H i a t v s T a c o b i C a s s a n i
iicrfus pacis fosdcia, toties incer Hiípanos, Auftmcos,’
Buiguncios, & Belgas (blenniter i¿la : fed rei indignitas, patiiaeque debitum laxauit ñylum,& huius capitis dilTer- tationem á me extorfic. De Belgicis itaque prouincijs quas vno capite petñringic Caííanus
Uz.c.j.quae tot íae- culis ha;reditaria: quaedam , etiam á tempore íupra Ca
roli Magni aeuum continuo deícendentium íerie non interrupta , titiilifve nulli canillo obnoxijs poílídentur, pauca dicam. numerantur illae hodie, nomine inferioris Germaniae , íeptemdecim. quas optimo iure Philip
pus IV. Hifpaniarum Rex pollidet. Franci extcrique Flandriae nomine illas fere vulgo comprehendunt, prae
ter Germanos,qui Belgas omnes inferiores Germanos yocant.
§. Brahantiam
Antiquitus Coronae Francicae membrum fuilTe ait Caflanus. Matellionem primum fub Theodorico fiiill®
Vtilonem , Hasbanium fub Theodeberto. fed de his Principibus videbimus
infra Alarchionat. S.Imperij-Verum qui porro Dynaftae primi in Brabantia fuerint, poft pulfos Romanos vetuftans tenebris obfcuratum eft.
ex Francorum primoribus fuiife , qui veteres ilios Plp‘?
nos (nam ab his annales inchoant, qui ex certis monu
mentis aut argumentis idipti funt ) aliofque dederint Maiores palatij, qui Francos lexerint antequam Rcg®*
ipii eifenc, non eft dubitandum. Pipinorum. autem an
tiquum patrimonium fuiife Brabantiam exiftimem, ei partitione maiorum potius quadam agraria,cum Franci in aliena venirent, & Duces adhuc potius quam Reg®*
haberent,quam conceftionc aliqua feudali, quam inten
dit Caifanus, mondum tunc apud Francos Aris viitata, minus lege aliqua appenagiali, quae multis demiini poft Aeculis á Capetijs inuentaeft
,& ex
q u atandem Caifa- tius argumentando infert per Caroli Audacis mortem tton cxtante prole maicula Brabanriae reerelfum ad Co
ronam*
O b s t r v c t v s.' * 7
tonam. fed quidquid eius rei fit Brabantia Iure oprimo ac fummo poíTeíIa fuit poftquam Carolus MagnuS Francorum regnum adeptus eft: , ac illud omne inter li
beros diuiíicfummo vbique iure imperaturos, vt dixi
mus fupra c. 7. (fi 8. maiiíicque penes illius pofteros in hodiernum vfque diem perpetuo iudicio familiae erciC cundx pocius , quam aliqua noui beneficij lege feudalí.
penes Reges autem atque Imperatores Brabantise princi
patus maníic vfque ad Lotharium III. Regem Franco
rum annum Domini 978. quo illius frater Carolus (nam Ludouicus filius puer o b i j t )' cui regnum Franciac debebatur, & quod Franci illi deferre dehderarimt; vt exSigeberto, Nangio, & Odoranno refert in Annalibus Brabantioe Haracus ad eundem anuum , fraude Flugonis Capeti fuit exclufus. D e principatu Brabancix egi,quo fc Ducatus Lotharingiae extendebat, fed is poft mortem
Othonis fiUj Caroli primi Lothatingorum Ducis varié conceftlis, varié armis & iure petitus, vt breuiter ex Mi- txo in Stemmat.c.io.ii. videri poteft, &Prologo- minis Harati in Annal. vbi ex capite Gerbergat filix Ca
roli Lotharingix ius & fucceftio Lotharingix ad Bra
bantes pertinet. Sed quod illa Lamberto nupfent tertio Comiti Louanienii, cuius pater Anfridus á Sigeberto ad annum 997. Gomes Bratuipanti um nuncupatur , Sc Comitatum Huyenfem Ecclefix Leodic. dediiie dici
tur; hunc Lambertum ex familia etiam Caroli Magni &
Pipinorum fuifle oporteat,aut fane Brabantiam feu C o mitatum Louanienfem per Lambertum in Gerbergx tantum & fuam pofteritatem veniiTe. Fliatus lane eft magnus, nifi inquam ex Caroli Magni gente Lambertum dicamus hxreditarium agri domimvm non gubernato
rem ab Imperatore conftitutum , quales Ixpe Comites apud Sigebertum & alios dicuntur, vt Mirxus notat in
^temmatihui. cap.zu quimancipijs, clientibus, homini
bus proprijs imperabant, vt Abr abam 14. trecen
tis veroacuiis , qiiibuicum conflixit cum Regibus,
&
(
■i I
_ '■ H i a t v s Ia c o b i C a s s a n i
& capt.uum nepotem Loth reduxit.
Sed& quod
¿¿CIotharingiam attinet, feu Lothari|
tegnum intcr Ludouicum & Carolum Caluum diuifum vtraque pars nomen retinuit Mofellana &Ripuaria, ex
inde habuit Duces,qui ex ianguine ius hab uerint, &alips qui exparte alia ticufura, vt magiftratum impollcum, geíTerint, yt vndique, at iatis confuse, leguntunquos in- uicem luciqius diftinxit
i » Stemmat. Rrinc.Belg.Mirxus
©•II. 12.15. &
in Chronico Belgicxin Indic. Rer. feriem
<ledit Ducum beneficiariorum vniueriaeLotharingix;be- neficiariorum Mofellanx, hxredi tari orum Mofellanxi beneficiariorum Ripuarix feu inferioris: Comituinque iuxta Lquanienfium , hxreditariorumque Ducum Lo
tharingix inferioris ac Brabantix, Duces qui titulum ofRcij geiierint ab Imperatore femper funtftatuti,adeo y^t ynus Otho I. Jmp. quinquies Ducatum conculiifc icribatur:fere ad modum quo feuda primum defereban
tur, primo vt quando Domini
vellent,inquit, §.
f i quii*n vjib.feud.L x.t.i.pojfent auferre rem in feudum d fe da
tam, poflea vero eo ventum esl,vt per annum tantum fr- enitatem haberent, deinde ftatutum est v t vfque ad vitant fidelis produceretur : f c progreffium esi v t ad filios pertine
ret.
qm hxreokates á Carolo Ochoneque filio deuolu- cxnomine, poiTederunt Brabanciam,diuerfimodelufta- ti lunt, ylque ad Godefridum Barbatum, qui barbam non politurum fe iurauerat donec hxteditatem maio- rum, non officia,recuperaiTer, Sed habemus, quod bic fetis eu, iplum CaiTaniun
p: 171.fatentem deicendent«
Caroli Magni ex Lothario Brabantiam ooiTediffe vfque
ad a n n u m 1 150. v t opus n o b is n o n fit l o n g a m ea (apa
re (hipucationem fum ere; re m itte m u s c a u ia m ad Anna- les t r a u c ilc i H a r x i : qui v tp o f t c x t e r o s , ita p r x exteris Icn p h t b en e, veram p r im o ru m B r a b a n r i x Principum íé- riem ex antiquis m o n u m e n t i s fTabiliuit,limites Braban
t i x feu Bratuf-pantij veteris defcripfít, n e c n o n pofterio-
ns
B r a b a n t i x , f e u L o t h a r i n g i ^ C ifm o f a n x f in e s ,q u in &^
vete-
s } s
1
'f
n
0
le
k.
s
veteris Lotharingite ex Aymoino qui fcripiit ante annos
■amplius 700. retulit, quibus etiam de rebus Miracus in Stemmmb. Princ.Belg.c.i. & feq q. iterum videri poteft,
& Molanus in L o u .^ Militia /at.Duc. Braban.
0
Nota Lotivvjj. Igitur Haraeus á Pipino I. de Landis dido , abo p p i d o vetereBrabantiae,Tedeolim Principum , profa-
piam Principum deducir, a niillo externo interruptam, nifi prole mafcula non exrante, paterna vcl aiiirahiE- rcditas in dotem aiteii Principi acceflerit. 'quod acci
dit primum cum Bcgga , Pepini I. fiha, Aniegifo nu
pta , fucceflit Grimoaldo fratri Hildeberto ante patris mortem in acie caelo, atque ita improle; iterum cum.
Gerberga filia Caroli quem diximus Lotharingiae Du
cis , Lamberto Longicollio Comiti Louanienfis fratri Raginerij Comitis Monteiifis nupta, fuccellic Otthoni filio Garoli fine liberis mortuo anno 1005, iniusLo- tharingiae. Denique curn loanna filia loannis III.
niipfit "Wenceflao fratri Imperatoris, quae anno 1355. loanni patri defundo fuccellit & poft illam Antonius Burgundus -, & huius ftirpe finita Philip
pus Bonus: omnes vt liberi Margaretae, filiae eiufdem loannis fororis didac loannae, materno omnes iure.por- ro Gerbergae, & Lamberto filius fuit Henricus I. cui filius Otchojbreui tantum tempore fuperuixit, cui fuc- ceffit Lambertus II. Lamberti I. & Gerbei^* filius, Lamberto fecundo filius Henricus II, huic filius Henri
cus III. huic Godefridus Barbatus frarer , huic Gode- fridus Il.filius,huic filius G o d e f r i d u s ÍII.in cunis didus, huic Henricus IV. filius, iterum Henricus V . filius,
qui obijtKalend. Februari) ann.Chrifti 1147. ft'-ricfcit- que in Abbatia Villarienfi , denique huic Henricus VI*
filius Henrici V. qui vxorem habuit Aleidem filiam Ducis Burgundiae,quae ei peperit Henricum, loannera,
& Godefridum filios , & filiam Mariam vxorem Philip
pi III. Regis Francorum : obijt pridie Kalend. Mar- anno i i 6 o , iepulcus Louanij apud Praedicatores,
O b s t r v c t v s . ' 89
f
90 H i A T v s T a c o b i C a s s a n i
ica iterum h xc omnia Harxus , Mirxus , in Stemmat, Frinc.Belg.c.i4.(fi ij. & alij, q u x & pluribus diplomati- bus probari pollent, vbi ergo nunc Henricus , quem ait CaiTanus ad annum iz jo . curaile fe á populo eligi pri
mum Ducem ? illubenter Franci profopiam CaroliMa- gni etfi fxmininam hic fuperefle fatentur, an ideofida h xc eleffio.? Id quidem verum eft Henricum I V.primum vfum fuifte titulo Ducis,- etfi iure fanguinis fucceirent,&
nomine IV , inter Principes fuerit, quin & Godcfrido Barbato proauo Comiti Louanienii Lotharingix na- ftrx titulus ab Imperatore reftitutus etiam foret, vt idetn Harxus latius in ierie & prxfatione Annal. cum hic Hcnricus prxefle ceperit anno ii85. mortuus iijj.fed is non peruenit ad annum iijo . filius autem Henrici V, obierit, vt diximus ii6 o . titulum paternum geflerlt, cu
ius filiam, (i inuafor Ducatus fu iifet, Rex Francixref- puiffet habere vxorem. N o n diiliinili errore ab Hemici
* pofteris defultat CaiTanus ad loannem Comitem Ni- uernenfem fecundo-genitum'domus Burgundicx. cui Brabantia competierit, Limburgum & Locricium vtpn- mogenito, eiufque ceifionem fadlam, v t commentatur,
Comiti Chatolefij, ideoqueinfert extirnftafamiliamal- cula Burgundica feudum hoc reuerfum ad Coronara, fed quomodo feudum , quod mox dixerat Henricum elediionc populi obtinuiiTe ? Rei ergo veritas hxc Henricus ille VI. Henrici V. filius ex Aleide filia Ducis Biirgundix Henricum habuit, qui feptimus & prxroga- liua xtatis eius nominis Princeps fuiflet, niii proceres tonderi illum in Affligimieniimonafterio,vtminusRe’' oublicx capacem,voluiflent; habuit ergo Henricus V' ucceflorem alterum filium Joannem I. hic loannem I;
eciam filium , hic Joannem III. etiam filium , ax n'*' filiam Joannam, quani diximus Wencefiao niipta®>^
qua cum liberos non fufcitaiTet , grandxaa ia® ' * y.Maij 1404. Ducatum ceilit Antonio Burgundo, P®' nepoti fuc) ex Margarcta Maleana, fiha fororis. fuae
. ■ ^ ' «Tareti
a
<1 n 11 d b h tl V'
-arctx Brahaiitix , quem loanna pridem adoprauerar, fccundogenitum quippe loannes Burgundus ea le geia adoDtionem inaugurationcmque confenferat , vc íi quando liberi eius deficerent, ius íiicceílionis ad loan- nis pofteros rediret; adeoqac Antonio loannes IV, fi
lius, & huic improli Philippus I. frater fuccellit j' cui iti
dem fine liberis mortuo, nec extantibus alijs Antonij li
bens, fucceffit Philippus II. Bonus didus,Joannis filius, huic autem Carolus Aiidax: quo ad Nancxum cxíb,ex- tinda eft familia mafcula Burgundica. H x c efthiftorix vcritas,vt ídem Harxus, M irxus, Bochius , de Belgij principatu, D iu x u s , Barlandus , & q u i res Brabanticas
fcripíerunt, latius enarrant.
Infert autem Caflanus, vt diximus,feudum hoc defc- d u maris reucríum ad Coronam, paucis in verbis multi funt errores: primus, dum feudum vocat Brabantiam, cum vt mox diximus patrimonium fuerit iam ante quam feudi vfus apud Francos , obtinuiflént, cum Pipini eo- rumve pofteri ante adeptum regmim illam pofliderent, multom.agis cum iure optimo maximo haberetur, &
inter liberos fummo primum iurediuideretur, & licet poftmodum poft mortem Othonis II. Ducis Lotharin
gix , in eoque extindam lineam malculam Lotharij III,
& inuafiones Imperatorias Galücaíque, hxreditatis,fa- milixque poft plures diuifiones , minutiores fuerunt Principes, Imperijque Germanici' maieftatem comiter coluetunt, non id tamen primxuam perfonis rebufque aufert libertatem, I.7, D. de capt. a u t feudalem feruitii- tem induit,nifi diferté in ftipularionem deducatur: q u o i mihi fadum fuifle non fatis conftat. etfi in diplomate Wenceflaijde quo mox, aliquid fimile legatur, led illud veterem naturam non debuit mutare, & proptereá in- ueftitura á Carolo V. Imperatore fada Philippofiho ali s claufulis eft munira. de qua egimuiin Iur. Bont.nott.
annaljit.de relig.dom.
Enimuero feudorum fimilitudinem qu am ^ m hetero- clitaitt
O b s t r v c t v s . 91
1' ^I •
I ®l i I I
9z H i a t v s I a c o b i C a s s a n i
cUtani iam tum apudiFrancos , Germ anofquc, ac olinj a Romanos fuifle non abnuo , tum in agris limitaneis 1 allignandis,2’i tetigi fupra c.6. tum-vt imbecilliores non priuati tantum , fed & ciuitates daient fe in.patrocinium potentiorum, fenatoium.aliorumve. quod natum exeo credi poteft, quodLothariusImp.Ludouicus & Carolus Reges ad Manhiam. conuenientes «».847. quxdam con- iunólim-capita Anxerunt, quxdam feparatim,qux tradit Mirxus in Cod.donat, piar.c. 15.illa vocant capitula,hac adnunciationes: iurcr Adnunt. Catol.articulus fecundus eft, volumus- etiam v t vnujqutsque liber homo in noftn regno jeniorem,qualem voluerttfn nobis, ^ inn oílrú f delibus accipiat, hinc quidni liceat dicere vfum loquendi inualuifle circa ilia fxcula, vt fenioris nomine Dominus inteiligerctur? vt diximus ¿«/«/.l.i.c.38. &icaloquitui Ingelramus de Carolo Rege in padionc Aquiigranenli _
«».870. inita curn Ludouico Germanix Rege apud Mi*
rxum in Cod.donat. piar, 0,19. cum & addacfequens ar
ticulus nec licere hunc mutare,nifi caufa iuña, aut ab dii recipi nifi ex caufa olimiconfueta, & at 4 , volumus, inquiti v t cuiujcumque nofirorum homo , in cuiufcumque
fit, cum feniore fuo in hosiem , vel alijs fuis vtilitatihfii pergat, nifi talis regni inuafio quam Lantvveer d:cui'.t (quod abfit)acciderit, vt omnis populus illius regni ad c0 repellendam communiter pergat, quamobrem etiam i®.
legibus Brabantix «».1 jti,cautum eft, ne quis, abA®!’ * huiufinodi expeditione, fine licentia ipfias Ducis.
. Secundus Calfani error eft,quod mafculam dumtaxat iucceflionem in Brabantia fupponat locum haberetcui®
iam docuerimus co’ntrarium in Besga, in Gerberga,>®
loanna, & liberis Margaretae fororis l o a n n a e , repecitoiti Antonio Burgmido deinde in Pnilippo Bono
ninae f icceilionis iiire^
. T e r t i u s e r r o r efl:, .q u o d in te n d a t CaiTanus reuerf^i^
Brabantiam ad Coro nani Franciae : quippe ii fcuci^^
mafculum fo r e t, fiuicaque priorum Ducum liaea,
fU
111
:o lis
.1-
it ec
LIS
r
6
fi.
idi us
ut
LT-
ad Franciam rcdijíTet, fed ad Imperium.* qno pridem re
is lata eft Lotharingia, &vt vul c ipfe CaiTanus Li.c.3.^.68.
)ii iam ab ipfo Carolo Ludouici traniiiiarini filio , quem propterea dicit á fucceíTione Galliar exclufum ^ & p.69.
,ait in illud vique xemp-iis nomine Regio polfeiTam fuifte, vtique vt priores partitiones fummo iure , non feudali.
v t mox diximus hoc quare vt abundans cautela non iiocct, & f^pefcrupulisfacit fatis.prarfertim in domina
tibus , ad quos vindicandos obícura frequenter iura pe
tuntur c longinquo i Wence-ilaus Imperator an» 140^.
diplomate antenuptiali Antonij Brabantioe Ducis &
Eliiabetha? Wenceflai neptis, relato a Mir&oin Cod, nat»Belg,c,iii, declarauimusy inc^miy ^ declaramus ip
fum Antonium pr adiitum rtieybeneyifi iufíe ad dominium ducatus Brabantia legitima fucceffione deueniffe, ¿0 ipfo ](i ducatu cum fuis pertinentijs licite (fi bono titulo gaudere debere y ^infuper in quantum opus eil aut fu e r it, omne ifss quod nobis tamquam Romanorum Regi, aut alias in ducatu Brabantia per modum deuolutionisj ftu alio quo
cumque modo competit , feu competere potesi , plenarie tranilulimus transferimtss, ad eundemque modum
cum Philippus Bonus Antonio fucceiliilet, repetito iure - ex linea feminina Fredericus eide?n ceffitomr ni iure quod Jmperij nc?nine in Brabantiam y Zelandiatny IFprifiam pr atendere pojfet :ild. Kar¿eiis* ad eundem annum tn AnnaL
Enor etiam, quartas illationi CaiTani eft incluiiis, . quippe íí fa^miniiiarfiicce/íioni non eftet locus, non eft cxtinfta liiTca maiiula antiquorum cx Raginerijs Mon
ten ibus Ducum Brabantia? , qui imperarunt anteBur- gun os , fcd exreóla etiam ftirpe mafcula defceiidiinC
^ntgrauij Haííia!. Mirans in Stemmate Ra<nnerorum (fi Stemmat.Belg.c.ij.
il etiam quintus aduerííis hodiernum Bra- antia? lu^s, & quod vetufliíTimum eft, committitur,nam aru elt quod Brabautini Principes nunc ab Imperio
ie
O b s t r v c t v s, ' ^
jf) 'ítí
nt
0
in ab
(at iin
lin
i
aiii uin lon 4
!>i II
IT'I
" i
1:1II
I ' l
J >' I'.;; í
ii‘ >
:LI’
¡Í‘ ! l'i 1
94 H i a t v s I a c o b i C a s s a n í
fe cxcmptos habenc, vt apud Diuxum rer.Brabant, ],í, c-i, Nicolaus Clericus : cuius teutónicos veiíiis ita red
dit latiné i ,
Alterim Domini non vlla lege tenetur,
Fraterquam fu'mmi, qui nunc largitur, vt olim, Omnia,&LC.
ícfané quod ad veterem rationem attinet, certum e(
Lotharium fummo iure poíl'ediíTe fuam portionem; qus db illo Lotharingia poftmodum dicla eft; illam á Liido- uico & Caluo diuifam fuam quemque partem etiam fummo iure polTcdiiTe: indiuifam á Burgundia incepiíTe, cxtenfám vfque ad mare Frifonum in latitudine Schalda
& Rheno clauiam quodinfra vlterius tangemus.§,il4fcé- linia. Diuifionem refert Mirxus in Codice f i inChron.
Belg.ad an.S70.'
Itaque patet cx his quam fallatur aut fallat CaíTanus, qui in Brabantiam aliquid iuris Francici prxfumit vin
dicare. Et quoniam adiungit ceilioni loannis Niuer- ncnfisLimburgum, atquc his á pluribus fxculis titulus coniundus eft Brabantico,videtur illum in fequelamia.
Galliam velle trahere, non minori etiam errore,
§. Lmburgum
Siquidem aprimordijs Imperij, cum Aquifgrani pa*.
latio Caroli Magni, Limburgi olim metropoli, adhxiii Imperio , vt Carolus Magnus olim ftatuerat vt Aquif*
grani eflet fedes regni trans Alpes caput omnium Ciui*i .latum & prouinciarum Gallix, Sermonem habet Miratu
in Cod.donat.piar, c.n . fed vtique ante diuifiones pei -liberos Caroli fadas, & fuos quidem,olim D u c e s Co*
mitefque habuit, de quibus Bochius in Belgij principat*
poft Lotharingix &: Brabantix Ducatum , f i Miram to Stemrnat.Belg.c 16. vfque ad Henricum l l l . an.
iine liberis defundum , cuius proximus heres atqu<
conianguineus erat Adolphus Montcniis C o m e s , qi«
viribus Rainaldo G,cldri« C om iti im par, qui foceri di*
... * tioDCia
.1.
d.
tionem quaíí dotis nomine,tametri Gcrmengardis Hen
r i c i filARainotdi vxor fíne hberis eniortua eiiet, iiiua-
dere moliebatur, loann: I. Duci Brabantix, accepta in- fiani fumma, ius omne ceilit: hinc orto bello, viótop loannes captiuum habuit Geldrura , qui loanni ius iti
dem omneceilit. v t optime Har&tis in^Arm. in loanne I, ad annum 1184. loannes porro exinde vfus elt hiice ti
tulis, loannes D u x Lotharingm,BrabantÍA, (fi Limburgi, Marchio Imperij , üucatum que in porteris coniunxir, fxm ininxxque ac mafculinx fuccellionis patientem, vtpote hadlenus ab anno 1188. non diuifum a Braban
tia, Duces olim ab Imperatore eam regionem benefi- ' cio fortiti, & non fatis maieftatem, colentes non femel titulo, ditioneque exuri, reftitutiqiie fuerunt, qua de rc Bochius v b í’fupra. Caflano’ Atis fíe,extra Francix limi
tes indubitatos etiam hahcditionem confíft ere,nihil in ca Francici Iuris efle.
§. Luxemhurgum
Caflanus Aurclianenfibus vendicat, quia emptum, quidem prompta pecunia á Ludouico A urelia- nenfi fratre Caroli VI. fed non addit quo venditore?
neque enim cuiufiiis venditio iufficit, fed illa veri do
mini, atque traditio requiritur, fubdit & Francifco I.
Márcanos Dominos ius omne fuum celTlfle , nec dicit quale nam iilud .?& inferius Carolum Vindomienfem anteceflo'rem Ludouici XIII. vxorem habuifle Mariam Luxcmburgenfem hxredem huius ducatus ; nec addit, quando ci deuolutum, qua linea, quoto gradu ab viti- nio bxrede diftantcm ? Stemma Ducum videre licet apudAlbicium in Princip. Chrijl.Stemmat. Miraum in Elhron.Belg.adan.96].(fi I Í I 4 , 0 in Stemmat.Belg.c.iy, Rit CaiTanus Ducatus Luxemburgenfis pofleilionem abnifle Ludouicum Aurelianenfem , donec á Joanne
urgundo vita & Ducatu ipoliatus fíe. de cauA cxdis di- i*nius fin, d e c x t e i o , vtrumquc falfum eft.
w m
O b s t r v c t v s. 95
■!lr
ilii I
'.'il
lll.
• (•
%
nam Ducatus poifellio apud Luxemburgios mánfit, &
meteos in familia Regum Bohemix vique ad Wencef-
; aum & Sigifmundum iilios Caroli I V . Jmperatons, donec ftirpe Bohémica fexus mafculi definenie , Wen- ceflaus Elilabethxnepti ex fratre JoanneDuce Gorli- cenfianno 1409. Antonio Burgundo Brabantix Duci' nubenti Luxemburgum in dotem dedit, iimpliciter qui
dem, fi exeo matrimonio liberinafcerentiuv fin minus,^ l in antichrefim magnarum lummarum,cum certis paólis .
redimendi ab, Antonio ; Elifabetha autem fuperftite fo
luto matrimonio vfufruituaria manente. contradum donationemque antenuptialem verbotenus refert Mi
rxus indonat. B elg.c.ni. vbi prxfatur Wenceilaus fe eandem facere ad petitionem Caroli D ei gratia Franco
rum Regii, (fi aliorum Hluñrium domm Francia Princi
pum auuncuhrum (fi patruorum eiufdem Domini Caroli, nec non ob fingularem fa u orem , quem ad perfonam illu- ilris Antonij Ducis Brabantia confanguinsi fu i habert dignofcitur. Porro foluto hoc matrimonio, nec prole extante, Elilabetha grandxua ius omne vendidit cellicuc, Philippo B o n o , qui Antonio fratrueli in Brabantiam,
aliafque ditiones fuccefierat; cura regimini per fexum, j
& xtatera non fetis par ellet populum ad feditionera | mouenteDuce Brunfuicenfi, proximo cognato,vt mox j, videbimus ; quantum h x c abfunt ab illa poíTeíIíone | Ludouici Aurelianenfis aut Joannis Burgundi ? qua® | nec emptio CaiTani verifimilitudinem habet, aut niime-, ratio pccunix. & licet hxc vera foret, Philippus tamen i Bonus Carolum Aurelianorum Ducem,Ludouici Aurt- ' liani ab Intrepido an.1^07, maBari iuffi filium ,qui d pt*' lio Azincurtiano-annis zx^.in Anglia captiuui fuerat, ó carcere hberauit anno 1 4 4 0 , perfolutis propria ? pecuntó pro eius redemptione ducentis aureorum liliorum milHbm- vtad eum annum in Annalibus teftatur Harxus.quanta pecunia nec data apatrefi vmquam e m e r i t , n e c dari*
iilio poittiiTc crcdi poteft, Nuac quod attinet ad Mar*
9 5 H i a t v s Ia c o b i C a s s a n i
iJ
:i
canos, M a r ia m u e L u x e m b u r g i c a m , cfto c l o n g in q u o E lifab eth am a c r ig e r in c ,ta m e n q u o a d illos liberas aedes haberent B iirg u n d i, d e i u r e tertij n o n poiTcnt M a r c a n i experiri, i i o n a ó i i o n e m a r m a r a m inftituere : fecit id Bruin fiiicenfis p r o x i m i o r , a r m i s v i d u s eft; & pace cciUt;
tum ille, tum alij Elifabethoe haeredes p roxim i. O p t im e rem exp licat B o c h iu s vbi fupm Eliffibetha nuUamj in
quit , thori fecundit'ttem experta Ducatum Luxemburgi iurgundiA D uci Philippo Bono vendidit, quoniam autezn Sigifmundtss A uguñus ex fecunda vxore filiam Elifabe- tham fufcepit Alberto
11
^ Imperatori AuH rU Archiduci connubio fociatam , vnde nati fu n t Ladiflaus Bohemia Rex qui fi)ie liberis obiit y reliBis fororibus Anna ^ Elifa-^hetha, quarum hac GuHielmo Duci Brunfuicenfi familia SaxomcAyiila^Cafimiro PolonU Regi iunBa efi, vtraque ius fuum quodin Luxemburgo habebat pretio alienauit\An^
tia nimirum Philippo Bono partem fuam addixit y cui pro^
pter aequi fit um emptione ah Elifabetha vtique dominium tum eiui marito erat belligerandum: ab Elifabetha vero quidquid aBionis fupererat Caroltis Audax redemit* con-
lentit Miroeus in Stemrnat. Belg.c.17. Chronico Belgico
^dannum 1114M aram in A n n . ad annum\44).(¿r 14^], alijque paJJíTñ,
Qux porro CaíTanus de bellis rubfccutis & foedcri- busfubncdtit, cauToe huic faucnt: quippe pace Sueflio- Benfiaii. 1 5 44 . conuenit, v t quidquid hinc inde ab in- dwcijs Nicxanis eflet occupatum , reftitueretut : pace autem Cameracenii 155^. vt quidquid ab anno i5jube!- 0 captum e fle t, vt tunc in manu Francorum non erat Luxcmburgum,Metropolis, nec ditio , Ted limitropha pauca oppidula, fcilicet YuoTi, Damvilicrium,&: Mom*
H^ediurn.qu^ porro his foederibus infirmandis Gaifanus
>cobijcic,YC foepe alias infra late examinabimus toto iib, i.
. hic eft ipeciale quod obijcit nullo Hifpanos
‘^^^cLuxemburgum poilidcre , nifi cx ceifione Joannx
E de
O b s t r ^c t v ^^ ^ 7
il
i
5 8 H i a t v s I a c o b i C a s s a n i
deGreuich, quam facit DudíTam Luxcmburgcnfera, cirauit in nomine, Elifabctham dicere voluit, nliam Vt diximus Ducis Gorliceníis, neptem Wenceílai Imp.
viduam Antonij Burgundi Duds Brabantix:
de qua fatis diximus: i¿p Haraus in Annalibus anno,
inquit,
144J.Burgundus Ijsxemburgum armis occupat, cedente ei ius fuum certa annua penfione Elifabetha AntonJ Brabanü vidua , cut Luxemburgum d VVenceJlao Imperatore pa
truo pro dote erat ajpgnatum,frufira repugnante Brunf- uicenfi., qui tamen pecuniispoíiea etiam eñ placatus, cx
quo
pacernec in tempore crrari, quod is ait, necíblara
Elifabethx
adminiftrationem,fed ius omne redemptum eíIe, quantumcumque donatione antenuptiali fcu alias fucric, necilluis tantum, fed & proximorumconfan- guineorum , vtmox cxBochio probauimus, & adfti- pulaiitnrpalTim Belgici Annales.
§. Geldr'tam
CaiTanus prxter nauigat, ctfi Franci tamen alij ixpius in medium prouoccnt, eandemquc ideo nonnihil attin
gemus. Principum iericm habet Mirxus
in Stemmat, C.18.vfquead Carolum Egmondanum filium Adolphi.
arlucfaélo quidem ipfo aliquamdiu ditionem tenuit:
Eurgundi tamen Auftriaciuc pro fua habebant: quipp®
Adolphus patrem Amoldum 1465, carcereinclufuni in
digne habuerat, patrem Carolus Audax armis rcftitue- rat, ab eo Ducatum ad vitam tamen ab Adolpho poffi- dcndum emerat, deniqucteftamento hxrcs abeoinfti- tutus fuerat; Audax Adoiphum hlium an. 147 2. ad Cor- tiacum ceperat, ditionis poileilionera obtinuerat, il*
lumque carcerc claufum -tenuerat donec ad Nancxiuui ípfccxdcrctur :tum
irruentibus in B elgicam -Galliscar- cere cdudus.non tam á Maria
B u r g u n d i c a ,minorcrnu®»
quam
Ordinibus belli Dux Gallis oppofitus
c e c i d i ta<»
Tornacam
an. 1477.filiu s
ergo C a r o l u s puer in Auw B urgim iica mitritus iuic an, 1486, vt Unrtm in An»:”*'(
c c
€
(
0
I I
h 11 v;
Ir
J'
iuG
tn tn
G
Ce
M 2i
O í S T R V C T T S ?
ad Mcrvillam captus á Francis, ibi quinquennium, egit, tum Geldrorum pecuniaredemptus.omnium G el- drix Ordinum facramcnta recepit, eiedis Auftriacis. Ita inter bella & iteratas Ixpius inducias ad i plures anni:
Philippus Auftriacus iam C a fte llx Rex au.ijoj.H agena- ux Maximiliano Cxfari patri diéntale racramenium dixit dc Gcldria & Zutphania, v t Har&usad eundem an~
m m , Carolus viribus impar; fumptibus bellicis tot an
norum exhaurtus, vt Francica auxilia íibi adícirceref,re- nuntiat Romano Jtnperio.beucficiarium clientem Fran
corum regis fe conftituir, infinita ipfe Imperio Bclgicx- qiie damna infert, Groeninganos etiampartemqueFri- fix in verba Regis Gallix adigit, Danos aliofque contra Cxfarem excitat; tandem cum Carolo V.Cxfare pacem facit anno 1528. cuitts capita adeum annum recitat Ha- ríus, inter c&tera y vt deficiente ei legitima virili ftirpe Geldria ac Zutphania Cxíati legitimifque cius vtriül- quelexus hxredibus cedat, mortuus eft autem nec mafe cida ncc fxminina prole legitima relida an.TjjS. pacis crgo Icgc prxter aui teftamentum , venditioncmqiic Gcldria ad Carolum V . fuit dcuoluta , cuiufinodi pada omnimodo feruáda cx belli paciíquc iure gentium latius infra demonftrabimus 1, x.monuiífe hic fatis fit non adii lum annü tantum, fed etiá poftea Carolo V. Imperatori illum rcbcllaíTe hxreditarias Caroli terras Imperiumquc vddéafflixiílé: fed iterum ijfdem fere legibus pax coa
luit an, 1555, alioquin omnino per rebellionem feudo
Jmperij
excidilTc,negari iure non poteft, & Carolum V.iure inueftiuifle Philippum filium, pro fe hxrcdibufquc.
Gcldrus tamen fidei oblitus hxredem feripfit Guiliel- Uium Marcanum Ducem Cliuix, qui inpoifeifionem in- prsfidijs minutiora loca tenuit, 5c calamitolb Gcldros bello inuoluit , donec armis Cxfarcis inferior,
^ftis legibus , qua* Haram ad annum 1J45. refert, ér
^ontanm vbi fupra pace compoiita Gcldrix Ducatu ac Comitatu CíCÍari eiufque hxredibus in pcr-
E t petupoi
Ili
ii.i
, \'X
ti:I
iii
l!
pctiium ceiiit, impolterum ei fidiffimiis. leftamcntum Caroli aduerfus pacem publicam , iidemque iuratam validum ii quis efle contendit , quid dicet de aui tefta- mento , quo Audax inftitiuus eft liberator tcftatoris, cum non obftante lege Cincia etiam in infinitum iure vetere donare ei licuit., qui aliquem ab hoftibus vel la
tronibus eripuit, \.].fentent. quibus nihilo melior eft filius qui pactem carcere claufum habet, ditiones in- , uadit. v.t Omittamus emptionem Audacis, bclii, & pacis
iura.- cum nec Cliuius proximus hxres eflet alioquin, ted liberi Philippx Renato II. Lotharingix Duci nupts, qui ex ea habuit liberos decem, vt in Stemmat.Belg.Mi- j A i u n o t A t f i C.15.quorum intcrpolitione ecclipfin patiuntur omnia iura Marcanorum á Francis empta, vt vult Calfanus.ied fucceflbres cx Philippa Lotharingis Principes numquam huiufmodi ob caufam turbidis in bellum confilijs trahi fe funt pafli, detulerunt emptionis d id x , teftamentiqiie titulis, iuri denique pacis, ac belli quoadBurgundos Auftnacafque Geldria Zutphania- que eft delata. Qua: etiam impedimento liquet eis eíTe, qui imprxfcntiarum remotiores itidem titulos, gene-;
fefque concinnant, Porro mcminifle etiam oportet Gui- iielmura Cliuix Ducem in Comitijs Francofurtanis Ra
tiones fcripto exhibuifle, quibus Geldrix Ducatu Tuum
eife c o n te n d e b a t : a tq u e in te r e x t e r a s R a in a ld o Duce
inortuo deuGlutumillum ad C o m i t e s Bergenfcs maio;
res fuos. Dominos autem Egmondanos de facio tan
tum, non iure in illum irrepfift,Rationes omnes Caro
lum V.in Comitijs Ratifbonenfibusan. 1 5 4 1 . lefutafle, Ducatumque optimo iure fibi afleruifle, Ordiaefque Jmperij dccreuiflc,licere Carolo V. ius fuum aflerere, poflellionem annis vindic'are; qux fiibfecuta eft vidon*
& pax, quam paulo ante diximus. ImpreJfAfttnt vtrsqn^
Rationes AntuerpiA apud Marttnum Mtranum An.
fiib hoc jittiloyAjifertio iuris Imperatoris Caroli V. C i' ÁrU D ficatum, f ic , vbi fila te iu f Caroli > g
. • GtH‘
300
H i a t v s I a c o b i C a s s a n iiiia
ó*
Guilielmi refellitur, additis exemplis traüatuum ,fen tm - tiarum,vcnditionis,ac cejjionis Gerar di Ducis fa íla C a rolo Burgundo-, eiufque confirmationis fa B a , d Frederic»
Imp. infeudationis M axim , (fiMari& Burgund.Confocder, Maxim. Imp, 0 Guilielmi Ducis Cliuq , Confoed. VVtl- helmi luliac. (fi Carolo Burgund. imfeudation 'u Bhtlippi Auftriaci, d M axim .Im p. fa B a ’. Et ad Francos quod at
tinet , nc vel vmbra iuris fupereííet, quod Carolus rc- nunciato Jm petio, in Franci tutelam &foueranitatcm‘
clientelamque fe fubieciíTet, etfi feudorum vbique leges id veteiit, id agentes feudo priucnt; tamen legibus pa
cis Creípienfis inter Garolum V. & Francifcum I. con
uenit inter alia, v t quidquidRex in Ducatum Geldria ae ' Comitatum Zutphania iuris pr atendere poteft Cafare tiufque fuccejforibus in perpetuum cedat, v t pacis tabulé
x8. Septemb. 1544,
§. Flandria
Poft Ducatus locnm proximum obt¡net,muItiIoquu#
hicvtin Euripo laborat Caflanus, ac tancum pro hoc
■ confliélu intulit apparatum, vt pro fingulis maieftatis Botis fíngulas in medium ducat catapultas, de notis ma
ieftatis lacé diximus in ludice lib'.^.c.i. (ft'
ftcqq.
qnibus.omiílis ijíque qux paftim in Annalibus Meyerus, Audc- gerftius, Sueyro, alijque tradunt, 5c nos tetigimus in iur.pont. nou.anal.tit. derelig.dom. De Flandria Jaco- bus Marchantius libros quatuor, vbi nihil , quodpxo
dignitate gentis faciat, omnino queri omiíTum quis po
teft. Is ergo de Principum poteftate ita l.x, c.2. primaria poteslatis atque auBoritatis, hoc erat quod Flandria Prin-
ocpilibere 0 m o re regio Im p erij m u n ia o b ib a t, n equ e vlla apud Compares regni fefe iudicio ftslendi necefftate 0 -
ftringebatur,nift aut de Comitatus proprietate controuer- fta incideret, aut ipfe ius fubditis reddere pernegaref.exer- citus confcribendi, delcBus habendi, belli pacifque faciet^
da, indiBiones imperandi, regalibus tributifque regni
O b s t r v c t v s. icít
l‘i‘i
’,1
'A '¡ici non p a r e n d i, omnes panas fum endi aut remittendi, legem maieflatis exercen d i, ediéJa (fi confHtutiones fan-
■ciendi, immunitatespriuilegiaqHelargiendt,monetamcu- dendi,regiamque iniqui ponderis ad forcipes damnandi,fi
■ad fuam expendendi: denique fefe Principem Marchio- Titmaut Comitem D ei g ra tia infcribendi,quod nulli om
nium Francia regni Principum praterquam illt Britan- noque fa s e r a t, abfolutam habebat poteBatem. qua eui- dentes quidem tejfcra fu n t fupremi illius iurts, quod foue- ranitatem, la tin i' maieBatem , ó * Graci apertius ivro- tíe^rZeti vocanf.-an vero illinc fequatur, vt.Comes Plan- drta Princeps Souueranus dici potuerit tunc cum Francia Regibus hominio illigabatur ( argute enhn Martialis qui R ex eJl Regeni maxime non habeat) in incerto mihi iudi- tiu m eB: quamuis dijflmulari nequeat,a CaBrenfl,Decio,
Curtio,Socino in confiliorum libris, Mediolani,Sabaudii, Mantuaque Duces pro SouueranU habert, licet fidelitatti iuramentum Cafaribus debeant, praBentque.Et Bohemia
■ Neapolifque Reges {quibus maieftatem detrahere piaculum fit) illt Cafaribus, hi Pontificibus Romanis fidei altorum- que munerum exhibendorum facramento,attinentur. ita
M a r c h . Q u a r u m r e r u m ca u ia m ( vt o m i r t a m u s Lidericii q u e m v o l u n t a D a g o b e r t o an .«S2i.conftitu tu m Flandiiat f o r e f t a r i u m , q u o l e t u m e x te n d e b a t fylua C a r b o n a r i a ,
a lio r u m q u e vfque ad E a l d u i n u m F e r r e u m Foteftario»
r u m , id eil n o n lig n a rio ru m c u llo d u m (q u a m q u a m Ga- g u in u s l . i . alijqu e cuftodes n o n C a r b o n a r i x , fedFlan- d r i x appellant) fed P rin cip e m , id enim iigniiicat F o rficn ,
ForB-heer. vc e t ia m n u m vtiniur ap pellan do magnos principes. Forji en heer, Heer ende Forft, g e rm á n ic a li®
g u a , qua t u n c a d h u c F ra n c i v te b a n tu r , cuius deind®
obliti alias n o m e n c l a t u r a s q u x r e b a n t eiufdem ibm)pO' t e n t i a m , c o n t i n u a t a m q u e vfu co n fu e tu d in e m fuino
exiftimem, q u o d Ferreus accepta in matrimonium 1®
dicha Caroli Calui filia, receptuiqueingraciamibcen,
dotis nom ine,
inquit Marchantius,
totam eam regtone^qui _Íoi “H i a t v s I a c o b i C a s s a n i
O b s t r v c t v s . tói quA Schaldi ,Somon(t Oceanoque includitur ¡perpetuo dona
Calui dgenero contra Danos' CAterofque Nortmannos,{a- uijfimos hosies protegendam accepit: nam in pacificationi Virodunenft filiorum Ludouici Pij regnique partitione , quAanno 8 4 4 . fiebat, Gallia monte PyrenAo , Mofa, ac Oceano Occidentali tenuis Carolo Caluo accejferat : quo terrarum complexu Flandria vicinAque t erra continentur, quum antea ad regnum Aufirafia fiue Orientale Germa- niamquemagís rejpicerent , ita iile. M a g n a h x c dicio, F r a n c i x pars m a g n a ( q u a r t a m aliqui dicunt) m a g n o s Ferreo fuccefloribufqüe a n im o s dedir, regium v tin m a rem v ix e r in t,re x e rin tq u e , p r x f e n i r a c u m illis íxculis,^'i'
diximusc.j. f i i . r e g n o r u m in te r liberos p a rtitio n e s, fum m o o m n ib u s iure a d f c r i p t o , vt n ec alteris fubdcren- tur, ita generis d o te s fi n o n cu m fuprema p o te f t a te ,p r o xima ta m e n , ix p e c o n f t i t u e b a n t u r , aut p oten tia fidu
ciam vfurpandi tribu eb at; vnde t o t vbique regna in lola Anglix infula feptem S a x o n u m t e m p o r e , atque i a H i f - pani)sLu|ue alihi alia funt c o n f ti t u t a vbique maicica>' te m a tq u e a u t o c r a t i a m h a b e n tia , p rx fe itim cum illis temporibus m a n u re g u m m agis , co m itio ru m q u e iudi- c‘j s , quam fabrilibus legu m tricis res g ereren tu r, fed poftqiianr c o m itia p r o c e r a m , p a r iu m q u e , inter q u o s in Francia a n tiq u ita te prim as ob tin eb at C o m e s F l a n - d n x , q u x P a r la m e n t a v o c a b a n t u r ,&: quo fenfu eam v o cent Angli h o d ie a d h u c v fu rp a n t,a d t o g a t o s p r o r o g a t a a c f e d e n c a ria fu n tfa é ta , to tis R o m a n a r u m legum v o - linninibus in co n fo rtiiim Iuris Fran cici admiflis, q u o d
proceres enie vinci in fu e to s , litetato ru in diiputationi»
ausfuperari p u d e r e t , defierunt in F ra n c ia P a r la m e n ta frequentare , cep eru n t foli literatl rerum indicandarum potili, le g u m q u e argutijs p r o c e r u m regias notas e x - puiigere, augere m a ie fta te m R egum *, á quibus folis, fe- cus quam nunc e tia m in J m p e r i o , & C a m e r a Spirenii fiat, con ftituebantur; m illi, q u o d a liq u a n d o promilTum crac, & o m i f l u m queri folet Philippus B on us B u r g u n -
E 4
X04 , H i a t v s T a c o b i C a s s a n i
d i x D u r , ab ipíis proceribus, quorum loca fupplebant:
plerique fuum folem vt Heliotropia reípicere, noncs- te.ra minorum gentium atlra, fi cafus credebantefTe pro amico . nc quid amplias dic?fiur , álbum pro Rege lapillum in pfompru habere, non facile contrafiícum refoondere : hincad fummum faftimum venir Resiim
^ • • •
Maieftas,procerum, qui olim Regibus pxne pares eran:
prxfertim apud Francos veteres ,m o r e Germanorum, depreíla aucloritas: per cuniculos,iudicijS; vt ingemic ia ittn vL o iica u de Seignetíries, locisquá inferius l.q. c.14.
notamus pauíolatius , non raro ctiam apertis deinceps bellis. & Flandri quidem , & iudiciarias technas & ex his bellicas'tempeftates noji íémel funt experti; Comi
tum potentiam Reges infringere; vt rnfped.am emulam- que , veterum Principum Regias notas defricare Park- inenta perpetuo A t egerunt: Aepius vtrimque conuene- lunt legali, vt difficultates componerent, iaepiustranfr a<fru.m,numquam tamen defuit materia, in qua veteres Flandroruin vfus a legibus communibus diffiderent, vnde occafio quereretur ab eo qui difcedere vult ab amico, quare Imp. Carolus V. cui inter cetera impreifa numifmatibus folemne etiam illud f u i t , fu u m cuique, diligenter examinari iuffit vetera Flandrix iura, muni- menta,archiua, Philippus Vilantius Parlamenti Mech- linienfis Senator diligenter excuffit, eius Notis eadem afferuntur, qux Marchantius fupracontraxit.de prouo- cationibus alia ex alijs diflidia perpetuo commentati funtFranci, vtm ox paulo latius dicemus, vt CaiTanio- pcroíxdiííérrationf paucis reipondeamus. Is ergo poft vetera Romanorum primorumque Francorum , Caroli ctiam Magni in Flandria gefta, parum ex vero repetita,
& a Caluo Flandrix fadlam conceifionem, argumento ab auéloritate negatiuo, oppugnatam aduerfus dafficos hiftoricos, afferentes in gratiam matrimonij ludithx plenam Flandrix proprietatem fuiile tributam; fatetur faltem infcttdum iub fidelitate, & fupremitate datam,
ad
O B S tR V C m :
tos
«d quam aíTerendam poft ludithx genealogiam totis ic fitibus componit.
Vbi imprimis er ea genefi illud patet, Flandria ex pri
mordio donationis fxmininá eiTe non Salicarn,datam Iudithx,poft eamque ad fteminas ixpiiis delatam, Mar- garetam Alfetiam, Joannam Conftantinopolitanam, Margaretam Conftantinopolitanam, Margaretam Lu
douici Maleani filiam (per cuius matrimonium Comita
tus Flandrix, inquit Caiianus , venit in manum Ducum Burgundix) Mariam Burgundam: & per eius cum Maxi
miliano nuptias in poteftatem Auftriacorum. qux olim numquam diiputata fuerunt, nec cxib quidem adN an»
cxum Carolo aliud hxredi obiedura, quam legem feudf commiiToriam ob bellum cum Domin® liiiceptum. qua de rc mox plura, nunc feditioiis quibufdam ingcnijs ni
hil tam ftabile eft, quin id vellere audeant, & ii conuel- lere ncc iperent fatis diximus fupra c.j. regnorum do- minatuumque delationibus maiorum exempla, morera- que gentis firmas fucceifionum efle co umnas. &
Caflanus quidem l.i.c.2 .p y 2 i. negat regnum Arago- nix cenferi poiTe mafculinum , quod á Pecroniila ixmi- na ceperit: quid ergo oportuit eum diccre de Comitatu cxptoa Juditha?
Nunc ad fupremitatis argumenta accedamus,non erat operx CaiTani pretium hanc laboriose difceptare: nifi cnim maieftatis aliquid iupremitatifque in Flandriam, qua parte proprietaria , autjmperialis non eft. Reges Francix habuiflTent; cur pacis Madrilianx legibus prx->
fcripta fuifiet illius eiuratio?
De homagio (fi inue/litura vetere vfque ad Madrilia
nam pacem non diiputamus , f o r m a m Marchantius de ritibus dominatu* ineundi, annales, &hiftorici tradunt. Porro primum CaiTani exemplum quod Ar- nulphus Comes Flandrix recuiauerit Hugoni Capeto homagium , quod exteri Francix proceres lubenter prsftitcrant, cum ex nutu reuocabi es dicionum con-
£ 5 C C Í U 0 -
t c í ' H i a t v s I a c o b i C a s s a n i
'ccflioncs Hugo feciflet hxreditarias , duo habet confiJ .deianda: primum , Flandriam non fuifle ex nutu regio .xeuocab'ilem ex eo patet, quod vel Caflanus ipfe , paulo nnte dixerat á Caluo datamFerreo fub fidelitate Sc fu- premitate, etfi alij aflerant pleniorem proprietatis do
nationem. atque ideo minus ab H u g o n e beneiicij Ar- nulphoprxftaripoterat, quam exteris proceribus., vl CaíTanus a it, obligandis: fed quam in cauiam obligan- -dis? Idfciliceteft pundiim alterum'hic notandum, cum eflet, inquit Caflanus, 'Hugo Rex declaratus in Ordini- ' bus Nouiomenfibus, quando fcilicet H ugo Carolum'
JRegis Lotharij IIL fratrem, & , mortuo filioloLudoui-
•co, hxredem regno exclufit, ipie inuaiit; Arntilpho au
tem pro vcrohxrcde flan tc armis potentioribus fubie- cit,nonrebellem,vtvocat Caflanus,fed fidum Domino:
niii fit in potefiate.Ordinum Francix mutare cum Iubet /Reges, & nouameditantiura genijs blandiatur CaiTa-
•nus. Poft Hugonem manfit diu cicatrix , & Flandrorura animus in ianguincm Capeticum parum propenfus, &
Francorum aduerfiisfeos odium ixperecrudeicens , fre
quentia ex eo deincepsbellalcgas infrancicis Flandri- xifque annalibus.
Leges confiitutionefque Czifanus p r x d i c a t alteram maieltatis n o t a m , r e d c . fed n e g a n t F la n d ri R egij s vm
q u am conftitutionibus icparuifle. Habetj\a<\\x\x. W i l a n - t i u s , Comes potefiatem d rerum principio faciendi ordi
nationes f i confiitutiones reipublica vtiles, eifdemque dan
di vim atque vigorem legis fcript A , id quod ex eo liquet .quodomnes vrbes f i CaflellaniA Flandria ab omni auo fuerint gubernata per decreta, Hat ut a , f i Ordinationes Comitum, non Regis aut cuiufcumque alterius:Si iterum,'
h a b u it, i n q u i t , ab omni a u o Comes praeminentiam ¿ 1*
exemptionem, quod Rex numquam vfus in F l a n d r i a fuerit plena foueranitate, v t in alijs regni Pariat ibus, qui a Ordi
nat iones ipfim non habent ibi locum, v t nec habent littera gratia, quales quales fin t, iudices Regij iurifdiBioncm non
excr-
éxercent ferprattentionem, nec a lite r, moneta RegU non habent ibi curfum, nifi ad Ordinationem <Q> reduBionem- ononeti Flandria, gener ales imp 0f i t tones per regnum indi-
H a , v t nummi decimi, vigefimi, quinquagefimi, centejimi
non fe extendunt in Flandriam , v tn ec regalia, clerus et
iam Flandria femper fecum h a b ita u it, nullatenus fu b di—
tus Ecclefia Gallicana, non.pragmatica SanBio,non Fari-»
ftenfes nominationes ibi vm quam admijfa, ita Wiláiitius:' qux íáné fufficiant omnibus á Caflano allegatis , neque enim poft rem pace Madriliana, ac tot foederibus focu-,
tis iudicatam , iterum atque itctum opus efl cauAm' dicere.
Poft Icgcs-pergit Caflanus a d , de Comitatus»
fucccllionc aliquado lata': non negarunt Flandri cum de proprietate Comitatus quxntur Regum fuifle iudicium;' fcilicct in Curia Parium; quale iudiciii magis arbitrium eft, quam publica audio i itas, quam priuati dare non
poflunt: cuin tamen priuatorum conuentione feuda conftituantur, & "VaAliorum pariumve pada, & Cutix, ftatuta, & lauda. Id quod non parum confirmat iudi
cium S.Ludouici, quo inter Margaretx filios ex AueA nio, qui nothi arguebatur, & alios ex matrimonio non controucrfb natos Flandria,Hannoniamqjdiuifit.nam fi vciudex promintiafletjdcbebat prioribus adiudicarc vel abiudicare ipfos dominatus, exteris fub ipfis partes,ali- nientorum vice. q u o d & i u u a t , vt mox dicemus, quod Hannonia extra terminos regni erat, ideoque non indi
cium , fed arbitrium fuerit ea fententia ex bono & xquo- quafi amice lata, quare & in iudicijs criminal bus ma
ieftatis ipfe CafTanus p. 151./.c 5.I.2. hxc proiogomenx tcfcrc,Nos pares Francia ad requefiam (nota) 0 m sn - datum Regts venimus in fuam curiam Fartfius,tenuimus curiam, &c. & paulo ante dicit Curiam Panum effe Bunc Pariamentum Patifienfe, fed quo procerum fenfu, iam diximus fupra.
Ad bellum
0
Pacem pctgit Caflanus, horum ille ar-^ E 6 bitnum
OBSTRVCfV^S.' 1 0 7
iQt H iATrs lAcoBr C a s s a n í
bitrium Regi defert: atFIandrici annales Cóm lti ícmpet competiriTe aflerunt, bella gefta referunt infinita., nul
lum regis decretura . exemplum vnum Calfenus inuocat
■Garoli VII. qui anno 1452. á Gandenfibus 'Comiti re
bellibus requifitus , Philippo Bono per legatos manda- t a t , vt arma poneret ad iudicium fuum caufem reij- c eret, redrefpondit Philippus, fi Gandenfes delidorura p.xniteret, iniquos mores emendarent, veniam fupplici- bus pacemque fedatutum , Ixtatummquc fi ita Rex cognofceret quanti interceilionem illius xftimaiTec: ex
terum .fi in malitia perfifterent, non reli<fturum fc arma -ififi cum vindifta,quam breui iperaret: vt nec arma Bonus deferuit, donec cxfis ad Gauriara Gandenfibus,
& ad mifericordiam Principis fui prouolutis , gratiam pacemque dedit, ita Sneiro in Annalibus Ilm d ,.a d an
num 1452.1453.
Gratiam facere alteram maieftatis notamffacit CaiTa- n u s , nec hoc in controuerfia eft ius vitx & necis indi
cium efle maieftatis :.atin Flandria iam diximus nullas literas gratix regix recipi folitas, & omnes a Comitibus impetrari, illiufque Cancellaria. inquit Wilan- ivxSyprouifiones iuilttia (figratia, quamcumque Souera- nus Dominus poteñ (fi confueuit facere , vel ipfe B.exin fuo regno, nec Caflanus citat exempla alia, quam duo- ,nim Comitum Flandrix, Theodorici & Guidonis:non negauimus pofterioribus fxculis ipfos ,Comites homi
nes hgios fuiflTe , coque nomine Francos impotenter f*piusabufos,fpeciatim aduerfus Guidonem annales
& imprimis Suciro fatis explicant. caufa omnis ex e®
fumpta, quod is Philippotam filiam infcio rege Fran
cix defponderat filio Regis Angiise, fufpectum habebat Francus m am m on iu m , arguebat foedera, fed falfo»
aduerfus vtilitatem regni inita: diuerfis technis id ailuin Tt in poteftatem Franci venerit filia Guidonis, Sí,lü>ci' tatematrimonij per vim maiorem violata,ipfius Regi*
Francix lilia Ifabeila nupferit Philippotx ipoufo,ex qu®
matti-
o b s t r v c t v s : i o R
llíatfímonío natus eftEduardusille , c(ui,cum Regis Philippi Pulchri aui materni proles mafculx omnes elTent emortux, regnum Erancixíibi petijt vt viro ca
paci, quamuis intermedia mater fuiíTet incapax, h o c eft illud bellorum Anglo-Francicorum , q u x ducentos ennos durarunt, feminarium ; vt per qu x qujs peccat, per hxc eadem puniatur, fed & Guido ob detentam fi
liam negationemque iuftitix(munimenta adhuc Rupel- mondx adicruantur) Franco bellum indixit, in quo xquitas quidem pro illo pugiiauit, fed fortuna eum de
fcruit, &crudeliifimo:tandem in carcere extinxit. fed dum eo adhuc teneretur , Franci memorabili dllo ad Cortracum prxlio exii fiint, ied poftmodum 'Flandri altero inuicem p r x lio v id i, conditiones pacis iniqua
rccepetunt: an. 1305. decepti, quafi Comes illorum ad
huc viueret, cui filijique fpondebatur dimilfio,in quo
rum redimendorum gratiam ditio duras quamuis leges admittebat.
Pergit Caflanus ad quintam maieftatis natam , ^ro- uocHtionum cognitionem >teiortium vocant:
hxceft facrailla regix maieftatis anchora ,d c q u a m o x egimus; quam arenx flix infigi Flandri, fubicdx frau
dis confcij, ex afle numquam potuerunt induci vt pate
rentur : originem adicribere oportet genio l o c i , qui paflus non eft nifi ius domefticum, ac domi didum, ita quod antiquitus nulla erat omnino apud Flandros ap
pellatio, omnes magiftratus fine prouocatione pronun- ciabant, grauis m uida appellantibus lege prxfcripta cratiin vicem priuilegij á minoribus quibulHam vibibus obtentum fuit, vt á maioribus confilium po flent petere, vería; paulatim ex relationes in appellationes ; capitales
tamen vrbes eas admittere noluerunt: ne quidem Gan- dauum dum Comiti rebellaret, & á Philippo Pulchro uiultis prxmijs &prinilegijs inuitaretur. nec vero natu- fe maieftatis prouocationem exigit, ied ne quis fupra fllatn cognoicat, aut eius iudicia infirmet, ied neque
E 7 feudi
fcudí natura, vt nec hodic in criminalibus vlla ibí
appel
latio vicinifquein prouincijs agnofcitur, quibus veto priuilegijs Flandri emolliti Comitis Ludouici Malcani Audientia, Philippi intrepidi Cameram Inílilenfem,Phi
lippi Boni Concilium GandenGe , Caroli Audacis Paria, mentum Mechlinienic adierint, non eft huius nunc loci:
ialtem Confidentia adfuit, Suada efficax apud animos fufpicaces, adCaíTanum & Francos quod attinet, cum Franci vrgerent, Flandri obiifterent, multis vndiqueiu- commodis fuit afflida reip. nam Philippus Pulcher ar
mis fubditaflandria ád ParlamentiuTi Parifienie cogere Flandros voluerat an. 1304. reduda á Philippo tettio genito Guidonis filio (nam alij cum patre &50. proceri
bus ex fide fratris Regij, Parifios profedi , in carcerem
«diadhuc detinebantur) tota Flandria in poteftatem iuam , Ordines voluerunt per illum vt Ruardum ieu di- datorem tenouari priuilegia, & refortum omne abro
gari. non deerant tamen impofterum qui turbas cierent, appellantes ad Pariamentum, & magiftratus vrbium eas fepius exilio m uldarent: Philippus Bonus an.1445. Ca
rolo
VII.
propofuit antiquis vfibus & priuilegijs nullam apud Flandros elfeprouocationem , nondeelle tamen ixpius quorum Parifijs appellationes recipiantur, eaque rc inquietos reddi incolas, quapropter obtinuit 4. Iuli) 1445. Regis litteras patentes , quibus in proximum no- uennium omnes appellationes iu/pcndebantut,fine pt**iudicio reibrti & foueranitatis,vcJ viuum priuilcgiotum- pe. exinde habitxiuntdiuerfediecx, C a b ilo n x , Pari-
!js,Mombriibnij & V indom ij, denique infignem lega
tionem Carolus ad Philippiun mifit, vt agn o iceret re- fortum Parlamenti: ille, fe reuereri quidem Regem &
Pariamentum Parium, ied apud eos qui eorum locum
n u n c iiiftin eten t, vix elTe qui a u d e a n t vfus, priuilegia,&
libertates Flandrix p ro p o n e re , ie, v t R eg i ita & fubditis f a c r a m e n t o illigatum p r o viuum libertatiique defenfior n e . D e n iq u e a n n o 1465. C a r o lu s A u d a x ia m aPhilipP®
rebus
f i a H i a t v s Ta c o b i C a s s a n i
t í
»l
O b s t r v c t v ^ ' l i t
tebus adminifirandis impolitus in dieta Parillenfi obti^
nuit vicennium , ne á quatuor magiftratibus capitali»
'busvllxreciperentur appellationes , nulixa minoribua omillo medio; cmiflxlnliilis, Duaco, Orchiaco imme
diate in Flandrix Concilium deducerentur , capitales
•inagillratus á Parlamento & iudicibus Regijs eflent ex
empti. Id quod deinde pace Confluentina & Peronenfi confirmatum f u it , & ad vitam Caroli Audacis lerua- tum, poft eius mor tem'Maria Burgunda an.1477. per legatos obtulit fcedcribus proximis non obftantibus re- forto locum dare , fi R ex pacem Arrebatenlem vellet feruatam , fed is nullo tum pacis iure , fed armis rem luam facere volebat:, itaque progrelTum efl bellum vlquc ad annum 1481. quocontraéla paceconuentum eft vt
agnolceretur refortum confuetum , rata interim affa eifent, omnium deinceps appellationes ad Gorvcilium Flandrix immediate deferrentur , lentcntix reparabiles fub cautione exccutioni mandarentur : hinc orra de
mum controuerfia, quodnam eflet refortum confuetumi Ategijs iemper fimbrias dilatare volentibus, dcclarauit Princeps non aliud ejfe quam appellationum venientiume Camera Flandria inter partes fub Corona exijlentes ^ fuper mat-eriis non JpeBantibtti ad iura f%i Comitatus, eo amem Jpeliare caufas omnes criminales criminaliter inten
tatas ,domaniales, precariarum fubuentionumque, indnl~
torum in caufis politicis,aggerum, litorum, aliifquesdge
nus, priuilegiorum Ecclefiis, vrbibus ¡territoriis, mercato
ribus exteris altifque concefforum , illorumque interpreta
tionem , cafus officiariorum aBitie (fi pafftue commijfos, dum officio fungerentur, correElionem fuorum rebellium, gratias fubditis concejfas, remiffiones,indulgentias,aboli
tiones,relegatorum reuocationes prouiponem illorum Q*
obferuantiam, falúas guardias, legitimationes , manu-
^ijftones,nobilitationes, officiorum, beneficiorum donatio-
*^^^>amortizationes,debitorum dilatorias, refiitutiones (fi irottifiones gratia, per Canee Horiam expediri folitas, de
nique
í t i H i a t v s I a c o b i C a s s a n í v
niqm genifulker omnes cafus de quibus Comites u m m ti mnos feptingcntos fupremo iure confueuerunt cognofcere in Camera fua legali, vbi feudales, f i renengarum , vbi Dominicorum iurium f i prouentuum caufa citra vUam, appellationem decidebantur, ita per tot facula antecejfores inteUexiffe, eaque poffejjtone fruitos fuijfe, ita Wilantius.
Poft h xc ad annum 1505. (iam redimus ad Caflanum, 8c cxempl um Philippi Auftriaci ab eo allegatum, nam an
teriora ex iam didis habent iblution em , prxiertim cx claufula reforti.confueti) venerunt Siluamdiicis, quo Philippus Auftriacus cx bello Geldricq venerat, legati Francici, quarumdam iententiarum Parifienfium exe- cutionem, quarumdam hic latarum reuocationem,alia
que id genus, fatis immodefto iermone , poftulantes, quos blando quidem Philippus dimifit, & eodem anno m en feO d obri legatos flios ad Regem.mifit: vbi nec ratio nec eorum eloquentia quidquam valuit, & aperte didum ,nifi prxfcriptaad vnguem admitteret, bellum illiimmineré;prxfcriptx autem feedulx initialia verba erant Le Roy veult, vult .R ex, quafi vbi de iure partium controuertitur, fatis fit pro ratione voluntas. Philippus autem qui tum ad Hiipanias vocatus anhelabat,nc bel
lum ei alioquin ob aliquos leguixorum apices necefla- rium eflet impedimento , iullit procuratori fuo generali fuper'vi &m etu proteftationcm fecretam facere, eaquc regiftrata, vt iniquitatem tempeftatis cum opus eflet li
quidam faceret, mandauit legatis fuis, vt regiam icedii- lam fubfignarent. Philippo non diu poft in Hifpania defundo , Garolus-filius poftea imperator inter initia dominatus non poterat non ixpe intelligere , qux inter vltimas curas patri cum Francis fuilfec c o n t e n t i o , & cum poftea Deus Franciicum I. ad Ticinum armis eius fub- mififletmeminifle, efle prius illud, ex quo tot armatae iam contrbuerfix natx eflenr, depurgandiun. Sed quia tes eo deuenerat, vt curari non amplius poflet vulnus, apud quos nec feptem ixeulorum vfus pro fufficienti
coi-
