P.I.C
Identificación elemento: 360120300002 Denominación: CASA RECTORAL
Provincia: PONTEVEDRA Municipio: COTOBADE Parroquia: BORELA Lugar: BORELA Descripción:
Planta en L. Gran chimenea con gárgolas. Ventanas con trábateles en bajo y piso. Cerrado el patio interior con un portalón rematado en seis pináculos y bolas, ese portalón se une a la fachada de la casa que tiene escaleras al primer piso, solana con balaustrada de piedra y tejadillo sostenido por pequeños pilares sobre la balaustrada. Sobre el alero del tejado, pequeño muro. En el interior, dos habitaciones. En la finca, construcción sobre pilares en forma de hórreo de dos pisos.
Identificación elemento: 360120300003
Denominación: CAPILLA DE Na SRA. DE LOURDES Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: BORELA Lugar: BORELA Descripción:
Planta rectangular, en un tramo, sin diferenciación entre capilla y nave. Cubierta de madera plana. Exterior: puerta con arco de medio punto de grandes dovelas, remate vértice en cruz. Laterales lisos, cubierta a dos aguas.
proseo?'1 ..
tivamenio r-oí.-;. f- ¡-:,ií- I- -j, , ; t en sesión cíe ¿5/0;óó7.
Cotobade, 3 de marzo de 1997 O Secretario
151
d) Parroquia: CARBALLEDO, San Miguel
r
r
1Igrexa parroquial 2.- Capela de San Roque
P.I.C
Identificación elemento: 360120400003 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CARBALLEDO Lugar: S. MIGUEL
Descripción:
Planta de cruz latina. Capilla con bóveda de casetones rectangulares, surgidos de gruesos nervios que se entrecruzan. Línea de imposta con pequeñas ménsulas, una por cada nervio. Clave con purgante. Arco triunfal de medio punto sobre pilastras. Crucero con bóveda de lunetos transepto y de arista en el centro. Nave de dos tramos con bóveda de nervios de una clave con purgante. Nervios y arcos fajones apoyados en pilastras con capitel. Sacristía al lado izquierdo de la capilla con bóveda de cañón paralela a la nave. Línea de imposta exterior. Crucero destacado en planta. Cubierta a cuatro aguas. Remate de pináculos en cabecera y sacristía más baja. Fachada con puerta de arco adintelado, con moldura convexa. Sobre ella, hornacina enmarcada con pequeñas pilastrillas cajeadas y arco de medio punto también cajeado. Remate de fachada en molduras cóncavas y en medio campanario con decoración de placas en su nacimiento y de tres cuerpos con balaustrada y pináculos. Todas las esquinas marcadas con pilastras y pináculos. Atrio con escalinata central y otra en el lado derecho de peldaños semicirculares.
153
P.I.C
D!Xt;NCÍA; Para facer eonsfar que o n: ; r: rcrrv-i :‘o api'o^ouse UoTini-
Identificación elemento: 360120400001 Denominación: CAPILLA DE S. ROQUE Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CARBALLEDO Lugar: S. MIGUEL
Descripción:
Planta basilical. Cubierta plana. Toda la iglesia caleada de blanco. Siete ventanas, tres a cada lado y una en la cabecera. Línea de imposta. A los pies coro sobre dos columnas. Exterior: puerta adintelada enmarcada por pilastras cajeadas y arco de medio punto con tímpano. Encima, dos ventanas de medio punto y óculo central. Fachada enmarcada por contrafuertes laterales que rematan en pináculo. Todo coronado por frontón triangular, otro óculo y campanario rematado en tejadillo y pináculos. Los laterales transparentan perfectamente la planta basilical, alrededor, ocho contrafuertes con ventanas de medio punto en cada tramo. Cubierta a cuatro aguas.
Identificación elemento: 360120400002
or!' ■ ■'A: Para facer cens¡ar
Denominación: CASA DA BRANA Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CARBALLEDO Lugar: S. MIGUEL - BRAÑA Descripción:
Planta rectangular, bajo y piso. En cada fachada ancla una larga solana con balaustrada de piedra y pilares que sostienen el tejadillo, acceso por medio de escaleras exteriores laterales. Bajo la solana forma un porche adintelado sostenido por pilares. Reloj de sol en la esquina de la casa y hórreo en la finca.
Exteriormente cerrada por balaustrada de piedra en algunos tramos.
155
e} Parroquia: CAROI, Santiago 1Igrexa parroquial
2.- Capela do Neno Xesús
DIUXENCIA: Parafocar co;
o arcc'x
ar que o C; definí-
Identificación elemento: 360120500001 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CARO!
Lugar: SANTIAGO Descripción:
Planta basilical. Capilla con bóveda de medio cañón hasta la línea de imposta, más baja que la nave, arco triunfal de medio punto sobre pilastras. Nave en cuatro tramos cubierta con bóveda de medio cañón, arcos fajones sobre pilastras, excepto el primer tramos, más estrecho y bajo que los otros, que descansan en ménsulas. Los arcos de acceso son de medio punto, bajan hasta la línea de imposta que recorre toda la iglesia. Sacristía a la izquierda del altar con bóveda de crucería, una clave, nervios sobre pequeños pilares. Puerta con arco adintelado, ventana rectangular, remate en espadaña de doble vano, pináculos en las esquinas sobre placas que las enmarcan. Cubiertas: a dos aguas la nave y la capilla (ésta más baja) y a tres aguas las capillas laterales y sacristía, más bajas aún.
P.I.C
Identificación elemento: 360120500002 Denominación: CAPILLA DEL NIÑO JESUS Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CAROl Lugar: SANTIAGO Descripción:
Planta basilical. Capilla con bóveda de arista sobre pilastras. Sacristía pegada a la cabecera de la iglesia con puertas de acceso acodadas con filete, situadas a los lados del altar. Nave de un tramo con techumbres de madera a dos aguas.
Exterior: Puerta adintelada, sobre ella óculo ciego, troneras en la parte baja.
Flanqueada con pilastras, remata en líneas cóncavas con espadaña de doble vano en el centro. Abside más alto que la nave con pilastras en los ángulos y pináculos rematándoloas. En la unión nave-ábside un contrafuerte. Tejados a cuatro y dos aguas.
f} Parroquia: CORREDOIRA, San Gregorio 1Igrexa parroquial
D:; ■:
as.': .• '
159
Identificación elemento: 360120600001
pr-:-.: ■ ■; ■ ÉÍV.?=
en
Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: CORREDOIRA Lugar: SAN GREGORIO Descripción:
Planta basilical. Capilla con bóveda de nervios sobre ménsulas, de una sola clave decorada. Nave con tres tramos, abovedada con bóveda de cañón y arcos tajones de medio punto sobre pilastras, línea de imposta a la altura de los capiteles. Sacristía adosada al lado derecho del ábside cubierta con bóveda de nervios de una clave y ménsulas donde descansan los nervios. Exterior: puerta de arco adintelado recercada con molduras acodadas y rehundidas, enmarcada por pilastras que se unen en frontón triangular con pequeño óculo en su interior.
Fachada flanqueada por pilastras que rematan en pináculo y en medio espadaña de doble vano. Abside más alto que la nave, con tejado a cuatro aguas y pináculos en los ángulos.
g) Parroquia: LOUREIRO, Santiago 1Igrexa parroquial
U '■
P:' tiv en
Coíotaae, ti :r,
161
P.I.C
Diux-
preSOi'U:'
n.- . en sesi-.Ji'1 U< ■ í::.;.'■ v.
Cotobíldt!, 3 tifc i:':;'\T..■■■■
O St'-Í.'; l’i:
Identificación elemento: 360120700001 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: LOUREIRO Lugar: SANTIAGO Descripción:
Planta de cruz latina, capilla cuadrada con bóveda estrellada de cinco claves decoradas, nervios sobre ménsula con forma de cabezas, arco triunfal apuntado cajeado sobre pilastras cajeadas al igual que los arcos torales. Crucero con bóveda de aristas y brazos de lunetos. Nave en tres tramos con crucería de una clave, nervios sobre ménsulas, arcos fajones apuntado sobre columnas adosadas, puertas laterales con arcos de descarga sobre ellas, en el último tramo tribuna sobre arco rebajado. En las esquinas de las capillas laterales decoración de placas recortadas. Fachada: Puerta con arco de medio punto recercada de molduras acodadas, curvas y rectas, enmarcada por pilastras y pináculos. Sobre ella, hornacina con imagen, frontón curvo y decoración de placas recortadas, campanario en dos cuerpos, rematan el centro de la fachada enmarcada por pilastras y pináculos. Laterales: dos contrafuertes en la nave, cubierta a dos aguas y a igual altura que los brazos; capilla con contrafuertes en ángulo, más alta, cuadrada, cubierta a cuatro aguas y esquinas con pináculos y gárgolas. Sacristía lateral muy baja.
h) Parroquia: REBORDELO, San Martirio i
ri
r
1Jgrexa parroquial
2.- Casa do Dean de Lourenzos
pr:
i i v ;l-
c í
ODK.Jt.-S.
163
Identificación elemento: 360120800001
r
prc.-■
tíVÍÜH
en i
Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Cotobade, 3 o O Se
Provincia: PONTEVEDRA Municipio: COTOBADE Parroquia: REBORDELO Lugar: SAN MARTIN Descripción:
Planta rectangular. Capilla con bóveda de aristas y clave central. Arco triunfal de medio punto sobre pilastras. Nave en tres tramos con bóveda de lunetos, arcos tajones de medio punto sobre pilastras. Sacristía tras el altar con bóveda de cañón sobre imposta con decoración de rosetas corrida. Fachada: puerta adintelada recercada de molduras acodadas, frontón semicircular partido con volutas, pináculos adosados y ventana cuadrada cercada de molduras planas.
Decoración de placas y campanario central, laterales con volutas y molduras cóncavas y convexas y en las esquinas pináculos rematando pilastras. Laterales:
dos contrafuertes en forma de pilastra, capilla cuadrada destacada en altura, cubierta a cuatro aguas y enmarcada de pilastras, sacristía muy baja, a dos aguas y en el vértice carnero y cruz
164
P.I.C.
Identificación elemento: 360120800002 Denominación: CASA DEL DEAN
Provincia: PONTEVEDRA Municipio: COTOBADE Parroquia: REBORDELO Lugar: LOURENZOS Descripción:
Planta rectangular. Fachada principal con dos torre, la de la izquierda tiene doble altura que la otra, ambas almenadas, Escalinata con balaustrada en forma de L que accede a la puerta principal. La vivienda lleva planta baja y piso, solo la torre más alta tiene un piso más. Ambas torres llevan una fila de ventanas de medio punto sobre pilastras. Fachada lateral con galería formada por un balcón sobre ménsula corrida, a ella se accede por una escalera de piedra. El resto formado por ventanales coronados por doseletes.
165
i) Parroquia: SACOS, Sta. María i
1Igrexa parroquial
Identificación elemento: 3601201000001 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, STA. MARIA Lugar: SANTA MARIA
Descripción:
Planta de una nave y un ábside rectangular, la nave cubierta de falsa bóveda rebajada sostenida por arcos tajones que la dividen en tres tramos y van sobre columnas embebidas de origen románico, no asila nave, que aparece reformada.
Los capiteles son vegetales. Todos los vanos abiertos a la nave son de acusado derrame interno, así como las puertas (una en cada muro), rematadas en arco semicircular simple. Abside cubierto con bóveda de cañón apuntado, dividido en dos tramos por arco tajón. Arco triunfal apuntado, doblado y peraltado, soportado por columnas y capiteles vegetales. Exterior: fachada con portada de dos arquivoltas, ligeramente apuntadas, todo ello sin decorar. Las columnas con acodadas y capiteles sencillo. La parte alta de la fachada aparece reconstruida modernamente, consta de ventana rectangular y culmina en espadaña de doble vano y dos cuerpos, los muros laterales divididos en tres paños por medio de contrafuertes prismáticos y escalonado. Alero soportado por canecillo variados. En cada muro y en el tramo inmediato al ábside se abre una puerta, la del sur es adintelada y la del norte lleva arquivoita ligeramente apuntada con grueso baquetón ceñido con siete arquitos de herradura, se apoya en columnas acodilladas con capiteles vegetales. Abside rectangular, más bajo
167
que la nave, sus muros divididos por un contrafuerte, las cornisas con aristas de arquitos de herradura. , .
on
j) Parroquia: SACOS, San Xurxo 1Igrexa parroquial
2- Pazo Bermudez de Castro
3. - Ermida da carballeira de San Xusto
4. - Capela da Virxen dos Remedios, Fentáns 5. - Capela do Carme, Cuspedriños
169
Identificación elemento: 360120900002
0'. ve o
i
Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, S. XURXO Lugar: SAN XURXO
Descripción:
Planta de cruz latina. Techumbres de madera a dos aguas en toda la iglesia.
Arcos torales y triunfal de medio punto sobre pilastras. A cada lado del presbiterio, una sacristía con puertas de acceso acodadas, sobre ellas y bajo arco semicircular, tribunas. Nave de tres tramos con arcos fajones semicirculares sobre pilastras, coro a los pies, de piedra y sobre gran arco de medio punto. Exterior: puerta de arco adintelado y acodada, sobre ella, ventana de igual directriz. Fachada enmarcada por pilastras que terminan en pináculo, remata con volutas estilizadas y en el centro campanario con decoración de placas formado por dos cuerpos con pilastras cajeadas que encuadran los vanos.
Crucero destacado solo en planta, puerta lateral y ventanas acodadas. Sacristías más bajas. Tejados a tres aguas. En sacristía, inscripciones: "1823" y "1689"
identificación elemento: (Sin identificar en la ficha remitida por ia Dirección Gral.
de Patrimonio)
Denominación: PALACIO BERMUDEZ DE CASTRO Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, S. XURXO Descripción:
Planta cuadrada con torre en fachada. Bajo con puertas adinteladas y acodadas, piso con ventanas recercadas. En la fachada, la torre están el medio don dos pisos más, rematada en almenado y con cornisa de donde salen cuatro gárgolas, una en cada esquina. A un lado y a otro, cuerpos con copete, donde se encuentra un escudo y una gárgola. Los tres tramos marcados por pilastras con capitel y basa. Por la parte trasera gran chimenea. Se accede a la casa por camino con muro y restos de importante entrada.
(■; ■■
£"■ i".
171
r
P.I.C.
Identificación elemento: 360120900003
Denominación: ERMITA DE LA CARBALLEIRA DE SAN JUSTO Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, S. XURXO Lugar: SAN XURXO
Descripción:
Planta rectangular. Nave con cubierta a dos aguas. Arco triunfal de medio punto. Abside con bóveda de nervios sobre ménsulas. Exterior: un porche sobre columnas con tejadillo a tres aguas da paso a la portada principal. Puerta adintelada enmarcada por pilastras cajeadas que rematan en línea de imposta, una ventana rectangular a cada lado. Todo ello bajo un arco de medio punto ciego. Remata en espadaña central de un vano. Sacristía adosada al muro sur.
Inscripción en fachada: "1820".
P.I.C
Identificación elemento: 3601201000002 (El código de parroquia no se corresponde con los demás)
Denominación: CAPILLA DE LA VIRGEN DE LOS REMEDIOS Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, S. XURXO Lugar: FENTANS
Descripción:
Portada de arco adintelado recercado de molduras acodadas, flanqueada por pilastras y coronada con frontón semicircular. Espadaña central de doble vano, de cemento. Interior: nave con falsa bóveda de cañón y arco triunfal de medio punto sobre pilastras.
:G 0
173
Identificación elemento: 360120900001 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL r| Provincia: PONTEVEDRA
r Municipio: COTOBADE
Parroquia: SACOS, S. XURXO
r
Lugar: CUSPEDRIÑOS
r Descripción:
Exterior: fachada con puerta acodada con baquetón, flanqueada por pilastras cajeadas con decoración de placas, friso que las une y frontón triangular partido.
Dentro, hornacina con volutas a los lados y frontón semicircular. Todo el cuerpo enmarcado por pilastras que rematan en pináculo y en el centro, espadaña de doble vano. En la cabecera, la sacristía más baja que el resto.
L ' " '■ ' ■ ' : ■ .! : Q
prc-:.*. • ' :.■■■■■..
ti Vi;
en st:-:.;
k} Parroquia: TENORIO, San Pedro 1Igrexa parroquial
2.- Casa rectoral
i que 0
éon t-Vi
175
P.I.C
Identificación elemento: 3601201100002 Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: TENORIO Lugar: SAN PEDRO Descripción:
Planta basiiical. Capilla con bóveda de cañón, línea de imposta y arco triunfal de medio punto sobre pilastras cajeadas. Nave de cuatro tramos con bóveda de cañón de madera, arcos tajones sobre columnas apoyadas en pedestales. En los dos primeros tramos hay altares en forma de arco de triunfo con arco de medio punto entre pilastras coronadas con frontón triangular. Cono de madera a los pies sobre mensulones de piedra. Sacristía adosada a la derecha de la capilla con bóveda plana. Exterior: fachada con puerta adintelada y acodada. Sobre ella gran óculo. Remata en espadaña de doble vano. Conserva algún resto medieval.
Identificación elemento: 3601201100001 Denominación: RECTORAL DE SAN PEDRO Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: TENORIO Lugar: TENORIO Descripción:
Planta en U con bajo, piso y claustro interior. Facha barroca pegada a la iglesia con puerta adintelada acodada sobre ella, balcón con puertas del mismo formato. Enmarcadas con columnas cajeadas, escudo y frontón triangular con dos pináculos. El resto de la fachada es liso. Dos portalones en el bajo y piso con ventanas y balcón. Claustro rectangular renacentista con dos pisos. Bajo con columnas y arcadas de medio punto, piso con pilares cajeados con zapatas y vanos adintelados, ambos separados por línea de imposta.
,>n
177
I) Parroquia: VALONGO, San Andrés 1Igrexa parroquial
2.- Casa rectoral
■r cons
ni-
C-. :;;/Dtac¡on
P.I.C
■■■- v>,’7 Identificación elemento: 3601201200002
Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: VALONGO Lugar: SAN ANDRES Descripción:
Planta de cruz latina, capilla con bóveda de casetones formados por entrecruzamiento de gruesos nervios que nacen en ménsulas sobre la línea de imposta. Crucero con bóveda de lunetos, arcos torales y triunfal de medio punto con intradós cajeado que descansan sobre pilastras también cajeadas con decoración de placas. Nave de dos tramos con bóveda de nervios de una clave, los nervios terminan en caracol sobre ménsulas. Arcos fajones de medio punto sobre pilastras cajeadas. Ultimo tramo de la nave ocupado por un coro, el arco fajón correspondiente a este tramo es ligeramente apuntado. Sacristía al lado izquierdo del ábside con bóveda de cañón sobre imposta transversal a la nave.
Exterior: puerta de arco rebajado moldurada y baquetoneada, sobre ella óculo elíptico y hornacina pequeña. El paño central se adelanta y enmarca con pilastras cajeadas que culminan en campanario de tres cuerpos. Las calles laterales también con pilastras que rematan en pináculo y que se unen a la central por medio de una línea cóncava. Crucero destacado sólo en planta, con pilastras angulares que llevan decoración de placas y culminan en pináculos.
179
I—
Puerta lateral acodada con moldura plana pero sobresaliente. Cuerpo bajo de unión crucero-sacristía. Brazo derecho del crucero remata en el vértice del tejado con semicírculo varias veces moldurado. Decoración de placas, pináculos y cruz.
Inscripción en fachada: "1854".
n/
r:-•• 0
•1
Identificación elemento: 3601201200001
U!ij ¡'¡¡...-A: ; .• ir Í3<;er (.'onsfer que o
■ ■"■■■■, -v ;uss cieiini-
■ - ■ ación
Denominación: CASA RECTORAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: VALONGO Lugar: SAN ANDRES Descripción:
Construida incluyen algunas piedras traídas del palacio de Ceraxe, una de ellas con fecha 101. Planta en V con planta baja y piso. Portalón de entrada con escudo sobre puerta adintelada, decorado con volutas; encima, pináculos, muro lateral almenado y gran chimenea decorada con seis pináculos y motivo de placas. Patio interior con patín reconstruido y escalera sin barandilla, balcón sobre ménsula corrida. En el interior de la casa se conserva gran lareira de arco deprimido sobre columnas con decoración de placas y nichos a modo de ventanas recercadas de molduras planas y acodadas. Fachada lateral con ventanas coronadas con trabatel. Contrafachada almenada, ventanas con doselete y balcón sobre ménsula corrida.
181
m) Parroquia: VIASCON, Santiago
D!LiXr:NCiA: Para facer consta!' que o
■.: c e A:- rúo o oran.ajea cíf-.iini-
¡P ■ ■,c v.aeración
1lgrexa parroquial 2.- Casa rectoral
identificación elemento: 3601201300001
ara íac r uor.síar que o
X-íifiü
Denominación: CASA RECTORAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: VIASCON Lugar: SANTIAGO Descripción:
Bajo y piso. Tejado a cuatro aguas. Muro que tapa ei tejado rematado en pinacuiillos y en medio, coincidiendo con el triángulo del tejado donde también el muro describe otro triángulo, una cruz. En el mismo lugar, tronera para la defensa. En piso y bajo, puertas de acceso adinteladas y ventanas rectangulares con trabatel. Anejos y palomar. Inscripción: "1819”.
183
üIUXEMCíá: Para facer constar quo o pros-.-;,;. i.nn';. Co ¿propuse doTini- l!" : '■ '' 1 P v^Or'pOíüCÍüri Identificación elemento: 3601201300002
Denominación: IGLESIA PARROQUIAL Provincia: PONTEVEDRA
Municipio: COTOBADE Parroquia: VIASCON Lugar: SANTIAGO Descripción:
Planta de cruz latina, capilla con bóveda de nervios de una clave, nervios que acaban en rollos y descansan sobre ménsula en casi toda la iglesia, excepto donde la ménsula no aparece. Arco triunfal apuntado sobre pilastras. Crucero con las tres bóvedas de nervios de una clave. Arcos apuntados sobre pilastras.
Nave de dos tramos con bóvedas de nervios de una clave y arcos tajones apuntados sobre pilastras. Sacristía adosada al lado izquierdo de la capilla con bóveda de nervios que acaban en rollos y descansan sobre ménsulas. Exterior:
cubierta a cuatro aguas, crucero destacado en planta, tramo central destacado en altura y rematado en cupulín. Sacristía más baja y otro anexo al lado derecho de la capilla. Fachada con puerta de medio punto. Toda la calle central ligeramente adelantada, remata en campanario con balaustrada y dos cuerpos.
Inscripción: "1892".
Según la Dirección General del Patrimonio Artístico de la Consellería de Cultura, el listado de los bienes inventariados en el municipio de Cotobade, es el siguiente:
INFORME SOBRE OS PETROGLIFOS DE "OUTEIRO DO LOMBO DA COSTA"
(STA. MARIA E S. XURXO DE SACOS; COTOBADE), E DE "PORTELA DA
LAXE" (VIASCON; COTOBADE).
L- Xulio CARBADLO ARCEO-
U.
165 — 1 4
ro—rrr^
“i y - -ci7^te'
mr~^>‘1 y;- ••
-
SI G N OS C O
r\JVEr\JClGl\lA[_ES imfoomacio^j COlNJSELUERl A DE ORDENACION DEL TERRITORIO
XUNTA Qt GALICIA
[.EVFfjTAMiEWTO FOTOGRürvie trico O Q O
PORTELA DA LAXíí
153 —4 1
T £ GUIÑOS C * pi ro i*“<' c í <0*00
c OIOI4o
"SlGNCS CONVENCIONALES
o i——
& -«-<€
i fNj P O ¿i. C lí^ ^ - ICA ■qqKJsELLcRTa oe OROENAClON del
xunta DE Galicia
levantamiento. FOTOGRAMETnica
Oq* * C”\F°
ojo
0UT3IR0 DO LOHBO DA COSTA (Sacos, Cotobade)
ESCALA MOOOO EauiO'vlanclo a t curva* 5_
y/
CONSELLERIA DE CULTURA E XUVENTUDE DELEGACION PROVINCIAL DE PONTEVEDRA
1. LOCALIZACIÓN E DESCRICIÓN
Os petroglifos de Outeiro do Lombo da Costa e de Pórtela da Laxe, forman parte do conxunto máis rico de grabados rupestres do val do río Lérez, prolongación a través da vertente esquerda dos existentes no Concello de Campo Lameiro. Neste último municipio, a Dirección Xeral de Patrimonio Histórico e Documental acometeu a execución dun proxecto de rehabilitación e sinalización de diversos conxuntos de petroglifos.
(
A estación de grabados rupestres do Outeiro do Lombo da | Costa, localízase no monte desa denominación pertenecente ás j
í parroquias de San Xurxo e Sta. María de Sacos, no Concello ce ! Cotobade (Pontevedra). Na actualidade coñécense 37 rochas con i
petroglifos (García Alén e Peña Santos, 1980; 42-53 e 58-6'!') , !
■ dispersas por unha superficie aproximada de 4 Ha.
Esta estación foi dividida polos seus estudosos en carro i
grandes conxuntos, que engloban as 37 rochas con grabados. 0 prime iro conxunto», integrado polas rochas n3 1 a 26 (véxase plano adxunto,. n9 1), situase na ladeira Sureste do outeiro r.oi perto da estrada Pontevedra-Ourense e a uns 50 m. dun regare.
Altitude: 290 m. coordenadas x= 541.230, y= 4.707.100 (folla 153-41).'
As principáis rochas con petroglifos quedan englobados dentro dun cerre de pedra e ferro forzado realizado no ano 1979 rolo Ministerio de Cultura (véxase fotografías 1 e 2). Os principáis motivos destas rochas son círculos concéntricos e cervos (véxase figuras 1 a 11, e fotos 3 e 4), e se encentran nun relativo bo estado de conservación. Outras rochas con menor número de grabados, encóntranse fora do cerre, aínda que próximas a el
(véxase figura 12 e foto 1).
Durante as obras de ensanche da estrada Pontevedra-Ourense foi destruido o grupo 1 deste conxunto (García Alén e Peña Santos, 1980; 43).
OeGAUOA W
UNTA
CONSELLERIA DE CULTURA E XUVENTUDE DELEGACION PROVINCIAL DE PONTEVEDRA
de difícil localización. —
0 terceiro conxunto está formado polos grupos 28 a 33 (véxase plano adxunto, 2). Sitúase ó comezo da parte Norte da ladeira do outeiro, a uns 200 m. do primeiro conxunto. Altitude: 300 m. Coordenadas U.T.M.: x= 541.100, y= 4.707.250 (Folla 153-41.
Todos os grupos de grabados deste conxunto, a excepción do ne 33, están cerrados por un muro de pedra e unha vala de ferro forzado (véxase fotos 5 e 6), realizado en 1979 polo Ministe
rio de Cultura.
0 grupo 28 do conxunto corresponde a un grande motivo ce círculos concéntricos con tres cervos asociados (véxase figura 13 e foto 7). A súa be ira encontrase o grupo 29, composto por varias decenas de motivos de círculos concéntricos e de cervos (véxase figura 14 e fotos 8 e 9). As restantes rochas do terceiro conxunto presentan un menor ^número de grabados (véxase figuras
15 e 16).
O cuarto e último conxunto do Outeiro do Lombo da Costa está situado a uns 50 m. ó Sur do anterior. Resulta difícil a súa localización. Non se encontra delimitado por un muro de cerre.
Este último conxunto está constituido polos grupos 34 a 37, un deles con grabados de época histórica (véxase figura 17}, e os restantes con combinacións circulares (véxase figuras 18 e 19).
A estación de grabados rupestres de Pórtela de Laxe sitúase na parroquia de Viascón, (Cotobade, Pontevedra), moi pertc da estrada Pontevedra-Ourense, aínda que non é vista dense a mesma (véxase plano de localización adxunto). Altitude: 250 m. Coordenadas U.T.M.: x— 537.640, y= 4.704.550 (Folla 185-14).
Componíase de seis grupos de grabados, dos que catro foron destruidos polas obras de ampliación da estrada Pontevedra-Ourense (García Alén e Paña Santos, 1980; 58). Os dous grupos conservados encón transe cerrados por un muro de pedra e unha vala de ferro forxado, realizado polo Ministerio de Cultura no ano 1979 (véxase foto 10). _0s seus principáis motivos son combinacións circulares,