito ru m ,a d h o c lat p rxcep tu m ,& non confilium . Magna enim diffe, e fto p t.g l.vb iC y n .& D d .o m n e sin l.q u o tié sa b o m n i- rentia eftin terco n fih u m & p rxcep tum . Itemaduér- bus.m verbo,óm nibus,circaiinem . C .de fideicom . fatur verbis text.dum d icit, Scripturam nullius mo- 3 t Summ arium traditur híc fecundüm Bart. óc D d . m enti eífe: quod fecüs eífet, fi denotáífent confilium.
qu ód v ti obfeurum ac defediuum n ó debet recip i,& Item probatur,dum IC . tradit rationem ,ibi:Quia ta.
clariüs fic poni poteft,vt per la fo .d alios híc habetur, lem legem in teftamento dicere non poíTiint,qug ver- Prxceptum de non alienandis bonis abíque cauíx ex- ba o m nin ó excludunt confilium. Item ifta á Doftor.
prefsione vel perfonx intuitu, nudum eft,nec tenet.Si tradita ratio euincitur per text.in 1.general iter 4.(1 pe- v eró perfonx intuitu fiat,valebit,dum m odó in credi- titum .d e fideicom .libert.vbi text .loquitur de fauore toruna vel fifei prxiu d iciu m non tendat: fafti ípecies p r o h ib iti,quia teftator confuluit h xredi, vt non aiie.
ponatur,vt voce retuli. naret feru u m ,& tamen text .ibi om nino prxfupponit 4 TPrim ó ex ifto textu colligi poteft,validum eflear- pro hib itio n em á teftatore faftam valere: & cüm vera
gum entum ab authoritate fum ptum ,vt appáret in te- ratio d eciiion is á IC . noftro tradatur,nen opus eftad xtu noftro, dum IC . adducit Imp. Seuerum óc A n to - alias tranfire.tR atio enim eft,quód quando prxceptu 7 n in um ,& hoc non folüm procedit, quando auth ori- emanat á teftatore, de non alienandis bonis, licét vi
tas eius adducitur,qui habet authoritatem legis co n - deatur reipicere prohibiti fi¡uorem,tamenm:rinfecé den dx,verüm etiám lin ó habuerit,dum m odo iit tan onus & grauam en continet.N am p oftquám hjresfa- t x authoricatis p ro p ter eius lingularem doctrinam , ftu seft d om in u s rerum hereditariarum,per aditioni t v t IC . Paulus o b feru a u itin l.ieptim om enfe.de ftat. h xred itatis,con fu fu m eft patrim onium , & tunc iuri h om in. v b i adducit authoritatem Hippocratis: Sunt co n fo n u m eft,vt ille tanquám dominus fa¿lus,fit mo etiám qui habuerunt poteftatem legis c o n d e n d x ,& derator Sc arbiter in rebus fuis, &c de illis bonis libere tamen noluerunt, v t icripra propria haberentur pro d iip o n ere pofsit. 1. in re mandata. C . mand. etiám fi legibus,vt contigit in Innocentio Pontifice M axim o, quis a b u ti vellet,1. fed fi lege.
4.
confuluit. de petitio, qui iu it m axim us Iurifconfultus, Sc cuius authoritas h x r e d .fa c it text.in l.d u dü m . C .de contrah. empt. efi m axim a eft.Nam v t m auit Archid.in c.i. extra de ex- o ptim us text.in l.nó vfqueadeó.infr.fi quisápar.fue.cept.rons Sc via veritatis eft, & tamen noluit dictus m am ifibi,iniquum eft,&c. Sc proptereá IC. nofterdi- P on tifex,vt fua feripta feruarétur pro legibus,fed d o- ) cit:Q u ia talem legem ,Scc.cüm talis lexiniqua Sc du- ctiisim orum virorum iudicio reliquit, Sc videm us q> / ra fit.Sed quandó teftator prohibet alienationes cura raro contingat,vt authoritas ipfius non recipiatur. An cauia iufta Sc rationabili,huiufm odi prgcepta valent, Sc quando autem validum fit argumentum ab au th o - v t vid em u s in l.cü m pater.4.hbertis.l.peto.4. fratre, n tate,rem itto m e ad B art.& D a .111 l.i.fi cer.pe. 4.p rxd iu m .infrá tit.j. cum alijs. Et quód differentia 5 Secundo colligitur principaliter, t Q u ó d p rx e e - fit,an iufta Sc rationabili caufa moueatur teftator,yel
ptum de non alienandis bonis á teftatore appofitu m , iniufta,confirm atur exemplis & authoritatibus. Vi- nulla caufa adieria,vel nullius periong intuitu,eft nu- dem us en im liberam teftandi facultatem conceílám dum Sc nullius m om en ti, & quód hxredes p ro h ib iti effe h o m in ib u s.l.i.C .d e iacroianc.ecclef.optimuseft hoc ir.oao,non tenentur parére teftatoris volu ntati, te x .in l.e x fa fto ,in p rincip io,d evu lg .& p u p .ib i,In i-
\ nde dicit tex.in l.pater filium .4.lulianus A grippa,in q u u m & c.O u am o b re m teftator non poteft aliquam l.L ucius,in principio,infr. tit. 1. tale prxceptum n on legem im ponere in fuo teftamento,propter quam mi folu m ene nullum ab m itio ,fed etiám ex p o ñ fa é to ,vt ped iatu r libera facultas teftandi.l.fi quis in principio apparet m textu noftro,ibv.nulims c/?e mementi.Q u x v e r - teftam enti. in princip. infr. titul.2. Nec iura munici*
ba om nino de{ig n an tad ü sn ulíitaté,vt Bar. & D o d . p a lia va len t q u x adim unt poteftatem teftandi,vtDd- d icu ntper illum textum in auth.facramenta puberfi. d icunt in d. 1. ex fa d o . d. 1. ftipulatio hoc m odo con-
6
C . fi aduer. vendi. tQ yat autem fit ratio deciiionis, cepta d e verb o b lig .& p o n u n t etiám exem pli loco, D o d . dicunt rationem eife, quianudum p rxceptum q u ó d m a te rn o n poteft teftari habens liberos, xfaae abfque caufa continet folüm fauoré prohibiti: ideoq; ad qu artam partem b o n o ru m ; quia tunc taleftatutu fauori fuo,m uito etiam teftatore, renüciare poífe per valeret ex quo iufta & rationabili caufa ftatuétes mo- regu lál.h qu is m co fcn b en d o . C .d e p a d . d i t á C o m . u eren tu r & itá inferebatad ftatutum Senenfe,fic dii- Iaf.& al-j hic tradunt.Vel fecundo d icunt,p rxcep tum ponens- t facit optim um d idu m Aret, in conliliori- dé non alienandis b o n is,fad u m abfque caufx expref- co i 2 v b i vult teftatorem prohibere poife, filium iu- fione,eft nudum .nam hoc m odo prohibendo teftator u m a íien are bena reh d a pro legitim a fua vfque aa vitietur potius adhortari hxredes íuos, né alienent, tem pus 25.annorum. Nam licét in bonis reli chs p quám exprefsé velle prohibere, & fíc potm s v id e tu r legítim a'detrahatur om ne onus & grauamen. l.qu - efle confilium . Sed m n s regula eft,vt nem o co m p e l- mam in prioribus l.om nim odó,cum fimilibus.o.4 D E T E S T A T . P R A E C E P . B O N A E X T . FA M IL. ALIEN.
I
" P R O H J B . T R A C T A T V S inofF.teftam .tamen ifto cafu non d icitu r effe onus &
crauámen: im m bin com m odum ipfius filij vergit,vt alienare non pofsit, antequam deuenerit ad xtatem 25.annorum ,quaaetate melius confulere poteftrebus f 1 Iftud notabile, cum pluribus alijs iuribus, diípo- nentibus prohibitionem faétam de non alienandis bonis abfque caufa, nó valere, plures lim itationes re- 9 c iu it.t Prim a eft: N isi effet tacité caufa fubintellecia.^
Natn tali cafu perindé eflet, ác fi prxceptum de n o n4 alienandis bonis effet veftitum cum caufa.exem plum ponit C yn .p oft gl. in 1. quotiés ab om nibus. C . d eñ - deicom m ifT.proutdixiinprxiudijs, quandó teftator prohiberet alienare arcem, turrim , vel quidfim ile.
Nam licét non expreflá fiíerit cauía,tamen tacité fub- intelligebatur,diéiam prohibitionem emanáffe pro
pter agnationis Sc fam ilix tutelam Sc cóferuationem . Cu m hac lim itatione D o¿cores omnes pertran fe unt.
Tolas Alciat.hic contrarium attentat, & recedite cora muni fententia D oftorum ,inquantúm volu nt, quód exprefsio cauix validam prohibitionem faciat,etiám quód fic caufa affectionis tQ ptaxát, veluti fi teftator dicat:Prohibeo tales res,donatas m ihi á C xfarc, aiie- nari.Nam dicit ipfe:Immó necefsé eft, quód exprima tu r cauia affectionis Sc vtilitatis fim ul, veluti vt ín fa
m ilia mea perpetuó maneant: m ouetur ipfe per text.
v b i caíus in 1.pater filium .^Julianus Agrippa.infr.tit.
í.dum tex.ibi dicit fecundúm ipfum .Dom um m aio
rum , & tamé IC .ib i decidir, nudum effe prxceptum ,
& prohibitionem non valere,ergo appáret per illum tex.exprefsionem cauix affeétionis áuntaxát,non va- 10 lidam facere prohibitionem .tParcat m ihi Alciat.gra-
uiter hallucinatus eft,cúm tex.iile non fie legatur,eti
am ff ilíe in fuis libris itá habebat,vel forían ipfe ex in
genio fuo im m utabat, cúná contrarium habeatur in om nibus Codicibus qui circunferuntur,ck itá legitur in Pandectis Florentinis,q u x dicunt non D om ú ma
io ru m ,fed domum m aiorem , Sc etiám Accur.grauins errat,duni interpretatur illa verba,fratrem aui pater
ni &c.attendebatphrafim Italicam , m aiorem dom ú, id eftgfupremurñ familie.Ifte fenfus non conuenit nec c verbis,nec menti text.quia ibi dicitur expreísé, quód
prohibeat reliquias bonorum , prxdium fuburbanú, aut maiorem dom um alienari,nec poteft iíludverbú, D om u m m aiorem ,fic declarari,quia ibi liber non po teft ven d i,cüm hom o liber non recipiat fftim atione.
l.interftipulantem .§.facram ,deverb. oblig. Sed fen
fu s illius legis talis eft: Teftator plures xdes habebat^
in patrim onio. 1. fi domus fim pliciter, m fr. titu .n o - ftro .& ad tollenda dubitationem , addebat illa verba,
D o m u m m aiorem ,id eft,preciofiorem , quo cafu va
let legatum ,licét in fundo fecus fit, reliéto in genere, v t in l.cum poft.4-genere.de iur. d oti. Ratio diuerfi- tatis ponitur per Bar.& Dd.in 1.ita ftipulatus, ¡agrande, de verb. obhg. Confunditur etiám ifta fententia Al- ciati per textum noftrum Sc alia iura difponentia ge
neraliter,vt prxceptum teftatorum de non alienadis bonis,cum caufa valeat:fecus,ft abfque caufa, nec iu
ra diitin^uunt m f er caufam Sc caufas, neque faciunt differentiam an fit cauía vtilitatis,vel affeétionis:pro- batur etiám fententia D d. per gl.in l. codicillis. in- ftitu to .in ff.titu l.i.vb i fola cauia affeétionis erat ex- prefla, Sc tamen IC . ibi dicit valere iftud prxceptum.
V itra exempla g l.& C vn . in d.l. quotiés. poteft quo- qüé addi exemplunuSi teftator ipfem et conftruxiffet aliquam infulam ,& v t vulgo dicitur apud Italos, Pa
latium , tunc fi prohiberet diciam infulam alienari, valeret Drohibitio, propter cauiam expreflam á tefta
tore quia dictam infulam manibus proprijs & meis laboribus aedificari curaui. Item fi prohibet teftator vendi p rf dia, quia fuerunt m aiorum fuorum , tunc propter talem affectionem valeret p rohibitio, prout
B A R T H . R O M V L E I . S
3
*in fim ili dicitur in i .fi in emptionem .de m inorib. vel fi excellentifsimus D o c t o r teftator prohiberet libros fuos alienari propter affectionem, quia tunc valet di
éta p rohibitio,itáB a rré t D d.dicunt in fimili 111 l.vn i- ca.C .d efen cen .qu xp ro eo quod inter.prote.
tSecundó lim itatur textus nofter, quádó per tefta- 11 torem prohibita effet alienari res animata, veluti fer- uus.Nam tunc ratione rei anim atx fubintelhgeretur caufa.itá Bar.hic in tertia oppofitio«e,per d.i.genera- liter.^.fi petitum . & tacita caufa coniideratur, v tib i dicitur:né forfan duriorem dom inum experiatur, ex qua folutione pulchra illatio fit t per Bart. & Doctor, is quód fi teftator prohiberet vafallos alienari; fi quos haberet:quód licét caufanon effet expreffa,nihilomi
nus cenferetur appofita per fupradictam rationemme vafalli duriorem experirentur dom in um . & hoc m o do confideratur quxdam teftatoris affectio erga vaiái lo s.Confirm atur per D d.illatio ifta: nam talis prohi
bitio teftatoris conform is eft legis diipofitiom , q ux ftatuit feuda Sc vafallos non poffe alienari per d o m i
num vtiiem ,abfqj licentia dom ini direéri, c.i. p rx- iereaducatus.de prohib.feu.alie.Panor.Pelin. & a lij itá dicút m c.dilecti,ext.de m aio .& o bed . & propter
eá D d .quoqué inferunt,quód h uiufm odi prohibitio inferuiret faéta per teftatorem in illis caiibus, inqbus conceffum eft vafallos alienari: Nam túc denegaretur alienatio ad h o c, v t teftatoris prohibitio operaretur aliquid,arg.c.fiPapa,depriui.lib.6.1.fiquando.C. de inoffi.teft.cum fimil .ad hoc facit optim us tex.de quo infr.dicáin 4.fanéfiísimas,in auth.de alie, rei emphy.
Hanc tamen illationem Bart. Cum an. Crot. direcen- tioresTicinenfes videntur tenere, non procedere ex teftatoris prohibitione,fed ex legis diipofitione, cura lex prohibeat,né vafalli inuiti alienarentur, c. 1. & ib i Aluar.delege C orradi. Cañ.idé dicitin conf. 70. coi.
4 .hb.i.Bald.in pluribus cófilijs, videlicet 350.11b.z, Sc conf.g26.&: conf.409.lib.5. Alex.in conf.15.col.penu!.
lib.5.Parif.in confilio 21.S0z.in confilio q .c o l^ .lib .j, Curt.iun.in conf.174.nu. 33. & t it a vidi pluries reuo- <3 catas fuiffe alienationes dom iniorum reíiñétibus va- íáU is:&hoc propter iliam rationem , né durioré do
minum experirentur,qui eos excruciaret, t Dicerem 1 4 tamen hanc illationem veram effe n5 folum legis difl politione,fed etiám ex teftatoris prohibitione,quádó ilie teftator habés feuda Sc dominia,effet princeps aut dux,qui ia eius dom inio haberet iura principis,vel ex form a inueftiturx,vel ex confuetudine, v t dicit Caft, de Duce M ediolanenfi in c o f.iiS .h o c idem afferit De
cius in conf.191.Tale.lib.!.Dd.in c.q u x in ecclefiarurn exc.de conftitu.át videm us tales principes alienarepa gos,arces abfqj authoritate fupremi principis, v t v i
demus apud nos,non ob aliam rationé forfan, quam quód in eorum dom in io iura principis habent, vt di
cit iaf.de illis in confil.i. col.2. hbr.2~ v b i ad hoc plura congerit.
tTertia lim itatio eft ad tex.noftrum:Si teftator ^ - » 3 hibet prodigum vel hom inem minus mduftrium bo
na alienare.Nam tunc projnbendo tales peribnas alie
nare,etiám quód caufam non exprimat, tamen tacité fubintelligitur:ad hoc facit optim us iex .iiil.T itio cé- tum .in pnn.de cod it.& d em o n ftr. Corroboratur ifta lim itatio,quia inlaubio verba intelliguntur fecüdüm perlon^rum quantatem. 1.plenum .4.eqtiitij.dé vfu Sc habitad.& m ilitibus.C .de teftam ,m ilit. Sed in dictis perioms dilapidationis bonorum fuipicio fubintelli- gebatur,propter qualitatem perfonarum: ideoqj va
lere ac tenere debet aicta prohibitio. Pro hac lim ita
tione etiám hoc facit,qu ód quando teftator prohibet ne hxres vendat i itio,quem forfan o d it, etiam fi cau iam no exprim at,inducitur per fideicom m iflum , per l.codiciIiis.4.m atre.infr.tit.!.
Quarto lim itatu r text.nofter, t v t procedat difpo- lá fitiué,
■
fitiue,fecus fi conditionaliter, declarando v t dixi: itá Baldus per illum text.in 1.4.4. fin. fupr. de condit, in
ftit. Alex.hic plurim um dubitat dehac decifione Bal- di.Iaf.quoqué hic qui ad illum text.refpódebat,quód ille tex.loquatur in legato rei animatae. Nam ibi pro
hibetur alienari feruus, ideocp talis prohibitio valet abfque caufa,per fupradifta,per text. in d. 1. generali
ter.4.fi petitum,Iafon tamen videtur magis inclinare pro fententia Baldi,pro quaadducit fim ile.Nam ficut ftipulatio non tenet fine caufa, 1.2.4.circa.de dol. m al.
excep.D0ft.1n 1.á T itio.d e verb.obl.tam éfifiatincó- tmenti fub códitione,valet ftipulatio,ft hoc ideo eft, quia conditio habetur pro caula d. 1. á T itio . Crotus hic difputando dicit,hanc lim itationem non poffe fu- ftinen,quim oueturp erl.3.4.fiquisitálegauerit,infr.
de adi.leg. vb i fi fuerit res adempta fub conditione, fi alienauerit,quo cafu fub contraria conditione cenfe- turres legata,prxfuppom tur ibi,quod ex quo onera
tus eft hxres prxftando alteri cautionem in cafu quo fit alienatio,proptereá confulatur indemnitati hxre
dis rem edio cautionis prxftandx ab ipfo prohibito.
Ergo á contrario fenfu,vbi non verfareturintereffe al terius quám prohibiti,non effet prxftanda cautio,eti
am fi prohibitio fafta fuiffet fub códitione,& per con fequés vult dicere C rot. q>ffhibitio alienationis fim - plíciter abfque cauia fafta,no valet.V ltraCrotum hic facit,quód fi prohibitio alienationis lim plex abfque caufii eft nulla,‘vt in tex.noftro Sc alijs iunbus, minus valere debet prohibitio ¡alienationis fub conditione, né abfurdum fequatur,vt diípofitio códitionalis plus operetur,quám iim plex.Nam diípofitio conditiona- lis non eft ita potens, ficut fimplex conditio, quia nil ponit in efle.1.cedere dié,cum iurib. vulg. de ver. fig.
N on tamen recedendum eftab illa com m uni ratione per rationem fhpradiftam.
* 7 t Q uinto lim itatur tex.nofter, quando d ux vel tres
perfonx in ipecie prohibitx eflent alienare.Nam tunc valeret prxceptum de non alienandis bonis,abfqj cau fx exprefsione,quia inter eos vicifsim induftú fuiffet fideicom m iffum .itá Dd.hic d icútp er gl.notab.ft fin- gularem in l.codicillis.4.inftituto.in verb.filijs. infrá tit.i.ft ib i Im ol.dicit illam gloffam effe mente tenen
dam ,licét tex.per gl.adduftus,non probet ipfius fen- tentiam ,quial.Iibertis. infrá, tit. 1. loquitur, quádó di- ftum erat in prohibitione,vtbonarem anerenc in fa
m i li a ^ fic ibi caufa expreffa erat.licét gl.vt infr.dicá, non habeat illum intelleftum , neqj eft verifim ile Ac- cur.peritifsim um in iure noftro illum text.adduxiffe:
nam in dubio d iftum gl. femper intelligi debet fecú- dúm iura per ipfam addufta.Bar.in l.non folum .4.li
berationis verba,infr.de libe.leg. á D d. tamen om ni
bus gl.illa hic recipitur: Crotus hic folus dicebat ifti lim itationem fic fimpliciter politam non procedere, Scnecefsé effe eam fub diftinftione quadam declarare hoc m odo:Q uod aut teftator fimpliciter f t abfq; cau
fa duos prohibet alienare,& tunc procedat tex.nofter cum alijs,vt prohibitio de non alienandis bonis abfq;
cauia fit nuda.Aut teftator in fua prohibitióe fic dixe
rat: V o lo talem rem p rohibiti alienari, femper rem a
nere firmam,fitnplicem ftftabilem penes prohibitos, tali cafu vicifsim inducatur fideicommiffum abfque cauia exprefia,Sc itá ffcedat textus in fuis terminis in d ifto 4qnftituto.Ifta fententia C ro t.licétn o dicat, eft ex mente om nium feré D oftorum ,qui non fimpl ici—
ter adm iferunt hanc lim itationem. Nam contrarium vu lt exprefsé Alex.in l.q R om x.4.cohxredes,de verb.
o b i.ft ibi S o z.A ret.ft feré omnes fequiitur. hoc idem vu ltS a ly.in l.q u o tiés.C .d efid eico m m iff dc hanc fen
tentiam tenet prxceptor meus in cof^ .lib.i.plurescp illu m fequuntur,Tit verius dici pofsit,illá effe magis com m unem fententiam contra hanc lim itationem , quicquid in contrarium D oft.hic dicant, quia ex au-
U
6 D E T ES T A T . P R A E C E P . B O N A
E X T . F A M I L . A L I E N ,thoritate p rxd iftoru m contrariü appáret. Et ifta fen - tentia contra hanc lim itationem de iure verior eft Z probatur legibus Sc rationibus. P rim ó per tex.in d &
inftituto.in quo verba ibi appofita erant per
teftato'
rem ,vt xdes femper effent rirm x & fimphces, videh' cet, vt no pofsint alienari vel hypothecari. Item tefta~
to r ibi dicebat,quód deberent manere in vniuerfum tépus filijs fuis Sc nepotibus,qux verba á teftatore fic ptolata,nil aliud denotabant, quam quód d ift* $(jes debeant remanere in fam ilia,& ciim fumus ibi in vl„
tim is voluntatibus,non refert quid ex squipollenti- bus fiat.l.fi m ater.C.de inftitu.& fubft.quod fecus eft in contraftibus.l.veteribus.l. quicquid adftringendj de verb.oblig.E t hoc m odo probatur fententia Croti qui nihil adducebat,quodcp vera fit ifta fentétia, pro
batur manifefté per tex.noftrú, v b i 1C . indiftinfté di
cit, prxceptum de nonalienandis bonis abfcp caulai nullum effe, non diftinguit an fint du^vel tres per
fon x vel plures ffh ib itx , fed folum differentia ponit, an fit expreffa caufa,nec'ne.Ité probaturhoc in omni, bus alijs iuribus, dicentibus prxceptum nullum effe abfq; caula,t & in effeftu gl.in d.4.inftituto.non habet eum fenfum,vt Doft.arbitratur, probatur quoquera tione manifefta.Nam nulla ratio differentix afsignari poteft,cur magis induci debeat fideicóm iffum ,quan
do funt d ux vel tres pfon^ p ro h ib itf, vel quádó funt plures.im m o magis dicendum effet,quando funtplu res:& cum eadé fit ratio in vno cafu,ficut in alio, ideó eadem iuris difpofitio deb et effe,l.adigere.4. quanuis de iur.patro.1.final.C.ad l.Falcidi.N am glofa diftum fuum pofuit ex d.4-inftituto.in q u o ,vt diftum eft,ta
lia verba appofita erant,qux in effeftu caufam inferta habebant,ft ideó gl.ibi v o lu it .induci tacite fideicom m iffum propter verba xquipollétia,atq; adducit tex.
in d.l.ciim pater.4.1ibertis. Ex quibus omnibus colli
gitur gl .fenfiffe id quod dicimus .tE t ex ifto intellectu infertur illud quod dicitur, quód prxceptum aenon alienandis bonis,cum caufa valeat & teneat,extenda
tur etiám vt idem fit,fi caufa colligatur ex xquipollé- tibus. Et ifta eft Angularis declaratio ad textum no- ftru m ,ft ad om nia alia iura q u x iderfi difponunt.
t Sexta lim itatio notabilis ftfingularis eft,ytnoni4 procedat text. nofter in prxcepto de non alienandis bonis,quando aliqua res effet prohibita alienari deiu re com muni,tam etfi in nonnullis cafibus fpecialibus conceda effet alienatio .Nam tunc in illis cafibus fpe
cialibus valet prohibitio abfque caufe exprefsione,vt bona ecclefiaftica,vafa,ornamenta,& fimilia Deo di
cata funt prohibita alienari.l.fancimus. C.de facrofa.
Ecclef.tam enprocaptiuorum redemptione alienari poffunt,vt patet in d.l.íáncimus.Aliud exemplum po ni poteft.Lege Iulia prohibitus eft fundus dotalis ali- enari:fi tradens fundum dotalem , conueniret de non alienando illo,tunc fundus non poffet alienari in cafi- bus etiám perm ifsis,& in quibus lex dilpéíát.itá Soz.
in confilio 4 9.1ibr.i. adducendo diftum Salic. ini. ea quidem .C.de condifti.ob c a u f.& itá vult gL in c. ve
ro , ext.de condit.appof.Bald.ini.quoties. C. defidei- com .Hanc lim itationem Cum an. Alex. Iaf. ft omnes hic fequuntur: pro qua fententia adducitur text. vbi fecundiim eos eft cafus,in 4.ianftifsimas, in Auth. de alien.& em ph y.qui textus fingularis eft,cuius<jj deci
fio videtur effe contra omnes regulas iuris,vt teftator prohibere poisit,bona e e c l e f i a f t i c a non poffe aliena^1 pro redemptione captiuorum contrai, fancimus- de facrof.E cclef & illam prxcipue, q u x t e fta to r e s ff- hibet diiponere cotra leges.l.nemo poteft. de leg-’ - r durum videtur pro falute animaru,bona eccleiia ic alienari nó poffe.Adde caufam redéptionis Ci’PC)'p10^
effe fauorabilem & fpecialem ,pro qua ipecialiter in duftum eft,vt bona q u x alias prohibita funt a ient - 1 in hoc cafu alienari pofsint, d. 1. fancimus, c' 1 ^