MEMORIA DE ACTIVIDADES

(1)

ESTACIÓN DE HIDROBIOLOXÍA

“ENCORO DO CON”

MEMORIA DE ACTIVIDADES

Decembro 2012 - decembro 2013

Vilagarcía de Arousa, 10 de xaneiro de 2014

(2)

(3)

INVESTIGACIÓN

USO DAS INSTALACIÓNS PARA PROXECTOS DE INVESTIGACIÓN

Os laboratorios e demais instalacións e medios da EHEC foron empregados durante o ano 2013 para o desenvolvemento de varios proxectos de investigación. Os proxectos foron:

- Proxecto “Contribución ao coñecemento da fase mariña da lamprea (Petromyzon marinus Linnaeus, 1758) e a súa migración reproductora na conca do río Ulla (Galicia; NW España)”

Consellería de Economía e Industria. Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación. Investigador principalDR.FERNANDO COBO GRADÍN.Varias datas 2013.

- Proxecto “Estudio Biolóxico do acoutado Xallas - Beba” Augas de Galicia. Xunta de Galicia.

Dirección Xeral de Conservación da Natureza. Investigador principal DR. FERNANDO COBO

GRADÍN. Varias datas 2013.

Outros investigadores que solicitaron a colaboración da EHEC para os seus proxectos ou traballos de investigación foron:

-A Profa.MARÍA CELINA RODICIO RODICIO,do Departamento de Bioloxía Celular e Ecoloxía da Facultade de Bioloxía da Universidade de Santiago de Compostela, solicitou á EHEC a captura mediante pesca eléctrica de larvas de lamprea.

- A Profa. MARÍA CELIA BESTEIRO RODRÍGUEZ, do Departamento de Zooloxía e Antropoloxía Física da Facultade de Bioloxía da Universidade de Santiago de Compostela, solicitou o uso do Laboratorio Húmido da EHEC para o procesado dunhas mostras de campo.

- 1 -

(4)

- A Profa. MARÍA LAURA MARTÍN DÍAZ, Investigadora do Instituto de Investigación - CACYTMAR e do Instituto CAIV da Universidade de Cádiz, solicitou á EHEC a captura de cincocentas ameixas adultas e vivas da especie Corbicula fluminea.

VISITAS DE INVESTIGADORES

Ao longo do ano 2013 visitaron a EHEC:

-DR.ANTON IBBOTSON.Coordinador do organismo de xestión da conca do río Adour na rexión de Aquitaine (Francia).

- DR OSCAR SORIANO HERNANDO.Investigador Titular de OPI. Departamento de Biodiversidad y Biología Evolutiva. Museo Nacional de Ciencias Naturales (Madrid).

- DR JOSÉ LUIS VELASCO DÍAZ. Investigador Titular de OPI Departamento de Biodiversidad y Biología Evolutiva. Museo Nacional de Ciencias Naturales (Madrid).

ACORDOS CON OUTRAS INSTITUCIÓNS

- Acordo Marco de Colaboración entre os Museos Científicos Coruñeses (MC²) do Excelentísimo Concello de A Coruña e a Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con", da Universidade de Santiago de Compostela, que ten como obxecto a realización de iniciativas tendentes a fomentar e desenvolver actividades científicas e de divulgación da hidrobioloxía dos ecosistemas acuáticos continentais galegos. Maio de 2013.

- Acordo de colaboración de estancia en prácticas entre a Université de Pau et des Pays de l´Adour (Francia) e a Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" da Universidade de Santiago de Compostela. 1 de outubro de 2013.

- 2 -

(5)

PARTICIPACIÓN EN COMITÉS CIENTÍFICOS E DE EXPERTOS

- Participación do Director da EHEC como Membro do Comité Científico na reunión de traballo, dos asesores do MAGRAMA para a “Estrategia de Conservación de Margaritifera auricularia en España”. Zaragoza, 25 de abril de 2013.

- Participación do Director da EHEC como Membro do Comité Científico do “III Congreso Ibérico de Cianotoxinas” organizado polo Centro de Estudios Avanzados de Blanes (CSIC). 10- 12 de xullo de 2013.

- Participación do Director da EHEC como membro do Comité Organizador da exposición

“Orinoco”, organizada pola Cidade da Cultura. Santiago de Compostela. Varias datas 2013.

PONENCIAS EN CONGRESOS

- Os días 4 e 5 de xuño celebrouse en Madrid a “IX Conferencia Sobre Gestión del Agua (AQUA)” na que participou a Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” á que asistiron o Dr.

FERNANDO COBO GRADÍN, eDNA.SANDRA BARCA BRAVO.

- Entre os días 5 e 7 de xuño celebrouse en Lugo, na Casa do Saber o “II Simposio: Agroecoloxía e Gobernanza da Auga”. na que participou a Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” á que asistiron o DR.RUFINO VIEIRA LANERO,DNA.MARÍA TERESA COUTO MENDOZA,D.PABLO GÓMEZ

SANDE, D. DAVID JOSÉ NACHÓN GARCÍA, D. CARLOS MORQUECHO COBAS, D. SERGIO SILVA

BAUTISTA eDNA.LORENA LAGO MEIJIDE, onde presentaron as seguintes comunicacións:

- “A biodiversidade acuática continental”. (Comunicación oral).

- “Valores de los índices de diatomeas en el tramo inferior de los ríos Ulla y Umia”, - “Fisicoquímica de las aguas del tramo inferior de los ríos Ulla y Umia”

- 3 -

(6)

- “Valores del Índice de vegetación de ribera (QBR) y del Índice de hábitat fluvial (IHF) en el tramo inferior de los ríos Ulla y Umia”

- “Estado ecológico del tramo inferior de los ríos Ulla y Umia según los macroinvertebrados bentónicos”

PUBLICACIÓNS CIENTÍFICAS

SILVA, S., SERVIA, M.J., VIEIRA-LANERO, R. & COBO, F. (2013). Downstream migration and hematophagous feeding of newly metamorphosed sea lampreys (Petromyzon marinus Linnaeus, 1758). Hydrobiologia. 700: 277-286.

SILVA,S.,SERVIA,M.J.,VIEIRA-LANERO,R.,BARCA-BRAVO,S.&COBO,F. (2013) Life cycle of the sea lamprey Petromyzon marinus: duration of and growth in the marine life stage.

Aquatic Biology 18: 59-62

COBO,F.,SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ,J.,VIEIRA-LANERO,R.&SERVIA,M.J.(2013).Organic pollution induces domestication-like characteristics in feral populations of brown trout (Salmo trutta). Hydrobiologia. 705: 277-286 .

SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ,J.,SERVIA,M.J.,VIEIRA-LANERO,R.&COBO,F.(2013). Prey trait analysis show differences in summer feeding habitat use between wild YOY Atlantic salmon and brown trout. Italian Journal of Zoology. 80: 449-454.

SILVA, S.,SERVIA,M.J.,VIEIRA-LANERO, R.,NACHÓN,D. & COBO,F. (2013). Haematophagous feeding of newly metamorphosed European sea lampreys Petromyzon marinus L. 1758 on strictly freshwater species. Journal of Fish Biology. 82: 1739-1745.

- 4 -

(7)

NACHÓN, D. J., SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ, J., VIEIRA-LANERO, R. & COBO, F (2013). Feeding of twaite shad, Alosa fallax (Lacépède, 1803), during the upstream spawning migration in the River Ulla (NW Spain). Marine and Freshwater Research. 64:233-236.

SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ, J. & COBO, F (2013). Foraging behaviour of brown trout in wild populations:can population density cause behaviourally-mediatedforaging specializations?.

Animal Biology. 63: 425–450.

LESTÓN,V.,DÍAZ,J.,QUIRCE,C.&COBO,F.(2013) Los Simuliidae (Diptera) de la cuenca del río Serpis (SE, España). Estudio faunístico. Boletín de la Asociación Española de Entomología. 37 (3-4): 285-299.

SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ, J., SERVIA, M.J., VIEIRA-LANERO, R. & COBO F. (2013) Resultados preliminares sobre la dieta de juveniles de salmón en el río Landro (NO España).

Chioglossa 5: 1-6.

SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ, J. & COBO F. (2013). Ontogenetic dietary shifts in the summer feeding Intensity of brown trout in relation to fish condition. Folia Zoologica 62(2): 110-114.

F. COBO,R. VIEIRA-LANERO &S. BARCA (2013).La Estación de Hidrobiología “Encorodo Con”

(EHEC) de la Universidad de Santiago de Compostela: un centro de estudio de la biodiversidad.Cuadernos de Biodiversidad. 41: 1-7.

Libros Completos

COBO, F., SÁNCHEZ, J., VIEIRA-LANERO, R., SERVIA, M.J., SILVA, S., NACHÓN, D., BARCA, S., GÓMEZ,P.,MORQUECHO,C.,LAGO,L.,COUTO,M.T.,RIVAS,S. &COBO,M.C. (2013). O río animado. Biodiversidade dos ecosistemas acuáticos continentais galegos. Segunda edición. 84 pp. Unidixital. Santiago de Compostela. C 20-2013.

- 5 -

(8)

Capítulos de libros

SÁNCHEZ-HERNÁNDEZ, J., SERVIA, M.J., VIEIRA-LANERO, R. & COBO F. (2013) Ontogenetic dietary shifts in a predatory freshwater fish species: the brown trout as an example of a dynamic fish species. New Advances and Contributions to Fish. 271-298. Biology, Hakan Türker. Intech, Croacia. ISBN: 978-953-51-0909-9.

COBO F (2013) A Orinoquia e Galicia. Contrastes e semellanzas da súa rede fluvial. Orinoco.

Viaxe a un mundo perdido. Xunta de Galicia. Cidade da Cultura Galega. pp: 90-112.

ISBN: 978-84-453-5083-6.

PATENTES

Concesión da patente: “Método de biorremediación de blooms de Cianobacterias mediante el uso de deshechos de la industria maderera del eucalipto (Eucaliptus spp.) en aguas dulces”.

Boletín Oficial de la Propiedad Industrial (BOPI) 30 de outubro de 2013.

- 6 -

(9)

Imaxes da visita do investigador o Dr. Anton Ibbotson. Julio 2013.

- 7 -

(10)

Imaxe do acuario de especies autóctonas na “Casa dos peixes” da Coruña.

- 8 -

(11)

Imaxe do “III Congreso Ibérico de Cianotoxinas ”. Blanes. Xullo 2013.

Imaxe da exposición “Orinoco”. Santiago de Compostela. Varias datas 2013.

- 9 -

(12)

Imaxe da “IX Conferencia Sobre Gestión del Agua (AQUA)”. Madrid. Xuño 2013.

Imaxe do “II Simposio: Agroecoloxía e Gobernanza da Auga”. Lugo. Xuño 2013.

- 10 -

(13)

- 11 -

(14)

- 12 -

(15)

- 13 -

(16)

- 14 -

(17)

- 15 -

(18)

- 16 -

(19)

- 17 -

(20)

- 18 -

(21)

- 19 -

(22)

- 20 -

(23)

- 21 -

(24)

Imaxe da portada e contraportada do libro “O río animado” Biodiversidade dos ecosistemas acuáticos continentais galegos.

- 22 -

(25)

- 23 -

(26)

- 24 -

(27)

DOCENCIA

DOCENCIA EN CURSOS DE POSTGRADO E MASTERS

Master en “Biodiversidade e conservación do medio natural” USC

- “Funcionamento dos sistemas acuáticos epicontinentais”. Master en “Biodiversidade e conservación do medio natural”. Impartido polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN (USC). Abril 2013.

- “Conservación e ordenación das poboacións piscícolas epicontinentais ibéricas”. Master en

“Biodiversidade e conservación do medio natural”. Impartido polo DR. JUAN ÁNGEL DÍAZ PAZOS

(USC). Abril 2013.

- “Evaluación da contaminación e métodos de restauración en ecosistemas acuáticos epicontinentais”. Master en “Biodiversidade e conservación do medio natural”. Impartido polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN (USC) e o DR.RUFINO VIEIRA LANERO (USC). Abril 2013.

Master en “Medioambiente e Recursos Naturais” USC

- “Biodiversidade animal”. Master en “Medioambiente e recursos Naturais”. Impartido polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN (USC). Abril 2013.

- “Monitorización de ecosistemas acuáticos”. Master en “Medioambiente e recursos naturais”.

Impartido polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN (USC). Abril 2013.

Master en “Enxeñería Ambiental” USC

- Prácticas da materia “Calidade Biolóxica das Augas”, impartidas polo Dr. FERNANDO COBO

GRADÍN do Departamento de Zooloxía e Antropoloxía Física da Facultade de Bioloxía, a 18 alumnos do Master en Enxeñería Ambiental. 18 de xaneiro de 2013.

- 25 -

(28)

DEFENSA DE TRABALLOS DE INVESTIGACIÓN

Durante o ano 2013 leváronse a cabo a defensas dos seguintes traballos de investigación dirixidos polo Director da EHEC:

- Defensa da Tese Doutoral de DNA.SHEILA RIVAS RODRÍGUEZ, titulada “Biología y ecología del bivalvo invasor Corbicula fluminea (Müller, 1774) (Mollusca, Bivalvia, Veneroidea) en el tramo internacional del río Miño. 15 de setembro de 2013.

CURSO DE VERÁN

Participación en Cursos de Verán

O Director da Estación formou parte do cadro docente do Curso de Verán “Calidad de aguas continentales: muestreo, problemática y tratamiento de datos”. Organizado pola Universidad Internacional Menéndez Pelayo. A Coruña. 19 de xuño de 2013.

OUTROS CURSOS DE FORMACIÓN UNIVERSITARIA

Durante o ano 2013 tiveron lugar na EHEC os seguintes cursos:

- “Métodos de seguimiento de las poblaciones de peces migradores en ríos índice europeos”

Organizado pola Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” dentro das ”Sesións Científicas da EHEC”. Vilagarcía de Arousa. 29 de xullo de 2013.

- “El software libre R en la investigación ecológica. Curso práctico de iniciación” Organizado pola Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” dentro das ”Sesións Científicas da EHEC”.

Vilagarcía de Arousa. 31 de agosto de 2013.

- 26 -

(29)

Membros da Estación de Hidrobioloxía asistiron aos seguintes cursos:

- “Huella Hídrica” Organizado pola Fundación Botín. Madrid. 22 de maio de 2013

-“Xestión da calidade segundo a norma ISO 17025” Organizado pola Universidade de A Coruña. Do 15 ao 19 de xullo de 2013.

PRÁCTICAS DE EMPRESA DE ALUMNOS DA USC

Durante o ano 2013 realizaron prácticas de empresa na Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con”, os seguintes estudantes da Universidade de Santiago de Compostela:

- IAGO URGORRI SERANTES. Do 1 xuño ao 30 de setembro. Cunha duración de 500 horas.

- PABLO PEÓN GARCÍA. Do 1 xuño ao 30 de agosto. Cunha duración de 112 horas.

Estas prácticas consistiron fundamentalmente na colaboración en traballos de campo e laboratorio no ámbito da Hidrobioloxía (análise fisicoquímica de auga e sedimentos, mostraxes de poboacións de peixes e macroinvertebrados, separación e identificación de mostras de macroinvertebrados bentónicos e diatomeas, elaboración de índices bióticos,…).

- 27 -

(30)

Dúas imaxes dun grupo de alumnos realizando as súas prácticas da asignatura

“Funcionamento dos sistemas acuáticos epicontinentais” do Master en

“Biodiversidade e conservación do medio natural” da USC. Abril 2013.

- 28 -

(31)

Dúas imaxes dun grupo de alumnos realizando as súas prácticas da asignatura

“Monitorización de ecosistemas acuáticos” do Master en “Medioambiente e recursos naturais ” da USC. Abril 2013.

- 29 -

(32)

Dúas imaxes de alumnos da USC realizando as prácticas do Máster en

“Enxeñería Ambiental. Xaneiro 2013.

- 30 -

(33)

Defena da Tese Doutoral de Dona Sheila Rivas Rodríguez. Setembro 2013.

- 31 -

(34)

Imaxes da sesión científica “Métodos de seguimiento de las poblaciones de peces migradores en ríos índice europeos”. EHEC. Vilagarcía de Arousa. Xullo

de 2013.

- 32 -

(35)

Imaxe do curso “Huella Hídrica”. Madrid. Maio 2013.

- 33 -

(36)

- 34 -

(37)

EXTENSIÓN UNIVERSITARIA

ORGANIZACIÓN DE CURSOS E ACTIVIDADES EDUCATIVAS E DE DIVULGACIÓN

- “XVII curso de formación para Coordinadores de grupo do Proxecto Ríos”. Organizado pola Asociación Ecoloxista ADEGA o 27 de abril de 2013, cun total de 35 participantes.

- “XVI curso de formación para Coordinadores de grupo do Proxecto Ríos”. Organizado pola Asociación Ecoloxista ADEGA o 28 de setembro de 2013, cun total de 32 participantes.

ACTIVIDADES DE VOLUNTARIADO SOCIAL

- Colaboración no programa de voluntariado da USC: “Asesoramento á comunidade terapéutica Proxecto Home para a cría de Salmónidos en cautividade” dende o 1 de xaneiro ata o 31 de decembro de 2013.

ACTIVIDADES DE DIVULGACIÓN

- A EHEC forma parte do Consello Asesor da publicación periódica “Trueiro”, da que foron realizadas no ano 2013 catro edicións, ás que o Director da EHEC o DR.FERNANDO COBO GRADÍN

aportou os seguintes artigos:

- “La oportunidad perdida”. Trueiro. Ano VI. Nº 20. Marzo 2013.

- “Calidad hidromorfológica y continuidad fluvial”. Trueiro. Ano VI. Nº 21. Maio 2013.

- “Episodios tóxicos por Cianobacterias en Galicia: un problema emergente”. Trueiro. Ano VI. Nº 22. Setembro 2013.

- 35 -

(38)

- “Territorio y limpieza de cauces”. Trueiro. Ano VI. Nº 23. Decembro 2013.

- Asesoramento científico ao escritor e periodista Miguel Piñeiro no seu libro "Galicia Salmonera".

- Publicación de varios Artigos de Opinión na prensa diaria en medios coma: La voz de Arousa, Faro de Vigo ou o Ideal Gallego.

- Participación nos Programas de Televisión “Vivir o Mar” e “Desde Galicia para el mundo”

- Asesoramento e participación no Programa da Radio Galega “Ríos e Montes”. Dirixido por Miguel Piñeiro. Varias datas 2013.

- 36 -

(39)

Programa das “XVII Xornadas de formación de coordinadores do Proxecto Ríos”

realizadas na EHEC. Abril 2013.

- 37 -

(40)

Programa das “XVIII Xornadas de formación de coordinadores do Proxecto Ríos”

realizadas na EHEC. Setembro 2013.

- 38 -

(41)

Dúas imaxes do XVII e XVIII Cursos de formación para os integrantes do Proxecto Ríos. Abril e setembro 2013.

- 39 -

(42)

Portadas dos catro exemplares da publicación periódica “Trueiro” da que a EHEC forma parte do Consello Asesor. 2013.

- 40 -

(43)

SERVIZOS A TERCEIROS

SERVIZOS E REDACCIÓN DE INFORMES

Durante o ano 2013 a EHEC prestou os seguintes servizos:

- “Plan de vigilancia ambiental. Control del medio de las aguas superficiales del proyecto de llenado de la mina de Meirama”. A solicitude de LIMEISA (Lignitos de Meirama/Fenosa).

Mayo e novembro de 2013.

- Análises de auga elaborados para particulares. Varias datas 2013.

- “Identificación de taxones y determinación de toxina en fase sestónica y disuelta en embalses de la cuenca del Miño-Sil”. Confederación Hidrográfica Miño-Sil. Comisaría de Augas. Ministerio de Agricultura, Alimentación y Medio Ambiente. Varias datas 2013.

- Asesoramento á Asociación Ecoloxista ADEGA na elaboración de material impreso e na organización dos cursos de formación dentro das actuacións do programa “Proxecto Ríos”. Varias datas 2013.

E levou a cabo a redacción dos seguintes informes:

- Análisis de la efectividad del tratamiento con corteza de eucalipto para mitigar la floración de Cianobacterias en el embalse de A Baxe (Caldas de Reis). A solicitude de Augas de Galicia.

Xunta de Galicia. Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas. Febreiro de 2013.

- Propuesta de condiciones de referencia y umbrales de cambio de las masas de agua de la DHMS. A solicitude de CYTSA (Creatividad y Tecnología.S.A): Xuño de 2013.

- 41 -

(44)

Imaxes de pesca eléctrica e marcado de troitas durante o “Estudio Biolóxico do acoutado Xallas-Beba”. Varias datas 2013.

- 42 -

(45)

Mostraxes para o estudio da biodiversidade da mina de Meirama. Varias datas 2013.

- 43 -

(46)

Mostraxe de macroinvertebrados no río Sar, (Brandía) e no rego da Pateleira (Negreira) . Varias datas 2013.

Imaxe dun dos encoros onde se realizaron as mostraxes para a análise de toxinas.

Setembro 2013.

- 44 -

(47)

ACTIVIDADE DO LABORATORIO

- Separáronse e identificáronse ao redor de 197.000 individuos pertencentes a 127 familias de macroinvertebrados.

- Realizáronse 18 análises granulométricas e de materia orgánica.

- Analizáronse 112 mostras de auga, nas que se realizaron ao redor de 1317 determinacións de diferentes parámetros fisicoquímicos.

- Fixéronse ao redor de 530 análises de biomarcadores (ADN, ARN, proteínas e glicóxeno) en mostras de macroinvertebrados e peixes.

- Procesáronse un total de 418 peixes, estudándose os seus carácteres diagnósticos específicos, determinóuselles a idade por escalimetría, calculáronse os índices de condición, hepático e gonadosomático, e analizáronse os seus contidos estomacais.

- Realizáronse 33 preparacións microscópicas de diatomeas pertencentes a 11 estacións de mostraxe nas que se identificaron 34 xéneros.

- Analizáronse 90 mostras de fitoplancto onde se identificaron 51 xéneros dos filos mais representativos das masas de auga continentais (Cianobacterias, Diatomeas, Clorofitas e Dinoflaxelados).

- 45 -

(48)

- 46 -

(49)

SAÍDAS AO CAMPO

Durante o ano 2013, o persoal da Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” para cubrir as necesidades docentes e investigadoras demandadas, fixo 67 saídas ao campo en quendas de mañá e tarde, nas seguintes datas:

Data Actividade Quenda

07/01/2013 Toma de datos biométricos dos individuos capturados e

mantemento da trampa de parafuso do río Umia (Pontearnelas) Tarde

29/01/2013 Mostraxe de macroinvertebrados nos ríos Xallas e Beba Mañá e tarde

05/02/2013 Seguimento das lampreas marcadas con radiotransmisor no río

Ulla Mañá e tarde

Ulla Mañá

Ulla Tarde

18/02/2013 Toma de datos biométricos dos individuos capturados e

mantemento da trampa de parafuso do río Umia (Pontearnelas) Mañá

Ulla Tarde

Ulla Mañá

- 47 -

(50)

Ulla Tarde

Ulla Maña

Ulla Tarde

Ulla Mañá

13/03/2013 Mostraxe de macroinvertebrado, auga e peixes nos ríos Xallas e

Beba Mañá e tarde

Ulla Tarde

Ulla Mañá

20/03/2013 Saída a o campo cos membros do Aquamuseum do río Miño.

Metodoloxía para a captura de lampreas postmetamórficas Mañá

Ulla Mañá e tarde

Ulla Mañá

Ulla Mañá e tarde

Ulla Mañá

- 48 -

(51)

Ulla Tarde

Ulla Mañá

12/04/2013 Open de pesca río Xallas. Entrevistas aos pescadores Mañá e tarde

Ulla Mañá e tarde

Ulla Tarde

Ulla Mañá

Ulla Tarde

Ulla Mañá

Ulla Tarde

Ulla Mañá

20/05/2013

Mostraxe de macroinvertebrados e toma de mostras de auga nos ríos que desembocan no lago de Meirama, río Barcés e encoro de Cecebre

Mañá e tarde

- 49 -

(52)

Ulla Tarde

Ulla Mañá

29/05/2013 Mostraxe de macroinvertebrados no río Sar, (papeleira de Brandía) Mañá

29/05/2013 Mostraxes para o estudio da biodiversidade da mina de Meirama.

LIMEISA- Lignitos de Meirama Mañá e tarde

Ulla Tarde

Ulla Mañá

06/06/2013 Mostraxe de macroinvertebrados e peixes mediante pesca eléctrica

no rego da Pateleira (Negreira) Mañá e tarde

07/06/2013 Saída ao campo para a realización de fotos dos dispositivos de

conteo. Tarde

Ulla Tarde

Ulla Mañá

- 50 -

(53)

Ulla Tarde

04/07/2013 Captura de peixes mediante pesca eléctrica para a Casa dos peixes

de A Coruña Mañá e tarde

Ulla Tarde

02/09/2013 Mostraxe de macroinvertebrados no río Sar, (Brandía) e no rego da

Pateleira (Negreira) Maña

LIMEISA- Lignitos de Meirama Tarde

04/09/2013 Captura de peixes mediante pesca eléctrica para a Casa dos peixes

de A Coruña Mañá

21/09/2013 Mostraxe de Cianobacterias en sete encoros de Galicia para a

determinación de toxinas mediante ELISA e HPLC Mañá e tarde

02/10/2013 Recollida dos datalogers de temperatura do río Ulla Tarde

24/10/2013 Toma de mostras de auga no río Miño para a súa análise en Pau

(Francia) Mañá e tarde

25/10/2013 Toma de mostras de auga no río Ulla para a súa análise en Pau

(Francia) Mañá e tarde

- 51 -

(54)

Seguimento das lampreas marcadas con radiotransmisor no río Ulla. Varias datas 2013.

- 52 -

(55)

PROMOCIÓN DA EHEC

VISITAS DE CENTROS DE ENSINANZA E ASOCIACIÓNS

- Os días 10 e 11 de outubro visitaron a Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” dous grupos de trinta alumnos do colexio C.E.I.P O Piñeiriño de Vilagarcía de Arousa.

REPRESENTACIÓN DA EHEC EN CONFERENCIAS E MESAS REDONDAS

- “El salmón atlántico, ¿una especie en peligro de extinción?” Conferencia impartida polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN, Director da Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" (EHEC) da Universidade de Santiago de Compostela na mesa redonda sobre o salmón organizada polo Corte Inglés. 15 de febreiro de 2013.

- “Pesca fluvial e repoboación” Conferencia impartida polo DR. FERNANDO COBO GRADÍN, Director da Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" (EHEC) da Universidade de Santiago de Compostela con motivo da celebración da “Festa do Salmón” da Estrada. 15 de maio de 2013.

- “Diez mil ríos vs. diez mil problemas. Cambio climático y masas de agua” Conferencia impartida polo DR.FERNANDO COBO GRADÍN, Director da Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" (EHEC) da Universidade de Santiago de Compostelano IES de Brión. 23 de abril de 2013.

- “A biodiversidade acuática continental”. Conferencia impartida polo DR. RUFINO VIEIRA

LANERO, Xefe da Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" (EHEC) da Universidade de Santiago de Compostela no II Simposio: Agroecoloxía e Gobernanza da Auga. Casa do Saber.

Lugo. Do 5 ao 7 de xuño de 2013.

- “Crecimiento y alimentación en la trucha común (Salmo trutta Linaeus, 1758).” Conferencia impartida polo DR. JAVIER SÁNCHEZ HERNANDEZ aos membros da Comunidade terapéutica Proxecto Home. As Cernadas, Val do Dubra (A Coruña). 5 de xuño de 2013.

- 53 -

(56)

- “Ciclo vital y adaptaciones de la trucha común (Salmo trutta Linaeus, 1758)” Conferencia impartida polo DR.FERNANDO COBO GRADÍN aos membros da Comunidade terapéutica Proxecto Home. As Cernadas, Val do Dubra (A Coruña).11 de xuño de 2013.

- “A Orinoquía e Galicia. Contrastes e semellanzas da súa rede fluvial”. Conferencia impartida polo DR.FERNANDO COBO GRADÍN, Director da Estación de Hidrobioloxía "Encoro do Con" (EHEC) da Universidade de Santiago de Compostela no GAIAS. Santiago de Compostela. 5 de novembro de 2013.

- “Análisis de aguas y otros trabajos desarrollados en la Estación de Hidrobioloxía Encoro do Con” Conferencia impartida por DNA.SANDRA BARCA BRAVO aos membros da Comunidade terapéutica Proxecto Home. As Cernadas, Val do Dubra (A Coruña). 14 de xuño de 2013.

- “Tipología de las masas de agua” Conferencia impartida polo DR.FERNANDO COBO GRADÍN a membros da Confederación Hidrográfica do Miño- Sil (Ourense). 17 de xuño de 2013.

PREMIOS E DISTINCIÓNS

- Concesión do premio Arousán do Ano 2013 no apartado de Medio Ambiente á Estación de Hidrobioloxía “Encoro do Con” da Universidade de Santiago de Compostela. Vilagarcía de Arousa. 16 de marzo de 2013.

- Entrega da "Troita de Ouro" ao DR.FERNANDO COBO GRADÍN na XXXV festa da troita de A Pontenova organizada polo Centro de Iniciativas Turísticas (CIT). A Pontenova. 30 de Abril de 2013.

- Renovación do selo EFQM (European Foundation for Quality Management) 200+ de excelencia europea na xestión da Estación de Hidrobioloxía da USC “Encoro do Con”. Institución que o concede: “Club Excelencia en Gestión” (CEG) “Committed to Excelence” - Lloyds Register Quality Assurance (LRQA). Setembro de 2013.

- 54 -

(57)

Dúas imaxes da visita do CEIP O Piñeiriño de Vilagarcía de Arousa á EHEC.

Outubro 2013.

- 55 -

(58)

Conferencia impartida polo Dr. Fernando Cobo Gradín “Pesca fluvial e repoboación” na “Festa do Salmón” da Estrada. Maio 2013.

Conferencia impartida polo Dr. Fernando Cobo Gradín “Diez mil ríos vs. diez mil problemas. Cambio climático y masas de agua ” no IES de Brion. Abril 2013.

- 56 -

(59)

Conferencia impartida polo Dr. Fernando Cobo Gradín “A Orinoquia en Galicia.

Contrastes e semellanzas da súa rede fluvial”. Santiago de Compostela. Novembro 2013.

- 57 -

(60)

Imaxe da entrega do premio “Troita de ouro” ao Dr. Fernando Cobo Gradín. A Pontenova. Abril 2013.

Imaxe da entrega do premio “Arousán do ano” ao Dr. Fernando Cobo Gradín.

Vilagarcía de Arousa. Marzo 2013.

- 58 -

(61)

Imaxes do selo de calidade EFQM.

- 59 -

(62)

- 60 -

(63)

NOMEAMENTOS E PERSOAL

Persoal

- Renovación do contrato do Xefe da Estación DR.RUFINO VIEIRA LANERO.

- Contrato por obra ou servizo como “Analista e responsable de calidade do laboratorio da Estación de Hidrobioloxía” de DNA. SANDRA BARCA BRAVO a cargo da “Contratación de Técnicos de Apoio- Modalidade infraestruturas” do Ministerio de Ciencia e Innovación dende o 1 de xaneiro de 2012 ata o 31 de decembro de 2014.

- 61 -

(64)

- 62 -

(65)

INSTITUCIÓNS, EMPRESAS, GRUPOS DE REPRESENTACIÓN, ETC. INVOLUCRADOS NA ACTIVIDADE DA EHEC EN 2013

- Institut National de la Recherche Agronomique (INRA). UMR ECOBIOP (Francia – Aquitaine).

- Xunta de Galicia. Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas:

- Augas de Galicia.

- Dirección Xeral de Conservación da Natureza.

- Consellería de Economía e Industria. Dirección Xeral de Investigación, Desenvolvemento e Innovación.

- Aquamuseu do río Minho. Vila Nova de Cerveira. Portugal.

- Aquarium Finisterrae. Casa dos Peixes. A Coruña.

- Organismo de xestión da conca do río Adour na rexión de Aquitaine (Francia).

- Confederación Hidrográfica do Miño-Sil.

- Museo Nacional de Ciencias Naturales (CSIC) - Centro de Estudios Avanzados de Blanes (CSIC).

- Université de Pau et des Pays de l´Adour (Francia) - Universidade de Santiago de Compostela:

- Dpto. de Zooloxía e Antropoloxía Física da Facultade de Bioloxía.

- Dpto. de Bioloxía Celular e Ecoloxía.

- Universidade de A Coruña:

- Dpto. de Bioloxía Animal, Bioloxía Vexetal e Ecoloxía da Facultade de Ciencias.

- ETS de Enxeñeiros de Camiños, Canais e Portos.

- Universidade de Cádiz:

- Institutos de Investigación CACYTMAR e CAIV.

- UNED. Madrid:

- 63 -

(66)

- Grupo de Bioloxía e Toxicoloxía Ambiental. Dpto. de Física Matemática e Fluídos.

Facultade de Ciencias.

- Universidade de Alicante:

- Instituto Universitario de Investigación (CIBIO) - Universidad Internacional Menéndez Pelayo.

- Asociación Galega de Investigadores da Auga (AGAIA).

- Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galicia (ADEGA).

- Comunidade terapéutica Proxecto Home.

- RTVG. Radio Galega.

- LIMEISA (Lignitos de Meirama S.A./ Fenosa).

- 64 -

(67)

ÍNDICE

Investigación... 1

Uso das instalacións para proxectos de investigación... 1

Visitas de investigadores... 2

Acordos con outras institucións... 2

Participación en comités científicos e de expertos... 3

Ponencias en Congresos ... 3

Publicacións científicas ... 4

Patentes... 6

Docencia... 25

Docencia en cursos de postgrao e masters ... 25

Defensa de traballos de investigación... 26

Curso de verán ... 26

Outros cursos de formación universitaria... 26

Prácticas de empresa de alumnos da USC ... 27

Extensión universitaria ... 35

Organización de cursos e actividades educativas e de divulgación ... 35

Actividades de Voluntariado Social ... 35

Actividades de Divulgación... 35

Servizos a terceiros... 41

Servizos e redacción de informes ... 41

Actividade do laboratorio ... 45

Saídas ao campo ... 47

Promoción da EHEC... 53

Visitas de centros de ensinanza e asociacións... 53

Representación da EHEC en conferencias e mesas redondas ... 53

Premios e distincións... 54

Nomeamentos e Persoal... 61

Institucións, empresas, grupos de representación, etc. involucrados na actividade da EHEC en 2013 ... 63

- 65 -