Commmiüfó contra Commmes: s
131
t^o e.ft»-.q-aiaRex ó m n i b u s o p p r e í l i s d e b c t f u b u e n i r e . / .
s.C.qMndo Impjnter pi4p¿.&vid. & mifer.Áffilti.
de contt.Re.Nea. lé.^.rfik^ó.num.^. c u i u s p r o p r i u o f i i c i u m c f t a b h i s i n i u r i i s f u b d i t o s Tuos f c e u l a r é s ,
& E c c l e í i a f t i c a s perfonas l i b e r a r e , v t i» cap fiUis.16 q.-j. A b e n d a n u s de exeqftendis, r . par.cap.1, úum.
5 2. A u f r e r i u s in Clemen.i. de offic. ordinarh. regula z.fMentia 30. C a r o l u s d e G r a í í a l i s . Itbr. 2. Regd.
Jrrmc.iUYe 7.
E t fie r e d o í u r e hx d u x i u r i í c i í d i o n e s d i c u n - t u r d ú o l u m i n a r i a , d ú o b r a c h i a , fine q u i b u s c o r - p u s m o n í i r u o f u m ^ v a l d e d i m i n u t u m ftarot, &
P o n t i f i c i s i u r í í d i d i o i n g r a d u a p p e l l a t i o n i s , a u t n u n q u a m , v c l r a r o , f u u m d e b i t u n a f o r t i r c t u r e í F e - d u m . p r o p i c r d i f t a n t i a n j l o c i & i n o p i a m l i t i g a r o - r a m r n i a x i m e q u a n d o í u n t e x p o l i a d f u í s p o f l e f l i o - i i i b u s , 5 ¿ benefieiis p e r f e n t e n t i a m E c d e f i a f t i c o r u r a '»$1 i u d i c u m . q u i a i n hts c a í i b u s , i n a g i s c o a d i u u a t u r E c -
c l e í i a f t i c a i u r i f d i a i o , q u a m i m p e d i t u r , ve d o c e c
Moñajffp.rit.z.de iMrisdicl.q.\^.ni*m,^.6c fie ifti a r -
t í c u l i per v i a m violentiae, d e q u i b u s c o g n o f e i t u r i n R e g a l i C o n f i l i o , 6 c i n C a n c e l l a r i a , v t in d.l.^ó.ttt,
z . l i k , z.Recopiíat. n o n f u n t c o m p r e h e n f i i n di<3:o d e c r e t o C o n c i l i i T r i d e n t i n i , v c f r a d i t S a l z e d o . &
A z c u e d Í U p . & B o b a d i l l a . Itb.i.cap.i. » « w . r 5 9 . Q u s e d o d r t n a v e r i í f i m a c f t , q u i d q u i d a d u c r f ü s e o s t e n e a t Gnúc^v.d.cap.ij.num.-j^. q u i d i c i E , q u o d
# 3 3 i l l e i n t e l l e d u s e f t a l i e n u s á v e r b i s C o n c i l i i . S i m i l i - t e r e t i a m n o n c o m p i x h e n d i t u r h u i u f k i o d i c o g n i t i o p e r v i a m violentiae i n B u l l a i n coeoa D o m i n i . Q u í m a l e i n t e l l e x i t M o r í a vhifiíp.tit.i. deimifditt.q.xq.
nnm& .*verf. hodie. q u i d i c i t , q u o d e x e o n o n l i g a t c e n f u r a , q u i a eft r u p p l i c a t u m j q u o d v e m t n . n o n eftj v t e x f u p e r i o j i b . r e m a n e t c o m p r o b a d o , & p r o b a o t v e r b a d i é t ü g Bullae in cdp.ió.ihvNee non q u i Archiem pifeopos^EpifccpestAliefque fuperiores, velinferiores
<J,rií'Litosi(3> omnes alios qmfcune¡ue índices E cele fia-' fiieos,ordinarios cftiomodolihet impediunt, qnominm f u á ittrtfditiione £ecle(iajiica contra quo/cm^Ht vían*
tur-, fecmdnm quod Cañones, & Juera ctnfittHtiones
Eccle(tít(l:icíey & decreta Concitiorftnt generalium , prúfertim Tridentini flutmnt, atque etiam eos qui
ipforum ordiñarioríim) vel etiam ab his delegkto~
rum^quorHcunque f e n t e n ü a s ^ decreta,aut alias fori Eccle/iaftici iudiem tladentes,ad Cancelhtrias & alias Cfirias fe cu lar es rec»rrunt, ab filis prohibit iones , inan^ata,et iam pmnalia ordinariis>ant delegatis pradi*
¿lis decerni » 0* contra illas exequi proemant, eos que*
que.qttiS fe decernmt, & exesjmntm^feu dant á H x i l i u , 134. cmfdium,fatrocinittm,& famrem eifdem. E c c c v e r -
b a c U r a , & m a n i f e í l a d i d a ; B B l I * , v b i í b l u m i m p e - d i c n t e s i u r i f d i á t i o n e m E c c l c f i a f t i c a m , i n c u r r u n t
^ „ c e n í u r a m . i b í : Qmmedolibet impediunt. S e c u s v e r o
fiiuriídidio E c c l c f i a í d c a n o n i m p e d í a t u r , p r o u t n o a i m p e d i u n t q u a n d o r e c u r r i t u r a d C a n c e l l a r i a m R e g i s , p e r v i a m violeritias , v t i u d e x E c c l e f i a f t i c u s n o n e x e q u á t u r f u á m 3 n d a t a , á q u i b u s d e i u r e fuit l i - 1 c i t a a p p e l l a t i o a d S u m m u m P c n t i f i c e m . T a n c c - 5 ' ° n i m q u a n d o i u d i e c s í e c u l a r e s dicunt.Oíí?r|;«e la ap-
pe!lacion,y reponga lo hecho defpttei della. N i h i l a l i u d
i n t e n d u n t , n i f i q u o d d i d a a p p e l l a t i o p r o í c q u a t u r á D o m m o Papa,6c i n t e r i r a r e p o n a n t u r o m n i a , q u a B l p e r p c r ; ! i m , & a p p e l l a t i o n e f p r e t a , f u e r a t e x e c u t í o -
n i t r a d i t a c o n t r a i u r i s r a t i o n e m . E t i l l u d e t i a m í n « C n u a n t v e r b a á i & x Jiu\\x,'xhi: Secíindíím qaod C a - ñones, & facr¿e confritutiones ScdcfiaflicA, & decreta
Conciliertímgeneralítitn,&pr^fertim Tridentinifa- tatm. Q u o d latius c o r a p r o b a r u r i n D i í c u r f u , f e u E p i f t o k a d R e g e m n o f t r u m , á n u m e r o 92 c u m f e - q u e n t i b u s . E r g o fí i u d e x E c c l e f i a f t i c u s c o n t r a i u s C a n o n i c u m i S c c o n t r a D e c r e t a C o c i l i o r u m G e n e - r a l i u m , & T r i d e n t i n i , i n t e n d a t e x e q u i í u a m f e n - t e n t i a r e a i o t a a p p e l l a t i o n e a d P o n t i í i c c m , t a n t u m abeft , q u o d i u d í c e s R c g i i i n h o c cafií i n c i d a n t i n c e n r u r a m d i d a B u l l ^ j i m o f e c u n d u m r a t i o n e m , &
v e r b a i l l i u s , b a b c o t p r x d i d a m n o t i o n e m , q u »
»37
d i r i g i t u r a d o b f e m a t í o n ^ m I u r i s C a a o n í c l 3 & : n o n a d i m p e d i e n d a m i u r i f d i d i o n e m E c c l f i a t t í c a m j q u a B fuit P o n t i f i c i s i n t e n t i o , V t Í n d i c e s i n c u r r a n t d i í b a m ccíií\xtdímiibi:qHemodolibetmpedientes, q u i v e r o ff i r a p e d i u n t d i ó t a m i u r i í d í d i ó n e m , f u n t i u d i c e s r ^ E c c l c f i a f t i c i 3 q u i c u m d e b e a u t p r o c e d e r é , f e c u n d a I u s canonicuin^oíor^iíwí/íij no executandofinsfenten- c i a s . P r o c c d u n t e x a b r u p t o f a c i e n d o v i m l i t i g a t o - i i b u s , & f i c r e g u m o f f i c i u m e f t d i d a m v i o l c n t i a t n t o l l c r e , q u i a R e x cft i u d e x c o n í e r u a t o r a d t o l l e n - d a m v i m f u b d i t o r a m , v t t r á d i t F u f c u s de Fifi*
I t b . z . c a p S f . 3 . 5 . & d i c a m inf.ntitn. j i 6 . fie l i c c t
R e x n o f t e r t a n q u a m l a i c u s , n o n fit c o m p e t e n s i u - lZ9 d c x } i n t e r p e r í o c a s B c c l c f i a f t i c a s , e t i a m e x p r o r o - g a s a i u r i s d i ^ i o n e } í r i « p . K ^ / w í , de faro competenu,íap¿ H®:' jidiligenti.deindiciis, cap.at ficlermUi.qfiafl.i.Sc
t r a d i t V e l l u g a . in Specnlo Principum Rubrica 6 . » « .
l y . i l i u d t a r a c n i n t e l l i g i t u r q u a n d o p r i n c i p a l i t c r v u l t Í 4 1 ! c o g r i o f e e r e , d e c a u í i s E c c l e f i a f t i c i s , & í n t e r p e r - í b n a s E c c l e í i a l f i c a s , p r o u t d e i u r e c o g n o f e i t , i n t e r l a i c o s í u a s i u r i f d i d i o n i s j c u m ftrcpitu,Sc figuraíu- d i c i i , fecus v e r o t a n q u a m i u d e x c o n f e r u a t o r p e r 1 4 Í v i a m v i o l e n t Í 3 e , q u o d cft r e m e d i a e x t r a o r d i n a n u m , v t t e n e t C a u a l c a n u s ^ e BrachioRegio x ' . p a r t e j n p r i n *
namer. 16. & Glmanusdemrefifet cap.i^.nnm. 118.
í o í e p h u s S e í e de inhtbttionibm luft. ^rag. c. 8. $ . 4 .
n a m e r - i , v b i h a n c a p p c l l a t c h a r i t a t i u a r n d e f c n f i o - n e m , v b i n o n fiunt p r o b a t i o n e s , n e o offertur l i b e l - l u s , ñ e q u e p r j e f e h t a n t u r i n í l r u m e n t a , f e d v i í b p r o c e í í u o i i g i n a l i , f t a t i m , & fine a l i q u a r c t a r d a t i o - n e , d e t e r m m a t u r c a u f a í u p e r a r t i c u l o v i o l e n t t í e ,
& fi f a d a f u i t v i o l e n t i a , i n c a u f a , p e í í u d i c e m E c - c l e f i a f t i c u Q 3 , c x c c | u e n d o í e n t e n t i a m f u a m , n o n o b » fiante a p p e l l a t i o n e , ( i n c a f i b u s , i n q u i b u s n o n e r a t e x e q u e n d a , ) t u n e r c u o c a n t u r a d a e x e c u t i u n i s , &
d e c l a r a t u r v i m f u i í l c f a d a m , & C\c,Qfie otorgue^ re»i poga, y de por ninguno todo lo hecho dejpnes de la dich4 appellacien ¡ y en el tiempo que fe pudo appellar, Q u o d q u i d e m n o n r e p u g n a r E c c l e f i a f t i c a s í u r i í d i d i o n i , I 4 -
ñ e q u e e i u s i u r i s d i d i o e x h a c c b g n i t í o n c i m p e - d i t u r , i m o a p e r i t u r o f t i u m c l a u í u m , p e r i u d i c c m "¿
E c c l e í i a f t i c u m . r e o l i t i g a t o r i , v t fit a d í t u s a i r e c u r - r e n d u m a d f u p e r i o r c m E c c l e f i a f t i c u m , p r o u t d e i u r e d i í p o í i t u m eft . E t fie n o n eft n e c e f i a r i a c l e d i o a r b i t r o r u m i n h i s c o g n i t i o n i b . p r o u t n o u i f - í i m e p o f t haec f e r i p t a t r a d i t F o n t a n e l a d e paílií
m p t i a l i b u s clauf.^. Glofi^. par. 3 . nttmer,2o. v b i n o n c o n f i d e r a n s f u n d a m e n t a h u i u s c o g n i t i o n i s t i ú a i d u s l o q u i t u r , i n r e í o l u t i o n e h u i ü s m a t e r i a ! p r o * p t e r A z o . o p í n i o n e m , q u i fine f u n d a m e n t o r a t i o - n í s l o c u t u s f u i t a d d e r f u s c o m m u n c m , S c o b í e r u a - t a m t r a d i t i o i j e r a .
G u í v e r i f f i m a e r c r o l u t i o n i j n o n o b ñ a t t e x . in cap, 1 ^
qaoniam, de immm'ítate Sctlefiarumjiá.qui&loqvá.-
t u r c o n t r a i m p e d i e n t e s a l í q u e m c a r a m i u d i c e É c - c l e í í a f t i c o l i t i g a r e , a u t l i t e r a s A p o f t o l i c a s i m p e t r a n , i n eaufis a d f o r ü E c c l e f í a i p e r t i n s t i b u s , q u i a i n h o c cafu j í n f e r t u r i n i u r f a , q u a n U o i u r i s d i d i o E c c l c t í a f t i ^ ea i m p e d i m r . v e l t a r b a t u ^ v t n o t a n t D o d o r c s . w d .
cap.qti0niá}dC Kehnfíu$r iv decUratione BHIU Coenté Domini,art.g.verficHlo,recmrctes,s\>\ r e f e r t B u l l a m r ¿ j L e o n i s d c c i m i , c ó t r a i m p e d i é t e s d i d a i u r i f d i d i o n é
£ c c l e f i a f t i c a , q u f eft i n t e l l i g c n d a f e c u n d ü í u p r a d i - d a r e f o l u t i o n é ^ v t e x v e r b i s d i d l í e Bullae c o f t a t , i b i :
epiequo modo impediré prAfuwant, ac eos qui execntio"
ne litterarfí huififntodi impedientibus auxilitim,confia Hutnsuelfauorem ,qmnis modo direSevel indiretle,pu~.
blice^vel occttlte prsfiare prtefumfferit. e c c e v b i t o t a decifio d i d a e B u l l s e , eft c o n t r a i m p e d i e n t e s d i - d a m i u r i f d i d i o n c m ^ e c u s ve^ro c o n t r a n o f t r o s R e - g i o s a u d i t o r e s , q u i n o n f o l u r a n o n i m p e d i u n t c x - e r c i t i u m d i d » i u d f d i d i o n i s , i m o p o r t a m c l a u - f a m a d p r o f e q u e n d a m a p p e ü a t i o n e m p a t e f a - c i u n t , v t fit c l a r u s a d i t u s , Se e x i t u s a d p r o f e q u e n - d a m a p p e l l a t i o n c m d e i u r e l e g i t i m e i n t c i p p f i « t a m , q u o d p l u r i b u s c x e m p l i s o í t e n d i c B o b a d i l l a »
Z2
inffta Tolitka^.fdrteUb.2a.16. a m m . 9 0 . v b i K -
t c r a h . p l m a s r c f c i t , & in c i S . m m . 139. verjicalo, cafo.tf. V*m A l e a r y mitnr ias fnereasj videncias, q»e hazen los í u ^ e s Eedeft&cos, v b i lie d c c l a r a t
d c c r c w m S a n a i C o n c i l . T r i d c n t i m c - 3 - ™ f i M f - .
« . Y Antonio de Herrera Cetonijta de fjt M a ^ a d en U información qm h U o , y relación [abre U com- petenciasentre Uiurisdieion Ecclefmñtca, yfeglar, en ehpdode M i U n f o r e l C m d i E H M e e n d c a p &
IAJ " ^ / q u a v e r i í f i m á r c f o l u t i o n c c o l l i g í t u r p o f l é R e g i o s a u d i t o r e s e x t r a o r d i n a r i e t r a d a r e c a u f a r a p o f l c í f i o r í a t n , í n q u a d e p o f l e f l i o n c b e n e f i c i i d i f - p m £ a í i i r 3 n o n v t d i r c ó b c , & p r i n c i p a l i t e r c o g n o f e a - t u r d e c a u f a p r í n c i p a l í , f e d a d e u m eñc&ump.e fiat a l i c u i i n i n r i a ^ v i o l e n t í a a u t i n d e b i t e p o l l e f s i o n c p a c i f i c a í p o l i c t u r , q u i a i n h a c c o g n i t i o n c t a n t n m a - g i t u r , v t q u i s r e f t i t u a t u r a d p o í T e f s i o n e m , q u a i n i q u c v & c o n t r a i u s , & p e r v i o l e n t i a m f u i t f p o l i a t u s p e r í u d í c e a s E c c l e f i a f t i c n m , v t e l e g a n i e r f u i t d c - c i f u m p e r C o n c i l i u m N e a p o l i t a n u t U i V t t r a d i t M a t - t h e u s d e A ñ i & i s d e e i f i m e ^ . n á . v h i d i c i t , q u o d
^ R e x t c a e t a r í u r a m e n t o d e f e n d e r é p e r f o n a s E c c l e - fíafticás a b i t t i u d i s f a d i s fiue p e r l a i e u m , fiaepeE c l e r i c u m , c u m R e x t c n e a t u r d e f e n d e r é o p p r c f f u r o , v t Ind.c.regumefficium, 8c t r a d i t A b b . i» cap.z.de
T.Q i u t a m e n t o c a l H m m ^ v b i d i c i t , q u o d i u d e x l a i c n s eft i u d e x c o m p e t e n s , e t i a m Í n t e r p e r f o n a s E c c l e f i a f t i - c a s , q a a n d o n o n d i f p u t a t u r d e p r o p r i c t a t c r c i , f c d f o l u m d e i n i u r i a i l i a t a i p f i c l c r i c o , n o n o f t a n t e q a o d 250 c a ü í a í p o l i f fít fsjper b e n e í i c i O j C t t m t u n e a g á t u r , d e i u d í c i o m e r e p o í T e í T o r i O i q u o d confiftit i n f a d o , &
^S1 fie v i d i m u s , q u o d i u d c x l a i c u s , e f t c o m p e t c a s i u d e x p r o o b f e r u a t i o n e i u r a n i e n t i , v t i n ca.luetyde ittreiu- rmdoj,ÍWJS. & q t e a n d o v e r t i t u r quaeftio f u p e r m e r o i p f a d o c a u f e f p i r i i u a l i t a t i s , v t t r a d n n t D a d o r e s 1 » c .
mam* de ordtne cegnitionum, q u e m d e c l a r a t M i c r c s
de M á i o r i í a i l » s fyfmu%qft* i%.ntím,i<}. P e g u e r a ,
. l o a a u es O a r d a de Nobilitate$gleflk i . w . i y . . q u i t e x t . m x h í f u i t d e f i g a a t u s i n p u n d í s á R e d o r e , á c C o n f i i i a r i i s C o l l c g ü D i u i B a r t h o l o m « l . , í n S a l » x n a n t i u a A c a d e m i a d i c 14,. M a r t ! j , A n n o 1588. &
p o f t r a m p r i n c i p a l c m C o n c l u f i o n e m d o c e t B a r t . in
LTítia.jf'.filmo matrimonio», V n d c q u a n d o p r o c e - d i t u r i n c u r i a R c g i s p e r m o d u m d e f e n f i o n i s a d t o l - l e n d a m v i o l e n t i a m , f u p e r n o t o r i o , & e u i d e n t í í p o - I i o , & c x t r a i u d i c i a l i t e r , n o n f o l u m h u i u s m o d i c o - g n i t i o n o n v e r g i t i n d a m c u m i u r i s d i d i o n i s E c d c - í i a f t i c ® , i m o p o t i u s r e f p i c k c i u s í a u o r e m , v t t r a d i t
Mot^Mt.i.deiunsdimone^mji.x^numX & í t a
£ 5 3 d i c i t M a t t h a e u s d e A f d i d i s f u i f í e i u d i c a t u m p e í t o - t u r a c o n f i l i u o j , v b i e r a n t d o d i í í i m i v i r í , & i p f c affiraaat i t a fuiíTe p r a d i c a t u m , t e m p o r e R e g í s C a -
r o i i V I H . i n q u a d a m c a u f a querclae f a d a e per A r - c b i e p i f c o p u m T a r e n t i n u m c o n t r a r e u c r e n d i í S m ú C a r d i n a l e m V r E n u m p o í T e f l o r e m d i d i A r c h i e p i - f c o p a t u s s & a d h o c h a b e r e R e g e s p r i m l e g i a í o n t i - fiGÍs,íradit S c f e de i n h i b m o m b m , i u H . A r a £ , c. %.§.
154 3 . » « . 4 . 8 . v b i h o c l a t c d c f c n d i t , q u i a p o f f e f í b r i u m i t j j v t i p o f f i d e t i s j c f t n a e r e t e m p o r a l e 9 6 ? p r i n c e p s d é b e t
p r o u i d e r e n e p a r t e s v e a i a n t a d a r m a , v t t r a d i t i p f c M a t t h x u s d e A f f l i d i s desifz.nnm.q, & ^ . f e r legem
^mffimam.f. devfafrpiZlíí.cap. p r x f e n t i a , in fin.de
1 > r o b a t i o m b m . l . n e c ¡ H í d q u a m . $ . v b i d e c r e t H m , f . d e * / -
fic.pncoufalis, í d e m d o c e t i p f c A f f l i d i s deeifione 8 5 . 156 « « » . 2 . v b i d i c i t q u o d i u d e x l a i c u s , p c r m o d u m d e -
f e n f í o n i s p o t e f t c o g n o f c c r c i n c a u l i s E c c l e f i a f t i c i s ^ q u o d m á x i m e c o o t i n g i t q u a n d o R e x pranftat c l c - n c o o p p r c í T o c h a r i t a t i u u m í u b G d i u m , v e l l a ¡ c o o a . p r e ñ o a c l c r i c o , p e r m o d u m e x t r a o r d i n a r i » M c L fionis.omiílo ftrep^u i u d i c i a r i o , & licet ifta f e n t c n - , 5 7 " a fat t o ' \ e s a P P r o b á t a ? p e r M a t t h ^ u m d e A f f l i d i s
í u p . p a h d o m a m r c c a n t a u i t . w ^ « ^ « f 280. nnm 8 q u a n d o c a u f a v e n r i l a t u r i „ C o n f i l i o í n t e r d u a s p e ¿ f o n a s E c c l c í i a f t i c a s / e d c i u s o p i n i o ñ e q u e eft v e r a s e q u e f u i t f c q u u t a p e r í e a t t u m i b i , f e d c o n t r a r i a '
q u i a v t t o q u e c a f a , q u a n d o f p o l í a t u s í & í p o l í a t o r „ í u n t c l e r i c i , p o f l u n t c o n u e n i r í c o r a m i u d i c e í e c u l a - r i , e t i a m tí c o n t c n t i o í i t d e r e b c B c f i c i a r i a , d u r a t a - m e n n o n í i t f u p e r t i t u l o b e n e f i c i i , í c d í u p c r í p o l í o p o l l c í f i o n i s , q u i a t u n e c a u f a p o f í c í B o n i s b e n e f i c i i , j f g n o n d i c i t u r í p i r i t u a l i s , f c d t e m p o r a l i s » c u m í b í u m cUrimu
a g a t u r , a n a g c n s , f u e r i t í p o l i a t u s , n c c n c , & c u m í i t fpoli*tor
q u í e f t i o f a d i , n u l l a m h a b e t i u r í s p r o h i b i t o n e m i u - f***ftcoJ
d e x f e c u l a r i s , & á f o r t i o r i R e g i u s c o n f i l i a r i u s , & v i - . t r a M a t t h a e u m d e A f f l i d i s f u p r a i f t a m o p i n i o n c m r * ™ ™ c o ~ f u i t í e q u u t u s B a r t . i n l.quoíies.C.de i»diciis,vhi Iaf.|tf^er fy9¿
n t m . ó . i á e m inl.Tttia, m m . ó . & y . v b i Alcx.ff.fi-Uoreist*
luto matrimonie.Capicius deciftone 2.&4. R o l a n d u s eleftaflis*
vonfilioz^mlu.t. OMcusdeciJtonf pedemont. t i ó . s 5 9 .
P r o f p e r u s F a r i n a c i u s (¡mfiM. « « w . 2 3 . C a r r o c í | U s
deeif.fi-ftum.^.Sc q u o d ita p r a d i c a t u r V c n c t i i s , & ' a p u d o m n e s p o t c n t a t u s , & d ó m i n o s t e m p o r a l e s t r a d i t l o a n n e s B a p t i f t a F e r r e t u s confilia 30. » « w . 2 . A y m o n C r a u c t a c f f » / / w m.nnm.z.Sc eft c o m m u n i s o p i n i o í c e u n d u m C o u a . í » 4.*» t.p.c*p&.$.ii.\itm.
í g . d - pp.cap. 35,«»«». i . M » a r q u i u s ^ retinendapof- fe.Rem,3.»»»?.3366? Rem.i$íderecup.num.* 12. &
q u o d c a u f a p o f f e f f o r i a r e i f p i r í t u a l i s , v e i q u a f i f p i r i - í u a H s , f í t t e m p o r a l i s 3 t e n c t g l o f í a c a p . Uñeras^ de mramemo cdunini<si&. f c q u i t u r V i n c e n t i n s , incap, fi.de i*d, C a r d i n a l i s í a Ckm. difpendiofam,oppojitio.
ne 3 J e indiciis, in quteft. l o . q u a m o p i n i o n c m a p u d G a l i o s e f f e o b f e r u a t a m t p n e t G u i d o P a p s e f « ^ . f » '
& j x . & 8 5 ; . F r a n c i f c u s M . a r C U s ^ ^ . 1 9 0 . ( 3 \ 1 2 .
v b i t e f t a t u r c u r i a r a i l l a m fie í e m p e r f e r u a í T e , í d e m p r o b a r B o c r i u s decif.69.nttm.t3. q u i l o q u i t u r d o c u r i a B u í d c g a l i , d i c e n s q u o d i l l a c o g n i t i o n o n t a n - g i t m e d ü l l a m v e r i t a t i s , e x cafdittefas^deitiramenta
calttt». & q u o d í t a p r a d i c a t u t q u o t i d i e j i n m a t e r i a p o f f e f l b r í a j V t i n b e n e f i c i i s , & a l i s r c b . í p i r i t u a l i b u s » S c G u i l l e r m u s B e n e d i d u á inc, Rainttcim ^ detefí¡.
mrkvxorem,in2decif.H.z$i.Aüked. in Clem.t. da vfp. ordin,Reg.&.Fallení.i^,qu3Lm o p i o i o n e m d i c i t c o m m u n c m , & : o b í e r u a t a m p e r S e a a t u r a P c d e m ó - t a n . P r o f p c r . F a r i n a c i u s / Í V . de inqmfitiene,'q.%.nHm*
2 3 . 0 f a f c u s d i é f . T e d e m . 1 A n t o n i u s T f a c - f a u r , ^ a / i S a . v b i n o u í í l i m e p o í l h s e e r c r í p t a e i u s a d d i t i o u a t o r , v b i r e f e r t p l o r e s d e c i f í o n e s c o n t r a G u * t i e r r e z lib. i .can.cap. 34.»». 2 2 . & n o u i f l i o i e Fon<«:
t a n d a , depattis nttptialibtu g h ^ . p a r e l a u f d a J^t fer mam» v b i « ^ y . m e a l l c g a t , & í n p l u r i b u s l o c i s p í
& fe feruafle C u r i a m N c a p o l i t a n a m , r e f e r t M a t - ^
thunsde Affiitlisdecifamm. i c . v b i G r a m m a t i c u á
in *dd.&indecif.^. l o a n a c s G a l l u s qunfi.itf. v b i d i c i t i u d i c c m f e e u l a r e m a p u d G a l l o s , i n h i b e r i j & i p r o h i b e r i i u d i c i u m p e t i t o r i u m ? d o ñ e e f u e r i t Hs íi«*
B i t a í u p e r p o í l e f í o r i o , 6 c b u i u s c o í a c t u d i n í s m e m f • n i t C a r o l u s deGTüíJi.i.reg.Fran.iure f<Selna.de be-t
w / » i . | > . f . 7 , ^ . 2 6 . v b i i l l ü d d e i u r e p r o c e d e r é c a u e i • t u r , q u a í B o p i n i o n c m c o a f i r m a t A l c i a t u s . Refp.%^1 n u m . i . q u i fie a f f i r m a t í e r u a r i i n c x c e l l c n t i i f i i a q M e d i o l a n e n f í S e f t a t u , & h a n e d i c i t veraraj? 8 c c 6 «
m u n e m o p i a i o n e r o K l p z j n Rub.de ipid.mw.90. &
h a n c v n i u e r f a m G a l l i a u f e m a r e a f f i r m a t R e b u f f u s ¿
in £ommen.ad confuet.ad II.Reg.Franci* jit.de ca»f»
henefi.pofart.Ü. üloJf.z.volum^.Sc i f t a m í e n t e n t i a r a v e r a m eíTe a f f i r r a a t R o I á d u s Confil. 23 .per tvíumjea*
hsÁ.vhi d i c i t q u o d S a c r u m C o n c i l i u m eft i u d e x i a ^ c a u f a p o f s e f o r i a b e n e f í c i a l i r e d i n t e g r a n d l a e , n o n fe*>
i u m i n t e r I a í c u m , 6 c c l e n c u m » f e d e t i a m í n t e r d ú o s d e r i c G S , G u m p e f s e í s o r i u m r e í í p i r i t o a l i s n o n fit f p i - 1 $ ^ r i t u a l e , 8c m h i l h a b e a t c o m m o n e c u m p e t í t e r í o »
m á x i m e e x B u l l a M a r t i n í P a p « > q u a m t r a d i t G u í « / d o j f u p . q u i a P a p a p o t e f t c o m m i t t e r e c a u f t m f p i r i -
t n a l c m l a i c o , i t a d o c e t A n t o n i u s Q h n J k t Jnfl.maf tit.i.de SHmmoTomifice^.zo.vbidicit q u o d e t i a m ^ . í i e x e m p t i o e l c r i c o r u m fit d e i u r e d i u i n o , q i i o d p o - s ^ t e r i t P a p a a l i c u i p r i n c i p i l a i c o c o n c e d e r é , • v t poffic i n d i c a r e í n t e r l a i c o s : & í i m i l i t e r p o t e f t c o n c e d e r é f a c u l t a t e m c x c o m i a u n i q a n d i , 8c p o t e f t a t e m c o n f e - s s a d i b s a c f i e í a ?, y t t e i a e í ( J r c g . mla%,i»Li3*f-%*
Ú l o f . ^ perttt.i» ctp.Sjnoda.ló.diílin.c.valde. gfy*
difiíH.f.per tuits,in fi.de arh.éc teneü M o r í a . ínem*- forioinris tit. i .de ittrtfdiSi.cjiMft.il.n,$etia p o - 166 rcft comroittere foeminas vt iuáifct ciencum, vt ip*
íc Rolandus rcfoluic.w.iS.^r 19, ¿n d.confü.z^. v b i d c i u r e cptnmuni liue primlcgio Pontificis, videtut i a fine fcntirc contranum , ícd hanc n o í t r a m ó p i - nioncin obferuatam fuiííe i n í e n a t u P e d e m o n t . t r a - dic Menochius de recaermdapof.Rem. 15, m .
& 1 J j . v b i h a n c r e c e n t i o r e m v o c a t , Scin vtroque poffeiíorio r e c u p c r a n d » & rctinends85iftam fequi»
tur BeroiusinRith.demd.n.^i.dcCTmcmVofif.z^Z.
R-odriguezdemnuisreddítibm.lib.i.e}.\-j.a, num.'fi, 167 vfqnc y^.quK ícntentia coadiuuatur ex tit. in cap, p e r m t t i m M . 1 1 , qtt.i.c. cmfam^ qmjiUifint l e g i . c ,
168 vltmo.de indtcijs, vbi probatur íudicem fécularena eííe competentcm , ctiaminíci: clericos, ad cog-»
nofccndíim de caufa poíleffionisrci fpiritualis.cum iudicis íecularis interfit ne violefitiag & fpolia fiant, ittter clericos & laicos, vt confiderauit Matthsus de M ñ i á h d i S a d e c i f . 24.W. 3. & alios refero D o -
¿ l o r e s , & ícquor lih.$.pf.cju*f{.8s2. a num. 108. &
iftam opinionem efle tenendam , contra jplures af-
firmatüxthoíxind.l.Titia.35.mmer.2;t,.coLz. v b i reprobar opinionem R i p x , Roma». Imol. & alio -
• rftmfKp.& Bellug.in Spectúo TrinapHm Rub. i l , § * videamm^num^, & Caqueranus, decif.tijf. n. lo»
text.in cap.fiftdes l a k m , defentent. excommanic*
£ o m m m m m c o n t r a £ ú m m u m t * $ ^ d e g r a u í o r i b u s R c g n i , & a d d í t i o aJ t l i c í a u m m ' i n .
i fifi. E t f í c operas prctium efsc duxinjus íigillatim verkatem illius legis in illís duobus titulis» suris &
confuctudinis immeroorialis,iaueftígarc,vt facilius cania Reguru Hifpaniaí, ó m n i b u s uiánífeftetur f u - per cogmdone d i A i articuli.
Et licet verbis Rcgis, quando nafrat aliquod fa- xyy á u m , ctiam i n repropria, literedendum , vt in Clem.i, deprohationilnu, cuius verba íuni : Literis i y 3 nojlrü cjuib.nqs dignitates qmdibet , / w beneficia col- ^ ktioni noJfray veí Sedi ^fofiolice refemafle , aut re- * fignatiúnem beneficiialichias recepij/e, velaliquem ex-' ,
commnnicajjejen Jhfpendt(]c,fett aliquem capellamm nofirttm , velfamiHaremfuijfe , -tiel aliafimiíiafuper qmbnsgratia, velintentio nosirafundatHr,feci¡¡e nar- vamm,cenfemmftiperfie narratis fidem plenariam ad- hikendam.Ecce vbi atteftatio Pontificis m á x i m e de 17^
füo fado p r o p r i o , tacit picnam fidem , &¿ proba- tionem plcnilfiraam, k a v t ñ e q u e probado i n c o n - trarium admittatur4 qui tcx.licct loquatur i n P o n - d f i c e , proeedie e t i a m , & extenditur ad Imperar©.- rem 8c Rcgem qui no recognofeit fuperioré,prout íuntRcgesHiípjiniae,vt tradit Beluga inSpeculoPriñ»
ciptimtRfíb.i^.§ .videmm.n. 14. Redin.de MaieBats Principisjn primip, w.55. & fie a l nott recogooícat íuperiorcm i n téporalibus,eiiiis aísertioui c r e d e n d ü c í í , vt confultus rcípondit Paulus ¿ e Caftroconfil.
3 iQ.volnm. 1. Cardinalis confil. 1 s8. A!exan.w»//./i * cap.tMi»,de ordinehdicior*mxe-hqmJiti9msf§.pt<>~ ). volM.j.Sodmsinniot eonfil. ft.volam* 4 . &eonfil.
hrbemm, de huereticisjib.ó. quibus ó m n i b u s fatísfa c i t Barbofafupra.qui n u . 47. i n fine refert p r a x u a
> Hifpaniae. Sobre los articnlesde lafnerca , v b i d i c i t i A*70 quod i n ó m n i b u s calibus pertinentibus ad i u d i c i ü
Ecclefiafticum, poteft caufa deferri per titulú v i o - ientiae ad Regios tribunales , v t violentcr opprellís fuccurratur,Nau.in M-anu&Mc.zt.n.So.Cemr. lib, i.refioU.í'j.n. to. Sc G u t i é r r e z lib. 1. Canonicarum qt4£fiion.cAp.^.n. Zj.Sí in pradicis quseftionibus, qnce.to. w . i . v b i pottquam tanquamiudex Eccle-- fiafticus, defendit contrariam opinionem.quod i u -
dex fecularis,nullo modo poífit cognoícere de can- ia poíTefloria benefieiorum Ecclcfiafticorum,quara opinionem non admittit SenatusjVt tradit Theiau-
rus decif. 82. vbiaddkionator Gafpar Añtonius fi-
l i u s illius p l u r c s refert A u d o r e s , & decilloncs con- t r a G u t i é r r e z , q u i i n verficulo quarto, noftram fe- quitur í c n t e m i a m , en todos los cafospor vía deftter* <
171 ca^ v b i dicit quod íftat caufe per modum violcnti», ad Regia tribunalia deferuntur, quod dicit e x p r i -
«ilegio, feu confuetudine, i l l a d p r o c e d e r é ; ícd lex R e g n i , non dicit quod ex priuilcgio.íed de iure?&
< c o n f e e m d i n e i m m c m G n a l i , f i i f i d i c a m u s , q u o d i l l a confuetudp immemorialishabetvim priuilegii, v t ftatim dicemus. E t hanc o p i n i o n e m B o w f f i m e i á
d i d i s a r t i c u l i s v i o l e n t i X j t e n c t d o a i í f i m u s 5c a c u - '17» t i í f i m u s , & i n o m n i genereliterarum verfatusloan- nes Yanez Tarla.lib.^. dijj'er.g. § . 4 . » . 2 4 . v b i dicit quod v f u antiquiílimo Regi noftro competit, fuií- que praetodjs.&Regalibus Cancellarij «.vt per que- relam cognofeant. ínter clericos & de c a u f í s apud 'gyj Ecclcfiaíticos iudices pendentibus , i n qua c a u f e c o g n i t i o n c illud tantum verfabicur, an íudex E c -
^icfiafticus iulie, necne appellationi deferatur, &
traditnofter G r e g . í « / . 1 3 . tit.13. par.i.verbo.nift ÍJ4.fííerca.Vhi refert hanc confuetudinem Rcgis noftn H i f p a n i ^ A dicit e s permiffione Pontificis proce- d e r é , quod aduerfatur v e r b i s ditU legis. 3 6 . ^ . 5 . lib. 2. Ricopil. v b i de iure & c o n f u e t u d i n e affirmat
CarolusimperatorRex H i í p a n i a r u m , & Regina loanna, anno 1525. haberefacúltatelo c o g n o l c e n -
á i de violcntiis iudicum Eccletiáfticorum, non ye- , } 1 S 10 ex priuüegio Pontificis,& pott haec fenpta, ide
obferuan i n Rcgno Aragonis tradit Sefc de mhi- bmembia, c.8. § . a. 5. vbi dicit i l l u d o b l e m á n
apud omnes p r o u i n c i a s Chriftianorum, & i n § . 4 »
6 6 . & - j ó . VAÍH. t. idemque procedit i n alio P r i n c i - pe.qui non rccognoícit í'uperiorcm j vt docct A l e - x&n.confil. i'y.volim.i.Bcttta.udm cmf.iog.vohm.
g.Ruinus, qui loquitur ín Duce FerrariaE,¿c«//.2r.
. t . & 31 .(^i75'.Bertrandusconfil. 4 2 . volnm.
vo
1S2 i . & alios refert,& íequitur Mafcardus volum.x.de probativnibm eoncluf. 139.W. lo.Decianus re/pon, 1 S'f num.zjy.vol. i . v b i loquitur de RegeFerdmando, ergo íimiliter noftro Imperatori credendum crat afserenti de iure,3& confuetudine i m m c m o r i a l í , h a - bere ius cognoícendi de caufis violentiae ínter per»
lonas Eccleíiafticasj m á x i m e cum haec cognitio, v t fuperius d í d u m e f t , non vergat, i n damnum i u - riídicHonis Eccleíiafticaj, quam fententiam tenet Profperus Farinacius , tit. De cppofitione contra te~
Bes. cap. 3. q m ñ i o n . 6%. numer. 92. & $$tcumfe*
qnentibuí.
Sed quia ifte titulus ceníeretur fufpedus , cum ^ deponat Princeps i n propria caufa & ín prasiudiciü iuris alterius, v t tradit Curcius confjqz.n. 3,idcirco , i l l i d ú o t i t a l i coprobandi funt ex aliis externis pro»
bationibus vltra aísertionem Regis.cuius iuftitia,cx infra dicendfsiuce meridiana darior ó m n i b u s bene fentientibus apparebit.
E t p r i m o de iure Can®mCo pro hac fententia,
& noítri Regis Caftellae iurifdidioQe facit text. i n ditlo c.Regttnt efficmm-z^.quie^.^.^hi dicitur , quod Regum efipfopratmfaceré mdiciuni atqtte tafittiam, 1$ liberare de inanu calammantium fi- opprejfos, &
•peregrinü, pHpillis vid'*** » qaifacilius opprimun- tar hpotemibm,fr<Bbere auxilinm. Ecce verba clara
& manifefta, v b i Rex i n calibus violentias, prseftat anxilium v i opprefsis, nec obftat quod ille tex.non loquitur de perfonis Eccleíiafticis, fed de feculari- bus, prout funt p u p i l l i , & viduse, & p e r e g r í n i , de quibus loquitur tex. ille , quia ratio tex.eft genera- lis, & licet Hieronymusponat exemplum i n pere- grinis,pupillis & viduis, ex eo videlicet, quia faci- lius oppritnuntur,& ad ea quae facilius accedunt i u - ra adaptantur. V t conftat ex illo tex. Peregrinis^pw fillis & viduis ¡qui facilius opprimmtur a potentibuiy nen excluditur, quod li clericusá feculari, vel fe- cularis á clerico Qpprimantur,non poffit R e x i m - partiri auxilium ad liberandumvi opprefsos, m á x i - me quia defenfio clericomm, eft caufa publica , vt in l.fiquü in hocgenm. § .fitque.C.de facrofantti* Efi' (lef, i b i : Si'p CHVIÍÜ laudabile fatins faserdotibm i n -
18J
hrias veltiti crimen píttticum pofequi.Et fíe n o n e x -
c l u d n n t u r c l c r i c i , i n d i d o c a p i t e R e g u m , q u i a r a - t í o e í l g e n e r a l i s , & procjemialis í l l i u s t e x t u s , 'Mr
Regum officium eft frofrium facete indictHm atque tf*
J h t í a m , & liberare de m a n n calumniantium vi eppref-
/ o í . Q u o d m a x i a v e . & á f o r c i o r i p r o c e d i t , q u a n d o i n R e g a l i b u s t r i b u n a l i b u s i f t ? c a u f e a g i t a o t u r , a d t o l l e n c l a m v i t a i u d i c u m . E c c l e f i a f t i c o r u r a »
1 8 5 S e c u n d o p r o ifta f e n t e n t i a f a c i t t e x . * » c T r i n c i - j e s f e c H l i ^ a d e m * t $ í ( * j l . \ . V b i d i c i t I f i d o r u s q u o d í í l l " d , q u o d f a c e r d o t e s e f t i c c r c d o c e n d o n o n v a l é t , 1
d i f e i p l i n ? t e r r o r e , p o t e f t a s feculans e x t o r q u e a t ,
ihv.St ^ííintraEcclefam pofiti contrafidemy& átfci- flinam agmt, rigore Principum conterantm, ipfam- qnedifciflmam ¡qtiamvtiUtas Ecclefa exercere non pramlei , cermeibm fnperberam foteñas principalis
•intponat, fí? vt veneratwnem mereatur•,'virtutem pote-
fiatisimpartUtm, A d u e r t e o b l e e r o v e r b a p u l t h r a x S / I f i d o r i j v b i d i c i t , q u o d P r i n c t p c s feculi h a b e n t i n -
t r a E c c l e f i a m p o t e f t a t e m , ve í ü p e r b o r u m c e r u i c e s : c o n i p r i m a n t , q u a n d o n o n cft prae m a n i b u s E c c l e - . á i a f t i c u s , q u i p r a s b e a t a u x i l i u m , v t d o c e t M a r t a de
ifirifdiftiene.z.par.c.vigefimefecunde, num, décimo,
q u i a a l i a s í i a d t e d i m e n d a m m i u r i a m , & t o l l e n d a m v i m e f í e t r e c u r r e n d u m a d P o n t i f i c e m , m á x i m a s i n - i u r i a s , 6c e x p e n f a s v i o p p r e f E p a t e r e n t u r . E t fie ¿ i -
c i t l ñ d o z ü s Ub.tertio,def(immoúono , capite trigefí~
moqmnto/Principes feculi nonmnqnam intra Eccle' jiarn poteflatis adempta enlmina tenent , vt per
eandem potefiatem dije tpImam Ecclejiafltcam mtt~
niant.
3gg T e r t i o p r o h a c f e n t e n t i a f a c i t t e x . in c. Petimus, u.qtt.x. v b i a d q u e r e l a m , n o n í b l u r a l a i c i 3 f e d e t i a m c i e r i c i paffi v i o l e n t i a m , á f u o p r a s l a t o , p o t e f t r e d o t
prouincÍ2e)& d e f e n f o r c i u i t a t i s , f u u m o f f i c i u m i n - t e r p o n e r e , v t c o n í l i t o d e v i o l c n t i a r e d u c a t í p o l i a - t o s & v i o p p r c í f o s a d f u a r a p o i r c f f i o n e m , q u o d a u - d i u i f e r u a r í d e c o n f u e t u d i n e , i n R c g n o P o r t u g a - I 9 0 i i £ ! e . V b i n o n í ó l u m R e g i i a u d i t o r e s , f é d q u i l i b e t
P r a e t o r R e g i a e e o r o n s e , í n f u a p r o u i n c i a e o g n o í e i t d e fimilihus c a u f í s p e r v i a m v i o l e n t i a s , q u o d e f l e t m á x i m e c o n u e n i e n s i n h a c n o f t r a H i f p a n i a , n e toe e x p e n f i s l i t i g a c o r e s v e x a r e n t u r , r e c u r r e n d o a d f u - p r e m u m e o n í i l i u m , v e l a d C a n c e l l a r i a s e x p a r t i - b u s r e r a o t i s , f e d i a m d u r u m c í f e t a b h a c t a m v e - t u f t i f f i m a p r a x i r e c e d e r e , m á x i m e , q u i a ^ l l u d í a n g i t f u p r e m a m i u r i f d i d i o n c r n , & p r o t e d i o - n e r a , q u é e a l i i s i u d i c i b u s i n f e r i o r i b u s n o ü c o n -
c e d i t u r .
191 Q u a r t o f u l c í t u r ifta f e n t é t i a in c.qmdam mona'
tp* c h i . i ó . q . i . V b i a d u e r f u s m o n a c h o s q u i fine l i c c n - t i a f u p e n d r i s v a g a n t u r , p o t e f t p o t e f t a s f e c u l a r i s p r o c e d e r é , p r e b e n d o a u x i l i u m a d u e r f u s p e r t u r b a - t i o n e m t r a n q u i l l i t a t i s E c c l e f í a e , i b i : Statuitigitur janíla Sjnodm hos primum eommeneri , vt exeant9 acinde per defenforem compelli , vt ad fita loca re- deant.
Q u i n t o c o m p r o b a t u r i n t e t i o d o m i n i n o f t r i R e - ip3 g's, in c»omni. 6, q. i . . v b i n e g a n t e s a u x i l i u m v i o p - p r e f s i s , v i d e n t m q u o d a m m o d o C h r i f t u m D o m i - n u m D e u m n o f t r u m p e r í e q u i , i b i : Omnis qnigeme- bat, & vexabamr, a Saúl f((giebat,&-veniebat ad Da~
nid ,fi Rex piifsimm, atque mflifúmm B m i d feiret feccatum ejje fugicntes perfecutionem. E t fíe p i r o p r i ü o f f i c i u m R e g i s eft v i o p p r e í T o s , & e o s q u i p e r f e c u - t i o n e m p a t i u n t ^ r 3 l i b e r a r e , & d e f e n d e r é , c u m t a l i s d e t e n ü o n a t u r a l i s fiE,vt in l.vt vim.jf. de mBitia &
W J M a J h , de homicidio, v b i l i c i t u m eft i m p l o r a r e R e - g i s a u x i l i u m c o n t r a d e t i n e n t e s d e c i m a s , i b i - Qu* It
tHfíetpr¿tena,vtrum contraquofdamdebitares E ^ l e - f a decimosfubtrahentes tíbi Rcgiam implorare liceai
rtejlatem!& h c e r e f u p p o n i t P o n t i f e x i b i , i d e m q u e d o c e t L e o P a p a E p i f t o l a 75. a d L e o n e m A u g u - ftüm,ibi: Debes,mqtut, Imperatorincuníianterad~
nertere Kegiam potefiatem tibi non folnm ad mnndi
régimen ,fed máxime ad Ecclefine prafídium cjfe colla-'1 tnm, vt anfus nefarios comprimendo, & qua hene fmt fiatttta defendas, i3 veram pacem his, qnafmt turba'
ta}rejiituas.
S e x t o c o n f í r m a t u r d e i u ' r c i u f t i t i a d o m i n i R e g í s
extcx.in c.ftliis vel nepotibm. 16. ^ » . 7 . V b i c o n f t a t 1 $á
E p i f c o p i S j ó c A r c h i e p i f c o p i s ^ n e g l i g e n t i b u s punitio-t n e m i l l o r u m , q u i b o n i s E c c l e f í a í t i c i s a b u t u n t u r , p o f í e R c g e m a d i r i , v t i l l o raalomedeatur, ihiuQuod jí talia EpifcopHs. agere tentet, Aíetropolitano eirn hac
itiftmanprocment,ftn amem Metropolitanm talia ge-;
rat,Regü hisc amibm intimare non dtfferant. \h{ g l ,
v e i b . R e g i s . i n t e l l i g i t v b i J j i d e x E c d e f í a f t i c u s n e - j p j
^ l i g e n s e í t , q u o d c o n t i r g l t , q u a n d o n o n f o l u m p r o p t e r n e g l i g e n t i a m . f e d p r b p t e r n o t o n a m v i o l e n - t i a m p r o c e d e n d o d e f a d o & c o n t r a í u s c a u í a d e - f e r t u r a d R e g a l í a t r i b u n a l í a , v b i t o l l i t u r v i s , d o ñ e o e a u í a p r i n c i p a l i s d e i u r e c o r a m R o m a n o P o n t í f i c e v e n t ü e t u r . i n q u e i u n f d í d i e E c c i e f í a i f t i c a n o n l í e - d i t u r , i m o p o t i u s a u g e t u r , v t f u p r a p r o b a t u m e f t .
S é p t i m o facit p r o c o r r o b o r a t i o n e h u i u s o p i n i o - ^ n i s t e x . í » eap. Maximimus^ 23. qwaít. ^. v b i R e g e s
&, I m p e r a t o r e s t c n e t u r praeftare a u x i l i u m E c c l c f i a e ,
i b i : Maximianfts Spifcopus f tfienfís auxilium petit ab Imperatore Chnfíiano,centra hofles Ecclef<e,non tam fui vlcifcendi eauja quam tuenda Scclefiafibi creditat quod Ji pratermijifset 3 non eius fuijfet laudanda pa- tientia , fed neghgentia mérito culpanda 3 q u i a m a n u s 1 ^cj;
R e g i a , & e i u s a u x i l i u m eft m u r u s f o r t i f s i m u s E c c l e . » fí&, eft p a x c l e r i c o r u m , í a l u s p o p u l í , p r o p u g n a c u - l u m , p r a e f i d i ü m ; i & t u t e l a C h r i f t i a n a e r e l i g i o n i s , m a - « x i m e h o d í e v i u e n t c n © f t r o R e g e P h i l í p p o I I I . r e - i i g i o n e , p í e t a t e , c o n f t a n t i a , f o r t i t u d i n e , p r a e c l a r o , v t d i x i m u s numer. 4 7 5 . & in numer. fin, huius
«¡(uefltonis.
O d a u o facit p r o h a c f e n t e n t i a t e x . ¿ « c. Chrifiia- 20^
nis. 1 í.q.x.ikÁvDeoferuientibus beneficium negare non conuenit. Sylnefier ,'atque FauBinianus ^qui fe a cuna»
bulis clericos confitentur , k Theodoro fe npprimi per violentiam conqueruntur. & i b i : E t per au fioritatem^
Regiam c otra leges publicas cum clericali eingulo olipt tenerentur afíritti, per Archidiaconumvrbis Grume- tina ejfe cementos, cum conílet eum ^qui cctleÜem mi"
litem pulfat^ton mihi eiusforum deberéJettari.Sc ihi:
Sublintitatis tua tuitione valetur,ne quidillis aut fub- reSiio aut inimica legibuá violentia neeefsitatis impo-
nat. E c c e v b i v i o l e n t t a , d e q u a R e x p o t e f t c o g n o í - 20S c e r e , eft i n i m i c a l e g i b u s , & fie iuftis d e c a u f í s , a d t o l l e n d a m d i d a m v i o l e n t i a m , v t í u s f u u m v n i c u i - q u e t n b u a t u r , R e x n o f t c r J & fui g i : a u i f s i m i , & i n t e » g e r r i m i a u d i t o r e s c o g n o f e e r e p o í í u n t . I n d i d í s c a u - fís a d t o l l e n d a m v i m , fine p n e i u d i c i o c a u í a e p r í n - . c j p a l í s . c u i u s c o g n i t i o p e r t i n e t , a d i u d i c e s E c c í e f i a * fticos, & n o n fecularcs.
N o n o a f t í p u l a t u r HÍBC o p i n i o , & i n d u b i t a t a f e » - ,
t e n . e x tex.in c.admimfiratores.z^.q. ihv.Admtni' 203 Jlratores fscularium dignitatum qui ad Scclcjiarur»
tuitionem, pupillorum ac viduarum protettioner», r a - paciftmque refranationem conftituti proculdubio effe
deben*, qmtiesab Epifcopw, & Scdejíajíicis virisenn*
uentifuerint, eomm querimoniis auditis audiant, &
fecundum quod necefsitas expedierií abfque negligentm examinent,& ftudio diligenti córrigant»
D é c i m o f a c i t t e x . in e. Rsmana.f.fane. de cenfi- 2o^.
bus, c.Romana.de pcenis, lib,6. V b i A r c h i c p i f c o p u s
c o g n o í c í t i n D í o e c e f i b u s f u f í r a g a n e o r u m , i n n o t o - ñ i s c r i m i n i b u s J & v i o l e n t i i s , & fie á f o r t í i o r i , d e b e t c o g n o f e e r e R e x , q u i a v t b e n e r e í o l u t u m f u i t in de*
eif. Pedcmontana.^o.n. . i ^ . a p u d O d a u í a n u m C h a - q u e r a n u m j c u i c o n c e d i t u r e o n f e q u e n s v i d e t u r c o n - 2 0 § c e d í & a n t e c e d e n s , p e r q u o d d e u e n i t u r a d i l l u d , / •
adleqatum.l. adremnobilem, deprocuratoribm. cap„
quoniam,de fententia excommmicationis.lib ,6.1.1. y*
de iurifdiíitone emnium iud. c r g o tí n o f t e r R e x eft , p r o t e d o r C h r i f t i a n s e r e l i g i o n i s a d l i b e r a n d o s v i
p p p r e í í o s , & i l l u d e f t p r o p r i u r a R e g í s o f f i c i u m , v t
C ommunlmn coyiirá £ommunes.
25; íupra probatum cfl: de i u r C j q u ó m o d e ' c r g o cogno- ícent ludices Rcgii,nifí pee viarai querclae,compa- rendo elencos, coram fuís atiditoribus, per viam querelas inuocando regís auecitium, vt tollatur vis, ac violenüia iudicum Ecciefiaíbcorum, cuín Prin- cipes habeant poteftatem i n Ecdeíiañicas p e r í b - ñas in ordine ad toliendam vim, prxcipue, v b i f u - perior Ecclefiafticus , vel deeft , v d negligens eft, vcl vim facit i n difl'.cap. Fnncep.i^quafiwn^.ms.xi' me.quia quando pcriculum eft i n m o r a , tune re- 20¿ cedimus á regulis iuris. l.de pupilo^ .fi qtíis riuos, yhi
late laf.ff.íknouioperh nuntiatione. cap» cum abócele- fia,de ofjiáo ordina. ca.hapti&antm.S.díjimftío.qaaixx
opinionem ícquitur M o r l a j H t o í . a. de iurifdiftime, qmftio.iq.numrt, 8c fie ii^OpEafu poteft Rcx &
qui ab co iudicandi p o t e f f S m habent interdice- re, & inhsbcre Epiícopis, & corum Vicariis, ne queínquara excoaimunicent,donec caufa c K c o m -
0 municationis oftendatur , vt in autimtica de[anñif- ' fimis Ep'ífcopis^.ommbm^hx.Omnibus autem Epfcepif, &
peshyteris interdicmm fegregare aliqum aJacra com~
' munione, antea quam caufa monílretur , popter qtiam fan¿l£ reguU hoc fieri iiibent, e x q u o t e x t . defeendit
^ pradica,qua vtuntur iudkes Rcgis,qui dant p r o - uifiones Regales,tain clericis, quam laicis oppref- fís.vt interim, quod cauía procclTus mittitur ad Curiatn Regiam, abfueluan los defcomulgados,y alcen laícenfuras, y entredicho por ochenta dios. E t íi iudex Eccleíiafticusfucrit rebellis, & non parcac d i d o zo9 Regio mandato/cu deprecationi, datur fecunda
prouifiojSc tertiafubpoenis tcmporalitatis, vt tra- dit Guillermus Benediólus in capit. Raynumm, w - bQ,& vxore}n nomine Adelafiam.el.i.decifme, nu. 4.60.
de qua pradica teftis eft Odauianus Cbaqueranus fupra, timerovigefimoy infine, vbi dicitomnes ferc:
Principe* faecularcs ita confucuiíTe, vbi allegar, &
210 laudat n o í l r u m conciuem C o u a r r u u . p p . ^ t ó . capit.
tf.numero tenh, ¿r quarto, qui poft alios feriptores ita refponditjquampradicamrcfertetiamNauar- i m i n capit. cum contingat¡de referiptis, remedio primo.
Carolus de Gt^úislib.fecunde Regal. Francu,iure 7 . Aufrerius in Clement. 1. de ofjicie ordinarii. fallencia
¿o. Regula fecunda, & nunquam vidimus nequeau-»
diuitnuscontrariuminhoc Regno Hifpaniarum, ñ e q u e e í l aliqua prohibitio Romani Pontificis, qui expreíle has caufas violentias tollat, & ceíTantc prohibitionetacitus coníeníüspraíuraitur. Marta.
deiuñfdiñione ¡quarta pa'rte,centuria.2, cafu 101 .numer.
décimo. Et íic ea,quae non mutantur ftare non p r o - h.\hmtn\:,l.prAcipimúi.C.de appellaüonibu,s,dc omnia i n iure noftro cenfentur permlíTa^íiifi reperiatur p r o - hxhhz.l.alt'm.C.de feruitutibiu. t
^ í j H i c autem torenfis vfus & praxis , qua R e g í s Coníiiiarü vtuntur, non íblum his rationibus i u - ftificatur,rcd praecipue propter maximam vtilita- tera,qu2E reipublicaeaccedit,prout experientia re- i n a l magiílra docet, ¿5c vetulias antiquiílima fua- det,aliter cnim fi hoc remedium & auxiliura, ad- ucrfus índices Eccleíiafticos non adhiberetur, gra- uiífimeoppriiBcrcntur innocentes á iudicibus Ec- cleíiafticís, qui a Romana Curia longc d i f t a n t , &
íic interim contra canonum ftatuta , poteftate &
iarifdidionc Ecclefiaftica abuterentur exequendo , íuasfententiasiuftas, feu iniuftas fpreta & negle-
legitima appellatione. Pro qua íententia et- iam expendo tex. Í» c.fiquis pecunia, j ? , difimeiton.
i b i . Et humano auxiió. Et dicam in q.S^.num. 140.
V n d c c i m o p r o corroborationc noftrae íenten- 212 ti? cft,te?c.^ iure Regio, i n l ^ . tituloprimojibroprimo
Ordinamentifatta a Domino Rege lóame el Primero, cu- tus verba fúntiLos Reyes de CaíiiHa de antigua coflumbret j approbada,y vfada,y guardada pueden conocer, yproueer 213 de las inmias,violencias y fuer cas, quefeha^en entre los
Prelados,} Clérigos^ EcclefiapcaíprfottMffobje lasygk*
Tom. IV,
fias,y beneficios. V b i Did.'Kiis Pcrcz, haii.c í c q y u u r opinionem vkra Dodorc.s, quos retuliaius i n m~
mero iz^. Et poteíl: compioíiari nolíríe Jcgis con- í u c t u d o , & illa cognitio a rrmporc legis nnturse, quia Melchífcdcch.qui floiuit tempore Jegis natu^, tx fuit R e x , & Pontifex, vt patct Genef. capi. d é - cimo quarto. E t t r a d i í Paulas ad Hebr. capi.íep- t i m o . i b i . Eicenim Melchifedech Rcx Salem,SaccráosDei fumm.Ex q i i a a u d o f i t a t e d i c i t A g i a . d c exhiben-
disauxilíis,in fundamento vigefírnoquano , & v i - gefimoíeptimo,ab eo tempore antiquitatcm M a * giftratus ciuilis floruiíle, & in cognitionibus per viam violentiajjtcnct noftrarn íententiam in fun- damento dec.ímoíeptímo,in verficuiohinc poirer,, vbi dicit quod ifte vfus foteníis , non íblum apud Hifpanos , íed apud Gallos eft receptiffimus , Se quod i n Flandria obferuatur, & apud omnes na- tiones Chriftianorum , yt tradimus in cpiílcla ad ' Regem noftrum,K«Wí.96. cumfequenúbus.
D u o d é c i m o facit lex; i.$.titul.decimq tertio, par. fe- eunda^cuius verba funt : Conocimiento de las cofas fegun dtxo Ariftoteles, e los otros Sabios, es en dos maneras, U vna qualés la cofa conofciendola en fi mjfma, e la otra fe- gun las obras que faz^e, onde por efia raz.on dixeron que
dene el pueblo conocer al Rey. primeramente en el mef~ Zx\
tnocQtnoes temporalmentefemr ,e otrofi como es efeogído de Dios,e que en fu mtne,tiene lugar en tierra: otrofi le de- ue conocer por naturaleza otro deudo de Señorío ,v que ha fobre ellos, e por fm obras lodeuen otrofi conocer como es ptteHo para mantenerlos en iuflicia, y en verdad, edar a cada vm fu derecho fegun fu merecimiento , e para de' fenderlcsque non reciban mal ninfuerca, V b i dodií-*
íimus Gregorius L ó p e z fundar , tam de iure quam de coníuetudinc noftram opinionem , quam eonfirmant D o d o r c s íupra relati, 4 numer, Decimotertio corroboratur ifta íententia d e i u - re Diuino ex Jííiímw. capite duodec'mo. V b i D o m i - nus loquens domui Regís Iuda,inquít. ludicate ma- ne iudicÍMm,& eruite vi epprejfum de mam calumniantis.
Idem difponitur in cap,vigef¡mofecundo,ihu Audi verbum Domini Rex luda,c¡ui fedesfupérfelium Bauid^ facíte iu- dicium,& iufiitiam & libérate vi opprejfos, de manu ca*
lumniatoris,ex quibus a u d o r í t a t i b u s d i x i t Hicrony^
mus, incomment.adilludcap. zz.qxioá Regum o f - ficiuro eft proprium faceré iudicium arque iufti-.
tiam, & liberare de manu calumniantiuta v i op-*
preíTossvt/«p.»«??/.2i3. & d o c c t Azeu, i n / . z.tit.
fexto, lib. fecundo Recopilat, num. i . e x quibus veibis docet Gregor. ghffin. d i ñ . l i^.tít. i^.par.z.quod procedit antiqua confuctudo Regni Hifpaniaruna,"
cognofeendí d e caufis violentÍ3e,ctiam ínter perfo- nasEccIefiaft¡cas,quae confuctudo d a t i u r i f d i d i p - nem, cap.cum contingat.deforo competenti. I. fi lex. C.
de emancipationibus líbemum^uod latiu§ dicemus i n fecundo titulo coníuetudinis, de quo loquitur día*
lex 3 6.tit.$.lib.*.Recopilat.qvi&m exornatRodriguez.
í a p r a . E t i n q.S^.num. 140. & 158.^ 15^. y b i af- í i g n a t u r noua ratio,
Decimoquarto fulcítur hajeopinio de iure ciuili ex legefnali.C.de fummaTrinitate,&fideCatholtcaj&in an*
thent.quomodo oporteatEpifcop. collat.i.vbi díeítur Re- giain poteftatemad hocimer castera cH'e inftitutam, v t S a n d o r u m Patrum decreta falabdrrima , e x e c u -
tioní demandarii faciant, & inuiolabílitcr obfer- u a r i , vt docet Bellarminus lib. 3. cap. 18. de laicis fol.
1347. E t fic R e x nofter Philippus eft P r o t c f t o r 219
decretorumi facri Concilii T r i d c n t i n i , vt in cttpit, 20. fejf 25. i b i . Proptereaqae admonet Imperatorem, Reges", Rejp, Principes , & omnes & fmgulos cuiufeunque jlatm , &dignitatis extiterint ,'vt quolargm honishem-
poraübus, atque in aliospoteílate funt ornati,eo fanñ'm%
quAEcclefiajliá iuris funttanquam Dei pracipua , eiuf- que patrocinio teña venerentur, ñeque ah vllis Baronibm, Domicellis, Reüonbus, aliifus dominis temporalibiu, fea
214
21'
2lS
