Enseñanza de elicitación de
requerimientos
{aoliveros,sjzuniga,rwehbe,sdelvallerojo,mfsardi}@uade.edu.ar) ! " # $ % & ''( ! ) *
% & + , * - . & *
/ + 0 & * * 1
& * & *
2 * & 3 + & * / . & * * &
0 0 * 4 *5 * /
* * + * . &, * & *
* / * 6 &
* * 3 % * 4 / & *5 4
+ & * * * 0 * . *
* * - & 1 *
+ * * 3 % 7+ 0 + * & *
+ / 0 & / * 1 , & *
+ + + * + * 3
* / . & * / 4
* + * / . & * & *
+ + & . & * & + & 3 89:3
* * 0 & * 0 * * 1
0 * 0 * & * & 3 ; * *
+ & 7 * *5 3 % &, 0 & * / < + =
* >? . &+ * 4 / &+
&+ * & * 8@:3 *, *5
. + * + . & 1 &2 * +
0 * 1 0 * / + * * & * &+
0 * / * / 89: + . * * 1
@
* * + + , * + - 0*> 1 * &
0 & / + * . * 4 & <*5 * ?38A:
% * * * * * * 0 * 1
&+ * * *+ * 8B:3 * + + * * 1 0 * /
0 * . 4 + * 0 * + 0
+ * * 3 & 5 * * 7*
* , - 0*> 3 &
&+ - . & * 1 - 0*>
+ * 7* 7 * * * . 0 *
4 *5 3
! * & 4 *5 * * /
7+ 3 % + * . / 7+ 0 C
D * * / & *5 + 4 * *
* * E * * * * * / * 0 . +
+ 4 + * & * 3
7 * + & + 4 *5 * * 3
+ & 0 * * + , * C *5
& & * +* 1 & + * &+ 0 3
* + & &+ * * * & / + + * + 0 & /
* / *5 < ? . . * / . & * 3
* * & / & & * & C + .
/ 0 & / *5 0 * + 57 * + 1 *
0*> 3
% & * + . 7 * + 0 * * + & +
& 0 * . *, / 3 # & / *
+ 0 ! 9 * @FFG 1 @F9F 6 +
@ * @FF( 1 @FFH + & * * * . * 4
+ 1 * * * *5
* 7* * * * < ? 1 *
& / + 1 * * & / * . + *
< + + 4 ? + * 0 & < 6 ? & *
* 4 / & <& + 1? < * 7*
& * ? 1 * * 4 / *5 &+ / * * 3
* * * * 4 / & *5 + 4 * 5
< ,& I ? J 5 K . + .
+ & * &+ * & * + * * J *
* * K . + * + *
* * * 3 * + - +
* & & 4 + * / . * 1
9! 0 0 0*> * 4 + 3
4 * / . & * A
7* * * 4 * * * & * & * +
+ A3 - & * ,& I * * / &5*
* . + & * 0 . *
0 1 * & . * & * * 7* 3 *
+ - * & / * 3
% . *, 4 * 0 & C + & + * &
+* * 4 / / & & * - + 4
+ * * . * / . & * 1
. * 1 & & * & + &
* 4 & + * *
7+ + 4 1 7* 1
* 0 * 3
! "
+ + & + & * *
* 7+ 8(:3 + 4 1 &
* <8L: . & 0 * *-& 7* +
& * * & 1 * 4 + &
+ * 7+ ? 8G: + 4 +
+ * + 4 & & / * *-& 1
+ * 3 ; * + * + 4 * &, , +
*-& = + * *, . / 0 & / + 3
< *5 & + + 4 * * & *
* + * 4 * 0 & + & * +
0 & / 3 + 4 * &, , & * ,
+ & & + & * / + & 1 3?
8(: $ * 0 . + 4 * 1 0 &
+ 4 J* & * * + & * + / K *
+ + &
% * * ) &+ *
-+ * 1 * * / &+ < % ? &
* - * + 4 8': 1 0 &
+ + * * - + 4 8M:3 + *
* &+- + / * &,
J * <& ?K ) / *
-+ 4 . &+- 0 . * * & 3 <
+ 4 + / & ? * + 4 * 5
& * / * 0 + 1 .
J + 5 0 &+ K .
0 & * & / &+ * & * 3 ; * 0 .
+ 4 . 0 & J * * 1 0 * K
B
/ & 8H:3 ; )
& & * * 0 J+ &+ 0 * + *
/ 1 / K 1 . * .
3 + 4 + / + 7 &+ * & *
7+ / * & 3 * + 4 * *
+ 8H: 89F: . + ! 93
#
$
%
+ . * / 50 *
+ + 4
/ 0 & / 0 , 1
, 0 & / 1 &
! &+ / + * / +*
1 + / &+ * & *
% / 0 &
1 * 4
* 4 + & 3
&
'
'
& (
% & * - . & * * + *
- 0 &,* 1 % * 0 &,* &
/ 3 * + & * & * 3 + &
* 1 , * * . 7
+ + - . & * 3
* & * + & - 0*> 3
0 . & * 1 , * 1 &+ & *
0 & * & * + &+ . & *
0 . & * * & 1 & * & * 3
& 5 . * & / & * .
& +* & 0 * + & 3
% & * *, 4 * C * /
-0*> . & * - . & * ; C * /
, + 0 / / 1 * / . & * 3 * 7*
899: 1 &, * 4 & * * >>>3+ &+ *3 &3
* & 4 * + , * + & .
+ 0 / &+ * *, + 0 3
% + / . * * + , * 1 * & 5 7 & 0
4 * / . & * (
% 7+ . + * / & ! * #
! J< * / ?K 1 * * / 0 & / 3B
& ) %
% 7+ 4 # $ *3 * * * .
* 7 / 1 0 * * . + & *
0 & / * / 7 1 * + 3 ; +
+ + * * & + *- * 1 / 3
; 0 & * - # $ * *- * + 4
+ * * 1 0 + 0 *
# $ + * 0 & / & - * * 389@:
*
%
'
% 7+ 4/ + & * & * @F99
+ & < - . & * " !
* & ?3 ! @ & * 4 3 % + &
/ * 9 A 1 * 3
+ ! ) % 3 % & * +
* 1 7+ * , 1 3 *
7+ / * &+ 1 & * * & * 7+ / 3 # $
* * 0 * + & * * 0 & /
/ 3 * + * & * / + + 1
N !, * , 3 * 7+ / . + +
0 & * 4 * / + & * # $ 3
# ,
- (
9 % * 7+
*
@ * # $ " * # $ " *
A /
*
B & / +
&
( / + *
* *
* *
B * * # * C ; +/ * 3 * C 0 *
. & * + * * * C 5 / * 3
; 0 / * C / *5 * / + * 3
G
G % * *
* 0 *
* *
' ; , * * *
,& I
# *
/
!,& I
M / 0 & $ * * 1
3 % * # $ *
+ * / * * C
+ /7 & + * , * * * # $ * +
& * * &+ + *
* + * / 0 & /
+ * + * # $ *C < 0 & * 4 + *
/ + & * # $ ?3
# . ( " + */
+ + * + * 7+ J * + * + 0- 1 + *
K3 * * 1/ & J+
&, @FK 1 * & * / * C
$ . + * & * * C *
& * * + 3 / +
& / * * + & *
& . - 3
% * * & + 0 & . + C *
. + I + 9 1 * I + @
; 0 * * C + * + * O *
0 & + & * * . + * *
. + &/ 2 * + * 4 * * *
* # $ *3
$ / / 0 . + * * * 4/
* * * # $ * ,& I &
4 * * * + & * 1 *
* & * + * * & * 3 % * * 0 0 &
,& 0 3 % + * + * 0 0 & 0 & / * + 5
/ * * 0 * + + * * *
J / * * 0 & K3
3 ! + - * + *
J + & 0 & K . - * 0 C
; * 1O * & J * 0 + K . 0
& + & * * 3
& . * * . + &,*
+ + 3
# . . ! . + &
4 0 & + * * + * * C
4 * / . & * '
@3 $ + / = & * *
! * . + & . * &
0 / 0 & 0 0 & / . * /
* * * ,& I 3 0 & * * + *
+ & 0 & * * 1 * C
A3 ; * 1O * & . 0 & * * 3
B3 & . * * . - + &,*
+ + 3
% % * * + 7 & & * & &
+ . + * * + JBF 1 A( & * K3
. ( ( 0 4
/ 0 & * * 1 + 1
@ A 1 B 0 & * & 1 *
& 4 * * 1 3
1
/
'
1 ! "
+ 7+ / + * 0 +
) + J ! 9K3 + &
+ * & * 0, 4 1 . *
* . / * / . + + +
+ <& ? 89F:3 * * * & * * /
+ * * + & * &
+ * . & * 5& 1 + + .
- + + + 3 + * 0- * +
0 * / & + & * . * .
/ + * / * * +
+ * 0 & / * + * * 3 % * +
0 & + + . +
+ * + * . + * + +
+ / + 3 % 7+ 4 - + *
M
. + * * 1 + * + * . +
* 0 & / K3 % * &
& * . + * / 1 +
* + 3 * & *, * * / + /
. + . * * + * + 7+
J+ + / / * * ,& I * 3K3 $ * +
+ & * / & + + */
& 1 &+ * + + 4 * /
& * + / 3
1 # (
* &+ * * * 0 / 0 * & . +
* * * + * * 0 * / * 1
C . + + * 0 / & * .
. + + & + 3 & & & * * +
+ * + * +
* / * & * * + - + * + * &,
1 + 3 $ / - * * / .
+ * 0 * + *
+ * 3(
! & 1 / . + */ .
< & . * * . - + &,*
+ + ?3 % + * * + 0 + + *
+ * * / * * +
&+ . + * * & 50 * * * 3
; & * * & / . /
-* - * * 1 . * * /
* * 3 * * 7+ 4
&+ * & * * + 2* & . * * &
. * * . + & * + +
* * & * * + . + * * 3 # * 0 *
&+ + + * * . +
0 . + * * . . + 4
* + / + + 4 * 3
$ + * * * * 0 * *
& * + + + / & * & 1
. 4 + + * . + . * * 3
+ . + * 0 & 1 * * & .
+ . + * * 3 * 0 + .
. + &+ & * * * 4 +
(! + & . + / . 0 4 + .
4 * / . & * H
* * + * . 0 & / + & *
+ * + * # $ = *3 ; * +
* . * + , * . + * * * - . *
* * * * J 0 & + * *
* &+ * + * * 3K 1 . &, * 0 +
+ / &+ * & * 3 $ *
+ & + * . + 1
* * / & & / +
+ * . + * * 3
& . + + &
* & & * . + , * * * J+ &+ C
+ + * + 7 * + K3
1 & / (
&+ * & * 1 & * + + 0 0 * 3
I + 9 * * 0 7 * * * & 1
+* 3 . + * * * *
. & * 0 J 3C * 4 *, 0 / K3
* 7 * * * + + * * & *
+ . * & * * + 3 & 5 *
. + * * * & . 0 * * 3
+ @ & * * * & &+ * *
* * + * * 3 + * & & /
* * & * + 5 * & 1 * / * & *
* & # 3
2
#
"
.
% 7+ + 4 & * / / + +
* 0 + ) 3 % * 4 / ,& I * 7*
+ 4 + / */ 7 * * &
1 3
+ - */ &+ * * * + *
* + + * + * 3 % . + & * & 1 . 4
* * * . . . * * & *
* * 3 ; * + * * * & + *
* * + / 3 * + & * / *
&+ * + * 1 * + * * * &
. + + * * * 1 . +
* 3 * * - * + 4 + * & *
/ P + + 0 * * *
/ J 5 . * * 0 + * * &
9F
* * * . + / + * + * *
. - * * * 7+ 3
% 7+ */ * * * 5 * + 1
* * * * * . + * * *
. + 3 * 7+ + * +
&+ / * 3 * &+ / * * +
. * < &+ * ?C & 1 * /
&, * * 0 . * 3
% & * + + . + /
* * * 0 . & & *5 * /
C 7* ,& I * 7* * /
. & * & *5 + -0 3 + - 0
0 & + . + * * ,& I 1 +
. * * 7* 1 . 0
7+ + * + * * * 1 + +
+ * * * 3 * + - . . &
* * * 3
* 7+ 4 0 + !
" # $ 0
* + * * * * 1 * + * + * C
7+ 4 + & * +* * *5 * + 4 +
. * &, & * 1 & / * 3
* * * * 7* * / 4
* / . & * 89A:3 + & + * 0 * 0
7+ & * * . + & * / * *
/ * * &+ * & * * * 3
. 0 . * + + * & / + 4
*5 * * + * + 0 .
+ - * 1 & + 4 * 0
& 4 * *- 3 &+ * . * . + * * *
& + 4 , * * &+
* * & 4 * + & 7+ * * +
* * 7+ & * 3
7+ & * 4 * * 7+ 0 & ,
* & * 0 *
-1 + , * & ,0 + * + * J* & *
* 3K + 4 3
3
, .
89: ;3 % + 1 3 Q 6 * % 3 9HH(3
8@: 3 3 I 1 !3 % R . 0 . & * * * S
&''( ) * *
4 * / . & * 99
8A: )3 1 3 * 6 R . & * C & +S
*+% ,-- ) . + /. 0 % 1
% & 6 @FFF ++3 A( " BG3
8B: 3 $ * 1 3 * R 1 * & * > * 0 &+
* * * . S * / % 1
3 A' 3 @ ++3 @MA"AFB 3 @F993
8(: $3 ! ) 2 3 T57 C * * & * @FF(3
8G: 3 , . 4 R 0 . + 4 & S $ + * & *
! 1 - ! &+ * & * 3 # &/ ) - 3
@FF93
8': 3 ) % 3 . 3 > ! 00 3 3C ; * N
9H''3
8M: 3 > * I3 ) Q3 3 N & * 1 3 , 4 R%
N * S 3 ( 3 @ 3 @FFB3
8H: $3 N3 6 / 2 @ 3 T57 C ; * =N 9HH'3
89F: !3 I3 ) R; *1 S 4 5 ) 3 8 :3 C
**+COO> + 3 +3 O O+ * * 3 *& 3 8 C @G= =@F99:3
899: Q3 % 1 @ 3 T 0* ; @FFA3
89@: R# $ * U # $ = # * &+ S3 8 :3
C
**+COO>>>3 3 3 O; O# $ * * * * V) 3 +7E WA(B3
8 C @@= =@F99:3
89A: 3 3 3 3 1 3 T * 4 R 4
* / . & * S + * * * !! @F9@ = X 6 +