-^'V - r
:?!' ^
y '.'.'.'.-'.\’-'^ l^
f
■■•'-'■' ■i'-Ui '■'*■■ ■'- '
»ií ^ •
í^’■-;.'ïÿs^v'íssÄ«£^r^.î«í..
■■■^-- ■■ , ;■ ■ ;..:.í?í' ( / Si':
'.rm.
.,.,v . ^ .1
>w|r^í»í
rj •. ;^. . ;
||?fc ’XíX:^: '
-í^£?^ vr.'íí^-- -
• ■ ‘í?ií,:-- -'T-
¥^..Xí.--s r'>írs ■2;'’'''^^5^
' ^ '-3 é Zt ■>
■; ^
F¡:->''=^1^Í^J-" ^ 5Í
I,:'
- - • • ■ T- ■ - - -r
^
■■, •* ^ - ' ' .
&%M,ÄWiä;.T -Î ' Î V, ■■
:irv:r5-s>¿>lr ' J^<<r ■
F - ' -' jA - j^ .' c '
. ...
' •' J:"-''Í
' •!<ft • ’.
^ r . _ j . ~ L j : ^
 î
X: :f^: , y-'• '■■• ..' X'' X‘r^-*V''-;'^^5PI1
il
S V M M A R I V M
C A P I T V L O R V M S A -
r R O S A N C T I C O N C I L I I T l U D E N T l N I D E R E , form ationc, cum aliquibus facr® Ccngregaciònis,
6
c R ot^R om anx decifionibas. ; " v i i
Non foluin Parochis, ConfeiToribiis, & ijs> qui cafus conÌcientiac Hccidunt, fed ctiani IudicibiiSt& Aduocatis maxime vtile.
\4 u6iore Matthäo Sanchojn iure Canonico DoSlon, Canonico fannia Metropo«
litana Ecclefia Cafarauguflan<e.
Ad Illuftrifsimum D . D.Petium Gonzalez de Mcndo^a, & dH» Ccrd«!
Archicpifcopum Caefatauguftanum,iSc Rcgium Conßliarium.
,’^.s.va CEBA
m
'IÄ P>
»
% »
CVM
P R I V I L E G I O .Cziasangußz; E
jcTypogcaphia loannis à Lacumbc^ Anno idio*
p P H 0 S A T I
0
,it
L lbellum quern fummarium capitulorum facrofan-
¿li Concili] Tridentini infcripferat, D od or Mat- th£EusSancho,CanonicusEcclefi2BMetropolitana:
CiefaraufuftaniE, idem audor illuftriorem ijs, additioni- bus reddeditj quibus acurate perledis, ex cómiflione no*
biliibmi Domini Licenciati Don Retri à Molina, Vicari]
Generalis, huius Archiepifeopatus CsefarauguftanenTis, nihil, quod fideinoftriE CatholiciE, aut bonis moribus aduerfe tur reperii fed multa quas legentibus nonmedio- crem vtilitatem fuht allatura. Et ideo dignas,vt tipis man- demur iudicaui 1 5. Inni] i 5 i 8.
frJo am es Hieronymus Ceneda S,T>&^decretorkmDoBorHm eorumque ìnterpefìm Vnitter-^
i tt-
l'-V1£
L i C E K C I a ;
Pii
X
S-
L DoBor Juan Izquierdo J ^ a r
,
Capellán del^
Señor i Cmonigo. de la JanBa Igle■
¡ia Adetropolhana de (^aragoca^y en lo efptri- tualy teporaíf^re.
G eñl^tla ciudad y Ar^ohif-^^^íCarago^apor ellUujirifsimoy K^ueredij' fm o Señor Fray don Pedro Gon^ale:^de Medoca por la gracia
de Dios
5
y de lafm ta fede Apoflolica Arfohifpo de Caragoca».dílConfejodefuiGIdageJiady C^c. 'Perlasprefentes damosli- cencía al DcBor tSkí.aclyeo SanchoCanónigo de la dicha Iglefa de la Seo de (^aragoga, para que p^da ii^prmìr
,
è ha-^r imprt»mtr<vnlihro
mrif«Wi,Summarium Capitulorum facrofan- d i Concili] Tridentini de reformatione, cum aliquibus facr^ cóngregationis, & Rotse Romanie decifionibus, &
infinecum Bullís Pij H lI. &Pi| V. Papié,
^oy recopiladh. Por quanto amendo ftdo •vtfio y examinado^
ha parecido fer^ ^ cfíM ^ ^ tjJiyy¡^ ouech
, jy
que no contiene cofa contraria d nuijira janBa F e , ni.huenas cofumhres.Con e f o^ que al principio decada'vnode dichos libros 'vaya inferta laprefente nuejira licencia
,
pintamente con las relaciones de f t aproHacm.Tfat, en^aragofaa i y de luliode 1610.E i D, luán Izquierdo V .G .
Por mandado del dicho Señor Vicario General, Por Antonio (^aporta Notario.
Gabriel de M olin a 'botavi».
A P R O B A C I O N .
V / £ N D O 'VíBo por mandado del Señor Gouernador eñe fumario del fanño Concilio
*‘Tridentino , j los fcholios curiofos y doños con que el jLuñor aora de nueuo lo ha adornado y añadi
do, me parece no conüemn cofa porque nofe puedan, ni deuanimprimirfe,_ E n Carago fa a 27, de ;Agoño ^ iÓ iS ,A ñ o .
¡Él Doftor Francifco de Sanila
Cruz y Morales,
T R / V J L £ C J O ,
O N Phelipe por la gracia de D io s, Keÿ de Caftilla, de Aragon,deIas dosSiciJias, de Hierufalenij ôcC. Don luan Fernandez
^ de Heredia Cauallero Mefnadero,del Co w ' ftjo dél^^;e^ Due,ûro-Señor RegentCj d cficio là gen^r^TCouernacion ddprefente Reyno de Aragon, yPrefidente en la Real Audiencia de aquel. Por quanto por :partç dd D od or Matheo Sancho, Canónigo de la Canáa Metropolitana ïglefia de Ja Seo ¿e Çaragoca.
fe nos ba fuplicado fueffeposferuido de darle licencia y fa cuitad para iniprimiry vender, y hazer^iniprirniry^ vender cneíprefente Reyno de Aragon,vn libro intitulado?Sum- marium CAfitulum facrofanHl Conitlij Tfidentini, de reforma*
$ione, cwn faere Congregationisf^í^ta K^mana de- cifionihs, fine, çum M i s Pij lili. 0 * Pij ¡T, Papa^ com pueílo por el P o d o r Matheo Sancho, Canónigo de la IgleGa Metropolitana de ja Seo de dicha ciudad;y porque auiendolo mandado ver y reconocer primero, fe ha halla
do que no tiene cofa contra pueftra fanda Fe CathoKca, antes bien que lera de mucho prouechopara todas lasper fonas dodasy curiofas que fe quiíieren ocupar en el. Por tanto, por tenor de Jas prefentes de nueftra cierta ciencia, y por la Real authoridad de que víamos en efta parte, da
mos licencia y facultad al dicho Dpdor Matheo Sancho Canónigo,o a quien fu poder tuuiere, para que por tiem
po de diez años, contaderos del dia de la data de las pre
fentes en adelante,pueda imprimir y vender, y hazer im
primir y vender el fufodichq libro j y todos los cuerpos q
del
' P 7 { ^ Î V I L E G Î 0 .
Jel quificre: prohiuiendo y mandando, que ninguna otra perfonaîo pueda imprimir y vender,ni hazer imprimir,ni vender,dentro de los dichos diez años, fo pena de perdí- míé'nto de los libros, y moldes, y de otras penas a nos ar
bitrarias: con cfto, que en todoslos volúmenes y cuerpos que imprimiere,fea tenido poner imprefala preíente nue- ftra licencia. Mandando por thenor della a qualefquiere luezes ÿ oficiales mayores y menores,y a otros qualefquie reminiftros,vaífallos,y fubditosdefu Magcftad,cn elpçe- fcnte Reyno de Aragon, que fin incurrimiento de fuira, èindignacion,y en pena de mil florines de oro de Aragort de bienes de los contrauinientes exigideros, y a los Reales Cofres aplicaderos, que la prefentc licencia, y todo ló en ella contcnido,guarde|i,tengan,y obferuê,tener,obferuar y guardar hagan inuiolablemente,ni hazer, ni permitir fer hechqlq,.contraríoT&la^a€Ía de iü Mageftad le es cara, y enià Schapena deflean no incurrir. Dat. en Çaragoçaa
2 8. del mes de A gofto, dcl año contado del Nacimiento de nucífro Señor lefu Chrifto i <51 8.
Donluán Fernmde')^deBeredfaj
"
Gofiernador de Aragon,y. Godino AíTelTor.
gmYalisGuheYnationís mandamt mihi lOAim Ludouiciy %Ahugo, 'vifapev Godino .^ jjejjor,
In diuerfbnj Rcgcntís offi. G. G.
Aragonum, Q^nto,fo!.ccxxv}.
U h
f W'
CI L L V S T R I S S I M O . E T R E A ^ E B T F N O I S S I - mo Domino don Petro Gonzalez
de Mendoza, fancítx Metropolita- n3E Ecclefiae CaefarauguftaiuiE, Ar-
chiepifcopo, & Regio Gonfi*
liarlo, 8cc,
'Doäor Matthäus Smcho y eiußem
Tionictis ) falutem ^ Aternam Joelicit4'‘
tem fr acatar*
f lÜußrißmeTr&fuli^maxime hoc tempore, experierttia, edo^us compe-- ri j illam Tlatonis voce^j A^ppoüims
oráculo njerioremeJJe , tutte mmmur,
c u m
incipimus fapere. Mam cum qua
dratini a ^ fix annos in njtriujque iuris ß u d fi ope- ram de der im y ^ in Academia JÜérden. facrofian- ä i Concila ITridentim decreta » in annis mille
' ^ ... ' " mi
m efmrigenteßmf ß f tmgeßmi tertij , ^ miüefmi quingenteßmi feftuA^eßmi quarti, mterpretatio>- ntm auàterim,^ demde it^ur^s, tumex Caere C o rnane .congregationis deeißones tum ex caufarum eue- tum inpraäiicamprafatum ßan^um Cono ilium dedur Hum viderim : fa^iurum me altquid , quod operepre- tium ^idereturyßum arbitratus, ß difperfas deeißones, ad particulariadt^jfacriConcilijlocajttd déclarai iones in hoc opufeulo deducerem, qua nec cogitaßem quidem in lucem edere, niß me aura heneßeientia tua impulif- ßet 3 quid enirn hominiferibenti optMius eueniri pote- rit 3 quam eo fe praßdio muniri, quo veluti ßeptus, omnes , maliuolis oblatrandi intercludat ^ias: Sufiipe lUuñrifsime prßul, hoc tibi per humiliter oblatum mu- nufculum proßngulari tua humanitate > ^ aduerßm deTro6it!fff^Jf^tßi€rmt7]Simailla qua pôles auìio-»
ritate 3 protege3 ita emmßet, ‘Vt operi laus egregia fue- cédât 3 *vt àeinceps alij plerique ad ßmilia peragenda alac riter moue ani ur, f i quid minus quam oporteat, ampliusve quam deceat dixerirn, tua pr&fentia illuf- trahit, Viue, *vt fuperes long&uiNeUorisannos Re-
colleäogtm lumen,^ praßdit^^ Vale^
t t D O -
D O M I N O D O C T O R / M A T-^
tìoAo Sanéìios Çmonteo mont^simo fanéïji E cele fi i&fe*
dis Metropoltfm^i Csfarau^ufianS} dulcipimcpattili G afpar A rias de Rejnofo , in eadem , in meritus licei
Belchitenfis Archipreshyter ¡fanEi offieij ii Incjuifitionis f onfultor j
fraìer »
Ratulor tibi, religiofifsìme mihique atnantifsi- me vir, eadé EccleiÎæ & patria, illuftribus vti frater gratulorque, hac noPcra terrìpeilate,qua toc volumina libroru in iure vtroq-, noftro pro deunt ita piena allegationibus, inutilibus, & jÌaftidiofis &
iurtiuis, turedolens, vtfemperfccifti bonorum, ÒLan».
tiquorum,òc quodj>auci tamen fune autorum noftrirépo- risfolidam doótrinam, breuiter paucis multa comprehen- dens , te in publicum exhibes, lecimdà iam àuda tamefii multo magis æditione fumniæ ad iàndumGoncilium T ri»
dentinum, in qua adhærens Ioanni Andreæ, Panormita- IÎO Cardinali, Turrecrematæ, Pr^pofito, Gradano , &
gIofis,nouirsimeverò infignibusnoihisHifpanis, Antonio Auguftino,Martino AzpilcuetaNauarro, & Didaco C o»
uarrubias a Leyua,in omnibus quæ traçant,nullisfècûdis, veram vtilifsimam , grauiísimam aducis dodrinam, vtroque fo ro , pradicam & rtobilem, ex qua plurima quæ dodi nuncfeuobliuifcuntur defidia , feu aledi n o - uicatibus non curant, difertifsime tradis, quæ fie eñe ex tuisíiis d o d if imisaditis adhanc tuam fummá Scholijs,îé dores bene coguofeent, cum brewi opere multa vident a
te
te labore m axim e efie afsiduo ilu d ió ,& reu o lu tio n e b o n e - rum authorum , fulide deí-ifa, & a n im a d iicría jn e q u e te nc»
tabunt z o ili j q u o d ita an tiq u os üs v e n e r a tu s , vt d o ó lo s n e o th e rico s n o n ícru tatu s ad m aterias tra d a tu s iíliu s d iii- gen tifsim e n ò fuerisjCÚ & S .C o n g r e g a tio m s C a r d in a liu m verifsim e R o t.R om an ée F a r ifia tij,& G a r fí^ jlc a lijjfii H ií- p a n ijiio ílri tem p o ris, fine inuidia alterius^fit d ie tü jn o ftro fo r o a u th o rú exadlaí d iligen tia;, & in d e k f i f t u d i j , pafsiin d o ¿lrin a j te iu u es, qu ibuaerrinia d e b e tn u s . Eia e rg o d o - á ifs im e , re lig io fifsim e C a n o n ic e , ne m oreris in p u b licu m cedere d o d lu m , pium h o c tuum o p u s , h a b e s, i
6
q tu th o rita te m , a p p ro b a tio n e m , b e n e tu o la b p re d i- gn a m in fign is n o firi l.C .c o n c iu is d ig n ifs im iR e g ij C o n f i - Jiarij D o m in i D o d o r i s F ran cifei de S a n t o r u e e &c M o ra le s , fifei ftren u i ad u ocatijcu iu s teftim o n iu m p ro m i l l e e - x ie tq ; v t v id e o l a b o r , iftse tuus a u fp ic ijs, & p r o te d io n e& n o m in e ,lllu ftrifs im i D o m in i d on Fratris P e tri G o n z a l e z de M e p d o za , n o ftri fiandi^-EcclefisB C ararau guilan íe»
m efitiH ím i À rch ip re fu lis , cuius & terfia R e lig io , «Se C o m ita s e x im ia , & in gen iu m diu in u m fatis prsedicant V troq u e p a r e n te , Silua «& M e n d o z a , fìig m a ta Hifpaniae m a g n a ty m , p r o v t & fad e s d e c o r is , R e g ia o m n ia , q u i lU uftrifsim is p r^ fe s,o p u s tuum aliasfecu rum p ro p rio m e rito , o r n a b it , d e c o r a b it, & I llu ftr c fa c ie t v t m e r e r is , 6c t)o n is auibus in D o m in o c o n fid o .
Cajear Arias de K^ynofoJ.V’.D i
tt ^ DO-
D O M Í N O M
äT T H . ^ O S A N C H O ! ME-
tr o p o lita n x C íefarau g u ftan ^ E c c k fis e d ig n ifsim o C a ” n o n ic o jo p c r is a u th o r i, lo a n n e s C h r iftb p h o r u s d e S u d -
ues, iurium D .a c in Caefarauguftana A cad em ia d e e re - to ru m jnterpres,long£Euam in hac vita vitam^
in alia p e re n n e m e x o - ptat,
I
Innata eß ommlus fctendicupido., fed ^ern^
cula eñ defidiÁ dulcedo', iam ^ero lahorem cupidini,
^ fetenti^ deßdiam praferri,dolor. Qj^dß quisßt iahoris appetens, ac feiendes aceuhuus, ‘vel vana qua-»
ret, velvane, quem nouarum opiniomm ventus infla-^
uerit: cwnenim non ratio, fed opinio dominetur(cui hr- ßtum variare,^ p cénit ereJiadabiturfemper inter CU’^
pidinum.noms fluUus : Hinc eritilü tedium,^ velut naufea omnium , quas didicerit, rerum: ft) tarn cupidi quaßtadeferet, quarnquarehat ■,femperque hianti erit ore,vt chamalaon,quod aura,ncn cibo veßatur. Fere fo lus hac tepeßate tranquillus es,dfgnrfsime Canonicej€o.
quod cupidine^ac labore non vana, nec vane, qu&ßeris\
p d Pontificij iuris faluberrimarum decißonum adferi^
^titius extiteris, iludió eruenda veritatis ,precipua ta
rnen [acre Synodi Tridentina,quam merito totius Chri ßicolarum réligionis quaß Anäcephaleoßm nunc upare fofsim . I Farn lue ubratiombí4S decoraßißofculofque ßda uifsimos, e Cardinalium congregatione facra,ac Rota
/ * :
piprmo auditorio, me non CanomJHs dnthiuiorihuS) (quihus ^jeritatem weffey non opinionem ? merito vulgo ajeueratur)decerpfifti¡non verborum lenociniophalera ios, feu venufiis vocum moduHs redimitos 5 fed deleóiu religiofòs, proprietaíe perfpicuos jdoóírina tutijsimosdta
vt penf culate faéìos nemo non iudicet. Prodiere in lu- cem , fmreque m dim gis Do^orum encomip cumu- lati. Hos auéítores reddere ftudes : Proper a t quilibet namque eruditas iìlarum encòmiaf es futuras eJijOc laa des tuas multipliciter buccinabitur. Scias quofdam ma- le lit ter is inaugùratos fubfannat ores futuros, hos enim, cum alicuius doéírinagloriam conjpexerint, ita inuidia liuorisfubrodit rubigo, vt maligne, vti tetri virtu- tis interprates, potius Juggilient ,quam imitentur. Sed derifores deride', fi enim hi timendi, nihil vnquam boni feret^uifrbmtof^férlñd^^ftent. Intabefcant, quod pofteritatis memoriam promerearis. Vale me tua amicitia fmcerifsimumcultorem,ac aque tenacifsimum qua files, beneuolentia excipe.
loauncs Cliriftophorus de Suelues.
t t 5 Ad
" A n L E C T O K E M i *
I Öfter Hifpanus faruftus Yfidorus decreta A - poftolic^ in vnum redegit voIumen, quod Yuo Epifcopus Carnotenils, quia fine ma
gno fumptu fcribi non poterat, inter alia ìaudabiliaopm qu^fecit, abreuiabitj &
quia hoc etiam non panie quantitatis erat opus, Hugo Ca talan, ex codem volumine abreuiato,Iibelluni portatiletn legitur comporuiftejqui fumma decretorum Yuonis appe- llatur. Indices propter memoria fragilitatem inter tanta librorum copiam,&tam difFufam,multu iudicibus,6é occu paris in exercendis cauils conferunt,& nofter iniignis Do'*
<äor Martinus ab A7.pilcueta,dicere folebat, facrofanduna Concilium T ridentinum, femper in manibus effe portan- dum, quia non folurn in eo veritatcs, turn circa Religio- nem Chriftianam , turn etiam circa vitam, & honeftatem clericorum,iuftitiam diftributiuam,& commutaduam cla.^
re, & perfedsE elucidate apparent; fed^ edam quia huinÌmp di Concilium eft fumma todus iuris diuini , & canonici, fed quia aliquibus,aliqua propterfui ruditarem ingenij,vel pigriciam non clare ftatuta effe.viderentur : turn in facra Cardinalium congregadonc,tum inipfa Romana Rota (fe clarata funt. declaradones, pro vtcafus occurritfa- dsefunt, & difperfe exiftunt, Scabiqueaudoritate aliquia manufcript£e,& multoties diuerfe producuntur. Ea prop
ter in nomine Domini noftri iefu Chrifti,ad eiusfandifsi’;
mi nominis gloriam,& profedum eftudentium,'& iudicu, declaradones ad didum iacrofandum Concilium Ttideri tinum diiperfas, quas typis excufas inueniri potui ad par^
ticu^
'A T > L E C . T O % E M ,
ticularia lo ca a n n c d e r c non fin e,m agn o la b o r e fe c u n d a - ri£e,& p le n iu s c o n g r u a eß e e x iilim a u i,& o fte d e re , a q u o iurib fo n te e fd u x e rin tjp ro v t in in c lj'ta 'i^ c a d e m ia llle rd e ii fl à d o d ifsim is A n to n io O liu a n o , qui fuit R e g iu é C o n f i - lia riu s B a rv h in o n « , & à P r u n te r , q u i fu itE p ifc o p u s O l i o le n f is , C a th c d ra tic is q u i fuerunt in di d a vn iu er f i l a t e , &
h o c o p e ra Ä n to n ij A u g u ilin iilliu s c iu ita tis E p ifc o p i, &
A c a d e m i^ m o d e r a to r is le g e r e a u d ie ra n ij & la b o re m e o com p arare p o t u i , n o n im m em o r > q u o d i a h ^ c feien tia, q u is n on eft p e r fe d u s , fic u tin alia arte,in qua p o te ft eife p e r f e d u s , v t d ic it A n g e lu s in I . 3 . C . d e vilicap . v n d e d i- c i t , q u o d nullus fu it iu rifc o n fu ltu s, q u i non fu e rit rep re ^ henfus in re fp o n fis fu is, fed n on p e r h o c a la b o re ceÌfan d S e ft, iu x ta H o r a tijfc n c e n tia m : S ì n o n p o fs is o cu lo Q u a n tu m co n ten d er e L i n c e u s , non ta w e n o m itta s JL ìm p u s t n u n g ì, e ß ta rn en q u o d d a n t p ro d ìre te u u s ^ ß n o n d a f ü r * v ltr a , la b o r b o n u s eft in fo litu d in e fociu s , triftiam e x p e llit, p e c c a to ouiam c la u d it, v irtu te s la r g it u r , & p r e m i a , H ie r o n y . adi R ü fticu m in c. n u n qu am d e co n i, d ift.5 . E t v erfu s. O c i a ß ^ to lla s , p eriere c u p id in is <irc«r,a lib i, Rg y p t t u s q u a r e ß t f a B US a d u lt e r , in p r o m p tu c a u fa efly d e ß d io ß ts e r a t ,g U . o c io fi- tas in c.n ifi cum prid em in § .v e ru m d e ren u n X u fcipe e r g o b e n ig n e L e d o r , h u n c qu em tib i o ffe ro fin e aliquia e m u - latio n e libellw m , & b e n e . V a le . ' ^
bvl :
B V L L Ä I N D I C T I P - S A C R I O E C V-j menici) ^ generalis Concili] T ri-
dentini,
VS J ill. Pont, Ad ax. Concilium generale^
ea ex caufa, cjuta Anita’s dimßa iampene ,
O
la^cerata- erat fchiftnath^ hareßbusy
c>
dißidijs Chù~ßiani nomìnisycouocandu in cìmtateMantùri ad X, KalJunßanni
1
537*
^^(^teuìtyfed quìa dìBa cìuìtas et denegata ta eßet,adfequentes Kal. IS^jouemb. celebratìone Concilìjprora--, g a u h i^ cimate Vineenttarn pro dìBoConcìlìo profeqhedo elegìt,celebratìonemq-,adproxtmas kal.JUaij differre ordìnahìtycumque Kal.Adaìj appropinquarent tres legates ibi mißit, qui intttum Co cìlij facer ent,fed quìapauci Epìfeopt ad 'vinentiam couenerant, refpuhlica Chrìflìana bellìs, turn ìpforum pììncipmmChrìfiì^, nofum dijcordìjsjtum inuaßonibus TfttcarumyOpprìmiretur:Con-‘
ciliumfußpendit 3 litterasfufpenßonis ad ßngulos Princìpes Chrißianos die X. luniß anni
1359.
dedit. Demum ad cìUftà-^temTridentham a Germànis (fèjideratam,ìdoneum locum ilium ßatuenSy quo ex Germania quìdem, àlìjfque GermanUfinitimis natìonìhm facìllìmey ex GallìayHìfiania,cdtertfq'^Prouincijs re motìorihus non dìfficìliter Epifeopi, PrAatì conuenìrepofient cecumenicu Concilium adproxìmas Kal.^ouemhrìs anni
j 542
conuQcandum ejfe duxìt,per fuas liner as conaocattonts, in quìbus jfùpraàìti'a narrantur. T^at.R^mie n.K al.Iunìpanni 1
54a,
Alia Bulla de congregando Concilio Trid. per Pium , U Il. poft i(5,fef.adeft.
S E S -
V o ll
S E S S I O P R I M A .
S A C R O S A N C T I OECVME-
N
1
C I , E T G E N E R A L I S C O N C I L I IT R I D E N T I N I .
S V B P A V L O I I I . P O N T . M A X .
brata die xiij. ireDfis DecembriSj anno Domini
M. D . X L V .J)ecretum de inchoando Concilio ad exaltationem ßdei, ^ veligionis Chrißian£: ad hxrefum extirpationem ad pacem, & ' ynionem E ccleßxi adrefomütionem clerici, & populi chrißiani : (¿T adextinBionem ho^
ß iu n t Chrtßiani nominis.
IndiBiofuturfifefsionis cekhrandit yij, Januarij, M ,V. XLVJ, O nciliorum qua
tuor iiintfpecies quodam eft C 6 - cilium generale, gopcexiaocs tota
orbèftTIK r^rÆntacEcçIe-
iìam vniuerfale, cui præfidec Papa.vclfuus legatusde quo
§. porro.3. diftin. & 1 6 . dift.
per cocam.c. i. c. multis 17 , dift.c,gràue.& ibi orones.de præb. v b iP à .d icit,q u o d in boc C ócilio qui intereiTe de beat, non reperituriure caù tum. SedIo.A n d .& Imol.di«*
,C'unt,quod Epifeopi & fupe- riorcs voeandi fint,Sc non in feriores de neceffitàte, niiì Pàpaaliud voluerit,in cuìus-
poteftate eft, vocare oedum inferiores Prælatos, fed etiâ alias perfonasEcclefiafticas, ve vocatus fuit S. Thomas.
Sicjc vocare Imperacorem,
^ eg es,Principes,& alios fe«
culareSjluriftaSjvel Canoni- ftas. c.ad federa.3 5.q.5.& itt hoc jncerfuerunt multi DD.
in vtroque Iure , & Theo- logi miflì a Regibus fex om
nibus fere vniuerfitatibus,in cuius etiaarbitrio eft, quoü fcilicet,& qui Eeclefiàftico«
rum, véllaicorom flint vo- çandiï Sed quando de fide agitur,.de hærefibus extir- pandis,vel ichìfraatibus, vel degenerali reformatiohe in
A ca-
S £ S s
capite,, Se in roem bris, quìa caufa cbniunis eil omnibus cacholicis,omnes fune vocà- Tdij
8
c poteftas totiusConcilij eft inuenientibus, etia fi numero eiTent pauciores refpe-
¿lu abientiam:vocati non ve liiétes (ceflante legitim o.im pedimento)peccánc;
5
¿. impe diti excufationem mietere debent. Q unibet Epifeopus ìurat in fua cóiacratione ire adConciliu.c.ego.de iiireiu.J ’ a. in c.quod fuper.de maù Se obed. videnda bona glo, in pracl.iànc.tic.de aud.gen.
con.in prin.
H o c concilium p ro ^ ro -
I 0 . II.
pulfandis h^refibos.&morr- bus corrigendis conuocàiu fuicjvt fef.feq.patet: aliud eil Conciliu Prouin cialc, afiud dioecelanu, de quibus inf.c.
z ,feiT.14.de refor«aliudRclU gioforujdc quo.in c. 17.de re gul.'fef.z5..C óciliugeneraic aliquando in inre appellacur Synddu3,aliquado C^tus» ali quando Congregacio^alìqua do ConueucuSj C.Kdifi. I hìc pacet in mukis locis.C on cllio generali durante , 6 ^ per fex menfes ante Conci- lia Prouincialia celebrari»
non debent d. glo. in prag-
mac. Tane* — ^
SESSI o. I r.
Celebrata VII. lanuarij. M. D .X L V Ì .
D
^cretttm de moio ywendi y & alJ)s in Concilio firuandh. Stotuie& decreuit, omnes,^ fingulos Chrifiifideles in ciuitate Tridenti m con^egatos, exortandos effcyprò y t exhortatyytjé a molisi (¿r p^ec»
catis emendare,ac de c£tero, in timore Dei amhulareydepderÌA carnìsnon perficere, orationibus injìare, fepitfs confiteri, EtKharijhx Sacramentut^
fnmere,EccleJiasfrequentareypr£cepta Dominicd àdimplere, nec non tidiix, prò pace Principtm Chripìanormi & ymtate Ecclefiai orare prim uatim yelint, Epifcopos yero, 0 * alios in ordine faeerdotali Conciliunt ce lebrantes, y t afsidtte in Dei landihus incmnbere, facrificitm Mijjè qnoìi- hetyfaltem die Dominico peragere fatagant,facientes obfecrationei^ratio^
uestpojìulationes,gratiarttm oBiones, prò- Papa, prò Imperatore,prò Re- gibus, prò omnibushominihus, ytquietam, tranquillam ’yitam agamus) pacefruamurì Ù* ^ à e iin m m m tìp v i^ a m s , È t hortat»r,yt
S E S S T 0 . U!. a
iei'npentfaítem fngulis fextisferijs y eleemjynas erogent i in Ecclefia Cathedrali pn^ulis qHÍntisfertjs celchretuf Mijpi de Spiyitu Sanólo y cum letanijsy&‘ alijsoratipnihusj ad hoc in^ituttsun alíjs yero Ecclefijs_LeTa- ni£ eaáemdie ad mintts dicantur,^ orationesMortatur etia Epijcoposyy t in menfapihrietaternymoderationerHcjue cihorum qmlihetferuety&leó\io di-' uinarum fcripturarttm mifceatur
,
familiares irijlruat in fttgiendu yicijsf¿
7*
feólandis yirttitihusyficHt decet minijlros myjleriorum Dei. Cura p re cipua,^intentio Concilij fit,-vt propulfatis herefum tenehris,catholice ye ritatis lux, lefu chriJlo,qui yeraformatione e^ent tífxfmcntífíC^
D e m enfa, & ornatu Epif- -corporü dica infra in c. i . feíE a 5 .d e r e f. Infuper hortacur omocs congregatos.óc cógre gados , vt fedula meditatione cogitcoc,quibus modis,fancla Syoodus cófukiúsdamnari da ninandat& probanda pfobari qucant/|lcgarc,& rclcgcrc de bent coDciliares, çgg çilia aor tefftft^tj'^Épiréóprin fuis fy- líodiSf quæ in generali conci
lio decreta funt : vt re d e pof- Cnc damnata damnar^Sc p rgi banda probari? net. in c . f i c u t y ^
fentcntijs difeedis iux ta T oletani cW cîîîjTïatîuum , in loco benedidionis confidc
tibus Domini Sacerdotibiis, nullus debeat, aucinmode- ftis vocibus preftrepcre.aut tu multis perturbare, autfaliìs c6tcndcrc)fcd quidquid dica tur, miciftima verborum pro- lationc temperctur,vt audien tes nild|feiFendat,
Conc. ToLi
x .j
4X .}. Conc.Conflant.fef.l .
in prìnx.in loco ^,q 4. D em u m fta'tui'tjVt nec in fedédo,ncc leti- tcntiando fub verbo Placet, nulli prteiuditiumgeneretur, nullique ius acquiratur. Epif- copifedere debent, fecundu
fuas ordinationis tempus,c.z 4
Brac.Conc.1 .d,c,in loco
5
,q ^^.Barf bof. hic.S E S S I O . I I I .
C e le b r a ta m i. Februarij. M .D .X L V I*
D ecrctu m defym bolo fìdei.
: .
J N nomine fan^e._x Ú* individue Trimtatis Patris, (¡p Fili) >A i Spiri^
s E s s 1 0 . ni.
Spiritus Satiâi
,
facrofauâa £cumenica, çir
generalis Tridentina Synbl dus,
in Spiritu Sanélo. legitime congregata,
pmefident'ihus in ca etf- dem tribus KXpoßolicdt fedts legatis,
magmtudinem rerum traâandarum confiderans, pr/fenim earum pu£ duobus illis capitibus,
de extirpandis hx,re[thus,& moribusve^ormandis continentw,
quorum caufa precipue eß congregata :fumens in omnibus feutumßdei,ante omnia ßatuit, O ' decer- fdtipr^mittendam èffe confefsionemfdei,Patrum in hoc exempla fecuta,qui facratìd)-ibus Concilijs , hocfeutum contra omnes h&refesin principio juaru tiiiiormm äppcnercconfueuere; quo foto ali quando ¡(¿r in jìdeles adßdem tra ' xeruntyhdireticos expugnarunt, & ßdeles conßm arm t, quare fymbelum ßdei,quo Ecclcßa fan£la Romana vtitur,pramittendum ejße cenjuit, tam\quamprinciptum illud, in quo omnes, quißdem Chrißipreßtenturyiecejßa- rio^conueniunt, quod quidemeiufmodt eß.
CREDO in ynum Deum,Patrem omnipotentemßa^orem cddt
Y^, yißbilium omnium,Csr inuifbilium', & in vnum Domtnu Jefum Chrt ßum ßlium Dei ynigenitum, ex patre natum,ante omnia fecula-, Deun»
de Deo, lumen de lumino, Deum verum de Deo vero-,genitum,non faciumt conßibßantialem patri,per quem omniafada funt
:
qui propter nos höMtfifSf--& p) opter noßram fal^^j^efcendit de Cdilis, (3 ' incarnatus efl de Spirit»
fanflo ex Maria virgine
,
^ homofaclus efl : crucißxus^tiadfjpro nobist fub Ponete Filato paßus & fepultus efl, & refurrexit tertia die fecund»fcripturasi d r afeendit in caeßtm,fsdet a^exteramEatris, & iterum ven- turus efl cum gloria iudicare viuos & mortuos feuius regni non erit finis:' in Spiritum fandum Dominum,& viuißcantem, qui ex Patre,Fiiioq'f frocedit,qui cum Patre, & Filioßmu^doratuv
,
Cy* conglorißcatur, qui locutus efl perProphetas:çÿ*
vnamf9^ 2im Catholicam,&* ^poßolicam Ecclefiam. Confiteor vnum baptifma in remifsionem peccatorum: expe»-
£lo refurredionem mortuorum,^ vit am venturi ßeculi, ,jCm n,
Sub Conftantino Impera
tore fandi Pacrcs in Concilio N iccn o de omni terrarum or b e conuenienteSjiuxtafìdem E u an gelicam , & Apoftolica, fecundum poÌlApoitolos,hoc
fymbolum tradiderunc. N am antea,quamnisApoftoli^oìl«
quam SpiritumSanclum acce peruntjconfefentes in voum , fuperarticuios fidei ftatuen- t€S>fymbolum eoiupofuerìnt j
ï E S S
qnod io cip ic, Credo in D eû,
& c. eo Ecciefía vtitur in Matutinis, in Primaj & Com*
pieclorio N octurnis,& D iur- nis horis Canonicis, & id di- cere debeaot cathecumeni antcquam bapticencurj eciam in omnibus Ecclefijs ante diem Pafchæ praedicari debeat, c. non liceaci-e.ijfm- bolum de coDf.dift.4. didura G ræcæ,a fyn,quod eft, con ,&
bolos,quod eft morfeIus,nam quilibec Apoftolorum de iuo morfelo , aliquid appofuit, G rat. in c . i . dilTt.i 5. vbi glo.
in verE A poftolos, & A rch . qui declarac, quam quilibet Apoftolorû parciculâ pofluk,
& Ioa.And.in rub.de lura.tri.
Attam en q y ia a iite ^ d u Cô»
ftan'cîüTfiipêfîecutione ferU^-.
te, doeendaruraplebium m i
nime dabatur facultas , ncc Epiicopis conueniêdi in vnuj Chriftianitas m plures haere- fcs , Gracia, vbi (u- pra, vnde in d id a fynodo N i- cena, propter græcos, qui nô credebant,quod Spiritus San d u s procedebat de P âtre &
Flio, vc in c. pe. & fi. de conf.
dift, 5. c. i.d e S u m . T rio .in
¡D ó.Et propter Arrianos,qui CoæcçrBÛ PatriEiliû p
5
aguo»io. nt. 5
feentes, diuerfas in Trinitate fubilantias afferebant, c.q u i- d am ,verf Arriani i4 .q .3 ,h o c fym bolum fad ü eft, glo.fym - bolum in prad. fand. tit. de bis, qui io M i^ tp non com p, C re d , & DamaffusP^apa da«
t u it , vt in Miffa cantarctur.
Archi, in d. c. 1. & hòc fym - bolum continctur in Bui. Pii V . fuper form a profef. fidei.
preftandain om n iSyn odo,vt infra in c. a. fef.25. de rcf. 6c ab homine pröm oto ad bene»
ficiücuratum in c .ii.fe f.2 4 ,' de ref. & a ppouifis de C an o - nicatibus, & dignitatibus ini Cathedralibus Ecclefijs,vt in d. 12. 6c latius cotinetur in d.
Bulla, qu.^ infr. ponltur in fi.
eft 6c aliud fymbolum , quod incipit, Q ^icum que vult,6cc.
6c dicitur iu Prima Canonica bora in dominicis diebus,qua do fit officium de D om inica, d e q u o in d .c . quidam §. Sa- belJani,6c in v e rfifc q .2 4 .q .j.
quod regula fidei proprije di
ci debetjvt aoim aduertit Fra cifeus Pena Rota: auditor in primam partem dired orij löquifitor. Scholio 17. qu i omnino videndus eft a ich o- lio. 1 5. vfque ad 1 8. füit in S y Dod9 Conftantinopolicanoa?
À 3 liud
S E S S I
îiuJ fyraboliim compofuum, d. c.i.dift.i
5. quod nonha- bemus , vtdicic, ibiglof. in yerb. qua tota.
Aliud fymbolum ponit
glq.in Rub. de Sam.T ri, in deej-ç ulibits,nempc articulos fidei dicciìS, quod fint feptem pria çipales'.lncarnatiojideft,
Na->tiuitas, baptifmus,
pallio Chrirnors ems.dercèfio ad inferos>refurre¿\io>
àfcefioin ccelu.aduetus eiu^in j ^ c i u .
D e quibusverfus,n<j/c/f«r,ùi)/»
Jtttr,patmr,defceiidit ad ma,furre- xityjcadit, yeniet djfcernere cunàa, vbijde fide , ip e , è i per lo.
A nd. & Pa. declarantes diffì-
0 l i 1 r.
nitionem fidei,& fpei. E t tan dem eoncludit g!o. quatuor effe fym bola, vt fupra lo.A n.
dicit, quod fi refpicimus arti- eidos fidei ex parte caufiæ efi*
ficientiSjfunt duodecim,pro*
pter duodecim Apoftolos, v t , in corum fyrnboio.Scd ex cau fac naturalis ,funt quatuorde- ckn ,vt communiter theologi nouant, ve proCequitutlatÀDu, dicens,& Præp.in d.c. i .quod fymbolum graece latina fonai iudiciutn, vel colleclio, tum, quia regulam plenam indicar perfedlam , tura q u ia , fimul in vnum cominet articulos fi- dei, modo quo reftat didïnaa.-
S V M M A R I V M C A P I T V -
L O R V M ^ A a j y P S A N C T l C O N -
cilij K efor-
matione.
S E S S I
o. mi.
C elebrata die V ili, rnenfis Aprilis. M. D .X L V I . D cCanonicisScrìpturis. ;
\yfCKOS^ÀÌ^CT^ OecummcA ì & gtneralis TridentitiA Symdus in Spirm Sanilo legitime congregata
,
pr^^fidenti- hus inea eifdemtrtbus ^pojlolic^. Seáis Legatis.omnes h r bros, tàm yeteris » quàm notti Teftamenti,
cut» ytriufque^^ ^
ynusDeusfttau£ìór,necnontraditionesipfas,’tumadfidtt.Ritmad moresp^timnies,qmt» yelore m a t gì Chrijlo¡yel a
S B S S J O . IN I. 4
dt0 ataSi^ contìnua jífccefsione in Ecclcßa CatholtcdctnfeYuatas pari pié.»
tatis ajfe¿l»,ac rcuerentiaJufcipit, yeneratur. Sacrorum librorumindi- cem huic decreto adfcrihendum cenfuit¡ ne autem dubitaripoßsit^quina ßint^
qui abipßa Sjinodo jujcipiunturßunt irßraßcriptf. Teßtamenu veteris quinqì May fit id eß, Ceneßts, ixoduSiteuiticus,Numeri ^Deuteronomium,loßacy Judicum, Ruth,quatUor Regum
.
duo Paralipomend, Ejdr£, primus, cundus.qut dicitur Nehemias,Thobias, Iudith,Heßer,Iob,Pßalterium Da- uidicum centum quiriquaginta Pßalmorum, Parabola,Eccleßaßes, Canticu canncorumySapientia, EcclefiaßicUs, ifaias, Hteremias cum Baruc,Ezechiel, Daniel,duodecim Propheta rmnores, id eß, o ß a , loel, oímos, dias,lonas, Micheas,Naum,.Abacuch,Sophonias,o€ggeus,Zacharias,Ma lachas, duo Maehabaorum,primus & ßecundus.Tcßamenti mui, quatuor Euangelta.ßccundum Matthäum, Marcum, Lucam, Qr loamiem-, ^Aélus .Apoßoloru n, à Luca Euangelißa confcripti
:
quatuordecim Epißolß Pauli .yfpoßoli, ad Romanos,du£ ad Corinthios,ad Galatas,ad Epheßos, ad Phi- lippdßes,adColloßenßes:du£adTheß'aloniceßes,dH£ad Timotheß,ad TttumM Philemonem,adHebrsnosiPetri Jipoßolidu£;Iomms\>ipoßoliircs: Iaco%- ii M'poßoli yna\Iud£ .ApoßoU yna, 0 * ^Apocalipßisloannis KA'peßoli,G anonic« fcripturas dican nefciat A rch. & Prxp.. in d. c2 Si^AWferiT© i . glo, facri. in prooe. pragm, ftamcncjf écJñtinctur, c. quis ^ ííá . in §. qualicer prieierea nelciat dift.p.ßc fune Iibri,qui nofter tex. appeiraturque ius . a decreto, oaturalediuinum , d.G.i,i3a£u q^ui ltrjct;a*& Ja^ga appcIJatio rale dicitur , quia í^mma na*
ne dmim '
tur^de ^uibus íaod u s H ie ro doeuit per Iege|Si:^ pfoph c- nimUS in Profogo galeato.C o tas, & Euat^elaim 5 vel quia/
u ar.Iit.4 , Variar. 0 .14.0 um. ad haec, quK iure diuino con- 1 . t t n a e , quod in lege M oy- tinentur,naturalis ratio, eti*
tä y ca , & Euangelio continc- tur, d.c.quis n efcia t,c.i.d ift.
1. large autem,etlam ius lega Ic,& Prophcclcum,EuangcIi- cuiUjSc Apoftolicum diC.quis
fine extrinfeca excitationc d u cit,& compcllit Areh,in d^' c. I .
Et idem dicedum videtu ri de quatuor principalioribu»
Coß^
^ 1
S £ s S
i ConciU]s,nem pe,Niccno, C5
ftantinopolitano, EpKcfino,& C alciadonen íi. Praep. in d . c .i . quia fícutquatuor Eüan- geliorum libros re cip cre , Se obferuare debemus i c. fieuc dift. 1 5. Ita quod de illa q u * jn d id isU b ris , & Euangclijs continentur oninino dubita*
r i , vel diíceptári non pofsiw VírHm Tfem n, vel -virttm reliü f i t , inca fcñptum jíf,T'eí cob- fiitu erit e(fe d.c. quis nefeiat. E t ita qupd rnn ejj licitum deperafeript»
va dijputare,publíce,yed0cfndo in dft hium , que inea ferip ta ^ n t, nifi eu fupcriQrum licencia j quan
4
o& vbi eís placLierit, ad maío- ifltelligcntiam , glo. dií >
ceptari in d. qnis nefciac, vbi A rch. Sí Praep. c. quiepj^^M
§ inhibenrus. de haíi^tdtSí^.^
3 .C .de Sum .T ri. & ib’i glo.Pc na in p^. I .d ir e d o , f c h o . i j . flui plur esalfeg^
peliátipptí, iiíf is' diuini venit etjatn cnsCanonieunijfinp Hd elefiafticúm , facíUpt c ^ . ¿;
a4 , q. I . c. nimis de iureiu. «í
qualiter , & qoando ?. de aecuíat, Praep. vb» fuprá d.
glo .fa cri.
í.ongifsim c autcmius'cioi le, quia humana iura per R c- g e s , Se Iniperacorcs fccufi
O. mi
D eus humano generi diftrí- buit,c.quo iure
8
. dift. l fi.C.depraefc.
16
g.temp. ibidiuino quodam motu, propri^ carne non cft lex diuina, fed hum ana,c.i.de iuram.Calum.Pf^p.
vbi fu p .cu m fan d o T h o . c.z.
q . j z . a r c . j .
E'xeelleníia iurisGahohiel, ex multis eognofcicur » tum quia in ParadiíTo habuit ortu Prícp. in prol. decrcc. col.
4
« de pen. dift. i . c.fcrpcns , tum quia fubordinatur facr^Thesr logi» . P e T rin itatc tradan-»do e.fi, deconf.dift.3,tofisti-í;
culis de Sum, T rin , in dc- eret.
8
c in6
.8
c ín elem.hoc conCífup.íef.
3
»E)e proceísione Spiricus S an d i , iimul
8
c filio ^terr -naliter e«'qdi Epifeopus 13..dift. c.
fi.
de conf. vlc.c. 1 » deSum.
T rin . de Ubèro arbitrio ' iuftifica*-tiohcj^b
ion<
ico.
donofor. a 'j. q.^^. Sé inE. di^a”
ín ieU
6
.de artículis'fidci dixi íú p reced enti fcfsionc de pee cato originali, inf.dieam f e f i de pafsioneChrifti, d, c.q u í Epifeópus c .ité ra te de penicdift.t.6c dicam iof íef. zz. de
fac. Mift. de Sacramentis Ec-
elefí» dieam in feU7 .8c in
S B S S ì
fcfsionibus ante rcforraatio- nem.
T u m quia ius Canonicum philofophiæ morali præordi- natur,
1.1 .§. i
.ff.de iuft. & iute , tum q u ia ,p ra tica cftp o - tius quam fpeculatiua huiuf- m odifcientiajcum morali phi Jofophiæpracordincturjôc cir- ea aftiones,& operationcs bu manas vcrfetu r, quod magìs præftac, cum magis conférât ad falutem anim arum , c. nifi cum pridem de renunt. c. in- .ter de tranf. præÎ. tura quia, etl^bonum commune morali philofophiie, bonuqj Chriftia ne ciuilitatis , vt in Prooc, -Gregoriano ,
64
ibi Io. And.vbi Pa. num.
1 6
. d ic it, quod feientia iuris C a n o n ici, nòn0 . mu . 5
cfteadcm cum Theologia,na ifta principaliter tratfac de D c o , £c qualitcr homo rcpa- retur,8c glorificetur a d e o ; 6C icicciaCanonicatradacprinci palitcr de homine operatiuq, qualiter benc viuedo pofsic beatificari, & f ic dicic quod eiuium acUones ad finé setcr- n x beacitudinis dirigit.vt per Lancclotum inCano.inftitu- t io .ilt .i. 6ccíl:quodam mix- tum',partim capiens ex theoi logia in quantum intendit ia finem beacitudinis, partim eftjciuilis,in quantum iradac de tcm poralibus, fine quibus ípiritualia elle no poJTunc c. fi quis obijcerit j . q.3.vicie qu x dicam in c. I . feff. 5. de refor.
jñ fi.
0 i jquis aufm libres.ipfäs Íntegros
,
cumemihus ßtisfartihusf prout i»Mcdeßa CatJjelica legi cenßfmerMlt, (ÿ- in yeteri yulgat* latina editione hahentur^pre facris^ Canonicis non fujeeperit
,
& tradirionesprAdidas fdensf & prßdm coatempferitti^nstth.erna fti.idejì , f a t , e. generali, 11^ tbi g lo f z t,. q. I .qu;e declarac qua iicer huiufmodi verba intelli- ganenr, c.fiquis i5 .q .2 . & ibi etiam glo, fit, cum ha:c verba iìt, & fiat recipìant quandoq;
futurum cempus,
6
c cum d._glo,tranfitArch.
6
c d.c.gcnerali
intelligiti ex conteroptu ', &
hoc hic ant^plcd¡tur,ibi:
5á'fí
prudens contempferit anathema ß t ,
& magis hic declaracur,
quam per Archi, in itlrs
vcrfi/f/fMi,6
^ pru*dees.
B D e-
s £ s s J O,.
D ecrctu m de æditionc„ôc vili Sacrorum librorum .
S
Tatuit déclarât Sanéia Synodus,yt hacipfa v e t u s ,^ yulgata etii tiOyqttit longo tot fxcHlorü yfu^inEcdefta prohata efitinpuhltcts lettoni bHs^ifputaUombHs.prxdicatiomhus^t^r expofitiombus ,pro autentica habea>tar.Et qutSacra Scriptura in rebus.fidei, (sr ntoru, contra fenfum,que tenet Ecclefia, cuius eji iudicare de vero.fenfu,& interpretationeJcriptuiarÜ Sa^
crarum,aut etiam contra ynanimem cotifenjum Patrum.interpretatur,per Or difiariurn declaretur, ^ p œnis à ture fiatutis pmiatur. Et. decernit,
¿ r
jiaî t i i t , yt nulli liceat de rebus facris lihrut» imprimere,yel yendere,: yel apud
je retinere fine nomine auÛoris
,
nifi examinatus-, prohatufque ab Ordinario j.uerir¡fub ^nathematis & pecuni£ pœna-,qU£.probatiogratis jìat. Regulares ylrrapy,edióla, etiamlicentiam¡á juisfuperioribus impetrare debent, ali, ter facienresf yeiytentes, fupradichis pœnis innodentur. Et qui non prodi de- nnt audio re s¡p^ro audlorihus habcanturiarbitrioque Epifcopi:g¡imri p.^funt,.
Q d S: cram Script mamad famofo s it bellos] incantati ones d m nation s^juper- fjttiones, adulatíonesi deìraÙmeSyfòrtefuecontorferintiaut a d h a .c,^ fmC--
iia.yfmpareaudeaot,^
Infra allquid in Decret« de Indulgencijs , & de
bus>
6
c in cap.fi.Z I.Sei. de fortnac.& io Seifi5.c. z . in fi, c.k:Kreiis.c.quidamiin fi zq.q 3. vb i dicicur, quod quiciiniqne fcriptaram SacrofandaincelÜ ! gicjalicer quam fenfüs Spiritu S a n d ifla g ita t, 4,<lpo feripra cftjlicet de EceJefia.non re c e f ferit,tarnen h.rrecicus appella;
ri poterit: ad idcmic. relatum:
37. dift. 6c deprazhenditur is;
qui leui argumento aiuditio CÄthoIicae religionis,6C- trami-
tc deeegicur dcribarc. Arch..
in c.herecicus Z4.q.3.vbi not., quod heréticos quatuor mo- dis p«nicur,excomnuiDÍcatio- ne depoticionCiomnium.bono f i u m a b
1
a t i o n e m'"' i b t ä r i p e r - cucione.Le'gaüi interpretatiO' noeft prohibitai.quæ per aliai Jegem repericur, per qua icni^fus apparec. Præp. in d.c.rela*
tum ad gloi alieinim, quar di- cic,non efl’c alicmmi, quod rc*
peritur in audoritate,etiam fi per ftatutumjvel Papse referi«
peum, dicatur q u o d in teilig i- tur.-
S E s s
trr,qtiod intcìligàtur acllittc- am , & quad noti pofsit glof- iarijVel interpra’ tarijnam non propter lioc excluditur con
grua, & legalis interpraetatio, quia d.difpoiitioncs intelligù- tu r, d eglo,ìiom inis, notile.
igiSj.natn glo. feoundum alias
10 . V. «
11. fenaper fieri poflijnt. Roc.
Dcc.z65.num,4.cum C u r.S e
ni. conf.9.num.z5. Aree, confi.
I o^.Scraph. D ec.4 9 6 .n u .>
cura Bar.in
1
. omnes Piim.65, lafi.nnm. ^ 3. de iuil. 6c iure di' oit comtminem Alex, conf.80 num.9.vol.i.S E S S I Q . V.
C elebrata die X V II. luuij M .D .X L V I.
D e c r e t M » d e p e c c a t o o n g i m l u
A Dam extra Paradifuna ftitiam,lapientiam , S cin d ei creatusà D e o f u it G e n . virturem ciTc pcrfeclum j c.fii- c.i.cJ!lad,4o.diQ:.6cincampo m ilemde petnit. dift. z. vbi Damaficeno gioì', i b i , & in E- A rch quod tune homo cft prò b r o n , ibi, Scp u ltu s, vt per ximus D eo, cum eft ei fimilis A rch.
èc
Prjep.Ioan. And.in c. Deus veftiuit hominem inno i . d e S u m .T r f r & de terra ru- ciencia, d.c. non eft, poffuic b e a , in fignum , qùod futura cum in ParadiiTuna voluptatis crac fianguinea i . peccatrix, G en .c.i. loan. And. 8c Pr^rp.& deterrà virgínea f.n on d u vbifiup.
cuka. Arch.in c. Adam de poe Eua in Paradifio non de ter
«tic. dift.c. & quia d e cafacic- ra qua plarmatus fiiit Adam, dì crine marcyrcs. Idem ine. fied de eius cofta dormientis iron eft de pocnit. dift.ij & fuk
ereatus ad imaginem, & fimi- iitueinem Dei Gen.c. i .c.hasc imago.3 3,q. 5.C. quomodo de
formata fuit Gen. c.z. c. iUnd 4o.dift.c.nec illud 33. q.^.vbi glo.non de pede , ne omnino videretur famula , nec de ca- poenit. dift, z. vbi glo. in ver. pi:c,ne omnino videretu Do- eius exponit ima?,ioem eius in mina fied de cofta ve collatcra ratione,qu£C eft imago Dei. Si lis videretur, 6c in hoc figura- milem D e i eilc.eft habere iu- turn fuit,quod ex iatere Chri-
. B z fii
S £ ss
Ai dormietis inCrnce fluxerut d u o S a c r am e nt a, feil i ce r, fan - guisi&: aquaj fanguis redepeio»
ni^3 5c aqua baptifniatis ; qui- bus formatur E cclefia, fponfa Chriilijc.in quada infì.de cel.
M ifA rc.in d.c.nocft 6t in c.lo quicur. i4 .q.i.Prap.in ¿.i.di.i 5 Paradifus Ìocus eftin oriécis p artibu s, cuius vocabtilu ex Graeco vcrtiturin Latinu hor cus, H ebraice, Eden. dicicur, cpjod in noftralingria.delitice iucerpreiaturj quod vtrüqjiu«
cium fade horcum delhiarii^
eft cìiiuTomnigenere Ugni pò n iferaru arboru m confctusjhà bens etia lignum’ vir« non Ibf fr ig u s ,, fed perpetua aeVis té- peries 5 cuius- mediu fon's pro' tupens cocu nemus irrigatidir uiditur In quacuor naicencia flumina,cuius loci adieus poft Adie peccatu: interclufus eft.
A rch.in c.omnibus 14., q. 1. &
q u ati d 0 q; P a r a d i fu s, e m p y r e Ü ccelum dicicur , c.Ecclefia de conf.dift.4. In homine omnis creatura fignincacur,habet co mune effe cu lapidibus,vigere cum aniraalibus , incclligere
«um Angelìs Archdod.c.haec im ago.
C reatis Adam & E ua,nihil nouum pofteaaddicum eft , ì i
I 0 K
enim omnia creaca^erSt in maEr teria,&fimilicudine,vnde dici tur.qu'od cuncDeus requieuir, r.ceffauitab operibus,fciIicec nouis: nihil enim noui fecit Deus poftea,cuius tunc n o fe- ciffet materia, vc corporuj vel.
fim ilitudinem , veanim arum i quamuis ergo D cus qnotidie nouas creat.animas,n6 tameo easdicicurcreare dcn ouoex:
toto, quia crearad fimilitudi
nem iam creatarii A rch.poft glo. mirndiin c.fcxta die dift.
3 5’. vbi lace Pfaep..
Prxeepit D eu sA d * ScEute’
ne de ligno vitae comederejn^, Gen. c.3.c.Ulud.4o. dift. diabo- lus enim in figura ferpencis,in' faciae' muUcris virginis appa- ruicEu£,quia. fimilia fimilibui applaudeffcjfic moiiit ad loque du lingua, taroen eius nefeien- cis.ficot per phanatico-s,&ener gtirainos loquitur neieientes,.
&:crac ereAus ficut^oth'O , 8C erecl^procedebatjfed per Dei fentenciaproftrajftus fuic qiif fuafic EuXvve de ligno vitae co medcret.Scdecepit eaGen.c. 3:
e.ferpens de poen. dift, 1. &L ibi Arcb.Et Euafuafit A d s ,v c de' Itgno vitecomcderctGen.d.c.- 3.Adam.33-q.5 E t vocatis A- dam,6c Euam aDeo,fenrentia
con -
S
e s si
0Q t t a c o & h t3,Jlatim D e a sco s dfiParadiío eiecit,d.Cí.3 .gen.c.
3..Leuic.c.Adam de pcen.dift.i ]iatim id c íí,Q á díe^ScJiati/n fepa raaicadelitijs,&jÍ4f//w,ve(líuit eos tunica p ellicca, ideft , d e pellibus. m ortuoru animaliu,- vtíigQuní fuíe morcalicatis fC'*
0. K 7
cum ferrent,& habitum peeni tentiæ d.ç.Adam de poeniten.
d ift.i.6 ¿ ib i Areh. <pai dicit, quodieptem horis ítetic Ada in Paradifo , & Jiatim fanélita- tem ,& iuftitiam am ifsitjvthic continetur in c.i.'
S'acrofanciaTridentm Syiiodus
,
hac de ipfopec<:nt'o Qrtpnalijìatmt,fa'’fetur, ac déclarât,
-
Cap, I . Si ijais nan conjitetur,primttyn hominem ^ d a m , cum mandatum' tSei in Parodifofuijjet trangreffus^ [ïztim fanéÌitatem, O' iuftitiam,in qua conflit utusfueraf,amifijje^incurriffeque per offenfam pr£uaricationis huiuf- tfiodi iram^(^ indignationtm üeiiatqm ideo mortem, quam antea idi commi natus fuerat Deui, & cum morte captiaitatem fuh eius poteflatt, quimor*tis detnde hahuit imperitiam,hoc efl diaboli jotumque^dam per illam prit- (faricatiouis ofl’enfamfleemdum corpus/O' animam indeterius commutaturri ifluijje, anathema fit’
dl c'. A da ,ibi'/?jfiOT, ex D . A nS' broiio c.iicuc primi ex Augu.
d’e pae?)ic.diil.
i
.ibi,ZVon
continuo' menretur' earn mortem non perpeti, quam contraxit de propagini peCcati idfiibde peccatoonVi/wii
Arch.ibi facials fuic homo ante peccata- mortaUs, & im m wtalis fecu a du corp'as.mo rtabs,quia m o ri poteratjimmortalis quia po'•terat non m ori,eius tame mor ralicas non erat ncccfsitas mo-r
riendbfed pofsibilitas m orietf dijfimiliter eius immortalitas, non erat impofsibilitas morie di,fed pofsibiiitas moi^iedijfed per peccacom faclus fuic moc talis I .nccefsicatimoricdi fub ieclus}in alia vita eratimmor^
talis I .impotcns m oriédijhac Arch'. in c. placuit i . de conC did.4. vb i g lo .d ie it , quodii Adam non peccarai; fem per fuerat in iuuentute..
.Cap, t .s i quis\Ædtprtuaricationem fthifoli,Onon eius propaginì,afJ.e
■ftìit ocuifle, O acceptant a Veo fanBitatem, & iuflitiam, quam perdidit,
B 3 ft bi
S E s s I O . r . n
C a f .4‘ S î q u i s p a r u u l o i r e c e n t e s a b y t e r i s M a f r a m h a p t i x j n d o s ne^
^ a t i e r t a m ( i f t t e r i n t a b a p ti'^ a ti-s p a r e n t i h u i o r t i ,a i * t d i a t in r e m i f s m e m q u i d k m p e c c a t o r u m b o - s h a p t i x â ^ i . f ^ d n i h i l e x ^ A d a m t r a h e r e o r i p n a l i s p e c c a t i j q u a d r e g e n e f a t i o n is U b a c r a n e c e j ^ e J l t e x p i a r i a d y i t a m ^ r e r n a m c o n je q u e t t - d a m , y n d e f i t c o n feq u en s^ v t in e i s . f e r m a b a p t i f m a t i s in r e m ifs io n e m p e c c a ' , t o r u m m w y e r a f f e d f a l f a i n t e l l i ^ a t u r a n a t h e m a f i t ^ q u o n i a m non a l i t e r i n t e l l i .
¿ e n d » e f i d d q u a d d t x t t ^ p o f l o l u s p e r y n u m h e m i n e m p e c c a t u m i n t r a m in t n n n d H m ,t & p e r p e c c a t u m m o r s y & it^a in o tn n es h o m in e s m o r s p e r t r a fi j r ^ t n t q u a o m n e s p e c c a u e r m t , n i f i q u e m a d m o d u m E c c U f i a c a t h o l i c a y b i q u e d i f u - f a f e m p c r i n t e ü e x i t , p r a p r e r h a n c e n im r e g u l a m f d e i e x tr a d i'r io a e ¿ Æ p o flo lo . r u m e r i a m p a r u u i h q u i n i h t i p e c c a t o r u m in f e m e t i p f i s a d h u c c o m m i t e r e p o t u c n tn t. id e o in r e m i f s m e m p e ç c a t e m m y e r a c i t e r b a p t i x ^ n t u r i y t in e i s r e g e n e - r a t t o n e m u n d e t u r ,q m d g e n e r a t i o n e c o n t r a x e r m t . N i f i e n im q u i s r e n a t u s f u e - r i t e x a q u a , O * S p i r i t » f a n f t o non p o t e j i i n t r o i r e in r e g n Ü D e i , à . c . p \3iC\x\t.
i.Csquærib w fi. c. per baptiimumi c.regeneraote,c.filijs,c.noa dubÎcOi& alijs de conf. dlfl:.4. c debitum de bapt.
Cap.s
^.
Si qftis perlefu chrijli Domini nojlri grati am, qux, in haptifma- te confercur , reatum originalis peccati remitti negat,
aut etiam afferit non felli totum idi, quod yeram>
propriam peccati rationem habet ^ fed illud dicit,
tantum radi, aut non imputati ^Anathema f t,
in renatisenim nihil odic Deus,
q uta-nlhil eji damnationis ijs,qui yere confepulti f mt cum Chri~•fio per haptifm i in mortem,qui non fecundum carnem ambulant ,fed yeterem hominem (xuentes,&' nouum,quifecundum Deum creams e f kduentes, inno centes. immacuïati puri,innexij, ac Decdilcéli effcâi f i n t , hdtredes quidem Dei^cnhâiredes autem Chrifi, ita yt nihiiprorfus cos ah ingrejfu coeli remo- remr.Manere autem in baptioQ.tis concupifeentiam
,
yelfomitem^hsecfanila Synodusfqtetur,^ fentif.qusi tu ad agone reliB aft nocere non confentientif huSffed ytiliter per lefu Chrifigratiam repugnantibus non yalet;
quinimo qui legitime certauerit,coro»auiTuri H ancconcupìfeentiam , quam atiquan- do KApofoluspeccatum appellaifanóla Synodus déclarât,Ecdeftam catholi.cam nunquam intellegiffepeccatumappelUri, quod yere & propride,pecx-atu‘
in renatis fit^ fed quia ex peccato e f l , ^ ad peccatum inclinât. Si quis autem' contrariumfenferit¡anathemaft, diC. per baptirmum c. regenerate, G placuit. c. proprie de conf.dift,4.c.quomodo innouari de pee nic.dift.2. adR o£n.c,6.c.8,adCoI.c.4,adG al.c.3,
DfC-
SESSIO. V.
J^ecUrattàmen hiic fanBa Synodm,non effe ftt£ mentioms cómfrehendere m hoc decretò, ybi de peccato .originali agimr beatam,&^ mmacuìatam Virgi.
rtem Mariam,Vei genityicemifed ehfermndas effe conjUtumnesfelicis
rc.cer*
dationis, Xijìi Pap<s, IlJJ.Jubfoenis in eis CQnjhtutiomhus.contentisi
Extra,grane nitnis d e r e l.&
ven.fand.in exz.co m .vbi flettiti tur excommicationem ipfo faÙo pra .dtcatores inciiryeret à.iieiev\tCSdi«
iism Virgin cm in peccato ori
ginali efle concepcam , & eos, q u ietiam dicnnc» qnod feftu cins conceptionis celebrantes grauiter peccane.
D einde Pins Papa V . aliam fecit conftitutionem re nouando d. Xill:. conftitutio- ncm . Dem um Paul. Papa V.
aliam conditutionem fecit, &:
cu qtiibufdarn prouifiotìibus reiiqu itliberam vriicuiqu-cfa c u l't atcrn t é nèn di iSC e £iiK
15
itf- l'crendi vtram qj parte , quod fcilice tjfu e rit, vel oon fueric cócepta in. peccato originali,^duna jeamen n eu tra, vt erro
n ea,vcfb crccica dàmnaretur.
Et quia ex occafione iffer- tionis afrirm atipc, fcandaià,
& diflenfiones oriun-
lur
tur ids D.N.Patii.Papa V ip e r fu as liti eras m andauit, ^ prxcepitjVt ió p od erù m , do
n ee arciculus huiufmodi à fan d a fede Apóftolica iu erk dif:
iìnituSyytnuJIlus audeat in pjj blicis concioni,bus, Icdionb bus, conGlufionibus, vel alijs quibufeumque adibus publi- eis aiTercre , qùod fuerit con
cepta in peccato originali,fub poenis contentis in d. cooftitu rionibus.Volcs vt procedi p o f
iìt contra eos, eti
3
per Inquifi to&es h(jrctic<g prauiiatis. Dar, Roma: in generali congrega- tione,feria 5.die-5i. A u gutU Anni 1 6 1 7 .Glo. Natiuitatis in c. i . de conf.dift.3.ex eo quod in d. c, ,1. ded u d o ex Cono. L u g d .r, nonnunfjcratur Còceptio Bea tifsimc Virgiois Maria: inter fciUuitateSjicd eius natiuicas, affuinit occafjonem ad dicen-
^d umyBcati fsima Virginem riam concep.tam fuidè in pec
cato ©riginali , &c glò. in c.per bapEÌfmu.mde coni.diil.4.di- cir,quod natiuitas Bcatifsinie M ari« in vtcro non celebra- tur, fed bene natiuitas ex v te
ro ,6c Arch. io c.firmifsime ea, cau. fed refulgente diuina lu
ce,forfam eciam,cx occaiìone,
d.
s £ s s
à.glo. fanilâ fedes A poli, ordì nauic, fcílum eîus conccpdo- nis vbique crIebraiTdum eiTç, v t c x iupradiclis confticutioni bus,conilac,6c in mco codice àdcfl: notaVctuftiisiraclittcrac quæ reprobando d.glo. in d.c.
I . de conf.dift.^.adducic con
tra eara officium eius conce- ptioniSjdicens, quod EccIcCa in eo cantat. Veni elt¿la mea,c¡uia macula-non efl in te. Et idem X y- ilusPapa4.coiic.eisic indulgen tías eis,qui.conceptiobêBeatæ M arix in codé feilo célébrât êcincius oâauis officio intere rint ,qu aics C h riíli fidèles in corporis Chrifti foLeranitace cofequnturin cxt.cüiprç excci fa.cic.de reI.&;v,eXan.in£sc,co^
Barb. in Glfrtft.'î .de Sum .Tri;
dicit, quod fuit koc dirpirtatû in Vniucrficacc Parifîenfi , 6c cráteres o-pinioncsivoa, quod Beata Maria concepta fuit in peccato originali, tam fecun- dutn carnem, quam fecudura animam,quç opinio fuit ibi re probataj fecunda opinio fuir, quod Beata V irgo M aria con
cepta eíl in peccato originali, iècunduai carnem, fed nonfe cundum animam,quoniam an teinfufionem anirax in telli-
^çntiæ, mundata eli illa caro.
I 0. V. p
virtiuc diiiina. Ideo in inflan*
ti infufionis nullum contra- xit peccatum originale j non cnim decuit, quod conceptio macris D ei eiTcc omnino fi"
milis conceptioni aliorum} co Hat,quod ali] concipiuntur in, peccato originali ,tam fccun-»
dum.carncm, quam fecudum animam: debuit cnim abfolui ab vno iftorum: nec fecudum iftam opinione, cogruit,quod conceptio Beata: Virginis ef- fecita p e r fe ila , ficut co,ncc- ptio Chrifli,quiaChriilus fuic DeuSjSc Beata V irgo fuic pu
ra creatura,fedCkriftus nullo modo fuic conceptus in pecca to originali,ergo B. V irgo d e buit concipi ali quo modo in peccato o rig in a li, non quidc fecundum animam, 6c forma- litcr,fed iècundum ,carncm ,&
macerialitcr. Et hoc intcndic Anfelmus in libro de conce- ptu virginali,dicens,quod de- ccns crac, vt ca p u ritatc, qua maior fub D eo nequic intel- ligi, V irgo Maria clarefccréc, quia in inilanti infufionis ani- m x, ipfa fanélificata fu ic, per graciam iuilificantcm.non fo- lum libcrantem ipfam à pec
cato originali; fed ctiam lihe- rantem ipfara ab omnipotcn-
C tìa
S £ S S
tia peccali di tam morcaliter, quam vcnialicer,& in hoc fuic conccptio Tua , acque fandifi- catio difsimilis concepcionij&.
fanélificationi lereraix#
Ioannis Bapciftic,quoniamam bo idi conceptifuerunt in pcc:
caco ariginali fimplicicer,cani fecundum cameni,quam fecu:
dum animam , Beata autem M aria folum fecundum carne' concepta fuic in peccato ori
ginali : èc iicet illi fandificatl fu em n tjn vtero,non tamenin- infranti infufionis anim x , fed::
poft illud inftansj nec fuerunt abfoliu ià peccato veniali,.led : folum mort.aii: .quia ergo p ro <■ ceiTus nattiroe4, èc etianrartis,.
procedat ab im perfeclo- adi p crfe d u m p er m ediuraivcdi- citur io v]¿ Metaphilicíe i igi- tur omncs defcendentes à pri mis parencibus vfquead Bca- tam Virginem cxclufiue, con*
cepti fune fimpliciter in pecca to originali j excepto C h rido propter fuam infinitara peife- clionem . Beata V irgo Maria fuic concepta iecundura car-
nemin peccato originali, fed non fecundum animam i &
iftam opinionern teTmifle do*
difsimum,& fandìisimuTho mam de Aquino,dicit Barb,'^
I O K .
quod fuit ctiam reprobata irà Vniucriitatc Panfienii,^«/«o/- fendehat pwi rccepta ter
eia opinioifcilicet, quod Bea
ta V irgo M aria, necfecundu' Garnem,ncc fecundum anima, con ceptafu itin peccato o ri
ginali: quia caro cius non fuic in fed a:: ex quo Dns de illa Dafcicurus crac,
Se
fi in fe d s'nonrfiiit,Dcceilc
eftiquod anima illius; infùia , nnllbm ori
ginale. pcccacura concraxic..
£ ji enim inqm t, mugirpimn ', confonum yerituti-credere f, illam - a trim a m b c a u i s i ma ni in fìi ià m ’
fuiiTe
carni mundirsimci c o n• ^
fi a c a ute
m , q n o d b e a t a M a r i anon fuiiTcc:perfcdifsima, fi in'
peccato"originali^ eoncepta;
fuillct
j
nécex hoc fèquìtur,
quin fuerit per ,Chrifti;pi re- dem ptaj quoniam iibcratio"illa à.peccato origiUali ; quod - incurriiTcf, nifi fuMìet fandifi- cata, fuic vircuspafsionis Chrir fii^ficut liberatio aliorum fàn- d o ru m ,q u i mortui' funrantc ■ Incarnationem Ghrifti ,,iuxta illud,ipie ialuum facier popu- lum fuum à peccatis e o ru m ,.
Se Ioan. c. ì o. gratia & veritas per Icfum Chriilum fadaefi,., vefuprain C.3: d ic itu r, Scita' f'-'undum hanc tertiam opi-