Stanislai Chicoli ... Carminum libri quattuor

>• : . . .

:

. . . A .

•r. ♦ .'> ..•?•■'' .1.- ^

- w

; > .. , -y.-:'; í

- -I#**

• X » - — /r-^-r.v.:'

A ^■

^ ' 3 ■ . ,^ \ ,

2 o

J 'A*

> ' - : - y ^ .

■ ■ ' ^ v . ,

■'< ■iS’

-v»«.? - T -v i .:?■.■-

Ì , •

,'*r*.- -

S T A N I S L A I C H I C O L I

F E R R A R I E N S I S

C A R M I N U M

L I B R I A T T U O R .

R.. ilt Fcfo., l’il»)

F E R R A R I ® M D C C L X X I I . BRaranesras

E X T Y P O G R A P H IA JO SE PH R IN A L D I

Superioru in Pevmtfsu*

. % : *

'•Æ. « fc«iiitii '»14

1

1 :

2^, - . f v ■

‘ ^ '■ 'V / " '■'■■- ^ ■

•■■^V ■’:-‘^*'-'*T''*“'-' V-

• M U H , 1 M . J ' Á ' a

■lÄ ü V “r T K V

«>*•'-^S'Sv«-i .- . *

.'• '■•I''.;'

- S Í V V

SÍ5?.:' ■' -

¿' N ~ r:. 2;

, .A. ~'À

■'¿-Vi.î' "_ ~ '-'--y ^--- hrîesigsr— ' :c j?:î î^ j:^s?.c-> ..'::--;'.i:oc^,ïT ' ’■•■

U. '

•S^

ILLVSTRJSSIMUM , ^ REf'ERENDISSIMUM, D O M I N U M

J O A N N E M M A R I A M R I M I N A L D I U M

I N SAC. R O M . C U R . A U D I T O R E M .

I L L U S T R I S S I M E , A C R E V E R E N D IS S IM E D O M I N E .

Ebementer perturbar JlluJfrjJJime

,

R.everendiJJime prisful in confpe6ium tm m 5& quìdem gravijjìm um cum hoc liballo 'ventre

,

aut nihil faB urum

,

,

A re-

feferpunt fum m o omnium con fen fu hahtturum , Ih

ea {State v 'tvmus

j

•nemo pote/i opus quamvis dtu elocubratum^ ac im*

penfts labortbus infudatum tn publkam proferre lu- cem Jludeiit

,

,

,

,

de publico jure

,

,

mum de Chriflinnce Religionis fundamejitis verba non faciant nullius effe debent exijiimationis^ nul- liufque momenti ; quinimmo T'yrfo pungendo^ ac profigandos quam uilo laudis genere afficiendos a-

fas nojira arbitratur

.

IccircQ commoveor valde ego

,

,

re dubi tern folltcitus hac de cavfn maois f o

.

reor ne h&aierms literamm

,

rtbus cuUor rerum modicarum videaris

,

toYñpleSii erìnm penulfos cdumìtatn bdc m jìra iti»

tueantur ; & adeo tali timore commoveor propter fui Nomirìis amplttudinem

,

,

.

Spe tamevt erigor & magna Pros f u i amplijpme mihi comparajfe fciem iis informatum iis^ qux p0‘ tijjimum hominem decent in publica littcraria luce verfatum^ qui aliquanào pojl graves res aSas^ &

falebrofasy qua illi ufu venire debent in R^omana curia degenti ad amenas mufarum fedes fecedere

,

at que Hits deleSiari fo le t, M ihi quidem bisc res ria folatio eft te patronum obtinuijfe buie operi

,

qui cum plurimis recufans f entire ^ qui aliter fen- tiunp hujufce fosculi nojìri corruptelas & dignofce^

re atque intime penetrare enimia tua ingenti

,

doBrina perfpicuitate potes

.

Nec noflrum eft id palam agere^ neque elegan*

tiam tueri latin<s poefts

;

,

,

,

tíum maximam habere partem gloriatur^ Hie vero res jamdtH pertrnBatat fu e ru n t

,

A 3 / «

f a elucefcañt non efì cur pluribus verbts coner of­

fendere » D iviùa ^ honores cenfus ^ fafees inftgnia deniquc enìmia parta ab ampliffìma Cafarum mu- ntficentia^ atque liberalitate fa tis comprobant

,

m ir M ite r tuentur,

Non fmam tamen altqmd parce de te dicere in- geme ^ modefleque ^ cum C fvhafis nofiriS te omnes fplendorem

,

,

genie ^ nihil de tua nobilitate dicam. S i enim au- derem dicere de Riminaldorum fam ilia te exortum

^ffe^ fìattm commemorare fa s effet omnes illos qui in fciem iis floruerunt in legibus pertra^andìs magni nominis extiterunt

.

,

fe d illos anteire v/deris; ut merito hodiernus Rt^

minaldus ^ feu recentior tu quoque dicaris atque omm-

tmnibus videarts i Prateream tuos optimós mores ^ iHUmque viverteli injììtutmn non folum fuis tivi~

bus cartim^císperis verá catijjtniúrñ átqué amañftf- ftm um : totuni hoc libemer piratéreo , t^eruni nun*

quam patiar contkefcere te m pr<éciptiá totiui or*

bis civháie comrrMantem ferio ád nos fa p é animurA convergere ^ mülpa rrièditàri ^ pleraque péYpcére^ qud uà ufilipàtem patria tua coñferré poffunt ; ut non folum Cii)ibus concivis’fe d ut pater optimus aman*

tijjlmus hàhea'rìs i Taleni tè orññes pradicabunt ^ cum domicilium hoc fcienttis atque attibut iinivér- fts tua òpera tuaque diligentta etocubratum ^ àiqué i3pertUm iuventtìti nojìns intèlltgànt ; qua àritèa fitìlio ferè fcieñttarum fùhfiàio pet plàtens ^ v ìc o f que urbis otiofe dètìnebàtur

.

fiam mati mihi videntur, XJt Plato quondam & Pi*

ihagotas in ^ g y p tù n ì conferebantur ^ non ad mer*

tes^ fe d ad fciéHtiàruni divittas cumulaftdas ^ com^

parandàfque i

Hifcé firìé artibui

^

A 4 f e

f e ejì : Cívhatem autcm banc noflram cophfts nf- jfluentem comynodis extflimationem laudem celebrità- tem^ memortam denique antiqui nomtnis fempitev'rt^^

finte alias renovare impofterum 'uidehimus

.

vero omnia hisc magna ^ (T p ro f pera cum profeta effe animadvertant

,

guratum dimitiente

Sed laudibus parcendum

/

.

,

yum fruBum

,

.

Ualis, aut quantae honorificentì® fuerit apud ejus am a to re s, & litteratifíimos homines poe»- tica facultas quis eft qui ígnoret ? vereor ta ­ m e n , ne cum legali dìfciplina ,acfo ren fi fer*

mone hiec om nino difcrepet , cui nefcio quo fato, nec

^ a ratione du£i;us me ufque ab ineunte s t a t e obtuli.

Digeftum codex infor'tiatum & qu® aut q u an ta fuerC antiqua illa legum v o lu m in à , quic f e m e to tu m o rb e m o b ru em n tad e o anim um p e rtu r b a n :, m aro re afflig u n tu t poefim nedum colere fed ab illa procul divertere velu- t i a monftro homines conentur^ M u f s e t c n i m ip fa !,q u2

dulces a m an t receffus,ubi p a x , atque animi quies undi-

^ue redundat forenfi fírepitu p e rterrit* a fimili c a fu re­

cedere confuevec«nt .

H u ic accedit veferura magif^rornm feverìtas , qui Doefis venuftates, vel penitus ignorant , vel im m e-

;ito c o n tem n u n t cultoresque fuos infano furore per- citi iurgiis & conviciis p erfequuntur. A b eorum fen- te n tia difcedere nefas eft ! Sine au£^or;tate horum feniorum , quam fitam in gravi fupercilio , ac fenili afpe£iu volunt iuvenis difcipulus n ih il profuturum fpe- re t ! Inftant , urgent * u t perficere nequid m in im u m valeat . Expertu? loqucr ! H ifce tam en non intelli- g o , ncque defendere curavi contem nendum nempe effe proprii muneris officium , atque a feriis abfti- nendum u t anim um ad iocofa trad u cam u s. A bfit o fu- peri ! N on video tam en cur afpernandi fint qui operam forenfibus ftudiis navantes tandem aliquando ad animi folatium cum m u f i s ,& Apolline gaudcnt com m orari.

Hsec

Hæc Carmina qualiacumqué íint perfeci non

Ho lau d is, neque famæ cupidiîate, fed ingenio indul-

•g en d o , atque v o lu p ta ti . Egó iión fum Atcadum j non In- ti*epidorum A ciadem iæ deviil£tüS, neque hoc a p rim a- tibus petere u í in eorum numero adfcifcanr optim um d u x i. Collegiá Korum viroruni éruditiflimoruni éXGuflbs verfus amxnióres reddére nequáquam poteriínf ¿ C ed­

ili ad anitñi levamen & u t adverfae irridercm fortùnæ^

ülía fine lege^fine imperio natüra i ^ a docente, arque im p e lie n te . Debuerani néc c u m ^ o b isd iffen tire par eft¿

Debueram ín te r m e , & me ipfüm ineptias meas pro- nunciare^ & eo contentus nullatrl vobis moleftiarn af*

f e r r é . Satius quia nemo amicorum fleque o ptim atüm curtí hoc a rne poftülaíTet conticefcere debueram . U t fimu- iaHf quaiílplüres, qui defiderio nom inísoratoris vel poe«»

tse to rq u e n tu r. Ñ am tot, ac tantas excufationes & ita inendicatas producunt quibus manífeñius ditm fe cu- ta n t defendere eoruni defiderium apparet, atque elucefcit

Si quís autem veritaterh am abit paucis vetbis me ex¡

pediam . Cum nem ini etfi m ihi confuetudine coniun£t<¡

carm íná m e a , etfr vultis nugas meas recitaverim cogi­

ta v i ut illæ Volenti inotefcerent ^ Qiioriiodo commodius^

alacriuS me expedire, ¿c ab iña anim i vexatione libe­

rare p o fefa m ; nifi typis illa^3c illas mandarem IT y p is e d id i / VerfuS mei quicurtique Tunt in g e n iìm e i partus.

Illos a m o , c o l o < 8t fçpe ü f filiolis blàndiòr . Eorufìi deformitas non me l a t è t ' attam en nòli poÌTuftì quin illos amore profequar< H ic amor iri diem adàugetur*

& quod illepidum , invenuftum , inelegaBs éft ; lepidum Venuftum elegafìfque videtur . H ac de caufa citm ipù cognoverint rogare non deftiterunt , ut corum afterni-

tati

tati confulerem . S?pe cnìm u t pater a d m o n m , u t a t a ­ li cura rcce d e re n t, fed in pelTum admonitiones patern®

abierunt . Quare lacrymis commotus eorum Voluntati tandem fatisfeci.

S iv o b is r u d e s ,in fo r m e s ,a c m im u s p o litiv id e a n tu ril«

los excufatos habeatis precor. Sin autem ex illis ali*

quem obfervatione dignum invenietis p ia u d ite . Q uo ad me nullam amplius c u r a m , nullumque laborem fufcep«

turum anim o deliberavi . Denique fi me collaudatum d im ittere putatis prò hum anitate veftra gratias & qui­

dem m aximas referam, vel fi potiusreprehenfum iu d itio veftro libenter acqtìiefcam. . ■

N o n omnes ómnia poffunt

E ru d it ipfa dìes, s tac em corrigìt «taf*

Card* Polignuc, iti ^ntilucret, L i k IV ,

L I B E R P R I M U S .

E L E G I A L

a d C E N S O R E S r

F

Q uos cecini, noftro, dam floruit ore juventus T e prius adm onitum Cenfor amice volo,

^ o n inihi romani funt abdita jura magiílri ,*

Nec iufi invita Pallade, nec cecini:

„ C a r m í n 8c in M etii deícendit Judicis aures Annos neve novem díítuli ad uft^ue d e c e m .

Q uid

Q uid pracepta juvant? licet emendanda fubeffent Plurima ca rm in ib u s, q u z filuere d i u .

Demere nil Mecius voluic, non addere quidquam, Unde nihil juvit fubdere ju d ic io .

Ipfe ego deievi in tu s , q u a delenda p u ta v i, Sed quis erit proprio T u to r & hoftis agro?

Debueram fateor non edere fcripta libellis ; D ebuerant cartis collatitare m e is .

Aft ego iampridem pha;bi devin£lus amore A nte diem aufus.funa carpere M ontis ite r.

Q uare fi ( noftrum quidquid rude carmen habebit) Aptaque non numeris verba latina legas ; Pleridum cultor noftris ignofce camanis

Carmine difficiles dum fequor ipfe vias.

D ie mihi die m ifero, M etii fi cura fuiflet, Redderet optatum tempore fsnus a g e r , Si me lafcivum legeret Ferraría vatem ,

Gauderec noftros quifque referre iocos.

Relligio fed fanéìa vetat producere lufus, Q uippe canunc venerem nox ,erebufque tenenr.

Carm ina quaique vides Tufco fennone perafla Jllis die q u $ fo , q u $ tibi cun£ta placent.

Sat m ihi fi tuti fuerinc mea pompa libelli, Quos dedit hinc latio Calliopea modo.

Denique il nollros perges illudere verfus Ingenii partus profer amice tuos .

Cre-

Crcd$ mihi Lincevs alieno in carmine quifque eft Incipe nung nutneros incipe Mufa meos,

AD S A N C T I S S I M A M V. M A R I A M AB A N G E L O S ^ L U T A T A M *

E L E G I A n .

N

Nullus erat la b o r, Sc h uIIee cum niícnibus urbes Claudebant tutoS oppida nulla v ir o s ,

N o n tuba tunc a d e r a t, magno q u s pulfa fragore T u rb a re t pavidos per vaga prata greges;

N cc fublimis equo premeret qui Miles ariftas A u t raperet clavfum no6le iuvante pecus.

Paftor nullus erat revocans de M onte capellas, Ponebat duro m em bra nec iegra folo ; Vomere nec proni defle¿lere colla iuvencì

A u t norant laxo no£ìe redire iugo • A t dulces femper pendebant vitibus ùvse

Undique & Hybleis mella liquata favis.

L a t a C eres, Baccufque pater de colle ru b e b a t.

Sponte fua fruitus terra inarata d a b a t . Aft vix guftavit G enitor lacrimabile pomum

Coniugis heu nim ium credulus Illecebris N unc

N unc ffftus kyemefque p a t i , genus omne maloruin Cogim ur & {xva. beila cruenta nece.

Beila erebo digreiTa cavo funt te la , facerque A tque eil de ftigio lata carina L a c u .

Ipfe Charon docuit trabibus componere naves.

E t fubter nigra fpargere texta pice.

Pofj- furor edocuic profcindere remige flu£lus Graiugenafque euris pandere vela rates.

H in c cecidit multa fedatus cxds Patroclon Sanguinea Xantus fluxit & amnis aqua ; A tq u e adeo infanas egìt difcordia g e n te s ,

U t non enfe viri bella, ied igne g e r a n t . R e g n a c a d u n t, vaftanrque urbes incendia fla m m s

Nunc iacet ( heu facum ) T ro ja fuperba cinis- Quos domus una tegÌt,Thalamus quos colligitidem Arma ferunt, lacrymis ilra ta , larefque fonant:

U x o r faepe cadic ferro confoiTa mariti, Natus Se in patrem T e la cruenta p a r a t . Quas Deus «therea miferans dum cernir ab axe

T a lia non femper dura fsrecis a iti

T u m igbet accìri iu venem , cui purus in ore Stat decor, 8c nardi fpirat odore coma : Cui fíe: Alituum Princeps, qui noilra faceffis

M andata, Se noftri Nuntius ipfe anim i es:

H u c mentem converte t u a m , medioque reconde Pe£lore csleiU di£ta ferenda Dea?.

Co

C A R M . L I B . I . 1 7

Cognita Jordani palmis Îlat dives Idume Urbs antiqua armis, fed mihi cara m a g is , Q uod talera gremio claudit venerata paeliana,

Cui nullam pofthac ailra tulere parem . N am que domi degens fanílo cuna coniuge iun£la

Primævuni fervat Virginitate decus.

H a n c ego delegi cun6lis ex omnibus u n a m , Quæ caíto gereret pignora noftra fmu . Vade age difìa refer ? fubico per nubila MiiTus

A dvolat f 8c celeres præterit ille notos • Illum jam longe veneranrur fydera euntem y

Phæbus 8c auratis ptofilit inde rotis.

Jam qua domum ingrediens humences tem perat alas A tque ita C.Eleftes incipit ore modos •

O decus aftrorum Virgo Davidica pr.oles M agnorum falve deüciæ fuperuml

T e d iv u m Genitor fan£la Tibi lege facravit Inque tuo fanc^um peilore adh^fit onus:

M a te r e ris / cunòVis laudara a t matribus ibis Felicem talem non tulit ulla dies.

T u Regina poli radiis circumdata folis Æ ternæ recoles te£ta Beata plagæ . Obfìupuit Virgo fubita perterrita luce

Intus & ignotum pedore nomen agît . Q u id dubitas vanum virgo conipelle limorem

Ales a iti non te fraudibus excipere

E ' H u c

H u e veni; expe£lata diu facra pignora terris E t fd n áu m Num en tu paritura dabìs . Ilìa dutem contra demìiTo lumine fatur.

M atrem me tanri N jm in is effe refers;

M a te r ego/’ calls primis quíe Temper abannis Candida fervavi Jura pudicitis?

Q u am nec amor fponiì liulJi rspuere Hymena:i N um mea num M atris perdita vota putas 1 T u m vero divum Interpres fio excipit . om nem

l o l l e m etu m ,affla tu nam Deus iE thereo Im plebit v e n tre m , & faciet te prole B e a ta m ,

Non eget humanis ille minilieriis.

N e u metuas coniun£ia tibi nam fanguine avito Star M ulier, iterili qu.^ veneranda finu

F e r t puerum ; 8c fstus fexto fub menfe laborat G unfla Deo p a re n t, 8c regit omne D e u s.

O b f tu p u it, trepidanfque m e ta Hlet obvia virgo, Errantefque genas t e x i t , & ora ru b o r.

N on fecus ac Fiebi radio converfa nitenti Concha fub sequoreis lucida litoribus

E m i c a t ; aut qualis ponto, q u $ m ergitur alto Stella volans noftros priEterit ante oculos.

T a n d em convertens ambas ad fyd^ra palmas Sacrato tales fundir ab ore fonos,

luffa fequor quocumque vocas; nec di6la refello T u q u e mei Teftis Sanile pudoris ades.

H is

H is di£lis erebi míEÍls gemuere caverns Larratuque fero cerberus ingem uit.

D um Miffus revolans fam mi petit ardua campi

^ t h e r e defcendens en Deus ipfe D eus.

In tu m u it V irg o , fanflafque am pleilitur aras M agnum dum fenrit N u m e n 'ineife finu.

Intonuere poli liEva de parte ferena, Aligerum 8c laudes concinuere chori.

o

N o x candida 5 nox diu cupita;

Q uid hoc tempore dulcius venuito;

Auc quid effe poteft beatiufve, Cæli deliciæ puellus i l l e , Ille deliciæ meæ puellus

T a n to cælicolæ quem am an t amore E n nunc ortus adeft, adeft en ortus!

Non buie fimilis fuit per annos U llu m nec fimilem videbit ftas Adfunt cui com ités, n i t o r , decufque E t chori caritum venuiliores.

A t VÔS interea notique, 8c euri ' Ac venti horribiles tacete , Se omnes

Abite ad gélidos procul T r i o n e s . N unc redat Zephiri tepentis a u r a ,

Q u3c fuaviter effluens cachinis Ciaudat rubidulos quiete ocellos*

O feiix cafula; o domus b eata;

E t centum domus omnium B e a ta . T u fola exiguo tulifti in alvo A rtus lafteoios mei puelli C ariar mihi vel meis medullis.

A u t lì carius eft meis medullis:

Salve fanña domus, domus beata Sola quíE frigias virum columnas E t Regum fuperas domos potentum^

nox candida diu cupita,

Q u id hoc tempore dulcius venufto, A u t quid effe poteft beatiufve *

s

Ancle P u e r , qui cun£la tuo fub numiae torquení Auroræ populos, Hefperiofque regis ;

P.ex hom inum , Divum que pater, quempontus, & aer E t íligii m anes, cælicolæque pavent.

Adfumus en claro perdufli fydere cæli Adfumus, 8c flexi poplite te colimus.

E n tib i Turra dam us, fan£las tibi p o n im u sa ra s Sacraquÿ votivís carm ina m unsfibus.

Mor*

r

Mortales adfuefce puer cognofcere votis Incipe muncribus tendere parve m an u s.

Hasc í a t ; n a m feri ftatuent pia templa nepotes, Externifque ferent m armora liitoribus.

T

T e tandem unus am or p a tr is , E t noftri decus, u ltim s &

Vití2 prsfidium me®

T e c e rn o , iíjquorque.

Gantu dicite Virgines E t pueili io dicite,

Vofque , culmina m ontiunt Piaudite, fquoreifque io Pifces reddito ab a n tris . H e u nomen quoties tuurn

Audivere poli, & procul Noélis fydera candidaj:

E cho heu quoties mihi Eft refponfa querenti.

H os E go fluvios, 3c h xc

Conteltor n em o ra; antraque Sylvarum hórrida tigribus;

E t natantia per mare M agno corpore cete.

H ic ubi exoriens aquis

Fons vagum rig a t ortulum M e per m uta fikntia

C lam antem tu lit, 8c meis C revit fletibus unda.

N a m feu lum ina Lucifer, No£lis, feu tenebrai ferat Surgens vefper ab a:quore:

M ih i nulla quies erat T e te Nate vocabam.

Donec feifa ibpor mea

Parum membra rigaret at H u c , illue fubito nigro Errabann peda triftia Circum fomnia m en tem . Aft nunc te P u e r, o Puer

T e tandem unus am or Patris E t noftri decus, u ltim a &

Vita; prefidium mea;

T e nunc cern o , loquorque.

A D

A D A P O S T O L O S M A R I A .

C ^ U í E nova,quíE fubita e celo lux emicat a h o E t nos infolitus quis calor intus habet.^

Nofco Num en adeft, adeít olympo Denfas lumine quod fugac U m b ra s; ignibus 8c fuis

Noltras; admovet intimas medullas.

Ergo qua c e d ir , qua redit unde dies I te v iri, & fanflas late diífundite flammas .

M A R I A A D J E S U M .

E L E G I A III.

X ^ m lacrymis maduere fatis, iam íletibus ora I m b u ir , atque fatis peclora noítra dolor.

T riñ e s ite procul c u r s , procul ite querela;

Ite procul, fíendo triñia fat tulimus : Nec modo Golgotheo.rorantia faxa cruore,

Infandsque trabes fuppliciumque necis;

Nec modo Oxa meo fubeant fera vulnera nato Q u i tandem moriens crimina c u n d a l u i t . Vidimus heu miferum , m ediadum morte natabat

Vidimus heu nigra claudere nofle dies.

A ft ego necquiquam fleru confumor inani Ite procul? fulget nam mihi faufta dies.

Q uem que ego furreptum fatis iam fæpe vocavi Ingrediens fuperum regna beata tenet;

Imrnenfumque animo totum compleélitür orberà Quidquid & horrifono continet unda m ari Latonæ hinc curfus ftellarum lum ina no6lis

Solis & ardentes dirigir axe vìas;

E t ventos, imbrefque pluit , fìuiìufque fonantes Efficit, 8c varias per loca fumma. vices

A urea ubi vere percurrunt fæcula mundi Quæque fibyllinis fcripta fuere m odis;

Fulm ine cum nondum terreret lu p iter urbes L a ta nec impofitui diceret arva lapis . Felix cui Patris regnum penetrale T o n a n tis ,

A tque patent fummi lucida regna poli.

T e modo cælicoiæ cytharis, atque ore falutant T e fiexi fanflum terque, quaterque vocant;

C u m poft innúmeros cafus, polì: fuñera viélor Du'xiitì e ftigio plura trophea lacu

Illuftres animas tenues fine corpore vitas , Q uæ colerent facræ templa beata cafæ.

Salve fanfle P u e r, Temper Pater augeat arces Jam que tuis iætor ipfa ego lætitiis;

U tque meisdoleo ipfa m alis,doleo te abfore femper A cara longe le abfore matre queror:

O Ìpes,

O fpcs, o folum rebus folamen in ar£lls Sanóle veni,& celeri Num ine fiÜe pedes.

U t cum mortales tandem confumpfimus auras Hx q íaltem ciñeres contegat urna meos.

A

AD M A R I A M A S S U M P T A M .

e l e g í a IV ,

Dvenio furgens erebi de no6le profunda, Pallida ubi putri m urm urât aura fono;

U m brarum que ater circum diíFunditur horror, E t m e t u s , & rabies 8c malefana fames.

E n feptem foribus fuperas me vexit ad auras Non acheronteo cym ba reperta lacu.

Q uas non vidiíTem doflo nifi capta Draconc Cederet illecebris fæmina vana fuis;

Falleret & carum dulci fermone M a r itu m , U t fuperis vetitum manderet ore cibum . H in c vitale genus pallenti morte p e r e m it,

H in c dolor, 8c lacrymíe;hinc profiluere mala E t cædes, cladefque hom inum ,vaftataque Regna>

In fata 8c rancis bella reperta m o d is . Pro natis G enitor plorar, pro funere M ater,

U b tr e quos teneros abftulit atra dies Mæfta

Mífifta foror f ra tti, perfoivit iuíla parenti.

Filius; & Coniux olla cremanda iegìt- N unc gem it uxorem m utata forte m a ritu s ,

Componitque facris bufta pianda locis.

M ecum cuntìa traho poitremis debita fatis;

Scilicet & fufis bianda puella comis, Q u » poiTit ftigios precibus placare colubros

N on me cum gemitu vota movere valent;

N e tegat offa la p is , fquallentefque occuper artus Q uoque venufta fuit pulvis & umbra fo ret.

U n a m f$cla vident, lumen qua; funere prim um Servat adhuc, prim um qu $ tenet ore decus.

U x c potius rerum ordinibus fublata videtur Q u a m fato primi rapca fuiiÌe patris.

Nunc m ihi quas fuperi v i r e s , quas a ftra dedere E xperiar , lìcet Se próxima fa£ìa Jovi

( I n v ita hoc fàtear) m agnum fuper incolat aether, A gm ina cui plenis lilia dant m an ib u s,

Excipiuntque chori iuvenum ,plauduntque puella, E t liEta circum carmina voce can u n t.

Venifti Virgo ta n d e m , pulcherima tandem G lo ria , priefidium, czlicolumque decus.

Salve cara Dei G e n e trix , fanélitTima falve O fola infido ítella finufque m a r i.

Salve fan£la Parens te non contagja culp£E Nullaque laiferunt femina prim a m a l i .

Irri-

Irrita necquiquS h xc iailent, nam membra per agros Ludibrium ventis, alitibufque dabo.

T a lia dum expedio Ditis mihi fan£la favete N u m i n a , fi qua chaos (Regia veftra) colit Mille quibus ne6tam no£iurnas frondibus aras

E t cadet ante facras nigra iuvenca fo re s . Dein novies magica carmen cum voce fu fu rrat,

Q u a mare 5 qua tellus, qua tremuere poli.

Q uid noftríB profunt artes? vox irrita ceíTit, H z c q u id , quid dixit carmina noftra iuvant?

„ P a n d itu r interea domus omnipotentis O lym pi,) Pi£lus Sc aligerum defilit inde chorus

T im p a n a q u i cytheras digitis, qui cymbalapulfant Quos inter Virgo confpicienda fedet.

Afpice lum inibus, rubeis 5 ut pulchra labellis U t per diifufi candida colla fíuant

Intoníi crines, radientque monilia lu c e ,

T e m p o ra et ut circum gemmeus orbis e a t . Cernís ut inceííu diffundant purius auras

^ t h e r a , 8c aftra procul candidiora m icent;

Atque novos fubpter flores nova gramina tellus G e rm in e t, atque iterum dulce querantur aves.

Cernis u t . Invita aít celebro dum carmine laudes T e n d it ad igníferas Virgo fuperba plagas.

Invita hajc fa teo r,n eq u e qui prem itoíía dolorera Or« tegam ; aft viíis confcius orcus erlt.

U t

U t digreiTa orbem,ca;lum fpe£lare ferenum E t datur immenfi fydera cUra poli.

Sum m um fcandit iter limilis fub vere columbse Quæ liquidas pennis non fecat alba vias.

Vos nigri interea crudelia N um ina di'tis M e finite in veftro compenetrare finu • Sydera falvete, 8c falve gratiiTima tellus

D i x i t ; & adverfa cùTpide preÎTit hum um . H in c p a te t, immanique voragine finditu'r orcus,

E r redit ad ftigias mors furibunda domos.

N

A D D I V U M A L O Y S I U M . V.

O n fons tarn puris de vertice proíilit undls Ad quem poturas vefpere paftor oves

N unquanl adduxerit; aut pervenerit ulla lavatum Diva faretratis cognita virginibus.

Candida non tantum euganeis nix collibus albet, A u t lac expreíTum nuper ab uberibus:

U t mens pura n ite t,v e n e risq u a m nujlavolupta?

U lla nec invafit fiamma inimica finum . F iam m a a d e o ^ q u s me no£luque, diuque fatigar

Semper & inipuris turbat imaginibus;

U t me nulla novem fubeat iam cura fororuna A m p liu s, a u t cythar$ q u s m ihi cara fu it.

D l

D a G onzaga m ihi curæ moderarier ifti, Aufpice quo laudes texere Mufa ftudet ; D u m te nulla, animique tui tam turpis imag*

Aufa eft impuro limen adire p e d é .

Scis e t e n im , ludens quantis, aut qualibus ora, Candida purpuréis erubuere modis,

Ofcula cum virgo detfigere iuiTic in umbra Q u a m dabat oppoiitis Delia parietibus.

Definite in teñeras convicia ferre puellas, Si veitro o iuvenes pe6lore regnar amor.

N o n nos fata movent , nil nos crudelia cogunt Aitra, duces nos ipfi ad mala noftra fumus.

N unc oculos, dulci nunc labra madentia rore Speilamus digitos, languidulafque genas:

luramufque fidem m-anfuram ad funeris horas, Nec fine iuramus vivere poiTe d iu .

Q u i fugit exfuperat Venerem ,diiiugit u t heros, Artus qui fimiles, ingeniumque tu llr;

Cui natura dedit turritis mænibus urbes E t defenfa feris oppida m ilitibus;

Infignefque atavos bello, vel pace colendos;

Q uorum fama virum dofla per ora volat ; E t femper referent pofitis m onum enta columnis

Grandia geila, breves fcripta per hiftorias.

U t natis multæ optarunt connubia matres P ro quibus incalTum faepe dederc preces:

Nawi-

N am que omnes habet invifas, contemnit Scomnes A tque Hymenæe ruas dìfFugit ille faces.

M iru m I necD om inæ vultu dignatus honefto eft, Cui pater iliuftri dederar officio;

U t menfis primus cerealia dona m iniftret, D em at Bc a creiTis fortia vincla cadis.

Fufæ ubi divitia2,radiifque micantibus aurum , R ide: odoratis gratia compta comis.

H ic ubi femper ovans ludit lafciva juventui»

Sollicitatque pedes, vel fera gaudet equis, M em bra vel exercet duro fub pondere M artis

Confpergens moilem pulvere Cæfariem:

Q uos inter medios tardo deve6lus afelio N on dubitai feiìa luce venire puer.

M agna licet quæ fint nos prætereunda putamus.

Confcia vos cæli fydera clara voco Q uæ puerum vidiife ferunt arm are fiagellis,

E t variare crebris peilora vulneribus.

H eu defifte puer! tua quod comittere ta n tu m , Quod tantum potuit dextra patrarè fcelus.

D ebita nonne tibi conterapili regna parentis Regnaque cura titulis non fpoliata fuis.

Non placidi m ores, non mitia corda patefcunt.

San£laque cum fuperis vita peraRa c h o ris . Q uapropter fuccurrii meo fuccurre labori,

Im puram 8c tantam pe£lore perde lu e m . Hoc

H o c mihi fi facias, feftis tibi facra diebus Annua dum venient m axima femper erunt.

T e femper recolam , &fupplex venerabor acerra Sufpendar*que aris plurima vota r u i s .

D t S T A T U S IN E A M O R E F E L IC I , *E T V IC E V E R SA .•

E L E G I A VL

c

C u r teneros laníata meos non claufit ocellos E t tremula genetrix condidir oiTa m a n u . N o n acheronteiB diiFufa-incendia ripa

Gorgoneofque angues, terg-eminumque canem;

Proieiìum que virum per iugera longa timerem Roftrato vultur cui vorac ote iecur.

O Felix fi extrem a m ihi lux prim a fuiflet Natai&oique m eum clauderet urna diem • Elifias colerem fedes pia gaudia v ita

Ver ubi perpetuo convocar aura fono.

V erum aliter fuperis vifum , Venerique refedit N am poftquam Claris fam in a luminibus, Illecebrifque novis iuvenem me c ap ìt inermem

Dulcia de noftro cun£ìa fugavi: am or ; Nulla

N ulla quies a n im o , quondam folatia vit*

Nulla valent tantam demere am aritie m . J a m m i h i trifte nemus, volucrum genus omne perosu

Nefcio q u i d ly m p h c E triftius amne fonant.

A rva beata valen t, pendent modo r§tia te£lÌ9, Nec premit indom itum tram ite calcar equum.

N u n c m ihi cura fubeit peregrinos quajrerecultus, E t bene difpoiitas arte ligare c o m as.

Fibula nunc decet, atque arabum perfundere odorem, E t varias veftes ducere ad ufque p edes.

Frigida favit H y e m s , fed non gerit alba galerum C sfaries, nullum pileolumque c a p u t.

Interea comptis procedit Della capillis, Cui maris in digito lucida gem m a m icat;

A tque rubent niveo contexta monilia collo E t nitet in rofeo non fuus ore color.

H e i mihi non Helicona iuvant,dulcefque liquores, Pieridumque facris invigilare choris.

H e i m ihi non Sophis cultos errare per hortos Luftranti Montes., falfaque regna maris ; Lucentefque globos certa fub lege vagantes.

Sic noilro fixus pe6lore regnar am o r;

S»vus am or cui nulla queunt obfiftere contra N on molita nigra lemnia fcuta m a n u . Sic luces Gogor vigiles traducere, & u m b ra s,.

C o r p u s '& in duris ponere liminibus.

A h

C A R M . L I B . I . 33

A h quoties brum a gelidi riguers capilli, A h quoties noítris nix rtetit alta com is;

Pallidus ut cupiam íHgias migrare lacunnas D um fecac e trifti ftamina Parca colo.

Fortunate p u e r , cuius fera iulfa puellic Non cogit fevo fubdere colla iugo.

Ille etenim dulces per arnica fileiitia fomnos, E t ducit longas culta per arva moras.

P o n i t e , qua campus nulla recreatur ab aura, JEñus ubi aíTiduus triftis h i u k a t ag ro s.

P o n it e ,q u a nivibusRhodopes, qua Caucafusalbet iEilus, non ilii frigus, 8c aura nocet.

Sic clarus, vel denfis circum ftet nubibus a th e r L s tu s adefl:, laetos vivit ubique dies.

Gaudet e q u is , gaudet venari in monte leones Imbelles lepores, fettigerofque fues.

Viribus aut validus dubio fe credere M arti Partaque ab hoihli praida cruore placet.

Sipius ingenio,Mufarum templa frequentati Incipit aoniis ora rigare modis.

Delicias vel ruiis amans fera farcula tra ila t E t fua gignendis femiiia donat agris • Ipfe ferit vites, dulces Se vinitor uvas

E xprim it , & ramis rofcida poma I s g i t . V el numerare pecus,digitisperilringere mammas

T e n d ere 3c gaudet vere tepente gregem .

G Sive

Sive domi celebrare dapes comitatus amicts Cajoa ubi fpumofo fplendet inempta m ero.

Ducere íeu gratos noélurno fvdere cantus Seu vaiios líEta fimplicicate iocos.

Haíc mihi cara fuit nullo turbata tum uitu V ita prius, cum non confcia amoris e ra t.

Credite nuÜa fides cupidis in amore puellis Blanditiis, verbis credite nulla fides.

N o n fecus ac fallax radiis procul emicat ignis;

Sic nitet a longe, coininus ardet am o r.

U t plantis glacies, teneris 8c floribus seftus, Arboribus g r a n d o , femin bufque nocet;

U t volucri vifcus, rapidis & r e t u Oervis , JHumano generi lie inimicus a m o r .

T

D E V A T U M P A V P E R T A T E - .

V I I .

A n ta n e femper agent miferosdifpendia vates E t premet infano fors inimica pede ?

D ira fames vacuo femper latrat imbroba ventre, Ardet inexaufto femper 8c ore iitis.

Im ber 8c æilus habet; nivibufque algentibas horrent, V ix m icat in tenui lucidus igne focus

Nec capiunt fruges dulcís, nec dona Liei E t fegnes c y th a ra , carminibufque ìacent.

O donucn infelix aurire e fonte iiquorei Pegafiducn , & viridi cingere fronde caput*

C ur veilras fuperi carpiere oblivia mentes Noftis enim fuerit quam pia turba d i i s . Cumque giganteos rcripfu devota furores

Viéìaque fupremis priclia Num^nit>us.

Verfibus Euridicem nigro revocavit ab orco Orpheus, & movit tartara dura prece • H ac arre ellucent fiamma infelicis ElifiB

Bifque Elena; raptu pergama fra6la vigent E t vivent fecum ( ulla unquam nec diluet^tas)

Tidides gem ini. Se tu ferus H $ Ì lo r equis;

Lartiadefque vafer verbis. Se fortis UiiÌTes;

Innumerique a l i i , quos vaga fama refert.

Si iuvat annales ab origine quajrere rerum N on Dido infelix, nec ferus Eacides.

Non ita C sfar erat romanje gloria gentis, T roiani ut cecinit qui tulle arma ducis ; Nec pius Auguilus tantum laudatus abiret,

E t fua lateis fim a iaceret aquis.

A t domus Eilenfis vatum non indiga laude eft Hiiloria Se ixdìs c<)gnita Cccfareis.

A ttam en illa memor proavis antiqua fuperbit;

E t gaudet niufis o Lodovice tuis

Q u as relegens claro exoriens me Lucifer áxc Lldpííc nnétis fíEpius itrm em orem

Invenit ; quandoque tuas Olimpia fortes Defertis fíentem perdita littoribus;

Candida five exoptantem tua fata Medore Dum infperata capis gaudia coniugii . Credite non tantos m irabimur orbe poetas

Si manus ingeniis dura negafler opes.

Q u a n tu m erit aut viduas, parvos fpoliare nepotes D uin fub venali ludice caufa fubeft;

Arm ataíque acies inter difcurrere portus E t fubita tutas perdere morte rates;

N ec divum m em o res, fcelerum g enusomne fuafi Ferre venenato pocula plena moro.

Q u a m melius celebrare iocos, tensrifque puellis Ad fonitum celeres confociare pedes.

Vidi egomet ut tantum referam de miliibusunam Vidi egom et quamdam nomine Fillirides.

H a n c Canna contexta dom us, Üipulaque paluflri Cogebac parvas 3c fcvphus ante d a p e s .

l i l a colo Verfata, fui fulique labore Velabant feíia luce niiente l a t u s .

Q u a fìmul ac inopis contempfit tc£la parentis Seque choro, 8c turpi dedil adulterio

Arge;.ti malTas fulvi* congeífit 5c aurÍ ; Portac ut externis N avita littoribus^

Nafci-

N afcîtur & quidquid rubra pretiofius unda , Divitibufque tulit muñera tanta procis.

U t multos teneat fámulos totidemque aiini-lras, Quæ colat apta f i num, quæ coiat apta ped^s Crinibus interea per candida colla folutis

illa toro refidens detinet arte viros.

X um faciles geftus iucundo lumina rifu, I t facies, oculi funt in amore duces.

T e£ la micant diiHn£ì;a auro, depi£la figuris Spirat acidallo Temper odore domus.

Srara iacent vitreo fub fornice rite locata Atque vides fpeculis m em bra nitere fuis. »

•Hinc laqueos Veneris, circumque cupidinis arm a Pariete pi61a fuper præiia amoris habes.

U t Divum Rc£ìor Danaen quo fallera poiTic Ex. auro in pluviam totus abivit amans;

Erraviique altos tauri fub imagine montes, • Europæ exuviis ut trueretur H e ra s.

K on procul hinc faltus & lirceæ antra vÎderes Num ine preifa quibus procidit înnachides, E t vultu m utata fuo dirumitiat berbas

lunoni nuilum ut prodeat indicium, Sive ut olorinas vertivit corpore pennas

lu p ite r , in Semelem ut fumpferit arm a manu Fæ m ina nilmiriim fi talia captec a m a n d o ,

Q uis non fæmineis decidec in fid ü s .

H $ c fl ignarus habet nequeo, quin mirer & angar Prodeat inflato dum mala turba fm u.

T u r b a virum re£ti, contem ptrix turba D eorum ; Q u ì e itudium , & do£tos ridet in urbe v i r o s . E rg o phxbe vale, m ufe valeatis amìcx,

Nec non pindaricis q u s fluis unda iugis, Pellice fi v a te s , mimis fpoliantur in iq u is,

Nec reftac vacuo ni levis aura fono

A D A M IC U M OB R E C Ü P E R A T A M V A L E T U D IN E M

E L E G I A V i l i .

c

R ebar & seternas te fubiiife domos.

L ittera pervenit nigro cum ftigmmate prcfla Nuncius incertus , nec mihi certa m a n u s . Obftupui p rim u m , digitis cecidere remiiTis

S c rip ta , oculis lacrym « tunc cecidere meis.

Dicere plura dolor, convicia plura coegit Noiler am ur Itigiis, ca¡iitibufque choris H e i mihi ipes vitiE tarda? columenque fene£liB

E n collapià omnis cura fodaUtii.

H e i m ihi tartarea traiecit fìumina cym ba N ec p o tu it dulci fle£lere voce deas*

Nec (inulte) interea perlegi carm ine fenfus, Quos dabat argutis cognita Mufa iocis.

V ix te furreptum cognovi e limine mortis Adititi ut alpinis planta verufta iugis.

Sic manet im motus viridi fub tegm ine pailor N o n expeélato fi tonet igne polus;

E t nigro praceps defcendens .'ithere fulmen Im peilat pavidum per cava faxa g reg em ; Sed cæli poftquam vani ceifere tumultus

Ille redit læ tu s, dinnumeratque pecus.

E rg o fint phæbo g r a te s , tuque incipe cantus . Fæbe decus cali, Pieridumque choris

Splendida cui centum iurgunt aitarla remplis , E t totidem miris fculpta theatra locis.

Prim us inexpertos docuiíH pellere morbos Nec puduit medica pharmaca ferre m anu . Prim us & ante fores ceciniiti carmen amicæ

Pc61ìne dum tangis fila canora liræ;

Purpureifque prior cinxiiti limina fertis Lim ina furtivo iam referanda pede.

Per te fubverfo celebrantur pergama bello Per te viilori Laurea ferta duci.

Parce Pater mihi parce tuos fi forte dolores N unc renovo ingraram Daphnida dumfequeris.

Sifìe puelia pedes, retinet qui monte cam anas Q u i cælo Itellas, diffugat 8c tenebras

Ipfe petit thalam os: T e llu i huìc delphica fervit H ip iaR at fum m um pro genitore lo v em • Sifte puella pedes, virgo Penneia fifte,

O cyor a t celeri devolat illa N o to .

Q uidfaciet mifera, Scquanam nunc fallet a m a n tem A rte fuum, inftat ia m poft fua terga D eus.

O ra,genafque P a te r, clamar, converte figuram D a pater e te rn a Virginitate f r u i .

D ix e r a t, & duro precingi cortice pe£1:us Senfit, & intortos vincla ligare pedes;

I n ramos abiere m a n u s , frondefque capilli Fitq. A rbor cupido N im pha petita D eo . Laurus e ris, viridique tua Capitolia fronde

Vatibus Sc cinges tempora cana fuis.

N ulli te v e n ti, tempeflatefque fonantes Vertere nec poterunt tela trifulca Jo v is.

Q uem N um en tandem deiecit corde dolorem Leucotoe ut gaudet verfus in E u rìn o m èm . F « b e potens iaculis, Se fpicula tendere corna

DoRus & horrentes fi«ere m onte feras.O T u pharetra laudatus abis, tibi ruftica pubes

ìnlHtuit feftis pythia facra iocis.

I a m caris viduata fuis cultoribus arva.

L ugebat nullo vomere cultus ager,

Innuprarque magis flebant per te£la colonie Q uas xnonftro pat;'es relligione dabant

Can-

Candida nil fem ora,autoculì,pe£ì:urque decorum Virginibufque nihil clara Alabaftra finus>

Vertice nec longos iuvit difFundere c rin e s, Nec gerere in rubeis m ixta liguiira roiis.

Innúm eras extinxit ovans Pithona pueilas Denique febeo vulnere eafa cadit.

Fsebe tamen noftro femper laudabere verfu P er te cum fuerit reddira prima falus

L U S U S P O E T I C !

M A N E .

E

Pro reditu facit & plurima vota fenex.

D u m levis aura venir folvunt de littore Nautíc E t redeunt fortes ad iuga dura boves .

Villicus hinc vitulos, »-efonans de more cicutas Paftor oves d u c i t , qua viret omne nem us.

Jam reiìdens patulo pifcator margine ripx Scrutatur pifces fa le re in amne cibo . E x ilit e ftratis, pedibus properatque citatis,

E xorta & fequitur luce viator iter

A t quibus eft cordi canibus precingere faltus Exfurgunc celeres, & cava luftra p e t u n t .

M E -

M E R I I> I E S

E

Sydereis qui ftratus agris languefcit, & ardec Deque fuis pendent arida ferta comis.

H in c raftro durufqus biden? , forfexque bicornis^

E t difTufa fine cernis aratr^ bove.

G ram ina nulla legunt, muifantq. arm enta fub antris, V e l prope populei qua fiuit unda p a d i .

A fv a filent, volucres per frondeatecla moraiitur, Peritrepit òc rauco fola cicada fono .

s

0 1 rult oceano, nec adhuc per m em bra foporem

Inducunt pofitis fydera grata m alis.

E x fu rg ic campis M ater, natofque recenfens Accelerar iuifos luce cadente pedes.

Viliicus arm a gerens humeris ruralia c a n t a t , E t capiti D am on grandia ligna refert.

Paftor o v e s , fparfas compellir afundine capras E t preffum digitis laeque , ferumque fluit;

Sufpenfifque iugis veniunt fine vomere tauri Ac recipit nautas vallis aprica fm u .

N O X

p

N O X

Aftor oves, fylvafque M Îcon,& N auta procellas Venatorque feras fomniat ipfe fuas.

T u m ftimulis agitatus amans per fydera furgic E t peragit notas anxius excubias*

Lim ine iiepe dolet tora requiefcere no£le E t dolet exortam pervigilare d ie m .

Anchora tu ta tenet vin£ias ad littora puppes E t Gomitata dom um fera colona v e n it, R etia pifcator facibus fcrutatur, & amnis

J a m vefpertinis perilrepit a litib u s .

PA SSIO D O M IN I N O S T R I j£ S U C H R IS T t I T E R AD C A L V A R IU M , E T C R U C IF IX IO «

A

Ligerurp cætus fanfti gens incoia Cæli • T u q u e mihi in primis mundi quo c u n ita m oventur.

Cui m a r e , cui te liu s , c^li cui fydera parent A dfpira, faciliique v e n i, nec pe6Ìus amico N u m in e , nec pigeat vatem firmare pavenrem .

N am mæfto inilituo deducere carmina ple6lro SuppliciuSe canere infandu, atque opprobiia Chriiii- Jam m ora nulla d a i u r , ferro fonar a¿ia fecuris,

E t

E t folími evellunt nutantìa robora cam po;

Gonne£luntque trabes trillis prieiudia m ortis.

Robora falvece,Sc faìve crux aurea mundi.

Adveniet tempus paucis voìvencibus annis C u m te pofteritas divino isquabit honore Invent$que aras ftatuet, delubraque figet.

H « c du commemoro iam lux inimica propinquat.

Virgíneos nondum detexerat ajquore vulcus Vixque Aurora fuis furgebat lutea bigÌs :

C u m dedit infauña; iìgnum cava buccina lucís.

Stat m agnum in confpeiìu te6l u m , limina cujus M arm oreum que folum fulvo conterm inai a u ro : ,Paulatim erigjtur centum fublime columnis

DiiFulgentque fuper nitidis failigia conchis.

H u e fimul acciti proceres, armifque iuventus Fervida convenir, fontemque expe£lat, & inilat.

lam que trahebatur manibus poiì terga re v in ilis , E terni foboles patris ftipantibus armis .

T u Pater omnipotens labentia corda dolore.

A dñatu p e r v a d e t u o u t valeam c o n t e x e r e chartis Armaque,quadrupedefque viru, currufque fequentest

A ntevolant primum b e l l i, qui figna cruenti JEre canunt, circum crepitantia deinde fequuntur Cornua 8c invif« patribus fera timpana pugnae.

Beriilon arabicam p r i E t e n d e n s c o r p o r e veftem Incedit p r im u s , fequitur quem Lucidus A r g o n ,

Ar-

Ar^on quern fudit genetrix lordanis ad undas. ' Ardet apex longe gem m is, niridifque fmaragdis.

E t rútilos umbo diíFundit fplendidus ignes Sole repercutió, celerefque interiecat a u r a s . Pone fubit D ra c o , qui venientes noéle profunda F r a n a r equos,aítam quegerit,fcutum que triforme.

N uper lapigia íolimas advenit in oras

Q u em decus a n tiq u u m , magnique & gloria regni E x t o l l u n t , h o m in u m , contemptoremque Deorum.

Agmen agit pedirum depromens tela faretris L u c id a , fuípendenfque humeris ardentibus arcum.

Dives opum Arabia Scflagrancum dives odorum M ittic equos totidem n u m ero, acatarefequentes H os tenet extremos agmenque coercet in unum Adraítus m eritis, fenio confeftus, & annis.

Q u i tamen ardentes prafefert corpore v ire s , Gaudet 8c hirfuta galea tegere ille capillos Q u a m non perdo£la calaverat arte m agifterí lÜi fed tantum fupra caput aftitit anguis

Squammèus, horrendus, late qui guttura p a n d it, Jurares v i v u m , defit ni fibilet o re.

Sic inftruRus equis, peditumqueexercitus ib a t.

M a n ia iam feflus , diramque reliquerat urbem Tendebatque viam Chríílus loca diruta faxis.

H unc circnm fíentes p u e r i , innuptaque puelia In ila b a n t, matrefque p i a ; queis talia fa tu r.

Par*

Farcite : non lacrytnîs tempu?, non fletibus ufus D ebita quæ vobis pondent mala plurima flete . V ix h xc cura fudore t r e m e n s , & vulnere tardus P rocubuit, gemuitque fimul concerrita tellus.

Vidi ego dum cscidit quæftus effundere montes .Umbrofafque alpes lacrymis difcurrere o b o rtis . D u ra fed e contra Iteterunt corda infcia fleiii E t corpus preiTere armis (miferabile vifu).

In te re a G a m o re v iru m , fonituque tubarum Percita convenir nati mæiiifllma M a te r .

H a n c triilisco m itatu ram o r,ch ariterq u e, pudorque E t decor, & nigro quamvis velatui am i£lu.

E t veniens laniata fmus, difciiTa capillos T u n fa gênas, oculos lacrymis fuffufa nitentes Ingentem tumido prefefert ore dolorem . lefus ut afpexit pallentia lumina m orte

A dftitit; atque im m ota oculis vultuque pepcndit Sufpirans tandem verbis eiTundit habenas.

O Nate Infelix , video te ficcine N ate . Q uid fceleris Genetrix potuit comm ittere cantum, U t te6l u m , acque mei tibi cura recederei omnis

M oliri potuiiTe rear num talia corde ? A u t potius iolimos edoólos fallere gentes.

Sic vos officio immemores configere iigno.

Q u i vobis tutum patefecit in æquore curfum Audetis j divumquç P atrem demergere letho.

T a lia

T a lia diíla d a b a t, voces fed faucibus ingens E ripuit dolor & lacrYmis fruftrata refridit.

Illam perculfx M a tr e s , tim idaque pueil«

E xanim em accip iu n t, atque in fua teH areportant Sed rnihi labuntur toco de peclore vires E t gelidus per m em bra flult formidíne fa n g u is . N on procul hinc video triftem confurgere collem Dignam ubi folvebant capti per criniina mortem.

Collis erar ramis n ig er, atque horrentibus ornis F e r re u s , im m anis fan ie, taboque fluente:

T runcis unde fuis paíTim difieíla videres

O ra, manufque virum^ík fparfis capita hórrida dumis.

V ix loca confpexere omnes ad fydera Istas P rotinus extulerünt v o c e s , plaufumque dedere • N o n fecus squoreis iaíla ti fiu£Í;ibus altis

S i-curvo tu ta m teneat dente Anchora po rtu m Infurgunt Nautae, & clamoribus a th e ra corapient*

^ g e r a t ille via difFufo & fanguine feíTus C ollem afcendebat. M ortis confillere tempus A g n o v it, traxitque Heros fufpiria corde.

Cum volat ecce Parens curfu feliina volucri E t natum N atum revocans te r voce fonanti Advenit collem ; illam non prohibere furentem A rm a , aciefque virum, nec fortia pe£lora polfunt*

U t prope confpexit duram confurgere p in u m , U t fenfit funus nato crudele parari

Adíli-

AcKlitit, Sc trifti conterrita palluit o r e , DifFufique fuo riguere in vertice crines.

M o x tales incenfa animo dedic ore querelas.

Q u * veftras agitât tantum dementia mentes Infandumque fcelus fuadet detrudere ad umbras Unigenam prolena fuperum , fummique parentis Reddere & im m erito fpoliatum lum ine corpus . F ulm ina nigrantefque poli/ non piura reliquit D icentem Briacus, cui magna eít copia f a n d i.

Q u id fuperum demens vires, & inania ia£ì:as M urm ura ? quidve Jovis flammasi terit otia ccclo.

N unc nunc demiiTam G enetrix magnique parentis Progeniem afpicies, magnos nunc ipfa triumphos A nte fores tempii, narrabis in urbe pueliis;

T u n c fas & N a t u m , tunc tollece ad aftra Parentem.

A t vos Augufti proceres gens d a i a tropheis Figite roboribus; cælefti hæc muñera nato M ittim us hunc m eritum tali decoramus honore Praìtcr & A u g u ilu m , divum non parcimus ulli . H is diRis Virgo c e c id it, magis æftuat ardens Corde d o lo r, prelfufque magis furit impetus intus.

T a lia dum lo q u i t u r trunco iam co rpus ada£lum Pulfatis magna extendunc vi brachia c l a v is . In gem inant c a m p i, vallefque fragore propinquiE , E t fylvæ re fo n a n t imæ, coilefque fup in i.

Interea furgens fædaco M a te r ami£lu

Cor-

Corpora vix N ati palleatia morte futura

A fpexit, geüdufque crúor p3r .membra cucurr!r.

H ei mihi quo duxit vivendi temporis ætas Uc mif^rum aTpicerem confoflUm robore natum Q uem genui, iucique dedi, quem peilore fovi.

Quis furor infelix vitalibus extulit auris , A u t quæ tanta fuit mortali infania m e n te , U t te (Marris a m o r ) tardæ mea cura fene£læ Infenlum raperet,niveis ceu matribus agnum . Non aliter primam poteras componere curam . Q uæ metui ventura, eheu nunc præfentia cerno/

Sic me delegit cælo pater omnibus unam Q uam fo i, luilraretque fuo quam Lampade luna.

M e felicem fi vitam per te ipfa dediifem.

N unc te aft vana loquorl miferæ quid reftat agendum Vivis adhuc Genetrix extin£lo in funere, nato!

A mplius aud vivam? vos vos me figite Iigno 1 Jfacides, natique mei fociate fepulchro.

A u t melius v iv a m , 5c tanto fupereiTe dolori G lo rie r, arque tuo fupereife in funere M ater Indoleamque tibi trunco fubiiixa vetufto;

Nec lacrymis mandata Patris nsc iuifa rsfellam.

T u n e Jefus cap u t, ac veluti fopor alrus habere:

A d m o v it, circumque tuUt faa l u m i n a , & infit.

Jam fatis o G enetrix mortales aufimus auras:

l a m fatis unanimes felices duxim us annos

D Res

Kes felix fi qua liila vîget mortalibus ægris . N e mea quÆ cernís tantum te fuñera tangant

Sic h o m in u m , divumque Pater fie imperat axe.

F o rte fodalis erat cafus fpe6lator acerbi,

Q u em Deus adilantem ut ligno confpexit ab alto.

T a iib u s aggreditur diclis. C o n ik n tio r omni loannes noitros miferans cafuícjue , dolorefque.

A dprecorhoc unum , miferàm ne defere Matrerfi M a te r erit tu a . tu caram folare p a re n te m . H is difiis gemuere fuis cuîtodibus arces ; A tque novo Mulier nato com itata receiTic Ambas protendens palmas ad fiderà cæli ■ U t. tantos tandem curarum temperec æftus.

Supplicia inrerea gemini qui digna luebant Cerrabant variis fe inter contraria di6l i s . A lte r erac itimulis , furiifque agitatus a v e r n i.

E n qui aiafit populos , terrafque, urbefque m in a ri, Contempiitque iras , ludeæque propaginis arma?

E n qui ia£lavit terni poit lumina folis ,

E t cum nox toîidem tacitis nigrefceret umbris A ccepturum i.erum mortalis munia vitæ.

Erige fi potis es pedibus, pete fyd<íra liber.

Alter cui melior refidet fenteniia cordi . C u r demens iîiflis infonrem illudere pergis- H u n c cælo noftros miferans Deus ipfe labores A ddldit, ut criaien moriens -coiîimune piaret.

Cui

Cui Deus hæc. Capìet læti te Regìa cæli.

V i x ea cum t r i f t i fugiic color omnis ab o r e , Cæpit 3c exanimis toco pallefcere vultu,

Converfüfque oculos ad celfa cacumina Montïs O ravit l i m p h i s , tanto ut difcrimine adeffent.

Solamen Miferum rollini tamen inde negarunt.

Sed properare ftudent medicato ppcula fe lle . la m caput inclinans fummo vix attigit orej

L u m in a dein cælo tollens fie ore profatur.

Q uæ poftrema fero læto Pater annue vulru.

Corpoie il vires, nunquam mens ipfa deerit;

H oc tamen exoro fi quid mea fuñera poíTunc T oile iras G e n ito r,longeque repelle furores.

Jam medium,atque ultra phebus confcenderat orbê C um cælum cinxere atra caligine nimbi.

Æ quore iam gravidæ prorumpere ad æthera nubés Incipiunt, totam que umbris contexere terram .'.

Fulminibus micuerc poli,cælam omne re m u g it.

E t tellus trem efaila fmus, latebrafque refoivit.

J a m nutare vides tanto fub turbine Turres E t ruitura folo curvis m onum enta columnis.

Scinditnr in partes templi Cortina fuprem i.

T u n c triftes u m b r æ pallentes ire per auras

^u n t v i f æ , Sc f t i g i o d e f o r n i i a m o n f t r a Barathro.

Obftupuera omnes tardus metus occupât a r tu s . T u r n fefe incufantes , Sc peccaiTe fatentes

Hitic miferoî matres p u e r i , iuvenefqus , fenefque Or<lins demiiïl cun£li facra tem pla pàtebant N ecquiquam ,aralque fuper pia T u r r a cremabant.

Mæitus at Hefperio T ita n properabat olym po.

C u m Deus affatur.G enitor me ficcine linquis Siccine me linquis G enitor? nec plura locutus.

A h quoties animi fenfus expromere nucu C o n a tu r, quoties oculis efl: ipfe locutus.

T a n d e m prorumpens media inter talia di6lis O n lipotens trem ulum ligno caput extulit a lto . O m n ia quæ tulinius quæque Scpoilrema libenter Accipe fumme P a te r , fi pauca tuli adde ferenda;

Non mihi m en s,an im u íq u e deell fm corpore vires.

Cum fubito nigris revolans mors hórrida pennis A d ltitit, & fanilo diifoivit corpore v ita m .

L î-

L I B E R S E C U N D U S .

I M D I E N A T A L I T I O .

E L E G I A I.

On ego Naíalis dum fplendet Lucifer axe E x u ram patriis tura fabada focis;

Votaque concipiam facros aditura penates ^ Nec de more aris florea ferra dabo.

Non ego dum meus exoritur Natalis in orbe PríEcingam l$tis tempora bina rods ;

A urea nec veiìis folemnes ìnduet a r m s , Nec procul affirio ftillet odore coma ; D onaque líetitiíE numerofo carmina p le ílro ,

Nec prom ani íicuUs vina relata iugis