ARRIGORRIAGAKO EMAKUMEEN ETA GIZONEN BERDINTASUNERAKO III. PLANA ( )

(1)

ARRIGORRIAGAKO

EMAKUMEEN ETA GIZONEN BERDINTASUNERAKO

III. PLANA (2016-2019)

ARRIGORRIAGAKO UDALA

Honen diru-laguntzari esker:

2015eko abendua

(2)

Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plana Ado2

2 Izenburua. Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III.

Plana (2016-2019) Laguntza teknikoa. Ado2 Data. 2015eko abendua

(3)

3

AURKEZPENA

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plan hau normalizatutako politika eta sistema egonkor gisa planteatzen da, Arrigorriagako emakumeen eta gizonen berdintasun eraginkorra eta egiazkoa erdiesteko esku-hartze soziala gauzatu ahal izateko.

2006tik, Berdintasun Arloaren bidez, Arrigorriagako Udalak emakumeen eta gizonen aukera-berdintasunerako hainbat plan garatu ditu ondoz ondo. 9 urte hauetan, lorpen asko eta oso garrantzitsuak egin dira berdintasunaren alorrean.

Hala ere, egiatan, agerikoa da oraindik sexuaren ziozko bereizkeria gertatzen dela.

Hortaz, Arrigorriagako Udalak, berdintasunerako III. Plan honen bitartez, emakumeek beren bizitzan zehar topatzen dituzten bazterkeria, bereizkeria eta ezberdintasunaren aurka lan egin nahi du.

Horren jakitun da Arrigorriagako Udala eta, administrazio publiko ezberdinekin batera, Toki-araubidearen Oinarriak Arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legeari eta Eusko Legebiltzarrak 2005eko otsailaren 18an onetsitako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 4/2005 Legeari jarraiki, inplikaturik eta legitimaturik dago.

Horregatik guztiagatik, denon artean berdintasuna eraginkor eta egiazko bihur dezagun, Udal honetan gure konpromisoa agertu nahi dugu.

Asier Albizua Arrigorriagako alkatea

(4)

4

AURKIBIDEA

Orrialdea

Ohar metodologikoa ... 5

Arloak eta ardatz estrategikoak ... 8

Erreferentziako lege-esparrua ... 10

Plana ezarri eta kudeatzeko neurriak ... 15

Esku-hartze esparruak ... 19

1. ESPARRUA. Neurri Orokorrak ... 29

2. ESPARRUA. Hirigintza, Bulego Teknikoa eta Tokiko Agenda XXI ... 40

3. ESPARRUA. Kultura, Kirolak, Gazteria eta Jaiak ... 50

4. ESPARRUA. Hezkuntza ... 62

5. ESPARRUA. Enplegua eta Ekonomia Sustapena ... 74

6. ESPARRUA. Gizarte-zerbitzuak ... 87

7. ESPARRUA. Herritarren segurtasuna eta Herrizaingoa ... 115

8. ESPARRUA. Euskara ... 119

9. ESPARRUA. Euskaltegia ... 122

10. ESPARRUA. Idazkaritza eta Giza-baliabideak ... 125

(5)

5

III. PLANA EGITEKO ERABILITAKO METODOLOGIA

Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Plan hau garatzeko, metodologia parte-hartzailea erabili da.

Honela, alde batetik, Plana lantzeko, Udaleko langileriaren zati bat inplikatzea lortu da eta, beste alde batetik, udalerriko eragile sozial ezberdinak ere tartean sartu dira.

Gainera, esan beharra dago berdintasunerako plan hauek egiterako orduan Emakundek jarraitu ohi duen metodologian oinarritua dela.

Honako ekintza hauek jarri dira martxan:

Proiektua abian jartzeko prozesua komunikatzea

Komunikazio hau, batik bat, honako bide hauen bidez gauzatu da:

 Udalaren webgunean argitaratzea, proiektua jendarteratzeko eta Arrigorriagan bizi diren pertsona guztiei parte har zezaketela jakinarazteko.

 Inplikatutako langile guztiei mezu elektronikoak bidaltzea, Berdintasunerako III. Plana egiteko prozesuari ekingo zitzaiola jakinarazteko.

 Tokiko irrati batean elkarrizketa bat ematea, hastear zen prozesua nahiz parte hartzeko momentuak herritar guztiei jakinarazteko.

Azterketa dokumentala

Arrigorriagako emakumeen eta gizonen egoerari buruzko lehenengo irudi bat izateko, honako iturri hauek aztertu dira:

Arrigorriagako Udalaren menpeko iturrien azterketa

Besteak beste, Berdintasunerako II. Planaren ebaluazioan izandako emaitzak berrikusi dira, eta bai, III. Plan hau egiteko egunera arte, Udaleko emakumeen eta gizonen berdintasunaren alorreko lana bideratu izan duen Plan berretsian izandako emaitzak ere.

Kontuan hartu dira, baita ere, ordura arte Udalak gauzatutako sektorekako txostenak. Diagnostikoan bertan aipatzen dira.

Azkenik, Udalak eskura jarri dituen langileriari buruzko datuak aztertu dira.

Beste erakunde batzuen menpeko iturrien azterketa

Beste iturri batzuengana ere jo dugu, hala nola: Lanbide, EUSTAT, Emakunde, etab.

(6)

6 Herritarrekin egindako lantaldeak edo focus groupak

Guztira, bi lantalde egin dira Arrigorriagako herritarrekin. Honen helburua ordura arte jasotako diagnostiko-informazioa onestea eta informazio berria jasotzea izan da.

Egoeraren diagnostikoa egitea

Azterketa dokumentalaren bidez eta herritarrekin egindako lantaldeen bidez jasotako informazioan oinarrituta, udal-arloen arabera antolatuta dagoen diagnostikoaren zirriborroa idatzi da.

Zirriborro honek bi mailatako informazioa jasotzen du.

Alde batetik, berdintasunari dagokionez, Udaleko langileen egoerari buruzko informazioa. Besteak beste, honako hauek aztertzea izan du helburu: langileen artean dauden emakumeen eta gizonen kopurua, arlokako banaketa, kategoriakako banaketa eta kontratu motak. Horrela, egon litezkeen desberdintasun-egoerak identifikatu nahi izan dira.

Beste alde batetik, besteak beste, enpleguari, hezkuntzari, kulturari eta hirigintzari dagokienez, udaleko emakumeen eta gizonen datuak jasotzen ditu txostenak.

Esparru hauetan emakumeek bizi duten desberdintasun-egoerari buruzko datuak lortzea izan da honen xedea.

Diagnostikoaren zirriborroa kontrastatzea

Diagnostikoaren zirriborroa amaiturik, banakako elkarrizketen bitartez, udal-arlo guztiekin kontrastatu egin da. Elkarrizketa hauetan egindako ekarpen guztiak kontuan hartu dira diagnostikoan jasotzeko.

Hobetu beharreko arloak identifikatzea

Arrigorriagako emakumeen eta gizonen berdintasunari buruzko diagnostikoan lortutako emaitzetan oinarrituta, hobe daitezkeen arloak identifikatu dira eta, datozen lau urteetan, berdintasunaren esparruko Udalaren esku-hartzeak haiexetan ardaztuko dira.

Herritarrekin lantaldeak egitea

Behin hobe daitezkeen arloak identifikatuta, lantalde berriak eratu dira Arrigorriagako herritarrekin.

Oraingo honetan, diagnostikoan aurkeztutako desberdintasun-egoerei irtenbidea emateko, Udalak martxan jarri beharko lituzkeen ekintzak identifikatzea izan da helburua.

(7)

7 Politikariei elkarrizketak egitea

Berdintasunerako III. Plan hau gauzatzeko herritarren parte-hartzea eta parte- hartze teknikoa izateaz gain, udal-politikarien laguntza ere izan dugu.

Honako pertsona hauei egindako elkarrizketa sakonen bidez gauzatu da partaidetza hori:

 Bilduko ordezkariak

 Arrigorriaga Garako ordezkariak

 EAJ-PNVko ordezkariak

Berdintasunerako III. Planaren zirriborroa prestatzea

II. Planean eta haren berrespenean, elkarrizketak egin ziren langile teknikoekin eta politikariekin, eta lantaldeak eratu ziren elkarteekin. Lan horretan oinarrituta, Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Planaren zirriborroa idatzi da.

Berdintasunerako III. Planaren zirriborroa udal-arloekin kontrastatzea Berdintasunerako Planaren lehen dokumentua idatzi ostean, udal-arlo guztietako arduradunekin egindako elkarrizketa pertsonaletan kontrastatu da.

Politikariekin kontrastatzea

Udal-arloekin kontrastatzeaz gain, Plana Udaleko politikariekin ere kontrastatu dugu:

1. Bilduko ordezkaria.

2. Arrigorriaga Garako ordezkaria.

3. PSOEko ordezkaria (zinegotzia da, eta bere udal-arloarekin izan zuen bileran lortu genituen bere ekarpenak).

Berdintasunerako III. Plana behin betiko idaztea

Jasotako ekarpen guztiekin, Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plana idatzi dugu.

2018ra arte, berdintasunaren alorrari dagokionez, Udalaren jardunbidea zuzenduko duen tresna izango da Plan hau. Orduan, aurreikus daitekeenez, udalerriko Berdintasunerako IV. Plana mamituko da.

(8)

8

Planaren indarraldia

ARRIGORRIAGAKO UDALAREN Berdintasunerako III. Planak 4 urteko indarraldia du, 2016tik 2019ra, alegia.

Planaren egitura-elementuak

Arrigorriagako Udalaren Berdintasunerako III. Planaren egitura-elementu nagusiak lau dira: arloak, programak, xedeak eta ekintzak.

Hala, ARRIGORRIAGAKO UDALAREN Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III.

Planaren esku-hartzea 11 esparrutan dago ardazturik. Diagnostikoan identifikatutakoaren arabera hobe daitezkeen esparruei, helburuen definizioan erabilitako esparruei eta lehentasunezko ekintzei dagozkie esparru horiek.

Esparru hauetako bakoitzaren kasuan, dagozkion programak, garatu beharreko xede eta ekintzak, ekintza garatzeko ardura duten arloak eta adierazleak aurkezten dira.

Ondoriotzat, esan beharra dago, gehienetan, programa bakoitzerako proposatutako xede operatiboak eta beste programa batzuetan jasotakoak elkarren osagarri direla. Horregatik, Berdintasunerako Plana bere osotasunean hartu behar da.

ARLOAK ETA ARDATZ ESTRATEGIKOAK

Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plana mamitzeko, EAEko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VI. Planean jasota dagoen moduan, esku hartzeko zenbait ildo eta jarraibide zehaztu dira, emakumeen eta gizonen berdintasunaren esparruan, Euskadiko herri-agintarien jarduera zuzentzeko.

Halere, ildo hauek Udalaren egoera zehatzean aplikatzeko eta Plan hau operatiboago egiteko helburuarekin, zehaztutako esku-hartze esparruak bat datoz udal-arlo ezberdinekin.

ESKU-HARTZE ESPARRUAK 1. ESPARRUA. Neurri orokorrak

2. ESPARRUA. Hirigintza, Bulego Teknikoa eta Tokiko Agenda XXI 3. ESPARRUA. Kultura, Kirolak, Gazteria eta Jaiak

4. ESPARRUA. Hezkuntza

5. ESPARRUA. Enplegua eta Ekonomia Sustapena 6. ESPARRUA. Gizarte-zerbitzuak

7. ESPARRUA. Herritarren Segurtasuna eta Herrizaingoa 8. ESPARRUA. Euskara

9. ESPARRUA. Euskaltegia

10. ESPARRUA. Idazkaritza eta Giza-baliabideak

(9)

9 ARDATZ ESTRATEGIKOAK

Emakumeen eta gizonen berdintasunerako gobernantza hobetzea

EAEko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VI. Planak jasotzen duen bezalaxe, plangintzak erabateko garrantzia du berdintasun-politikak lantzeko prozesuan. Alde batetik, hausnarketa egiteko guneak antolatzen dituztelako, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna errealitatean nolakoa den ikusteko, berdintasun horren bilakaera nolakoa izan den jakiteko, eta zer aldaketa gertatu diren eta zergatik aztertzeko; eta, beste alde batetik, erakundeei berdintasunerako helburuetan trebatzen laguntzen dietelako.

Emakumeen ahalduntzea eta balioak aldatzea

Ahalduntzeak hau hartzen du barne: emakumeek beren bizitzei eragiten dieten baliabide eta erabakiei buruzko autoritatea eta boterea areagotzea. Emakumeek banaka eta taldeka kontzientzia hartzeko prozesua da, horri esker parte-hartze handiagoa izan dezaten erabakiak hartzeko nahiz boterea eta eragin-gaitasuna nork bere gain hartzeko prozesuetan.

Berdintasuna lortzeko, hainbat jarrera aldatu behar dira, eremu publikoan eta pribatuan, banakoen artean zein taldeen artean; baina, horrekin batera, balioak, portaerak eta sinesmenak ere aldatu behar dira, baita sexuei esleitutako roletan hautematen diren eta erabat barneratuta ditugun estereotipoak ere.

Gizarte-antolaketa erantzunkidea

Gizarte-antolakuntza erantzunkideari jarraikiz, bizitza pertsonala, familiakoa eta lanekoa uztartzea erraztuko da, honako hauen bitartez: gizonak etxeko lanetan erantzunkide izatea bultzatzea, enpleguaren egiturak bizitza pertsonalaren beharretara egokitzea, eta zerbitzu soziosanitarioak egokitzea.

Emakumeen aurkako indarkeria

Ildo estrategiko honetan, epe laburrean esku hartu nahi dugu, biktimak babesteko eta haiei arreta eskaintzeko neurriak eta baliabideak sortuz. Gainera, emakumeen aurkako indarkeria gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunaren ondorio dela erakusten duten sentsibilizazio eta prebentzio ekintzek lehentasuna dute, hura erabat desagerrarazteko bidean.

(10)

10

EMAKUMEEN ETA GIZONEN BERDINTASUNERAKO III. PLANAREN

TESTUINGURUA OSATZEN DUTEN LEGE- ETA ESKUMEN-OINARRIAK

Azken urteetan, lege eta arau juridiko ugari onartu dira nazioartean, Europan, Estatuan nahiz bertan, emakumeen eta gizonen aukera-berdintasunerako eskubidea esplizituki aintzatesteko. Horiek, bada, erakunde- eta legegintza-aterki zabala eman diote Berdintasun Plan honi.

Jarraian, genero-politikaren egitura teoriko eta legaleko punturik garrantzitsuenetako batzuk nabarmentzen dira. Arrigorriagako III. Plan honi jarduteko testuingurua ematen diotenak dira, hain zuzen:

 7/1985 Legea, apirilaren 2koa, Toki-Araubidearen Oinarriak Arautzen dituena (2003/12/21ean eguneratua).

 4/2005 Legea, otsailaren 18koa, EAEko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunekoa.

 EAEko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VI. Plana

 Martxoaren 22ko 3/2007 Lege Organikoa, Emakume eta Gizonen Berdintasun Eraginkorrekoa.

 Emakumeen eta gizonen toki-bizitzako berdintasunerako Europako Gutuna.

7/1985 Legea, apirilaren 2koa, Toki-Araubidearen Oinarriak Arautzen dituena (2003/12/21ean eguneratua).

Lege honen 28. artikuluan zera aipatzen da: «Berez beste herri-administrazio batzuei badagozkie ere, udalerriek haien jarduera osagarri batzuk egin ditzakete, bereziki, hezkuntzari, kulturari, emakumearen sustapenari, etxebizitzari, osasunari eta ingurumena babesteari buruzkoak». Ildo horretatik, toki-administrazioaren protagonismoa argia da. Esku hartzeko arau-esparru bat dago, udalerriek jarduerak sustatu ahal izan ditzaten eta genero-arloan herritarren beharrak eta helburuak betetzen laguntzen duten zerbitzu publikoak eskain ditzaten, beste herri- administrazio batzuek eskumenak galdu gabe edo horiei oztoporik jarri gabe.

4/2005 Legea, otsailaren 18koa, EAEko Emakumeen eta Gizonen Berdintasunekoa.

Lege honen testuinguruan, emakumeen eta gizonen berdintasunaren esparruan, administrazio-maila bakoitzari zein funtzio dagokion zehazten da. Autonomia Estatutuko 10.39. artikuluak, Lurralde Historikoen Legearen 6. eta 7.c)2. artikuluek eta estatutu-arauek (9.2. artikulua) nahiz Europar Batasuneko arauek (Europar Batasuneko Tratatuaren 3.02. artikulua) ematen dituzten eskumenetan oinarriturik zehaztu dira funtzio horiek. Aipatu artikuluek beren politika eta ekintza guztietan berdintasuna sustatzeko betebeharra ezartzen die aginte publikoei, eta bai pertsonen eta taldeen berdintasunerako baldintzak sustatzeko eta hori lortzeko oztopoak ezabatzekoa ere, berdintasun hori benetan eta modu eraginkorrean gauza dadin.

(11)

11 Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Legeak honako funtzio hauek eman dizkie toki-administrazioei:

 Genero-ikuspegia txertatzeko egiturak, programak eta prozedurak egokitzea eta sortzea.

 Ekintza positiboko neurriak gauzatzea.

 Toki-eremuan programak egitea, Jaurlaritzaren plangintza orokorraren esparruaren barruan eta foru-aldundiek egiten dituzten programen esparruaren barruan.

 Emakumeen eta gizonen arteko HASIERAKO EGOERA eta berdintasuna sustatzeko beharrezko neurriak ezagutzeko aukera ematen duten estatistika eguneratuak egokitzea eta mantentzea.

 Emakumeen eta gizonen toki-arloko egoerari buruzko azterlanak eta ikerketak egitea.

 Emakumeen eta gizonen arteko HASIERAKO EGOERARI eta berdintasuna sustatzeko beharrezko neurriei buruz sentsibilizatzeko jarduerak egitea.

 Toki-araudiaren jarraipena egitea eta hori emakumeen eta gizonen berdintasunaren printzipioaren arabera aplikatzen den kontrolatzea.

 Herritarrei, eta batez ere emakumeei, informazioa eta orientabidea ematea emakumeen eta gizonen berdintasunarekin zerikusia duten baliabideei eta programei buruz, bai eta bereizkeria anizkoitza jasaten duten emakumeei oinarrizko gizarte-eskubideetarako sarbidea bermatzeko zuzendurik dauden programa eta zerbitzuei buruz ere.

 Askotariko bereizkeria jasaten duten emakumeek oinarrizko gizarte- eskubideak eskuratzen dituztela bermatzeko programak edo zerbitzuak – beren izaeragatik udalek eman behar dituztenak– ematea.

 Bizitza pertsonala, familiakoa eta lanekoa uztartzeko baliabideak eta zerbitzuak –beren izaeragatik udalek eman behar dituztenak– ezartzea.

 Erakunde publiko zein pribatuekin harremanak finkatzea eta partaidetza eta lankidetzarako bideak ezartzea, baldin eta erakundeon xedeek edo eginkizunek toki-eremuan emakumeen eta gizonen berdintasuna erdiesten laguntzen badute.

 Toki-eremuan gertatzen diren sexu-bereizkeriako egoerak antzematea eta horiek errotik kentzeko neurriak hartzea.

 Beren eskumenen arloan agindu dakiekeen beste edozer funtzio.

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VI. Plana

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legeak legealdi bakoitzean berdintasun-plan bat burutzeko manua ezartzen dio Eusko Jaurlaritzari 15. artikuluan, berdintasunaren esparruan euskal aginte publikoen jarduera koordinatzeko.

Testuinguru honetan, 2013ko abenduan, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako VI. Plana onartu zuten. Plan hau bi esku-hartze esparru nagusitan dago ardaztuta:

Berdintasunaren aldeko gobernantza hobetzeko neurriak

 G1. Berdintasunerako plangintza areagotzea eta hobetzea.

 G2. Berdintasunerako unitate administratiboak sortzea eta indartzea.

 G3. Berdintasunerako koordinazio-egiturak sortzea eta indartzea.

(12)

12

 G4. Estatistika eta azterlanetan genero-ikuspegia txertatzea.

 G5. Prestakuntza-jardueretan genero-ikuspegia sartzea.

 G6. Enplegu publikora sartzeko eta bertan sustatzeko hautaketa prozesuetan berdintasunari buruzko edukiak sartzea.

 G7. Hizkuntza eta/edo beste komunikazio-elementu batzuk modu ez- sexistan erabiltzea.

 G8. Araudian berdintasunaren printzipioa txertatzea.

 G9. Aurrekontuetan genero-ikuspegia txertatzea.

 G10. Sektorekako eta zeharkako planetan genero-ikuspegia sartzea.

 G11. Kontratu, diru-laguntza eta hitzarmenetan berdintasunerako klausulak sartzea.

 G12. Epaimahaietan emakumeen eta gizonen ordezkaritza orekatua sustatzea.

 G13. Kontsultarako eta parte-hartzeko organoetan genero-ikuspegia sartzea.

Berdintasun gaietan esku hartzeko ardatzak

1. ardatza: Balioak aldatzea eta emakumeak ahalduntzea 2. ardatza: Gizarte-antolakuntza erantzunkidea

3. ardatza: Emakumeen aurkako indarkeria desagerraraztea

3/2007 Lege Organikoa, martxoaren 22koa, Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna eraginkorra izatekoa.

Legeak (2007ko martxoaren 23ko BOEn argitaratu zen) abiapuntu duen premisaren arabera, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna «printzipio juridiko unibertsal bat da, eta giza eskubideei buruzko nazioarteko hainbat testutan errekonozituta dago».

Horren arabera, gainera, legearen aurrean berdintasun formala errekonozitzea oinarrizko alderdi bat dela ere premisatzat du Lege honek, arau-ekintza baten bidez hobetu behar dena. Arau-ekintza horrek «sexuagatiko bereizkeria zuzen edo zeharkako adierazpen guztiei aurre egin behar die eta emakumeen eta gizonen benetako berdintasuna sustatu, bai eta berdintasuna lortzea galarazten duten oztopoak eta gizarte-estereotipoak ezabatu ere».

21.1 artikuluaren arabera, «toki-erakundeek beren zereginetan txertatuko dute berdintasun-eskubidea, eta, horretarako, gainerako herri-administrazioekin batera lan egingo dute». Hala, 3/2007 Legeak toki-administrazioen eskumenetara bidaltzen gaitu. Eskumen horiek Toki-araubidearen Oinarriak Arautzen dituen apirilaren 2ko 7/1985 Legean esleitzen dira era orokorrean eta, euskal udalerrien kasuan, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako otsailaren 18ko 4/2005 Legean zehazten dira.

Emakumeen eta gizonen toki-bizitzako berdintasunerako Europako Gutuna.

Emakumeen eta gizonen toki-bizitzako berdintasunerako Europako Gutuna Europako Udalerri eta Eskualdeen Kontseiluak bultzatu du, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako Ekintza Komunitarioko V. Programaren barruan, eta «Europako tokiko eta eskualdeko gobernuei zuzentzen zaie, eta animatzen ditu sinatzera eta emakumeen eta gizonen berdintasun-printzipioari buruzko jarrera publikoa

(13)

13 hartzera, bai eta beren lurraldeetan Gutunean definitutako konpromisoak aplikatzera ere».

EUDEL (Euskal Udalerrien Elkartea) proiektuaren kideetako bat da, eta gero eta udal gehiagok sinatu dute Gutuna.

Gutunari atxikitako udalek berdintasunerako ekintza-plan bat egin eta ezarri behar dute bi urteko epean. Plana modu parte-hartzailean diseinatu behar dute, eta ebaluatu egingo da. Udalek, gainera, plana ezartzeko adina baliabide izan behar dute.

Europako Gutunaren arabera, tokiko eta eskualdeko agintaritzak «esku hartzeko mailarik egokienak dira, hain zuzen ere, desberdintasunak ezabatzeko eta benetan berdintasunezkoa den gizarte bat sustatzeko».

Arrigorriagako Udala 2007ko urtarrilaren 26ko udalbatzan atxiki zitzaion Europako Gutun honi.

Arauok berdintasunerako printzipioak dituzte oinarri; hauek, zehazki:

OINARRIZKO KONTZEPTUEN DEFINIZIOAK

TRATU BERDINA

Debeku da pertsonen sexuan oinarritzen den bereizkeria oro, zuzenekoa zein zeharkakoa, edozein delarik ere hartarako erabilitako modua.

Lege honen ondoreetarako:

a. Zuzeneko diskriminazioa dagoela joko da, sexua dela-eta, edo zuzenean sexuarekin loturiko egoerak direla-eta –haurdun egotea edo ama izatea–, pertsona bat beste batekiko okerrago tratatzen dutenean edo tratua orekatua ez denean. Delitu gisa izan dezakeen tipifikazioa alde batera utzi gabe, laneko sexu-jazarpena sexuaren ziozko zuzeneko bereizkeriatzat jotzen da.

b. Zeharkako diskriminazioa dago egintza juridiko, irizpide edo eginera batek, itxuraz neutroa izanda ere, sexu bereko multzo aski handiago bati kalteak eragiten dizkionean, salbu eta egintza juridiko, irizpide edo eginera hori egokia eta beharrezkoa denean, eta sexuarekin loturik ez dauden irizpide objektiboak erabilita justifikatzeko modukoa denean.

Euskal herri-aginteek ezin izango dute inolako diru-laguntza edo laguntzarik eman sexuaren ziozko bereizkeria eragiten duten jardueretarako. Sexuaren ziozko bereizkeria dela-eta administrazio-zehapena edo zigor penala jaso duten pertsona fisiko edo juridikoei ere ezingo die laguntzarik eman, zehapena jarritako aldian.

Euskal herri-aginteek bermatu behar dute ezen bereizkeria-egoerak eragin ditzaketen beste inguruabar batzuk ere tartean direla-eta bereizkeria anizkoitza jasaten duten emakumeek nahiz emakume-taldeek benetan baliatzen dituztela beren oinarrizko eskubideak. Inguruabarrok honako hauek izan daitezke: arraza, kolorea, jatorri etnikoa, hizkuntza, erlijioa, politikari edo bestelako gaiei buruzko

(14)

14 iritziak, gutxiengo nazional baten kide izatea, ondarea, jaioterria, ezintasuna, adina, sexu-joera, edo beste edozein baldintza edo inguruabar pertsonal edo sozial.

AUKERA-BERDINTASUNA

Euskal botere publikoek neurri egokiak hartu behar dituzte emakumeek eta gizonek eskubide politikoak, zibilak, ekonomikoak, sozialak eta kulturalak, eta arauetan aitortu lekizkiekeen gainerako oinarrizko eskubideak, aukera berdinekin baliatzen dituztela bermatzeko, boterea eta baliabide eta etekin ekonomikoak eta sozialak eskuratu eta kontrolatzea barne. Lege honen ondoreetarako, aukera-berdintasunaz ari garela, zera esan nahi da: agintea eta baliabide eta onura sozial eta ekonomikoak eskuratzeko abiagune edo hasierako baldintzak ez ezik, horiek guztiak gauzatzeko eta behar den moduan kontrolatzeko baldintzez ere ari garela.

Era berean, euskal herri-aginteek bermatu egin beharko dute ez dela oztoporik egongo lege honetan aipatzen diren eskubideak gauzatzeko eta arautzen diren baliabideak eskuratzeko; izan ere, Irisgarritasuna Sustatzeko abenduaren 4ko 20/1997 Legean oztopo horiek bertan behera uztea zehazten da.

ANIZTASUNA ETA EZBERDINTASUNA ERRESPETATZEA

Herri-aginteek beharrezko diren neurri guztiak abiarazi behar dituzte sexuen berdintasunerako prozesuan errespetatu daitezen bai emakumeen eta gizonen artean biologiari, bizi-baldintzei, jomugei eta beharrizanei dagozkienez dauden ezberdintasunak eta aniztasuna, baita emakumeen eta gizonen kolektiboen euren barruan dauden ezberdintasunak eta aniztasuna ere.

GENERO-IKUSPEGIA TXERTATZEA

Euskal herri-aginteek genero-ikuspegia txertatu behar dute beren politika eta ekintza guztietan, halako moduz non horietan guztietan ezberdintasunak ezabatzeko eta emakumeen eta gizonen berdintasuna sustatzeko helburu orokorra ezarriko duten.

Lege honen ondoreetarako, honako hau da genero-ikuspegia txertatzea:

emakumeen eta gizonen egoera, baldintza, jomuga eta beharrizan ezberdinak modu sistematikoan kontuan hartzea, eta, horretarako, ezberdintasunak ezabatzeko eta berdintasuna sustatzeko helburu eta jarduketa zehatzak txertatzea politika eta ekintza guztietan, maila guztietan eta horien plangintza-, egikaritze eta ebaluazio-fase guztietan.

EKINTZA POSITIBOA

Emakumeen eta gizonen benetako berdintasun eraginkorra lortzea sustatze aldera, herri-aginteek denboran ondo mugatutako berariazko neurri zehatzak abiarazi behar dituzte, bizitzaren eremu guztietan sexuaren zioz gertatzen diren egitatezko ezberdintasunak ezabatzeko edo murrizteko.

SEXUAREN ARABERAKO ROLAK ETA ESTEREOTIPOAK DESAGERRARAZTEA

(15)

15 Euskal aginte publikoek, inola ere, sexuaren araberako rol sozial eta estereotipo batzuk desagerraraztea sustatu behar dute, emakumeen eta gizonen arteko desberdintasunaren oinarri baitira eta horien arabera emakumeei etxeko eremuaren ardura eta gizonei eremu publikoaren ardura izendatzen baitzaizkie, eta hori, gainera, balorazio eta aitorpen ekonomiko eta sozial oso ezberdina eginez.

ORDEZKARITZA OREKATUA

Euskal aginte publikoek neurri egokiak hartu behar dituzte emakumeen eta gizonen presentzia orekatua lor dadin erabakiak hartzeko eremu guztietan. Lege honen ondoreetarako, pertsona anitzeko administrazio-organoetan ordezkaritza orekatutzat joko da, hain zuzen, sexu biek % 40ko ordezkaritza dutenean, gutxienez.

III. PLANA KUDEATU ETA EZARTZEKO NEURRIAK

Plana ezartzeko, bi dira aurkeztutako neurri nagusiak: Plana sustatu eta koordinatzeko egiturak eta Plana kudeatzeko sistema.

Sustapen- eta koordinazio-egiturak

Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 4/2005 Legearen 10. artikuluak honela dio: «Foru- eta toki-administrazioek, bakoitzak bere burua antolatzeko dituen eskumenen eremuan, beren egiturak egokitu behar dituzte, halako moduz non administrazio bakoitzak emakumeen eta gizonen berdintasun-politikak bultzatu, programatu, ebaluatu eta horiei buruzko aholkuak ematen jardungo duen erakunde, organo edo administrazio-unitate bat izango baitu, gutxienez, dagokion jarduera-eremuan».

Ildo honetan, 2006. urtetik, generoari buruzko prestakuntza duten langile politiko eta teknikoz osatutako Berdintasun Arlo bat du Arrigorriagako Udalak. Arlo honetako udal-langile teknikoek, funtzio hauek burutzeko, erakunde-mailan beharrezko den prestakuntza dute; hots, generoari buruzko graduondoko ikastaroak egin dituzte, 270 ordukoak guztira. Gainera, jokaeremu honi dagozkion beste hainbat ikastaro eta jardunalditan ere izan dira. III. Plan honen indarraldirako, Arrigorriagako Udalak honako konpromiso hauek hartzen ditu:

Udalaren berdintasun-politika sustatzeaz, programatzeaz, aholkatzeaz eta ebaluatzeaz arduratzen den egitura politiko eta teknikoa mantentzea, hobetzea eta laguntzea, eta bai administrazio-laguntza ematea ere. Zehazki, Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako 4/2005 Legeak egitura hauen kasuan xedatutako funtzioak burutuko ditu:

 Berdintasunaren alorrean, programazioa edota planifikazioa diseinatzea, baita horiei dagozkien jarraipen eta ebaluazio-mekanismoak ere.

 Ekintza positiborako neurri bereziak diseinatzea eta sustatzea.

(16)

16

 Dagokion Administrazioko politika, programa eta ekintza guztietan genero- ikuspegia sartzea, maila eta fase guztietan.

 Emakumeen eta gizonen berdintasun-alorrean, dagokien Administrazioaren menpe dauden sailekin eta gainerako erakundeekin zein organoekin aholkularitza eta lankidetza gauzatzea.

Dagokion lurralde-eremuan bizi diren herritarrak sentsibilizatzea emakumeen eta gizonen arteko HASIERAKO EGOERAREN inguruan eta berdintasuna sustatzeko beharrezko neurriei buruz, askotariko bazterketa- egoerak kontuan izanda.

 Bakoitzak bere administrazioan berariazko programak edo zerbitzuak egokitzeko eta sortzeko proposamenak egitea eta sustatzea, bereizkeria anizkoitza jasaten duten emakumeek oinarrizko gizarte-eskubideak izango dituztela bermatzeko.

 Emakumeen eta gizonen bizitza pertsonala, lanekoa eta familiakoa uztartzeko baliabide zein zerbitzu soziokomunitarioak sortzeko eta egokitzeko proposamenak egitea eta sustatzea.

 Dagokion lurralde-eremuko bazterketa-egoerak detektatzea eta horiek amaitzeko neurriak diseinatzea eta sustatzea.

 Emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna lortzeko ekarpenak egiten dituzten erakunde publikoekin eta pribatuekin parte hartzeko eta lankidetza izateko harremanak eta moduak ezartzea.

 Bere administrazioari atxikitako langileek emakumeen eta gizonen berdintasunaren arloan dituzten prestakuntza-beharrizanak diagnostikatzea, eta kasu bakoitzean behar den prestakuntza-mota eta prestakuntza hori jasotzeko irizpideak eta lehentasunak proposatzea.

 Emakumeen eta gizonen berdintasun-alorrean eskumena duten erakundeekin, organoekin eta unitateekin elkarrizketak egitea, eta, bereziki, Emakunde-Emakumearen Euskal Erakundearekin.

 Lege honetan jasotzen den edo beren eskumen-eremuan agindu dakizkiekeen beste edozein eginkizun burutzea.

Berdintasunerako koordinazio-egiturei dagokienez, I. Planaren indarraldian sortutako berdintasunerako Sailarteko Batzordea mantendu egingo da.

Gainera, gaur egungo erakunde arteko egituretan parte hartzen jarraituko du (EUDELen Berdinsarea), eta bai Plana ezartzeko denboraldian zehar sor daitezkeen beste batzuetan ere.

Kudeaketa-sistema

Plana kudeatzeko mahaigaineratutako mekanismo nagusiak honako hauek izango dira:

 Programazioa

 Segimendua

 Ebaluazioa

(17)

17 Programazioa

Berdintasunerako III. Planean jasotakoan oinarrituz, urtero, urte horretan abiarazi beharreko helburu eta ekintzak jasoko dituen lan-egitasmo bat burutuko da.

Gainera, lan-egitasmo honetan, honako hauekin erlazionatutako informazioa jasoko da:

 Jardueraren izaera. Hasiera eta amaiera dituen ala urte osoan zehar gauzatuko den.

 Ekintzaren hasiera-data eta aurreikusitako iraupena

 Kalkulatutako aurrekontua

 Erakunde kolaboratzaileak

 Espero diren emaitzak Segimendua

Planaren ezarpen-prozesuko atal garrantzitsua da segimendua, haren garapenari buruzko informazioa emango baitigu.

Hartarako, urtero, martxan jarriko dira honako ekintza hauek:

 Segimendu-sistema bat ezartzea. Xedeak, eragile arduradunak eta garapen- prozedura era egokian jasotzea, eta elementu guztien egutegia sortzea.

 Arlo bakoitzeko lan-fitxen bitartez, informazioa biltzea.

 Segimendu-txosten bat egitea. Behin lan-fitxen bidez jasotako informazioa aztertuta, segimendu-txosten bat idatziko da eta, besteak beste, datu hauek izan beharko ditu:

1. Jasotako datuak. Guztiak daude?, daturik falta da?, koherenteak dira?, etab.

2. Neurrien garapena. Ezarritako epemugak errespetatzen dira?, aurreikusitako eran ari dira burutzen?, etab.

3. Planaren edukia. Zer zailtasun dago martxan jartzeko?, erakundearen ezaugarriekin bat dator?, etab.

4. Baliabideak. Plana ezartzeko beharrezko diren baliabideak eskura daude?

5. Parte-hartzea. Langileek aurka egin diote ekintzen ezarpenari?, zer eratan?, etab.

6. Beharrizan berriak. Plana ezartzean, zer beharrizan agertu da?, nola konpon daiteke?, etab.

Ebaluazioa

Berdintasunerako III. Plana etengabe ebaluatuko da. Gainera, urteko memoria bat egingo da. Ebaluazioa hainbat mailatan egingo da:

Betetze mailaren ebaluazioa: Plan operatiboari jarraiki, jarraipen kuantitatibo bat egingo da, honako aldagai hauek aintzat hartuta:

 eginda

 neurri batean eginda

(18)

18

 egin gabe

 eginda, baina ez zegoen planifikatuta

 arrazoiak

Prozesuaren ebaluazioa: ezarpen-prozesuaren indarguneak eta hobetzeko arloak aztertuko dira, udal teknikariei, politikariei eta gizarte-eragileei galdetuta. Honako alderdi hauek hartuko dira kontuan: inplikazioa, lan- eta koordinazio-tresnak, komunikazioa, parte hartzeko prozesuak, eta abar.

Eraginaren ebaluazioa: Berdintasun-politikek duten eragina aztertuko da eta emakumeen eta gizonen berdintasunaren arloan egindako aurrerapenak neurtuko dira.

Gainera, Emakundek segimendua egiteko darabilen inkesta elektronikoa urtero beteko da. Berdintasun Arloaren ardura izango da hori, eta gainontzeko arloen lankidetza izango du hartarako.

(19)

19

ARRIGORRIAGAKO UDALAREN BERDINTASUNERAKO III. PLANAREN ESKU-HARTZE ESPARRUAK

1. ESPARRUA.

NEURRI OROKORRAK

G1 Programa. Udaletxean, berdintasunerako koordinazio-egitura bat sortzea (Berdintasunerako Sailarteko Batzordea).

G2 Programa. Beren eguneroko jardueretan generoa era egokian txerta dezaten, udal-langileei generoari buruzko informazioa eta aholkularitza ematea.

G3 Programa. Komunikazioa sistematikoki era inklusiboan erabiltzea.

G4 Programa. Udal-araudian berdintasun-printzipioa ezartzea (ordenantzak, etab.).

G5 Programa. Aurrekontuetan genero-ikuspegia aplikatzea.

G6 Programa. Genero-ikuspegia sektorekako planetan txertatzea.

G7 Programa. Kontsultarako eta parte hartzeko organoetan genero-ikuspegia sartzea.

G8 Programa. Udalak EAEko berdintasun-sare nagusietan parte hartzea.

(20)

20 1. ARDATZA.

GOBERNANTZA HOBETZEA 2. ARDATZA. BALIO- ALDAKETA ETA AHALDUNTZEA

3. ARDATZA. GIZARTE- ANTOLAKUNTZA ERANTZUNKIDEA

4. ARDATZA. EMAKUMEEN AURKAKO INDARKERIA

DESAGERRARAZTEA

2. ESPARRUA.

HIRIGINTZA, BULEGO TEKNIKOA ETA TOKIKO AGENDA XXI.

G1 Programa.

Berdintasunerako plangintza, esku-hartzea eta ebaluazioa.

G2 Programa. Genero- ikuspegia Udalean egindako estatistika eta azterlanetan txertatzea.

G3 Programa. Komunikazioa sistematikoki era inklusiboan erabiltzea.

E1 Programa. Hirigintza, Bulego Tekniko eta Tokiko Agenda XXI Arloan

gauzatutako prozesuetan emakumeek parte hartzea.

E2 Programa.

Emakumezkoek udalerrian egindako ekarpena

balioestea.

C1 Programa. Hirigintza- plangintza eta etxebizitzaren, espazio publikoen eta

garraiobideen diseinua aldatzea uztartze

erantzunkidea errazteko.

V1 Programa.

Arrigorriagako

emakumezkoen segurtasuna eta segurtasun-sentsazioa hobetzea.

(21)

21 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

3. ESPARRUA.

KULTURA, KIROLA, GAZTERIA ETA

JAIAK.

G1 Programa.

E1 Programa. Arrigorriagako emakumeak kulturaren, kirolen eta jaien alorrean gehiago sartzea eta geratzea, eta beren erabakitzeko aukerak areagotzea.

E2 Programa. Emakumeek Arrigorriagan egindako ekarpenak balioestea eta integratzea.

C1 Programa. Zaintza eta kontziliazio erantzunkidearen balioak sustatzea.

V1 Programa.

Arrigorriagako kirol- jardueretan, kulturan eta jaietan, emakumearenganako jokabide ez-bortitzen

ereduen garapena sustatzea.

(22)

22 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

4. ESPARRUA.

HEZKUNTZA

G1 Programa.

E1 Programa. Arrigorriagako ikastetxeetan hezkidetza sustatzea.

E2 Programa. Balioen aldaketa sustatzea, pertsonei sexuaren arabera esleitutako genero-estereotipoak eta rolak ezabatuz.

C1 Programa. Zaintzaren etika eta erantzunkidetasuna sustatzea.

V1 Programa.

Berdintasunean eta gatazkak hitzez ebaztean oinarritutako erlazio-eredu bat sustatzea.

V2 Programa.

Ikastetxeetako neskei eta mutilei nahiz beren amei eragin diezaieketen indarkeriari aurre egiteko, langileen gaikuntza.

(23)

23 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

5. ESPARRUA.

ENPLEGUA ETA EKONOMIA SUSTAPENA

G1 Programa.

G3 Programa. Komunikazioa sistematikoki era inklusiboan erabiltzea.

E1 Programa. Emakumeen laneratzea, lan-baldintzak eta mailaz igotzeko aukerak hobetzea, taldeen eta egoeren aniztasuna kontuan hartuta.

C1 Programa.

Erantzunkidetasunaren inguruan, Arrigorriagako biztanleen jarrerak eta gizarte-balioak aldatzea, emakumeak aukera-

berdintasunean laneratu ahal izateko.

C2 Programa. Inguruko enpresekin lan egitea, uztartze erantzunkidea sendotuko duten enpresa- kultura eta -jardunbidea erdiesteko.

V1 Programa. Laneko jazarpen sexista eta sexuagatiko jazarpena prebenitzea.

(24)

24 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

6. ESPARRUA.

GIZARTE- ZERBITZUAK

G1 Programa.

E1 Programa. Baztertuak izateko arriskuan dauden Arrigorriagako emakume- kolektiboen baldintzak eta maila hobetzea.

C1 Programa. Laguntzak emateko eta kontzientzia sortzeko udal-baliabideak martxan jarriz, kontziliazioa eta erantzunkidetasuna sustatzea.

V1 Programa.

Emakumeenganako

indarkeriaren biktima direnak era koordinatu eta

eraginkorrean artatzea.

(25)

25 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

7. ESPARRUA.

HERRITARREN SEGURTASUN

A ETA HERRIZAINGO

A

G1 Programa.

Berdintasunerako plangintza, esku-hartzea eta ebaluazioa areagotzea eta hobetzea.

V1 Programa.

Emakumeenganako

indarkeriaren biktima direnak era koordinatu eta

eraginkorrean artatzea.

(26)

26 1. ARDATZA.

DESAGERRARAZTEA

8. ESPARRUA.

EUSKARA

G1 Programa.

E2 Programa. Emakumeek euskararen trasmisioan egindako ekarpenak balioestea eta integratzea.

C1 Programa. Zaintza eta kontziliazio erantzunkidearen balioak sustatzea.

1. ARDATZA. 2. ARDATZA. BALIO- 3. ARDATZA. GIZARTE- 4. ARDATZA. EMAKUMEEN

(27)

27 GOBERNANTZA HOBETZEA ALDAKETA ETA

AHALDUNTZEA ANTOLAKUNTZA

ERANTZUNKIDEA AURKAKO INDARKERIA DESAGERRARAZTEA

9. ESPARRUA.

EUSKALTEGIA

G1 Programa.

E2 Programa. Balioen aldaketa sustatzea, pertsonei sexuaren arabera esleitutako genero-estereotipoak eta rolak ezabatuz.

1. ARDATZA.

GOBERNANTZA HOBETZEA

2. ARDATZA. BALIO- ALDAKETA ETA

3. ARDATZA. GIZARTE- ANTOLAKUNTZA

(28)

28 AHALDUNTZEA ERANTZUNKIDEA DESAGERRARAZTEA

10.

ESPARRUA.

IDAZKARITZA ETA GIZA- BALIABIDEAK

G1 Programa.

E1 Programa. EUDELek, Emakundek eta Eusko Jaurlaritzaren Genero- indarkeriaren Biktimei Laguntzeko Zuzendaritzak EAE osorako planifikatutako irizpide komunak kontuan hartuz, berdintasunerako esparru-ordenantza idaztea.

E2 Programa. Udalak sustatutako hautapen- prozesuetako gai-

zerrendetan, berdintasunari buruzko edukiak txertatzea.

E3 Programa. Kontratuetan eta diru-laguntzetan

berdintasun-klausulak txertatzea.

C1 Programa. Udaleko langileen artean bizitza pertsonala, familia eta lana uztartzeko neurri

erantzunkideak hein handiagoan sustatzea.

V1 Programa. Udala sexu- jazarpen eta sexuan oinarritutako jazarpenik gabeko gunea dela bermatzea.

(29)

29

ARLO BAKOITZEKO PROGRAMAK, HELBURUAK ETA EKINTZAK

1. ESPARRUA. NEURRI OROKORRAK

G1 Programa. Udalean berdintasunerako koordinazio-egitura bat egotea (Berdintasunerako Sailarteko Batzordea)

G1.1 helburua: Genero-berdintasuna ezartzeko prozesua zuzenduko duen barne- lantalde egonkor bat egotea eta lantalde horri bere jarduera burutzeko nahikoa denbora ematea.

G2 Programa. Beren eguneroko jardueretan generoa era egokian txerta dezaten, udal-langileei generoari buruzko informazioa eta aholkularitza ematea.

G2.1 helburua: Generoari buruzko edukiak birziklatu eta eguneratzeko, informazio eta aholkularitza-jarduera aurreratuak diseinatzea eta abiaraztea.

G2.2 helburua: Generoari buruzko prestakuntza Udalaren urteko prestakuntza- planean txertatzea.

G3.1 helburua: Udaleko arlo guztietan hizkera inklusiboa erabiltzen dela bermatzea.

G3.2 helburua: Udal-webgunean eta gainerako komunikabideetan, komunikazio inklusiboa bermatzen jarraitzea (hizkuntza, irudiak, edukiak).

G4 Programa. Udal-araudian berdintasun-printzipioa ezartzea (ordenantzak, etab.).

G4.1 helburua: Udaletik irtendako ordenantzek, arauek eta abarrek genero- inpaktuari buruzko aurretiazko ebaluazioa dutela bermatzea.

G5.1 helburua: Genero-ikuspegia aurrekontuetan txertatzeko lan egitea.

G6.1 helburua: Sektorekako eta zeharkako planen diseinuan eta inplementazioan, Berdintasun Arloak parte hartzen duela bermatzea.

(30)

30 G7 Programa. Kontsultarako eta parte hartzeko organoetan genero- ikuspegia sartzea.

G7.1 helburua: Kontsultarako eta parte-hartzerako Udaleko organo guztietan genero-ikuspegia txertatzea.

G8 Programa. Udalak EAEko berdintasun-sare nagusietan parte hartzea.

G8.1 helburua: EAEko berdintasun-sare guztietan parte hartzen jarraitzea.

(31)

31

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G1 Programa. Udalean berdintasunerako koordinazio-egitura bat egotea (Berdintasunerako Sailarteko Batzordea)

Helburua Tresna Ekintza-enuntziatua Arduradunak

G1.1 helburua.

Genero- berdintasuna ezartzeko prozesua zuzenduko duen barne-lantalde egonkor bat egotea eta lantalde horri bere jarduera burutzeko nahikoa denbora ematea.

Sen.  Berdintasunerako lantaldearen parte izan beharko liratekeen pertsona desberdinak identifikatzea.

 Barne-lantaldeari urteko lan-egitasmoak ematea.

 Aipatu lantaldearen jarduerarako nahikoa izango den denbora ematea.

Udala

Kronograma 2016-2019

(32)

32

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G2 Programa. Beren eguneroko jardueretan generoa era egokian txerta dezaten, udal-langileei generoari buruzko informazioa eta aholkularitza ematea.

Helburua Tresna Ekintza-enuntziatua Arduradunak

G2.1 helburua.

Generoari

buruzko edukiak birziklatu eta eguneratzeko,

informazio- eta aholkularitza-

jarduera aurreratuak

diseinatzea eta abiaraztea.

Ik.

Prestakuntza

 Lanpostu ezberdinen arabera, generoaren inguruan gaitzeko beharrizanak identifikatzea.

 Detektatutako beharrizanen arabera, irakatsi beharreko gaiak zehaztea.

 Metodologia parte-hartzailean eta kasu praktikoetan oinarritutako gaikuntza-plan bat diseinatzea, eguneroko lanean aplikatzeko.

 Erakunde horietako langileek kudeatutako programa eta zerbitzuetan, genero-ikuspegia ezartzeko gaikuntza-plana jendarteratzea.

 Gaikuntza-jarduerak ebaluatzea, haien balioa, burutu beharreko lanari aplikagarriak zaizkion, iraupena eta edukiak kontuan hartuz.

Berdintasun Arloa

G2.2 helburua.

Generoari buruzko prestakuntza Udalaren urteko prestakuntza- planean txertatzea.

Arauak  Udalaren gaikuntza-planetan generoari buruzko prestakuntza eta Udalaren barne-prestakuntzarako plana birziklatzeko prestakuntza-jarduerak txertatzea.

Berdintasun Arloa

(33)

33

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G3 Programa. Komunikazioa sistematikoki era inklusiboan erabiltzea.

Helburua Tresna Ekintza-enuntziatua Arduraduna

G3.1 helburua.

Udaleko arlo guztietan

hizkera era inklusiboan

erabiltzen dela bermatzea.

Arauak  Udalak argitaratutako materialetan, webgunekoetan barne, hizkera, irudi eta eduki inklusiboen aplikazioa sistematizatzeko komunikazio ez-sexistaren gida bat egitea.

Berdintasun Arloa

Kronograma 2016

(34)

34

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G4 Programa. Berdintasun-printzipioaren ezarpena udal-araudian (ordenantzak, etab.).

G4.1 helburua.

Udaletik irtendako ordenantzek,

arauek eta abarrek genero- inpaktuari buruzko aurretiazko ebaluazioa dutela bermatzea.

Ik.

Araua  Aurretiazko diagnostikoak eginez, diseinatutako ordenantzek edo arauek udalerriko emakume eta gizon guztien beharrizanak era berean betetzen ote dituzten aztertzea.

 Desberdintasunak desagerrarazteko eta genero-inpaktuari buruzko ebaluaketen bidez berdintasuna sustatzeko, ordenantzan edo arauan proiektatutako jarduerek eragin on ala txarrak izango dituzten aztertzea.

Arlo guztiak

(35)

35

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G5 Programa. Aurrekontuetan genero-ikuspegia aplikatzea.

G5.1 helburua.

Genero- ikuspegia aurrekontuetan txertatzeko lan egitea.

Araua  Udaleko Berdintasun Arloari berdintasunerako aurrekontu zehatz bat ematen jarraitzea.

 Aurrekontuak berdintasunean duen eragina aurretiaz balioestea.

 Berdintasuna sustatzeko, udal-arlo guztietatik berariazko kontusailak bideratzeko aukera balioestea.

Berdintasun Arloa Arlo guztiak

(36)

36

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G6 Programa. Genero-ikuspegia sektorekako planetan txertatzea.

G6.1 helburua.

Sektorekako eta zeharkako planen diseinuan eta inplementazioan, Berdintasun

Arloak parte hartzen duela bermatzea.

Ik.  Udalak burututako sektore-plan guztietan, Berdintasun Arloaren laguntza izatea.

 Beren diseinu-, ebaluazio- eta kudeaketa-prozesuetan generoa kontuan hartzen duten sektorekako eta zeharkako planen kopurua handitzea.

Berdintasun Arloa Arlo guztiak

(37)

37

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G7 Programa. Kontsultarako eta parte-hartzeko organoetan genero-ikuspegia sartzea.

G7.1 helburua.

Kontsultarako eta parte- hartzeko

Udaleko organo guztietan

genero- ikuspegia sartzea.

Sen.  Herritarren parte-hartzean oinarritutako berdintasunerako Elkarte Batzorde bat sortzea.

 Udaleko herritarren parte-hartzean oinarritutako batzorde guztietan berdintasuna sustatzea.

Berdintasun Arloa

Kronograma 2016

(38)

38

1. ESPARRUA.

UDALEAN GENERO-IKUSPEGIA ZEHARKAKO BILAKATZEKO NEURRI OROKORRAK G8 Programa. Udalak EAEko berdintasun-sareetan parte hartzea

G8.1 helburua.

EAEko

berdintasun-sare guztietan parte hartzen

jarraitzea.

Sen.  Berdintasunaren aldeko eta indarkeriaren aurkako EUDELen

«BERDINSAREA» udalerri-sarean parte hartzen jarraitzea. Berdintasun Arloa

Kronograma 2016-2019

(39)

Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plana

Ado2 39

ADIERAZLEAK

G1 Programa. Udalean berdintasunerako koordinazio-egitura bat egotea (Berdintasunerako Sailarteko Batzordea).



Batzordea osatzen duten pertsonen kopurua eta ordezkatzen dituzten arloak.



Egindako urteko lan-egitasmoa.



Bilera kopurua, landutako gaiak, emandako orduak, etab.

G2 Programa. Beren eguneroko jardueretan generoa era egokian txerta dezaten, udal-langileei generoari buruzko informazioa eta aholkularitza ematea.



Emakumeen eta gizonen berdintasunari buruzko informazioa eta aholkularitza emateko Udalean egindako ekintza kopurua.



Aholkularitzan parte hartzen duten udal-langileak.



Lanpostu ezberdinen arabera, generoaren inguruko aholkularitzaren beharrizanak identifikatzea.



Sexuaren araberako gaikuntza-ekintzen ebaluazioaren emaitzak.



Generoari buruzko prestakuntza zehatza barne hartzen duten Udalaren gaikuntza-planak eta birziklatzeko prestakuntza-ekintza aurreratuak.



Komunikazio ez-sexistarako gida eginda.

G4 Programa. Udal-araudian berdintasun-printzipioa ezartzea (ordenantzak, etab.).



Diseinatutako ordenantza, arau eta abarren artean, generoari buruzko aurretiazko diagnostikoa izan dutenen ehunekoa.



Diseinatutako ordenantza, arau eta abarren artean, genero-inpaktuari buruzko aurretiazko txostena izan dutenen ehunekoa.



Berdintasun Arloko aurrekontuaren bilakaera.



Berdintasunaren alorreko aurrerapenetan, aurrekontuak duen garrantziaren balioespenaren emaitzak.

(40)

Arrigorriagako Emakumeen eta Gizonen Berdintasunerako III. Plana

Ado2 40



Beste udal-arlo batzuetan, berdintasunaren alorrera bideratutako aurrekontuen bilakaera.



Udalak sustatutako sektore-planen artean, Berdintasun Arloaren laguntza izan dutenen ehunekoa, eta beste urte batzuekin alderatuz izandako bilakaera.



Udalak sustatu dituen sektore-planen artean, genero-ikuspegia barne hartu dutenen ehunekoa, eta beste urte batzuekin alderatuz izandako bilakaera.

G7 Programa. Kontsultarako eta parte-hartzeko organoetan genero- ikuspegia sartzea.



Berdintasunaren alorrean lan egiteko eta herritarren parte-hartzean oinarritutako Elkarte Batzordea, haren parte diren pertsonak, eta batzordearen jarduera.



Herritarren parte-hartzean oinarritutako udal-batzorde guztietan berdintasuna sustatzeko martxan jarritako ekintza kopurua.



Ekintza horietan parte hartzen duten partaidetza-batzordeak.

G8 Programa. Udalak EAEko berdintasun-sareetan parte hartzea.



EUDELek deitutako «BERDINSAREA» udalerri-sarearen batzarraldi guztietatik, zenbatera bertaratu den Udala.

2. ESPARRUA. HIRIGINTZA, BULEGO TEKNIKOA ETA TOKIKO AGENDA XXI.

Gobernantza hobetzeko neurriak

G1 Programa. Berdintasunerako plangintza, esku-hartzea eta ebaluazioa.

G1.1 helburua. Berdintasuna arloko jardueretan txertatzea, generoari buruzko aurretiazko diagnostikoak eta genero-inpaktuaren ebaluazioak sistematikoki eginez.

G2 Programa. Genero-ikuspegia arloan egindako estatistika eta azterlanetan txertatzea.

G2.1 helburua. Arloan egindako datu-base guztietan, sexuaren aldagaia jasotzea.

G2.2 helburua. Informazioa jasotzeko erabiltzen diren aldagai guztiak sexuaren aldagaiarekin gurutzatzea.