L I B E R P R I M V S .
1 deicommliTo iubiccta reftituenda, adueniete dic fideicommiffi 1. t-cura feq.ff.vt leg. ieu fideicom.
nomi.cauea i.cum Artemidorii.C.vtin poile.leg.
l.peto §.frater.ffidelega.2.1.cumpater.§ libertis infin.ffieodem.l.interomnes.vbiper Bart. Paul.
Alexan. la f & icrib.if.qui latifd.cogan.l. vnum ex familia. §.quód fi talia, ft'. de legat, z. ita fimiliter Alaiorat’ poffeffor teneatur iatifdare de re Maio
ratus poft eius mortem reftitueda fequeti in gra
du.Quam quzftione in fpecie mouet Pala. Ruui.
in rep.c.perveftras-de dona.irit.vir.& vxo.§. 44.
2^ HU.2.3.& 4.vbi concludit Maioratus poffefforem teneri ad petitionem fequentis fatifdare ad inftar fideicommiffarij. Quod adeó clarum effe inquit, vt nó indigeat vlteriori comprobationeftdipfum' etiá refert & fequitur Anto.Gomet.in 1.4o*Tau.
nu.7 S.dicenSjhoc folui?? procedere quando Ma
ioratus faéhis fuitinteftamento;tuncnama; Ma
ioratus pofleffor tenetur ad inftantiam fequétis:
etiá nulla caufa iufpicionis interueniente fatifda- j re. Secus autem quádo in contraclu fuit cóftitu- tus: hoc namq; cafu Maioratus poffeffor non te
nebit cauere:nifi fufpicio dilapidationis interue- niat.ex l in omnibus.ff. de iudi. 1. inter omnes, ff.
qui fatifdz cogant, iundis his, quz ibi not. per Scrib.
4 Hác autem quzftione ex profeffo profequitur Petrus de Peralta in d.l.3 .§.qui fideicommiffam.
num. ap.& num. 30.ff.de hzredib inftitu. V bi re
tenta ea opinione de qua in przcedéti capite me
tionem fecimus, quód fcilicet omnes fuccedetes in Maioratu de vntuerfis bonis inftituto fint dire-
^ ñ i : nó autem obliqui fucceffores,inquit eos non teneri fatiidatione przftare de re Maioratus poft morté fidam reftituenda: nifi quádo aliqua fiufpi- cionis caufa fuperuenerit. Ea veró noiv fupenie-
; niente, poffe eofdem fucceffores rem Maioratui fubieñam abfque aliqua fatifdatione obrinere,&
per totum vitz fuz tepus poffidere- Quod prob.
€x tex-iüña glo.in d.I.inter omnes.verb. hzredi
tate ex qua glof.iúñaad tex.deducit, quód dire
ñ u s poteft petere ab hzrede inftituto fatifdatio+
nemmon de re reftituendatfed de hzreditate non diminueda,aliqua caufa fufpicionis fuperueniete non alias. Direñus namq; hzres nonrenetur alij direño fucceffori cautionem przftare de re refti
tuenda; ciim id ad obliquúfuccefforémó ad dire- ñ ú pertineat.Quod effet nouú,ac fubtile, fi-veru effet:tamen Peralt.id non firmat:fed illud tanquá nouum cogitandum relinquit. Inuehimr tamen contra Doñorem de Palati.Ruui.ex eo, quód in diñarepe.c.per vertras.hanc differentiam nÓcó- fiderauerittfed generice dixerit,quod Maioratus poffeffor ad petitionem fequentis etiam nó data fufpicionis caufa teneat de re Maiorat’ reftituen
da fatifdare:fcd inquirid non mirum effe: cú ma
teria ipfa egrederetur cancellos Canonicz pro- feffionis Q uo in Ioco,eü taxat, quód iolum iuris canoniciprofelTorexiftens, iuris ciuilis materias _ iiibtiles attingat.Nec meritó, cúm vltra iuris ca
nonici fcientiam,quam przcipue vir eximius cal
lebat, fuerit etiam iuris ciuilis profeffor excclle- tiffimus, in eodemque iure ciuili quzftiones dif
ficillimas nedum attigerit:fedfubtiliter,ac inge
niose refoluerit.
41 Sed ifta opinio licet fubtilis fit: duabus tamen rationibus vera effe nó poteft.«’ Priraa,quia fuc
ceffores Maioratuum iécúdi,fea viteriores nullo paño direñiffed obliqui lucceffores,(vtfupErius
105 in capite przcedenti apertiffimé oftédimús) dici poflunt. Ex quo folo corruit hzc dpinio cúm ei’
fit vnicum íundamétum, quód Maioratuum luc- feffores iure diredf o : non obliquo fuccedunt. Si enim fuccederét iure obliquo non negarer Petr’
de Peralta quin etiam non expectata dilapidatio
nis iufpicione teneretur fucceffores de re Maio
ratus reftituenda fatifdare.f Secunda,quia etiam fi direñi nó obliqui fucceffores effent, adhuc te
nerentur ftatim etiam non fuperueniete caufa fu- fpicionis de re Maioratus reftituéda fatifdare.Id- que probat tex. quem ipfe Petrus de Peralta pro contraria opinione allegat in d.l inter omnes, tf.
qui iatifd.cogan.Qiy ponit duos cafus. 4 Primus 6 quádo fubftitutus direñ’ petit cautionem á pri
mo direño hzrede bona de faño poffid.ete,& fic quando cautionis petitio dependet ab vltima vo
lútate. Non enim poteft quis fieri direñus hzres ex cótrañu;&tunc inquit iurifcófultus indiftin-
¿ fé , quód hzres debet cauere fubftituto direño..
4 Secundus quando cautionis petitio depedetex contrañujfeu alia caufa,& tunc inquit iurifcóful
tus cauendum effe ex caufa,nó aliás: & quódílla lex in primo cafu, vbi in dependetibus ex vltima voluntate loquitur, dicat effe fatifdandum, indi
ftinñé patet ex eo,quodinquit lubftituto cauere debere'de hzreditate:quod idem eft ac fi diceret de hzreditate reftituenda,& licet gloff.verb.hz- reditate,contrarium fentire voluerit: tamé com
munis illius legis- inter omnes intelleñus eft, ^ in caparte loquatur de fatifdatione, q u z datur á principio:etiam nulla caufa fufpicionis exiftente de re fubftitutioni,fiuc obliqué, fiue direñé fub- ieña,reftituenda. Sicque ex ealege eft cómunis, 7 ac vera conclufio,quod in difpofitione teftatoris nullafit differentia inter fatifdationem,quz prz- ftatur ad inftátiam direófi, feu obliqui fubftituti:
imó,quód vtroque cafu indifferenter vna,& eade fatifdatio przftáda fit. Quod exprefsé fentit lac.
de Aren.in cad.lege inter omnesún hunc fenfum intelligens iftam gloff.verb.hzredime*Idem di
xit exprefsé BartoLibidem nu.i. Paulus Caftren.
num..2.Alex.in princip.ante nu.i.Iaff.num. 1. la- cob.de Sanñ.Georg.nu.i. Ita, vt clariffimunvfit eam efle communem opinionem omniú Scribé.
ibidem, & etram in I.in omnibus.ff dc Iudi. & in omnibusiocis vbi de hac materia agitur. Ex quo fitjVtnuUo paño poffit diñú Petri de Peralta, in hac partefubftineri:cum Maioratusfucceflor nó fuccedat iure direño:fed obliquo, & etiá fi dire- ñ ’ hzres effct,teneretur indiftinñé fatifdare,eriá nulla caufa firi'piciouis fuperueniente.Quibus nó obftat diña Scriben. quz pro contraria parte al
legat: nam aut illa faifa funt, aut quod verius eft funt intelligenda fecundarp communem intelle
ñum.d lin ter omnes, ad quam omnes quos ipfc citatjfe referunt.
4 V t autem in hoc articuto perfeñarefolutio bai beatur,duzprincipales fp'ecies cófidérandz.ffi'Hc- 4 Primaiquádo nulla caufa fufpicionis in poffef
fore Maioratus adeft. 4 Secunda quádo in perfo
na einfdem noua iuipicionis caula luperuenit.
« Inprimafpecietquandofcilicet nuiixfiBpicio- nis caufa in poffeffore Maiorat’ adeft, eóhdéran- dú cífcvtrú Maiorat‘ depédeat,ex teftaméto, aut cx contractu. Si enim ex teftamento dependeat, communis refolutib eft, quodindittinñé: etiam nulla iufpicionis caula ñiperueniéte, reneatur fa+
tifdare hzres grauanis de fideicómiftb reftituédo leu
DE H I S P A N . P R I M O G E N I I S ,
I 0 6
feu przcedens fideicómiffarius de reftituendo fe
quenti,quod in herede grauato refpeñu fideicó- miffarij prob. inl. i .& per tot. titulü.ff.vt legato.
feu fideicommiffo.nomi.cauea.C.vt in pofldega.
Infideicommiffario autem przcedenti repeñu fequétisprob.ex decifione tex.in 1. peto. §.fratre ftde lega.2.&inl.fina.C.de lega.iunñis his,quz fuperiüs adduximus.Parique ratione idem dicen
dum eritin Maioratusfuccefforib us,vtnotat.Pa Jat.Ruui.& Anto.Gome.in his locis, quibus eos fuperiüs citauim’ jfiue hi direñi,fiue obliqui fuc
ceffores fint,vt prob.in dJ-inter omnes,fecúdüm éommunem Scrib. intelleñura, reieéfa opinio.
Petri de Peral.ind.l.3.§.quifideicommiffara,qui contrariam opinionem tentauit.
4 N ec hzc fadfdatio ex eo ceffare debet, q> do- minium,.& poffeflio ipfo iure in fequenté Maio
ratus fuccefforem transferatur,nec ad hoc requi
ratur hzredis,feu anterioris poffefforis reftitutio exl.4.').Tau.quzeftl.8.tit.7.1ib.5.innouacom-
® piiationelegum Regni.Nam adhoc,vt cautio fit przftanda,fufficit, quód fola poffeflio fa ñ i fit ab hzrede feu anterior! fidcicómiffario reftituenda, etiamfi dominium,ac poffeflio á lege transferan
tur, vt infpecie dixit glo.in d.l.inter ómnes.verb.
hzreditate.ff qui fatifdarecogan.Vbi fubftitutus direñus, qui ab hzrede hzreditate capere non debet,poteft ab eo cautioné exigere de reftitué
da fibi añuali poffeflione,quam fequitur ibi B ar.' num.a.Bald.in princ.Pau.num.5.infin. Alexand.
num.5.Iaff.num.ii.& communiter. Scñben.eám- que optimé adhoc inducit Peralta.in d l. 3.§.qut fideicommiffam.ff.de hzredib. inftituen. nu. 29.
Quod fummé notandum eft., vt intelligamus, ^ non debet hodie ceffare hzc fatifdatio ex e o , ^ Maioratus poffeífio de manu alterius non fit ca- pienda:ficut non ceffat etiá in his qui direñi fub4 ftituti funt. Neque etiam illis,in quos fideicom- miffum tranfit ipfo iure abfque ¿terius reftitu
tione.
4 Si autemMaioratus fucceífio dependeat e± có*
tra ñ u , fubdiftinguendum eft. Aut enim is Maio.
ratus reuocabilis effeñus fuit,aut ea lege inftitu
tus, vt reuocari non poífit.Si reuocabilis fir,dicé- dum eft idé quo4 pauló anté in Maioratu in te
ftaméto inftitutOjdicebamus.Güm Maiorat’ etfi contrañu.depnedat vim fuprémi Iudicij,vt plu- ' rimüm foleat obtinere,vt íiipra ifto lib- ca.i 2. la- tiüs diximus.Nec enim ad hoc, vt ifta cautio prz ftetur,requiritur, quód fideicommiífum iii tefta
mento reliñum fit: füfílcit enim fi relinquatur ín codicillojfeu in quacunque alia vltima volútate, vt not.Rofred’ .in fuis libellis.5.'parte in Rubrica de añione ex ftipulaui. q uz interponitur ab h z rede legatario pro legato przftádo.in prin.& eft de mente omnium Scrib.in d.l.inter omnes;& in d.l.in omnibus.Quod ex his,quzfupra ifte libwc.
la.adduñafunt refoluendum erit. ' 4 Aut ipié Maioratus in .cótrañu inftitutus irre
uocabilis effeñus fuit,vimque cÓtrañusmon vl
tim z vo.Iufitatis obtinuk,& tune nó nifi caufafu- fpicionis interueniente,fatifdandüeft.d.l. in om- nibus.ff. deiu A c. Sicque intelligenda eft opimo Anto.Górnetij .in d.l.40.Tau.nu.78w f f Infecüda fpecie:quádo fciltcct Aíapidatioms fufpiciojin Maioratus poffefforefupcruenitjíres ciiam cafus coñfiderádi funt.^ Aut enim á Maio ratus inftitutore c a u tio de fideicómiflo reftifüé- do remiffa fiíit.
«■ Aut eanó fuit remiffaúmóáprincipio exacta- 4 Aut ea fuit cx fequentis Maioratus fuccefloris negligentia,ieu alias prztermiífa.
4 ln primo caiu Acendum eft quód fi á Maiorat’ 9 inftitutore cautio de re Maioratus reftituéda,re- miíia fuit, ea peti non poterit á fequeti Maiorat*
fucceffore vilo p a ñ o : etiamfi póífeífor eiufdem bona Maiorat* dilapidare cceperit.Quod probat tex.fing.in l.fi.ff.vt legato, feu fideicómiíf nomi.
cauea.per quem tex.dixit Barto.in proprio lo co , quód fatifdatio remiffa non poteft p eti, etiamfi hzres dilapidet.Q uem ibidem czteri fequuntur, Axitque laffo.in l.nemo poteft.2.1eñura nu.125.
ff.delega, i . quód teftator poteft remittere fatif
dationem de legatis,vel fideicommiífis przftan- dis:etiamfihzres fit vn’ dilapidator.Nec poterit fequés in gradu: etiá in cafu Alapidationis fatif
dationem petere, fed aliis remediis vti debet, vt inquit Bald.in d.l.iubemus in princip.nume. 5. &
num.17. C. ad T reb el. Q uod intelligendum eft:
mfi hzres dolosé dilapidaret; De hac namq; do
lofa dilapidatione non eft przfumédum Maiora- ~ tus inftitutorem cogitaífe, vt infra ifto cap.latiüs dicemus.
4 Qua in re etiam cauté legenda funt,quz fcribit IQ Peralt.in d.Lj.^ . qui fideicommiifam.ft.de hzre.
infti.num 30.ád fin-vbi inquit fatifdationem hác in cafu fufpicionis dilapidationis przftádam , nó poífe á Maioratus inftitutore remitti. .Ea namq;
intelligenda funt, vbi hzres dolosé in re fideicó- miífo fubieña dilapidanda verfatur. AKás enim loqueretur ipfe cótra cafum legis expreffum in d.
1. fi.vbi non folüm teftator poteft hanc cautioné remittereñmó remiffa iolüm cautione de re fidei coramiffo fubieña reftituenda ea peti nÓ poteft, etiam in cafu dilapidationis.
^ Vnum tangen eft,quód Maiorat’ fucceffor,qui n dilapidationem inftantem timet,nec poteft fatift dationé perere: quia forfan remiffa fuit ab infti
tutore , poterit implorare ófficiü iudicis anté fa- ñum,vtimpediat,ne Alapidatio fiat,quodprob- tex.in 1.5. C .q u i bon. cedere poff. Per quem text, dixit.Bftd.ibi.num.3iquod ille, qui ex feñ o alte
rius timet grauarijpoterit ante fañum implorare officium Iudicis,vt inhibeat, ne id fíat, quod in
quit Baldus alibi ita expreffurn nó reperiri. notat Bart.pertex.ibi;inl.fin.inprinci.nume.3.ff.quod met.cauf.Bald.in l.fi fuper.num.2.C, de tranfañ.
Bart.inl.de pupilIo.§.fi quisipfi prztori.num .j.
ff.de nou:ope.nuntia.Roderi.Xuar.allega.4. cofi 4.D e quo etiam in c.fequeiun.2L.dicemus.
^ In fecüdo cafmquádo fcilicet cautio de re Ma
ioratus reftituéda remiffa nó eft, imó ea á fequé- ti fucceffore exa¿ta,fimiliter dicendú eft cautio
nem ob .Aiapi-datíonis fufpicionem non effe pre- ftandam. Ex prima namq; fátifdatione Maiorat*
fiiccefforfecur’-erittcümexeares Maioratui fub ie ñ x fibi nondeterioratz przftanda fint.l. i.in princ.ffvtlégat.nom i.cauea.lfin.C.delega.Nec eflfuperfluis,ac variis fatifdatiónibusvtendum.l. * ^ h zc ftipulatio.§.diuusi ff. vt legatou^nomi. cauea.
Ideoq; Jiulla Ifige cautum eft primafátifdatione exaña, ex cauía fufpicionis teneri hzrede denuó fatifdare. QüQd fané intelligedum e ft; nifi primi fideiuffores ex poftfacio nó foluédo effeñi fint, autbona,quz habuerant, amiferint: tuncnamq;
erit denuó zM a i Status pofleíforefatiícládü.l.fi is á quo.§.fi femél. iunña I.plané.ff.vcin poffef leer.
I fi ertditores.Cde’priiiikg.cied.Lqui bona.§.oc illo
L I B E R P R I M V S. 107
ilio ff.de damn.infecr Psul.in l in omnibus.ff. de lud.nuin.i.&ibi lacobi de Sancto Georg.nu-4.
I , & 5. Idem / erit fi rempore fideiiulfionis exactz fideiiuuores comiuii opinione idonei reputaba tur. polteaauté compertum efi: eos effe inopes, A; non idoneos.l.in confirmando.ft.de confir-tu- tor.rex.in ca.paftoralis.de exceptio. Notantque Paul.lacobi.& communiter Scrib.in d. 1. inom- iiibuspoft Specul.de offic.onini Iudi. §.6. incipi, de feruk.nu.12.
Interrio caiu vbi fciiicet á principio fatifdatio de re Maiorat’ reftituenda, exacla non fuit:dice- dum erit, quód ea poterit quocunque tempore p eti; nedü fufpicione dilapidationis íúperuenié- teffed etiam fi ea nó fuperueniat. l.i §.piane.ff.vt legato.nomicauea.l.poftquam rf.eod.tit.Sicque omnia ifta quod ad fatifdationem attinet,intelli- genda,ac refoiuendafunt.
14 4 Í auté fatifdatio fideiiufforia effe debet I.
fi
is á quo. cum fimilibus ff. vt in poffef.lega. 1.1, &
quafi per totum tit.ft*.vt lega.fcu fideicom.nomi.
cauea l.prztoriz ftipulationes.ff.de prztor.ftipu.
Li.ft.de coUat.bon.Pro requetam mobilúquám immobili przftandaeftl.i.iuncla.glo.in verb.fti- pulentur.ff.vt lega.ieu fideicom.nomi. cauea. l.is cui,in princip.verfi.bonorum autem appeliatio- ne.ff.vt in poffe.lega. Et ea fatifdatio etiam á no
torié idoneo,plura/ bona immobilia poifidente przftatur.d.l.i.in prin.ff.vt legato.feu fideicómif.
nomi, cauea. Et íí regulariter notorié idoneus á fatifdando releuetur, vt ex pluribus probat lafin
^7 l.i.nu.I (S.ff.qui fatifda.cogan.Quod fi hzres gra
uatus, feu przcedens Maioratus poffeffor nolit fatifdare, poterit fequéspetcrefe mitti in poffef- fionembonorum Maioratus, donecfatifdationé.
pr^ftet.l.r.& per tot.tit.ff & C.vt in poflef legato .Quod 111 Maioratu dixit Palat.Ruui.ind.rep. ca.
per veftras.§-44.nu 5.
18 4 Cautio auté idonea effe debet.I. quoties.ff.qui fatifda. cogan. Sed fi ex magna rerum Maioratus zftimatione qui forfan ex Regno, Ducatu,Comi- tatu, feu Marchionatu, vel alio magno patrimo
nio confiat, idonee fatlfdari non poifit,ea cautio przftáda eft,quz fecundum rei qualitaté przftari poterit.Quoa probatur ex tex. in 1. de creationi- bus.C.de epifcopa.audien.ibi. Sin autem non talis eius cenfm mueniatuntuc & ftdeiufw in quántÜpofti- bili eft,ab eo exploretur.Quem ad hoc exprefse not.
ibi.Alberi.i.col. in medio, dicens. Itaconfultum fuiffe in fauoré Reginz Franciz, quz fuit tutrix filij fui Primogeniti.tex. in quo eademverba ap- pofitafunt jinl.final. § finautemnontalis.C.de curato.furiof.quem adhocnot.Bal.inI.fin.C. de Mamft.conue nu.3,1 mulier.C.deiure doti. not.
Caffa in confuetud-Burg Rub.6. §, 4. verb. cau- tion.n.4 .Lauden.intraña.deoffic.domino.q. 4.
lacobi de Sanño Geor.in trañu feudorum. col.
i.Roderi.Xuar-inL 2rit. délos emplazamientos.
Ii.2.fori ll.§.nunc opportune.n.i 8-ldque in fatif.
datione de Maioratu reftituendo cenfuit Palat.
Ruui-nifiil ex przdiñis allegans in d4repe.ca.per veftras.§ 44.nu-5.
20 Quam fatifdationem petere d ebetis, qui poft Maioratus poffefforemprimumlocum in fuccef
fione eiufdem obtinebit, vt prob.in Ipeto.p.fra- tre.ff'. delesat.2. vbi id omnes Doño.aduertunt.
Calumniofe namq; fatifdationem petere videtur is,quem alius antecedit, vt inquit lurifconiultu?.
12 m l. Paulus-ff.de przco.ftipuiat. Niltiequensfuc-
ceffor abfens,impeditus,autnegligensfit:trjc ná
que etiá remotior admittitur,vr intra lib.4. dice
mus, vbi dereuocatione alienationis ta ñ z á Ma- iorat* poffeffore trañabimus, quód lí plures pri- 23 mum gradu in Maioratus fucceffione prztendát omnibus á przcedéti Maioratus poffeffore fatif- dádum erit.Nec in hoc grauatur Maioratus pof- feffor,cum fiirurum fit, vt vnus folus in .Maioratu fuccedat poffitque cum vno, codemq; fideiiuffo- re omnibus fatifdare. l.fi duo. ff. vt legato, nomi.
4 Forma autem fatifdationis hzc erit,quod fide- 2 4 iufforesftipulenturhzredem,feu anteriore .Ma
ioratus poffefforé, rem Maioratui lúbieñam ad- ' ueniente die reftitutionis przftare,dolum/ ma
lum in Maioratus reftitutione abfuturiuita vt nec fundo feruitus imponatur,nec aliquid aliud dolo fiar,ex quo resMaioratus dereriar tradatur.l.i.ft', vt legato feufideicommif.nomi.cauea.l.vlt.C.dc leg. ht vtrobique per Scrib. N ec cautio de re Ma 2 5 ioratus arbitrio boniviri fruenda, przftandaeft.
H z c namque áfruñuario,non á Maioratus pof- feffore,qui dominus eft ( vt infra hoc lib.cap.19.
dicemus)preftanda erit.l i .ff.de vfufruñu quem
admodu caueat. vbi probatur,quód cautio de re aliqua reftituenda ab ea, quz datur de vtendo, &
fruendo arbitrio boni viri,longe diuerfa eft. Muí f 26 ta namque comprehendit cautio de fruendo arbi trio boniviri, quz cautio de reftituenda re non comprehendit, vt conftat ex his,quz notat Azo.
in fumma-C.de vfufrudl.n.! .curn feq.
f Id eo /licet cautio de reftiruéda re aduenien- j - te die fideicommiffi á teftatore remitti poffir.l.i.
C.vt in poffeff feg^- Cautio autem de vtendo, &
fruédo arbitrio boniviri á teftatore remitti non poteft.l.fcire debetis.C.eo.tk.l.fi pecunip.ff.eod.
i.i.C.de vfufrucl.Cui’ ratio eft, ne detur occafio delinquendi. Quam rationem affignant Scrib. in d.l fcire debetis, & in diélal i.C.devfufruñu. &
Bar.in l.ncmo poteft.ff de Ieg.i-n-j.vbi Í aff.in. i . leñuranu 9?.& in z.nu.ia 5.col.fin. & Hannibal.
nu-2i2.illamfequuntuntametfiRip.ibi num 41.
iftam rationem non probet aliam / deteriorem affignet.Hanc etiam rationé probat laif.conf 40.
num.i.lib.i.Deci conii.418.nu.16.Si Io. Igneus, in l.contrañus.nu.72 ff.de regalis iuris, Si Men
cha. defucceff.creati.Iibr.i.^.7.nume. 22-Franc.
Viuius.lib. com.opin-vcrb. coañionem. nume.y.
hancque opi.dixk communem effe Ant.Gabriel commu.opindib.^zit.devíufruñ.canclufione.t.
num. 2 8.
• i Ex quaratione deducitur non effe verá opinio- nemBaxd.ind.l.i.num 11.C.devlufructu.dicen
tis, quod quanuis teftator cautionem de vtendo, fruendo arbitrio boniviri remirrere nó polfitrpo rerit tamen iubere,vt hzres accipiat quendam fi- deiiufforem pauperem.Quem fequitur Salic.ibi.
num-t & Barba.inc.fin.de pign.Ang in princip.
inftit.de vfufruñu.ad fin.Sc piures alij ex no-ftris Scrib- luranamque inhac materia loquentia iu- hent fruñuariam cauere vriliter, & idonee rex in
§.Conftituitur.infti- de vfufruñu. obligatio auté inopis debitoris nulla cenfetur i.ná is.ff.de dolo.
& teftator,qui non poteft cautione remittere, ea rationeme delinquédi occafio przftecur,nec po
terit grauare hzredem inopem fideiiufforS reci- pere.-cum paria fint noacauerc,vel mimis idonee iatiidare.l-quoties.ff-qui fatifdarc cogan-I^-ff. de fideiiuffo.eademque occafio delinquendi pr efte-
I
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
tur ex fideiiulTione nó idonea,quz ex fideiiufforis remiiTioue.Sic/aduerfus Bal.&eius opin.fequS- tes tenuerunt Haunibal.in d.l.nemo poteft. ft. de leo-. I .n.i 84-& Arias Pinel.in 1. 1. C . de bon. ma- ter.2 .part.num.76.Qu,ibus ego libenter aftentio, qui femper id cupiam efficere, vt lex non verbis:
led rebus imponatur.
f Ex eadem etiam ratione affignari poteft nouus, ac veriffimus intellechis ad d.Lfecundam.C.vt in poffie.leg.dicetem á teftatore remitti poffe, eam cautionem,quz datur pro legato & fideicommif- ib reftituendo. Nam cúm ifta cautio duas partes contineat: prima,quod res Maioratui, ieu fidei- eomraiifo fubieña adueniente diereftituatunfe- cunda, quód in reftitutione dolus malus aberit.l.
I .ff.vt legato.feu fideicómif.nomi.caueatur .licet poffit remitti prima pars fideiiuffionismo tamen poterit remitti fecüda: cú ex ea remiffione etiam occafio delinquendi przftetur, dolusque futurus remitti nó poffit.l.fi vnus.§.illud nulla, ff.de pañ.
l.fi plagij.cum fimil.fifde verboblig.Idque prob.
tex.in ¿ Í . i .i h i . V t f a t i f d a t Í9nes, qus, volutatis d efun - clorum tuen d a g r a tia m legatis,& fideicom m tftis intro- d ucia.fu m eorundem v o lu ta te r e m ittip o p n t. Ex qui
bus clariffime conftat teftatorem folam ca fatif
datio nem poffe remittere, quz eius gratia intro
ducía eftded iftafatifdatio,vt dol’ maP abfit,aut fauore publico induña eft,vt prob.tex.in d. §. il
iud nulla-vbi per Scrib.& tex.inl.conuenire.ff.de pañ.dotali.autmixtim gratia fideicómiífarij, &
iuris publici.vt inquit Bal.in d.I.fcire debetis.n.i.
Ideoq; ex legis illi’ decifione nullo paño remit
ti poteft. Quod ex eo etiam conftat, quód fi non poteft remitti cautio,vt arbitrio viri quis fruatur, á fortiori nec remitti poterit ea fatifdatio, qua cauetur dolum malu ab futurú,cúm maior delin- quedi occafio ex hac, quám ex illa przftetur. Ex maioritate autem feu ex paritate rationis lex, de vno cafu,ad alium extenditur. Authen.muIto ma- gis.C-de Sacrofan.Eccle.l.illud. cum fimil. ff. ad leg. AquiI.Quod przcipue in eo,quod fauore pu
blico ftatuitur,dicendum eft.l.quod fauore, cum fimihff de leg-Imol.8i fcrib.in.l.Si vero. §. de vi*
ro.ffifolut.matri.
50 4 Nec huic intelleñui aduerfatur decifio tex.in I.
fi.ff.vt legato.feu fideicommiffinomi.capea. V bi probatur,quod remiffa á teftatore cautione de fi+
deicoramiifo reftituendo,nó poterit eadem cau
tio peti:etiamfi hzres hzreditate diffipet. Poteft nainque quis bona fideicómiffo fubieña abfque dolo diffipare,vt optime aduertunt Paul, num.i.
Alex.num.t 5 .& czteri Scrib.inl.Imperator.ff.ad 1 rebel. N ec tunc cautio propter diffipationem peti poteft;led aliis remediis agédú eft,vt in ead.
I. Docto, aduertunt, quod fi dolus interuenerit, crederem non obftante eiufdem legis decifione, poffe exigi eam cautionem:ne dolus malus adfit, quá fi reñe ientio non poteft remittere teftator:
cura non poffit remittere cautione de vtendo, ac frpedo arbitrio boni vjri.In cuius remiffione mi
nus incóueniens verfaretur.Quod eo maxime di
cendum eft,quód d.l.fi. communiter intelligi ac limitari ioleatmifi fit talis dilapidatio,de qua ve- rifirailiter teftator nó cogitauit tepore remiffio
nis cautionis. T unc namqüe cauendum erit non obftante teftantis remiffione,quod dixit Bal.jnl.
iubemusinprincip.num.5.& nu.i7. C. ad Treb.
Teftator auté verili militer de dilapidatione do- lofe remittéda cogitaíTe céfendus nó eft.I, credi
IOS D E H 1 s p A N.
tor.§ Lucius.ffmáda.l ex fa ñ o vbi per Scrib. ff.
de vulga.l deoq; d.l h. non meretur mcótrariam fententiam adduci.
4 H zc tamé omnia,quz deiatifdatione á Maio- 31 ratus poifelfore przftanda przdiximus limitada, funt,nifi hzres grauatus,feu przcedens Maiorat’
poflfeifor fit de lib eris primi grad’ Maiorat’ infti- tutoris,& lecjuens in gradu frater grauati,veleius filius,aut defcendes, aut ex defcendétibus Maio
ratus inftitutoris-Hoc namque calu hzres graua- tus,feu przcedens Maioratus poíTeíTor non tene
bitur fatildare.l.iubemus,inprincip.& in §.iníú- pradiófis.C- adTrebel. vbi Odofredus Bart.BaL Paul.Corn.& communiter Scrib.glo.vbi etiaper Scrib.inI.cum Artemidoram. verb.no prohibue- rit.C. vt in poife.Iegato. glo. vbi D o ñ o . in auth.
contra rogatus.verb.exponet.C. ad T reb Quod de liberis primi gradus Maioratus fucceíTorib’ á parétibus luis grauatis, bona Maioratus filiis aut aliis defcendentibus fuis reftituere, inteíligendú eftrnon autem in nepotibus,aut pronepotib’,aut aliis defcendétibus procedit,vt probat tex.in d.l.
Iubemus.§.illud autem admonemusúunña glof.
ver .perfonis vbi gl. exponit tex.i.deliberis primi gradus.Per quem tex.dixit. Bal. in proprio loco, quód priuilegium conceflüm filiis non extéditur ad nepotesrquando Lid prohibet.Cuius diñú fe
quutur communiter Scrib.ibidem. & in eadem I.
Iubemus,in principio. & in d.l. cum Artemidorá
& in d. Auth.contra rogatus. Idem etiá dixit Bar.
in Lliberorum num.4. de num.ó.ff. de verb.figni.
vbi AIcia.num.2 6. Alex.in 1. in fideicommiífariá.
i.refponfojnum.a.ft.ad T rebel. Idq; omnes D o- ñ o . indifferenter not ita vt nullus ex his, qui de hac re fcripferunt,legem illa, nifi in liberis primi gradus teftatoris,intelligat.
4 Í Qua ratione caute legendum eft illud, gj Scri
bit Petr* de Peralta in d-i- 5 •§. qui fideicómilTam num.50.vbi de hac re loquens inquit,quód in ca- fibusjquibuspoífeífor Maioratus teneturfcquéti in gradu fatifdare,inteüigi debet,8c hmitari: niíi przcedens fit afcédens,vei ffater fequétis in gra- du:quia tune non poteft defceñdés, vel frater fe- cúdo loco vocatus abeo fatifdationem exigere.
4 Id namq; ex fuperiús adduñis iure procederé
P R I M O G E N I I S ,
liberatur á fatifdationemifi is, á quofatifdatiQ pe titur fit de liberis primi gradus Maioratus infti- íutpris,quod máxime ea, q u z in hac materia fcri buníur?eftrinait,poteritqj vix cafus d.l.iubemus in Hifpanorum Maioratibus prañicari: cúm vt plurimúm iam eorum fucceffio liberos primi gra dus inftitutoris fupergrediatur.
4Poterittamé Maioratus fuceeíforaduerfus illú, 3*’
qui eft de liberis primi gradus inftitutoris pete- re,vt bona defcnbátunetfi nó poffit ab eo fatifda tioné exígete. Is emm qui nó poteft fatifdatione exigere: petere tamé poterit bonorú defcriptio- nem,vtinqmtBal.confii.,37,vol.r,Cuma.confiI.
88.nu3.Caífa.inconfue.Burgun.Rub.6.§.6.ver.
parinuentaire.nu.ij.P^izhz.ind.l.5. §. quifídei- commiíram.nu.3o.Idq«e cenfuit Pinel.in l.i. C , debon.mater.2.part.nume.23.dicens,parentern 53 bonorum filij adminiftratoreni teneri inuétariú conficere,etfi non teneatur latildarerquo in loco inuentarium cum bonorú defcriptione cófundit:
licet ea veré diuerfa fint vt bené confiderant Cu- m an .d .co n f.8 S .& G u id o P a p z ,d e c ifio a e .3 5 r.n u .
i.Soc
i.Socinus luni.coniil.ijs-numero 4. & 5. lib ;T . cesvtipoiTe,idnon pretcrfflíttsrentfimó firequé- Benrand.coníi.2 43. num.6 .1ib.i.& Boer, decif. ter cautionum exañioneillosinfeflarent.Sed for 6 1.num. 7.& num. j4.Ideoque quanuis paterno faniiientiu hoc ex ignorantia principiorum pro- teneatur facere inuentarium ex bonis filij: rene- ceffit,vt &pluraalia quotidie,ex communi erro- b itu r tam en ad petitionem filiorum bona eoruri- re negle¿tavidemus,velex,eoreinediumhoc ne- d e m p a d deferid :VtCuma.d.eonfil.88.col.fin. gleñum eft, quód parum vtilitatis'ex eo confe-
& p r z f i ^ ^ ñ o r . aduertunt, quod ab inuenta- qui poffe videatur, eo quód Maioratus , vtpluri- rio Auerfum eft.Sicque inteUigenda funt, q u z á mum in bonis immobilibus conliftant: cautióq;
Pinei, in d.l.i. 2 .parte n.2 3. Acuntur:de inuenta- - de eifdem reftituendis vtilitatem nó afferat: cüm rio á patre conficiendo,quod generale eft in om- ftatim mortuo poifeflbre,dominium ac pbfleffio nibus,qui inuentarium facere non tenentur. H i rerum Maioratus in fequentem ipfo iure pertran*
enim non poterunt bonorú defcriptionem recu- feát,etiam fi á poífeífore Maioratus alienata fint íáre , idque propé omnes Scrib.quos fuperiüs ci- in tertiumque tran{lata,pro añúaíiqué pofleífio- tauimus, non obfcuré cenfuerunt. ne adipifcenda plura remedia lurnmaria , ac exe- , . ^ Sed licet omnia ifta quz de fatisdatione pr^ñi cutiua legibus R c ^ is pró Ata fint. Vfcúque auté da á Maioratuú poífeíforibus diximus, vera fint, res ipfa éohfifferétür huiuüiiodi<;autioné vtiliííí- ex clariífimisque iuris principiis apertiflimé de- mam efle plus certo mihi compertu e ft: nec fcio riuentur: r aró tamen in forermbus controuerfiis quo iure potmífet petentibus denegari.’
adducifolent,nec vidi vnquam fequentem Maio- C Vtrum auté vltra cautionem,de quain hoc ca- ratusfueceflbrem ab eius poífeífore cautionem pite agitur, Maioratus fucceflbr teneatur, ante-, ceifante dilapidationis fufpicioné petentem-, néc quám rerum eiufdem Maiofatüs fucceflione ap- exigentem:quqd mihi nó modicam admiratione prehendat,przftare cautionem Mutianam de ad- przftitit.-cüm fciam plures ex fequentibus Maio- fimplendis eiufderñ Maioratus conditionibus feu ratuum fucceiforibus : -adeó eorundem poífeífo- feftituédo bona Maioratüs cum fruñibus per ce
les infeñari, vtfifcirent hoc remedio aduerfus ptis,infralib.2.c.i 2.n.25.dicemus.
r ' I B E R P R I M V - S . ,09
S V M M A R l A.
T Patre bona Maioratus dilapidante filio ante eim rnortem.refiituendafunt.
2 L.Imperator.jf.adTrebel.declaratur,difcutitur^vtrum hodie fit corréela. ■ y Hodieetiamproaduentityscautionesinterpatrem,frfiliumprafiaripoJJant.
4 Correcíaratione legis cejfare debet etus dijpofitio.
5 Pilius non tenetur fe committerefragilitaticautionU.
6 Vera ratio decidendiadd.l.Imperator.Jf.adTrehel.afii^atur.
7 Pater difiipans bona jily quorum adminifirator efi,tenetur ea filio reftituere. , S Maritus difiipans bonavxoris,tenetur illa etiam confiante matrimonio refiituere. . • • p Pater propria bona dilapidans tenetur in vita filio legitimam afiignare.
10 Paterpotefibonafuainmareproycereinfiliorumpraiudicium. . 11 Vna ratione legis deficiente,ex aliafufiinetur. ,
12 A n d.l.Imperatorprocedatindilapidatione.qfu e x fila culpa procefiit :an dolus requiratur^^
13 Adminifirafio auferenda efi temicificutprodigo.
1 4 Paterdippansbonam m obiliaM aioratusivtrum teneaturillainvitarefiituere.
13 Bifiipatioimmobiüummagis damnofa efi:quameaqu£ de bonis mobilibus fit.
l é Pater difiipator, bona Maieratus tenetur in vita filio refiituereietiamfifitfoluedo f r culpa difi fipationis in omittendo eotfifiat.
ZJ Alimentapraflandafunt pa tn,a quo propter dippationem hona Maioratus auferuntur.
15 Difiipatio magna requiriturjut bona Maioratus fin t a pojfejfire auferenda, ip Difiipatio Magna,qu& dicatur.
20 Pro modica difiipationefolet fie ri Maioratus poffefforipr£ceptum,vt deinceps tio alienet f i é pee
narefiitutionii. , r
2 1 Iudex quandoque idiubet,quod lexpracipit. . / .
í j Dilapidationis fufpicionépracedente cautionis remedium fufficiens efi, dummodo 'ea manifiefia
non fit. .
¿3 'Satifidatione aprincipio prafiita non tenetut. Maioratus poffeffor ex feláfufpicioné dilapidatio
nis iterumfatifdare.
2 4Dilapidatione tnamfefia interueniente,pater tenetur bona Maioratus refiituere,no obfeate caté tionis oblatione.
23 B x dilapidatione manifefia hona Maioratus reftituendafunUettdfe a principio cautio p r afeita fuerit.
z6 Difpofitio l Imperator.ff.ad frebeI.procedit,fiue tempus gratia haredis,fiue commiffarij adiectu
-
„ o D E H I S P A N . P R ! M ' O G E N 1 I S,
27 Tempuifempercenfeturadieciumfauoreharedis.nonfidetcommffdrj: : - 28 R e g bonaregim anifefle dilapidante quid faciendum fit.
2p D ifioftiodicla l.Imperator:an procedat folum in flio:an etiam irt extraneo.
33 Prnnagenerattoeffilius:Jecunda autem nepos.
31 Emphiteota,fiu£iuarius ¿7 colonus.propter difiipationem cadunt d iure fuo.
32 Bonaexpreffeprohtbtta altenarifi alienentur, poterit eafequens vocatus in v it a poffefioris fibi vendicare
33 quia noflra M aiefas,d7 $.fin autem.C-communia de kga.declarantur.
Maioratm poppore hona M aio- ratus dilapidante an pofit fe
quens in vita eiufdem Maiora
tus fuccef tonem vendicare.
L C A P V T X V I .
1 N przcedenti capite oftenfum eft I qualiter M aiorat’ poífeífor ad pe-
> titione fequétis caufa fufpicionis Í fuperueniéte,velnó,teneatur fatif- dare:fedquiacótingere poteft,vt Maioratus poífeífor ne dum de dilapidatione fu- fpeñus fitrfed etiam compertu iit eum bona Ma ioratus manifefté dilapidare,ac deftrueredta vt fa tifdationis remedium fufficiens no fit:furnme c6- ueniés erit hoc loco eá qu^ftioné difcutere; an.fi hoc caiu fequens fucceffor poflit ante morté ppfi- ' fefforis,Maioratus reftitütioné petere. Pro cuius quzftionis refolutione diftinguédú erit,aut enim fequens in gradu eft filius Maioratus poffeíforis, aut extraneus.
f i n prima fpecietquando.fifequens in gradu pof
feíforis filius,eft,dicendum erit, quód ii eius pa- rés bona Maioratui fubieña manifefté dilapidet non expeñata eius morte,ea bona erut filio refti tuenda. Quod probat text. in 1. Imperator ifi ad T rebelli, quem dixit Bart. in proprio loco efle fing. adhoc , quód ii pater fuit grauatus refti
tuere filio fideicommiffum , & ipfe diflipat bona reftitutioni fubieña,aufcruntur,ab eo,& cqgitur, reftituere filio etiam in poteftate exiftenti ante conditionis euentum , 8c illum tex. dixit ad hoc alibi non reperiri Idan'.-de Im olibidem i Id
que etiam per illum tex. notant ibi communiter Scrib-id iplum etiam dixit Barto.in i final-CL de fcnten.paff.&refti.nume. i . idem Barto. in I.i.
§ quódfi inpatris.nu.8.& p.tf. folu.matri. & in I.
li cofiftante.p.qugftion.uumer.dj.vbi etiam per S(kíb.‘ffrédd.‘&'intóümó'pb'rtét.§.nbn aüté.n. 2, C.de bonis quz libe. Franc. de Areti.confil.7 2.
num. 5.Palat.Ruui.inrepe.cap.per veftras. §. 17.
niim.T g;dedona. int.yk §4'i^;fo/Bbéríus;qui plura refert decif.6I.n. 15. cumprzcederi. 8¿fequent.
Szdeft tex.- illi confimilis-.inl.cogi.§. li pater. £ adTretfel.vbi paterfizres tnftitutuáfilio/ refti
tuere grauatur,fi adire recuiet, cogitur ad filij pe- tioriem hzreditatem adire j 'fideicommifliimque etiam ante diei euentum filio reftituere: quafi in Becufando. hzreditatem adire videatur bona fidercommiflo fubieña diffipare, filiumque eif- dembpnisexnon aditione priu^e,quod diflipa- tibni itianifeftz zquiualéseft.Idque Scrib. ibide
& in d.l.Imperator aduertunt.
^ M a g n a ta m é in te r fc r ib .c ó tr o u e r fia e fo a n illa l. 2 Imperator,hodie fit corteña. Aliqui náq; ex eif
dem cenfuerunt eam corteña eífe,eiuíq; decifio
nem iure nouo Codicis non procedere , quod ex eo probare nitütur,quód illal.Ioquatur in filio in poteftate conftituto inter qué & eius patenté iu
re digeftorum nó poterat cautio de fideicómiífo reftituendo,nec etiam de alia re przftáda interpo ni.l. frater á fratre i. if-de condi, indebi. te^.
in § .ite m in u tilis ,c u m lim ilib .in fti.d e in u tilib .fti- pulat. Lex autem illa ideó in cafu dilapidationis bona filio reftituiiubet,quodinter patrem ,& fi
lium cautio interponi non poflit. Nam li przftari p o fle t in ter p atrem & f i l i ü fatifd a tio , n ih il aliu d quam fatifdationem in cafu dilapidationis intro- duceret.Quod prob.ex eadem lege.ibi Nam qui4 ' cautionesnonpoterantinterponiconferuatapatriapote jiatendeo damnum conditionis propterjraadem wfltxst.
Sed cum hodie de iureC.etiapro aduentitijs cau 5 tiones inter patrem & filium przftari poflint, ex decifione text. mLiubemus.§.infupradiñis,fecü diim communemintelleñü.C.ád Trebel.& in au thent.vnde li parens.vbi glo.Si cómuniter Scrib.
C.de inoffi. tefta.& notatur in d. 1. irater á fratre, igitur correña ratione Iegis,ceffare debet eius di 4 ipolitio. 1. I.cum fimilib.ff.de legitim.tutela.Iaf.
in L fi quis filium.n.7.C.de inoffi.teft.qua ratione d.Iegem Imperator , hodie correñam efle dixit Rapha.Cuma. ibidem. C^em fequitur ibi loánes de Imol.fuperglo.verb.nonpoterant.
4ÍQuanuis autem obieñio ifta vrgétiflima ac pe
ne infolubilis videatur;communis tamen opinio eft in contrariumümóquódill^ l, corteña nó fit, quam veriorem efle cenfent.-ibi. Bart. AlberfiAn- gel.Paul. Alexand. Segur. Claud. & communiter Scrib. Idem voluit Nicolaus Arelatanusinl. ge- neralitcr.nu.i^^.C.defecund nupt.Eamque dixit communem opinionem effe R ip zin 1. (i cóftante col finanum.ioo.ff.folutmatr Arias Pinel-in 1. 1.
C.debon.mater.2.par.num.38. Quod probant 5 ea ratione,quód fciiicet quanuis cautiones inter patrem & filium hodie interponi poffint: non tamen filius teriebitur fe committere fragilitati cautionis 1 cogi §-idem qugritur.ff.adTrebel.de quo inferius dicemus.Quz ratio leuiflima e ft: cú lurifconfultus in d. § .idem quzritur.in fatis diuer fo cafu difponat,vtbene aduertit loá.de Imol.in , d.l.Imperator.
f Sedfuftinédo communem veriorratioaflighari ^ poterit, quodfcilicet lurifconfultus ind. T Im
perator, non ea fola ratione motus fuerit ad dif
ponendum , patrem teneri ante diem, fideicom
miffum reftituere , quód cautiones inter pa
trem , & filium przftari non poifent. Ad id namque vt , cautio przftanda foret , fola fu- fpicio dilapidationis fufficiens effet : imó ré-.
gulariter ad id nulla fufpicionis caufa requirere-
L I B E R P R I M V S .
tur. Sed hanc ratlenem lurifconfultus expreflit, vt intelligeretur, quod ex e o : quia cautiones in- ter-patrem,& filium przftari non poterant, non potuit principiis dilapidationis obuiari; prout in extraneis ex przftatione cautionis obuiari folet.
Qua ratione creuit adeó parentis dolus ieu negH- g e n t ia, vt manifeftam dilapidationem efficeret, quamanifefta dilapidatione ftante, lurifcófultus damnum conditionis propter fraudem ex ea prz- fumptam inflixit. E t ifte eft nouus ae verus fen- fusliterzilliusl.quz alias intelligi non polTct.
cN ec hac fola ratione, fed aliis etiam motus fúit lurifconfultus adeius legis decifionem,ea/ pre
cipua quód difiipatio iam adeó manifeftaerat, vt pater euidenter aduerfus filium fufpeclus effet, quo cafu ciuili ratione bona erant á parente aufe- 7 renda. Quotiefcunque enim pater adminiftrat bo na ad filium pertinentia, eaque manifefté dilapb dat,cogitur ea reddere, etiá non adueniente cafu reftitutionis.l. fina, vbi Bart.& Scrib.C.dc iente.
paff.l.cum oportet. §. non autem vbi. etiam per Scrib. C. de bonis quz libe.not.Rodert.Xuar. al- iega.4.&Pala.Ruui.inrep.cap. per veftras. §. 17.
11U.15. Barto.inl. fi conftánte.n.é^.ffifolu.matri.
vbi laff.n.i s>6.& Ripa.col.fina.n.p9. Segur, in d.
I.Imperator coi.17. ■
° f Sicque etiam videmus in marito res dotales dii- fipante,vt dotem teneatur ante tempus reftituere l.fi conftante.ft.folu.matri.l.vbi adhuc.Cde iure.
re doti.Pala.Ruui.ind.repe.capitu;perveftras. §.
1 7 .n.i2 .G ometius in §. fúerat.n. 41. inftirut.' de añio.Boerius.decilione.jiS.Segür.inrfcpet.d. 1.
Imperator.coL36.1.29.titu!.ii.part.4.
9 4Simile etiam videmus in patre,qui fi propria b b
■ na dilapidetjcoginrr fiiio, etiam in vita íégitimá aífignáre,exqualbaiere poifit,vt dixit Baldus in l.fecund.C.fi quid infraud.patro.n.?. cuius diñü fequitur Paul.ibidem.n.5 .dicens,effe mente tene dum.TdemPaul.inauthen.fi qua mulier, n. 8. C . de facr.fan.Eccle. Alexand.in d. I. Imperator, nu
mero ii.& ib i CIaud.n.6.Fabia de Móte in repet.
authen.nouiflima.nu.Sj.C.de inoffi.tefta. Roma.
inI.2.§.quódfíinpatris.ff.foIut.matri.Pala.Ruui.
ind.repet.cap.perveftras.§.i7 n.i4. Eandé opi
nionem dicit effe zquiore laff.in I.ficonftante.n.
i99.ff.folu. matri.&: inl.nam & poftea.§.fed& fi ouis.n.q.ff. de iureiurando. Eamq; fequitur Se
gura in d.l. Imperator.col.40.cii feq.& Xuar. al
legat.4.8c Cagnol.in I.final.C.depañ.num .aji.
Boerius decifi.6i.n.17.8c i8.Gregor.tit.i4 parti.
I.in princip.in gIof.verb.enagenar,8c in 1.8.tit. 4.
par.5. in g lo f vcrb.legitima. 4 Et fi contraria opi
nionem veriorem effe cenfeat Baldus fibi cótra
rius in I.non poteft.ff.de adoptio.& ante Bal-Spe- cula tir.de exeeutione fententiz §.fequitur. n-11.
in final.Quá dixit de rigore iuris'efle verioré laff.
in d. 1. nam 8cpoftea.§ fed etfi quis.n-4.8c §. ité fi quis infraudem n. 5 .inftit.de añio:8c przterea in l.Iex.Cornelia.n.ó.ff. de Vulga.Caffan.in confue tu.Burgun.tituLderuccelfionc.Rnb.7.4.2.nume- ro.4.Siluefter. Aldobiá.in §.przcerea.infti.quib.
mod. iuspatr.pqtcfta,foluitur.EtDeci.conÍ458:
num. 15.Prima tamen opinio zquior eft: quanuis contrariaiurisrigore confiderare verior fit fiqui dem iuris rigor permittit-parenti,vt bonafua iri mare proijciat,vt inquit Bald-inprocemio.C.nu.- n.QuemfequiturDeci.confiLt5?. num.7 . 8c 8.
Moralistamenratio contrarium dictat: cumrei- publiez expedies fir,ne quis se fiia male vtatur,8c‘
III
ne filij fame moriantur, vt in przdiñis IocírDo- ño.aduertúr,quibus poflent plura alia cumularu,
«(Cüm igitur aliz rationes poifint ad d iñ z kgis' j j Iraperator,decihonem affignari:coniequeiis eft,, vtvnalegisrationedeficieate,Icgis diipofitio nó deficiat: ied ex alia etiara íúftinéatur : etiamfi' vtraqaeefiet. finalis.text.in§.aifinitaris.nifti.'de nupt-l.liberorum.§. vocantur .ff.de his, qui n0t.¡ri l.fi non lex .¡ilia Sententia, 'ff de hzredi iriftiri Sc eft communis Scriben.refolutio.inl.fi vero. §, de viro.ff.lolut.matri.8cinf.fi ventri.§.bonis.f£dc priuileg.credi. Ex quibus eoramunis.opinio non.
modicum comprobatur quz aiias effet iuris fun*
damento deftituta.
«(Sed mzxiinaadhuccontentio inter Scribé.ver- l a fatur:an,fciiicet illa lex Imperator, locum habeat in dilapidatione, quz culpaparentis proceifit:an folum in ea, quz ex eiufdé dolo,ac machinatione orta fuit. Illam namque legem procedere foluna in dilapidatione dolofa, dixit g lo f in d.l. Impera
to r.verb.-filio. fina, ver- Q^amfequitUr Angribi- dem dicens,quodfi pater dolpsé diffipat, tenetur fideicommiffum reftituere:fi aute ex propria cul- pa,debet fibi dari coadiutor, in adminiftfatione ad inftar P rzlati: Eandem opinionem fequutus fiiit loannes de Imola in eadem l.col.a.vbi etiaffi Claudius col.a.Cui opinioni nonmodicúm fúñ- damentumprzftant verba eiufdem legis Impera- tor.ibi.Mariá infrandeffdeicemmiftifieri probaretur, 8c iterum ibi. Ideb dmnum conditioni propter fraude inflixit. Q pz verba potius doium,ac machinatio- liem : quám culpam denoTanr,idqueprzfati Scri ben. proaantex I.Si fuperftite.Cfoe dolo,8c ex a^
Kis quz in idemadduciint.
«fContrariam tamen opinionem veriorem effe dj xit Barto.in eadem l.lmperator.num.i. quem fe
quitur Ráphá.Cüma.ibi.&Paul.num. 2. & Alex, n«m.t6.8cNicolaus Arelaren.ind.L generaliter C.de fecun nupt.num. 15 5.cum feq. Eamque ap
pellat communem Pinel.in l.i.C .d e bon. mater, t.par.nu ;4.allegans pro ea g lo f in l.Si qpis prio».
ris.§ .fina.C.de fecundmup.ibi. Defi-aii^Pvelfi táie- Bif.ldem etiam voluit laffo.in l.Si conftáte.ff.fo-, 'luñnratri.num.i96.per text.in l.fina. C.defenté:
paff.8c'inl.2.§.quodfi inpatris.fESoI. matri.QqR omnesrefpondent ad tex. in d.LImperator.verb.
in fraudem,quod verbum illud nó pro machinatio ñédoiofa;fedproea,quzcontingit,reipfa acci
piendum fit:ficut etiam dicimus dolum re ipfa, Sc ex propofito contingere,in l.fi quis cúm aliter.ffi deverb. oblig. fed Alexand.Scante eum Rapha, Cuma.allegant pro hoc, text.expreffum in 1. iuns gentium.§.fed fi ffaudandi.ff.de pañ, vbi verbum illud fraudandi, de quo in ead.l.mentlo fit, pro fraude re ipfa contingenti capitur. In cuius opi
nionis fauorem fiicit qiiod eleganter dixit BaJ. in d.l.final.num.i8.C.déien.paff. V bi inquit ,qúqd i j fi pater non eft prodigus:fed ita tenax, vt nbn ex- pendat,quod eft neceffarium ad bonorum cófcr- ftarionem,eft fibi adminiftratio aufcréridá.Cuius diñú extollit Hifpanus Segura in.d.l. Triiperator col.4 0 .Boerius d ecifói.n.rq.Tdqueveritnm'u eft . Si enira pater citra doíübóna Maioratus deilniic ac dilapidat,dorñoíque exnegligeutiaruere per
mittit, fimdosque & agros non coIit, a lia/ fimi- Há in filij perniciemFacir, negari nón poteft, quin ifta fit iufta caufa priuandi illurn adminiftra- . tione , bonaque ante tempus reftítuáidi:ac fi illa d o lo lo s e d e ftm e r e t, ac d ilap id aret. * '
112. D E H I S P A N . P R I M O G E N I I S ,
1 4 ^Vlterius etiá pro eiufdé 1. Imperator, perfeña decIararionedilcutiendumeft:an íit vera illa di
ñ inñio , quam fecir-Bart. in cadera 1. Impera
tor. numero.i. Acens, quód aut pater ita dilapi
dat res filij, quód filio poteft eíle confultum -• vt ii alienet res immobiles,quas filius poteft venA- care & tune non poteft patri auferri adminiftra- t i o : fed funt bona eiufdem tacité obligata,& ha
bet filius reme Aum contra polfeífores. De quo in 1. 1. C.de bon. mater. Aut pater ita confumit res filij per dolum, vel culpam , quód non po
teft filio eífe confukum:puta confumendo pecu
niam , vel alias res mobiles jvel patiendo eas de- ftrui per negligentiam, & tune bona debeant ad filium transferri.Quam diftinñioné fequitur ibi.
Paul, de Caftr.numero 9. eam limitans & intelli- gens,in i. membro ; quando fcilicet pater alie
naret res immobiles in perfonas potétiores,á qui bus non poífet filius ita facilé vendicare,vel in a- lios qui eas eífent deterioraturi.Ná tunc(inquit) nón obftante hac Aftinñione ftatim eífe filio bo na fideicommifii reftituenda.Eandé opinioné fe
quitur Io.de Tmmola. ibidem,eandem etiam di
ftinñionem pofuit Bar.in d.l.fi.C.de fenten.paff.
numero 2 .& in l.fi conftante,in princip.verf.no- nb quzro. n.63.iF.folu.matri.Franc.de Areti. qui plures in idem refertfin conf 7 2.0.5.vbi dicit,hác eífé communem opinioné. Boerius qui plures ad idem refert decifione 6x.nu.i4.Didacus de Segu ra in repet.d.l.imperator.col.3 7 .quodfinguiari
ter notandum eft.Si enim hzc opi.vera eífet taró aut nunquam poífet d.I. Imperator difpofitio ad Hifpanorum primogenia adaptari.
1 5 ^Sed quáuis ifta Bart. diftinñio communiter fe
quuta fit, meafententia,nullo paño probari po
teft. Maipr enim Aífipatio eft iUa,qu5 fitvédo im mobiliaiquám ea,quz fitin pecuniz,feu bonorü mobilium diífipatione.Nam etfi primo cafu res extent, poífintque vendicari : in 2-autem facilé vendicari non poífintún vendicatione tamen im
mobilium. longé maior difficultas quám in mobi lium reftitutione verfaturrfiquidem prolixf ac pe né immortales funt lites i llz , quzinvendicandis rebus iihmobilibusá Maioratuum poífeíforibus alienatis quotidie verfantur, innumeraq; funt dá- na,quz inde fucceiforibus cóparantur, quod fum mé confiderandum eft ; etfi in litis euentu bona fint Maioratusfucceífori-reftituéda,vt optimé c5 fiderat lurifconfultus in l.mínoribus.ff.de rainor.
ibi. SeA ettam fi eorum nterfit,Íittbus ac fumpttbm non vexar'í. Item poterit interdum etiam probationQ copia deperire. Quod etiam maximum inconue
niens traheret, vt aduertit glo.in Lcog.iuxta prin
cip verb. deduñionem.ffadTrebel.& inl. penul.
ad fin.C.debonis quz libe.pluraque alia incon
uenientia ex horü bonorü immobilium alienado ne fequerantur,quz ex eorü v endicatione repara ri no poílent vt etiam notiffimum eft.Ex quo fit:
vt euidenter diftinñio Bart.ratione non conftet:
ficque eam improbat AIexand.dicés, opinionem contrariam,vt hoc aiítinñé procedat, k e verio- rem in Al. Imperator.n.i 4 vbi plené idprofequi.
tur. Eádemque opinionem videtur etiam ampie- ñ i Boerius Adecifione.ói.nu.i 5.Sentitque cum Alexandro Pjnel.in 1. 1.C.de bon.mater.2. parte.
num.35 Quorum opimoninos etiam libenter af- fentimur.
X5 ®ISim!litcr etiam fequendz non funt aliz diftin- ñiones,quas fatiunt Bart.Bald.& Scrib. in A l.fi.
§.dum autem. C de bonis quz libe. & in d.l. im- perator,quas refert ibídem Alexand. nume. i 5.
an fcilicet culpa committatur in faciendo, fiue in omittendo:feu an pater íit foluendo, vel non íiue enim ciilpa eiufdem in faciendo fiue in omittédo confiftat, vel fit foluendo,vel nóAemper feruan
da eft d.l. I mperator, decifio, vt optimé aduertit Frácde Areti.in d.conf.7 2 .nu. 5 .& Alex.in d.l. Im perator.num. 13 .vbi etiam Claudius col. 2 .id pro- bat.Quod etiam fequitur Boerius.d deci.ói.n.iq ad fin.
f tft tamen aduertendum,quód quando patri au- ^ 7 ferantur bona Maioratus propter diífipationem, filióque reftituuntur, filius tenetur patri alimen
ta przftare ex decifione d-l.Imperator, quz ali
menta de redditibus bonorum parenti przftanda funt,vt eadem lege Afponitur. Q uod intelligen
dum eft;fi pater egeat alimentis, non fi aliüde ea habeat, idque probatur ex eadem 1. verb. egenti Quod omnes Scrib. ibidem aduertunt,vt inquit ibi Alexand.n.í.N echoc cafu omnesfruñusbo norum fibi pro alimétis aífignádi funt: fedfolüm ' cx ipfis fruñibus alimenta in cafu indigentiz , ve bené aduertit ibidem Alexand.n.5.& 8.
f f Ifta autem omnia maturius penfanda funt: non enim obquamcunque dilapidationem bona Ma- ioratui fubieña parenti auferenda funt, filioq; re- ftituendatfed ad id magna ac manifefta difíipatio requiritur,vt probatur text.in d.l.Imperator. ibi.
M u lta in fraudem fideicom m ifii fien p T ob aren tur. Ex IP quo fit,vt requiratur:quód pater plura diífipaue- rit, aut vnum adeó magnum,quod pluribus zqui
ualens fit,vtibiPaul.n.i.Alex.n.ii.Segura.fol.vl- timo,col.45.& omnes Scrib.aduertunt.
Tam modica autem huiufmodi diflipatio eífe poífet ,v t fufficiens remedium videretur, quód parenti przceptum fieret vt deinceps bona Ma
ioratus non dilfiparet : alias ea fibi auferenda ef- fentjfilioque reftituenda.Quod dixit Bartol.in 1.
2.§.quódfi in patris. numero 9.ff.folu.matri. vbi inquit quód fi pater diffipat bona dotalia ad filiü pertinentia, poteft filius petere, yt ea non diífi- pet.IdemetiamfequiturAngelus.inl.fi col. 3. C . defent.paíf.EtSegurzin d.l.Imperator.col.38,8c licét pater abfque iudicis przcepto id facere te-, neatur : interdum tamen iudex id iu bet, quodl.
p rzcip it, idque iuftum eft: cúm iudex fit legis executor.Quod aduertit Bald in l Si fideiiuífor.
§.fi fatifdatum. íf. qui fatifda. cogan. vbi inquit, qupdprzceptum de non alienando poteft fieri á iudice ftatim lite mota,& fi omnes leges in tit.C.
& ff.delitigiofisjidp rzcipiant. Idque fequitur Roderi.Xuar.d.aIlega.4.pag. a.vbiexHoc d iñ o Bñd.inquit poífe Maioratusfucceflbrem petere, nepoífeífor bona alienet: licet eabona iure in
alienabilia fint. Quibus adiicienda funt ea , quz in c.przceden.n. 1 i.addufta funt. Q uod fic in ca
fu contingenti przceptu vidimus in párente , qui erat deliberis primi gradus Maioratus inftituto- ris,nec(vt ftatim dicemus)ad fatifdationem prz
ftandam compelli poterat.
4 Qiiód fi vlterius procedat dilapidationis fufpi- 22 ció fiiiuíq; fatifdationé á parente Maioratus pof ftífore petac,poterit przcipi paréti,vt filio fatifda tioné przftet- Licét enim filius:quádo pater ma- nifeñé dilapidat,nó teneatur fe fragilitati cautio
nis cómittere,vt in d.Impera omnes Scrib.aduer- tut:tenebitur tamen fe cautioni cómittere quádo nó m a n i f e f t a dilapidatio; fed eiufdé folafufpicio adeft •
L I B E R P R I M V S . 11}
iüeñ; aduerfus quá viderí poteft filio plené ex fo
la fatifdationé confulmm.Quod inteUigédú eric niíi pares lit deliberis primi gradus Maiorat’ in- ftitutorisffioc namque cafu fatifdare non tenebi- tur.prout in c.przcedé.n. 31. lariús annotauimus.
V bi autem fatifdatio á principio de re fideicó-
“ nülfo fubiectareñituenda przftita.fuit non pote- pater compelli denuó fatifdare ob folam dila
pidationis fufpicione, cótra quam ex primafatif- datione filiq fatis cautum videtur: nili noua cau
fa in perfona fideijuíTorum fuperueniat, vt fupe
riüs oftenfum eft.Non enim eft fuperfiuis cautio
nibus vtendum.l.hzc ftipuIatio.§. diuus.ff.vdeg.
pomi. cauea. nec debemus obligationes ex obli
gationibus facere. 1.4. §. ait Prztor.cum limil.ff, de re iudi.
24 Quód li bona Maiorat’ pater diflÍpet,deftruat, ac manifefté dilapidet: tunc cautionis oblatione non obftante fienda erit fideicommiffi reftitútio ex d iñ z legis Imperator, decifione. Non enim tenebitur in hoc cafu filius, v tib i Scrib.notantfe committere fragilitati cautionis, quod vltra ea, q u z ab iplis adduña funt,probat text. in l.qui ita inftitutus-§.primo ibi. Propter fra g ilita tem ca utio-
«K.fr.ad Trebel. Satius namque eft fuam fibi rem faluam fore: quám tabulas cautionis habere, at
que incertum illius euentum fpeñare.l.fufpeñus.
itd e fuípeñ.tuto.l.li pupilli, ff. quod falfo tutore authore.Quibus plura cumulat Tiraq.de retrañ.
Linagier. §. I .glof. 1 8 .num.3 5.
^■5 4 [ Idque non folüm procedit vbi á principio cau
tio interpofita non fuit adueniéte taenm inanife- fta dilapidatione offertur: fed etiam quando á principio fuit przftita fatifdatio. T unc namque etfi propter dilapidationis fufpicione iterum fa- tiidanduni nó fit ( vt pauló ante diñum e ft: ) ta
me nó obftante fatifdationé á principio preftita, filius non tenebitur fe huius cautionis fragilitati committere. N on enim inuenio rationem diuer- fitatis,quo ad hzc in cautione a principio przfti
ta, & in e a , q uz ex poft faño offertur : fed plus certo arbirror,quódfi in cafu manifeftz dilapida
tionis cautionis oblatio fragilis e f t , vt ex ea filio plené confultum non fit, id ipfum dicendum fit:
quando cautio iam przftita erat.Ex antiqua enim feu ex noua cautione , ( vt eft notiffimum ) non poterit effe aduerfus manifeftam dilapidationem confultum. Ideóque etiam hoc caffi remedio d.I.
Imperator,vcendum erit, eiufque legis difpofitio locum obtinebit,vt in finüli dixit fatis eleganter.
PauLCaftren.in authent. qui rem.numer.3. C.de Sacroíánñ. E cckfi. & Arias Pinei, in i. i. C . de bon.mater.i.parte.n.6o.verf. receptum enim eft.
Qug omnia fingu.notá.erút,vt fciamus intcllige- re,& prañicare ea, qug in d.l. Imper.decifa funt.
26 Confequenter autem hoc loco difcutiendum eft etiam:anveraiicquzdam decifio Bald. in Ru
brica. C .de reuocand. his quz in fraud. credito, numero 13. vbi inquit Bald.fe putare, quód vbi hzres dilapidat ante euentum conditionis fidei- commilfi, bona hzrediraria deberent poni in lo
co tuto, itavt commoditas medij temporis non fubtraharur grauaro:nifi conftarer, quóá dilatio, feu conditio effet appofita á teftante fauore fi
dei comniiffarij quia tunc hzredi diffipanti effent bona totaliter auferenda-1. in fideicommiffi. §.
cum Polidius. ff. devfur. Q uod inquit Alexand.
in d.l. imperator, n.5. effe fingulariter notandum pro limitatione Sc inteUeAu illius legis,vt folüm
eius decifio procedatrquando dies fideicommilii appofita fuit irrfideicommiffarij feuorem, non a- Iias,fubditque ab alieno Scrib. in d. 1. Imperator id non legjffe, nec poffe dici verbum magis fin- guIare,&accommodatum ad illius l.intelleñum.
Quem fequitur cum quodam temperameto D i
dacus de Seguraineadem 1. col.46. Quod fi veru cffet,fingulariter notádum foret ad.Maioratuum pofleííores.Cüm enim iemper reftitutionis dila
tio in eorü fauore appofita iit,ex hac Bal.decifio- ' ne propter diffipationem,non effent bona Maio
ratus fequenti fucceffori deferendzíédpoiiéda in loco tu to : itavt poffeffor fruñibus rerú Maiora
tus fruatur, donec tempus reftitutionis adueniat.
f Sedlicéthoc diñum Bald.fingJit,,mihi tamen iure non probatur,nec vidi legem hác diftinñio
nem facientem: fiquidem lurilconfultus in d .§.
cum Polidius-. in cafu diuerfiffimo loquitur vt ex eo conftat apertiffime, nec poteft ad Baldi deci- fionem adaptari,vt cuilibet id reñé inipiciéti co- ftabit.Imó ( ni fallor ;)Bal.loquiturabfque ratio- ne,& fundameto, & direño aduerfus:calumlegis in diñal.Imperator,vbi non apppfitum eft tem
pus fauore fideicommiffarij : fed potius hzredis,
& nihilominüs patris diffipatione fuperueniente bona ab eo auferuntur filioquereftitu0dafiint,n5 autem fequeftrantur,nec in loco tuto apponutiar.
41 Quod autem in illal. Imperator tépus fauore hzredis,non fideicommiffarij appofitü fit, ex eo ^7 conftat :quodtempus in teftamento appofitum femper cenfeatur appofitum fauote.hzredis, non autem fauore fideicommiffarij. 1. cumternpus.ff.
de reg.iur.vbi inquit lurifcofultus. C i m tempus in tefiam eto ad ijcitu r credendum eft pro harede ad ied u m nifti alia mens fu e r it te fta to r is.h c u m , qui kaIendis-§.
fina, vbi Bart. & Scrib. ff. de verb. obliga. 1. poft mortem.C.de fideicom. vbi Corn. circafi.inquk quód quilibet dies,& quzlibet conditio in dubio fauore grauati cenfetur appofita. Quod fequitur laff.ibidem in princip.Sc fin.verb.& Cagnolus in d.Ecüm tempus numero i. & 2- Idque in cafu eiufdem legis Imperator á fortiori dicendumeft, cüm nulla verba in eadem lege appofita fint, ex quibus cenferi poffit tempus fideicommiffi ad
ieñum fiiiffe gratia fideicommiffarij., non hzre- dis:imó pater fruñibus medij temporis frui de
beret, donec veniret dies fideicommiffi. Quod fieri folet vbi tempus appofitum eft gratia hzre
dis non fideicommiffarij, vt probatur ex text.in d.§.cum Polidius,8¿ ex tex.iunéla glo. & his quz ibi Alexand & Scrib.notant in I. in fideicommif- fariam§.fina.ff.ad Trebel. & in l. cum filio, ff.de lega. l.v b i Imol. plurain idem adducit. Idque apertiüs probatur ex text. in ¿I. Imperator, ibi.
D am num conditionis propter fraudem in flixit, gloil yerb.Damnú,8¿ verb.códitionis,& his quz com
muniter Scrib.ibidé notannfi eniml.illa appellat damnum patris habere conditionem pro impleta propter fraudem eiufdem.-igitur confequens eft, vt conditio in fauorem patrjs appofita cenferi dc beat: non enim aliter conditionis implementum poffet parenti damnum irrogare, idque notiffi
mum eft.Ex quo fit,vt illa Baldi decifio non p o f
fit aliquo modo fuftineri, ad quod miror przdi
ñ o s Scribentes non aduertiffe.
Vltimo loco pro huius materiz oninimoda re- i S folutione,difcutiendum etiam eft, quid dicédum fit in Rege bona Regni manifefté dilapidante ac deihruéte, vtrü fihus cius primogenicus poffit eo
ÍI4 D E H I S P A N .
cafu aduerfusilium infurgere,Regnumque ipfum debcllare-Iii qua .quzftione Acendum eft, quod nomfednincpei filium eft ad Romanum Ponti
ficem recurrendum, vt fecundum iuris remedia fibi iuftitia miniftret, vtex pluribus probat G re
gorius inl-i-tit.K.par.2.inglo.vcrb.Od«/;frid4r<i y^p/íí¿rí. Q u z hic repetere non libuit. E th zcd e prima fpecie,vbi pater bona Maioratus filio poft eius mortem pertinentia,deftruit ac dilapidat.
4 In fecunda fpecie principali, vbi fcfiicet is,qui reftitutione Maioratus ex mamfefta dilapidatio
ne petit,nó eft fili’ dilapidátisrfed aut eius agna- tus,aut cognat* tráfiierfalis,autextraneus;dicédü eft difpofitione d iñ z.l. Imperator inhoc calu nó jpcedere Quod dixit Bart.in l.fin.tf. vt legato.feu fideic nomi.cauea-numero 3. vbi inquit q>I. Im
perator loquitur in patre,cuius bona debét iré ad filium.Ideóque fi anté reñituit, nó videtur mag
num quid féciíTe. l.fcripto, in fi.ff. vnde liberi.ex quo aperté fentit, l.illam habere locü in filio pri
mum locú in fiicceífione obtinente,non in extra- neo. Quod etiá videtur fentire Paul.de Caftro in ead.l. imperator.nu.6. dum allegat. Bart. in d.l.fi.
ad fin.Ethanc opinionem fequitur exprefflffimis verbis Segura ind.l.Imperátor.col. 44. &45.fe- cundüm antiquam impreifionem.
ff. Alcxan.tamen in eadem l.Imperator.nu.13 .ali
quantulum dubitat de hac Bart.decifione duabus przfertim rationibus.*[I Prima ex eo, quod d.l.fi.
loquitur in auo grauato reftituere,in quo videtur militare ratio d.l fcripto.ficut in patre. 4 Secüda ex e o , quód d. 1. fcripto procedit, quando bona funt peruentura ad filium tacité ex fola iuris pro- uidentia.Secüs autem quando ex caufa fideicom
miffi & contra parentis voluntatem: non tamen audet á Bart.opi.difcedere:quiavt inquit,non in- uenit hanc confiderationem ab aliquo tañam.
^ -Sed fi quis voluetit opinionem Bart. fuftinere, poterit dicere aduerfus Alex. g> d. 1. Imperator, loquatur folum in filio,cuius cótemplatione plu
ra aduerfus patré bona eius dilapidante , iura fta
tuta funt, quz ad alios exten A nó debent:cúm in extraneis nó ea pietatis ratio qu| infilijs,railitet.
ff^ Nec obftat prima ratio Alexan.quód fcilicet d.
i.fin.loquatur in auo,in quo refpeñu nepotis mi- 5 ° lirat ratio.dl.fcripto.quia ratio ifta faifa eft .Non enim videtur eadem ratio militare in filio: & in nepote: cüm prima generatio fit filius: fecunda autem nepos. text. in authen. de non alienan, aut permutan §.emphiteofi.i .colla.4. Ideoque filius nepotem in fucceffione przcedit.I. auunculo. C.
communia de fucceffio.I.pater filium.ff. de inof.
tcfta.tex.in§.i.infti.delegi.agna.fucceffio.Scrib.
in I.fi viua matre.C.de bon.mater. nifi filius mor
tuus fit,quo cafu nepos locü patris acquirit. Ideo
que ex reprzfentatione iam filius; non nepos re
putatur fit nepos.ff.de colla, dotis. I.i.§.fi fit filius. ff. de coniungen. cum emancipa, liber.
eius,Etiu;robique Bart.&Scrib.Bar. Bal Salicet.
Corn Franc.de Areti. Alexan & Scrib.per tex.ibi in l.fi auus la.’ C.de liber.przteri.
^ Non obftat fimiliter fecunda ratio Alexan. in quantum dicit,quód l.fcripto, procedit, vbi bo
na debent venire in filium ex iuris prouidétia, no ex caufa fideicommiffirnam fi reñé verba Bar.in- telligamus.vbi allegat d.Lfcripto, non funtintel- bgédafoiüm de bonis fideicómiÁb fubieñis:fed de fruñibus eorum,&: omnibus etiam alijs bonis parentis,quz ex 1. fcripto. filio poft eius mortem
deferri debent. Cinn igitur bona parentis fint fi
lio poft eius mortem peruentura ex legis proui- dentia: non mirumft ante mortem cogatur filio bona fideicommiffi,quz manifefté dilapidat, re
ftituere , & fie valet Bart. argumentatio. Si enim intelligeremus de fola proprietate bonorü fidei- commfffo iubieñorum, ratio eius nonfolüm mi
litaret in filio: fed etiam in quoliber extraneo ad quem ficut ad filium poft morte hzredis bona fi
deicommiffo fubieña peruentura effent, ere- di non potell Bartolum in hac parte ienfiffe.
«■ Vtcunque auté fit,etfi Bart.Sc eorum,qui illam fequuntur authoritas magna fit, contrariam len
tendam proculdubió iequendam effe exiftimaré:
imó quod illius legis Imperator, decifio in quo
cüque ad Maioratus fucceffionem vocatoietiam fi filius non fit, pari ratione procedat. Cúm enim ceffet prima eiufdé legis ratio, quódfcilicet cau
tiones inter patrem,& filium przftari nó poffint, fuftineaturque eiufdé legis difpofitio,ex hai^ rf- cipuaratione,quodpatre bona fideicommiffi de- ftruente,ac dilapidante,filius non teneatur fe co- mittere fragilitati cautionis nec bona apud pa
rétem diífipatorem effe dcbeant:prout fupra ifto cap.numer.6.cumfequen. annotauimus: non vi
deo quare ifta ratio nó militet in extraneo primo loco ad Maioratus fucceffionem vocato: ficut in filioñmó longé maior ratio in extraneo: quám in filio verfatur; cum ob filij affeñionem przfumé- dum fit,parentem, nó adeó indifflpationebono- rum,quz ad fiiios peruenturafunt, proceffurum ficut in dilapidatione ac deftruñione bonorum, quz ad extraneum poft eius mortem fpeñant. Si igitur lex non confiAt de párete dilapidatore ad- miniftrationem bonorü,in quibus filius eius fuc
cedere debetmulla ( fi reñé fentio )ratio affigna
ri poteft, ex qua cófidat de eo adminiftrationem bonorüjin quibus nó filius, íéd extraneus fuccef- furus eft.Simile namque videmus in emphiteota, 31 vfufruñuario fiue colono: etiam qui ad longum tempus conducit.Si enim hi res, quibus ex caufis p rzdiñ is fruuntur,dilapident,poterüt ab emphi- teofi, vfufruñu vel conditione repelli, etiamfi fa
tifdationem de his rebus conferuandis przftite- rint.Quod dixit Paul.in authen.qui rem.nume.3.
C.defacrofanñ. Eccle. quem ibi fequitur laff.n.
4-& 5-& czteri Scrib. Bald. & Rapha. Cunia.in 1.
diuortio.§.fifundum.ff.folut.matrimonio.Carol.
Ruin-confil. 5 8.nu>3 ^ 4dib.i.Tiraquel.qui plu
res refert,de retrañ. conuétional.§.3.glo.i.n.25.
Arias Pinel in l.i.C.de bon mater.i.par.n.5 o.Ex quo fit,vt hzc opinio vera cenfenda fit.
4 Vnum tamen inhac parte annotandum erit,5*
quódfi in Maioratu expreffa alienationis prohi
bitio appofita fitrprout communiter in omnibus Maioratibus apponi folet ftatim faña bonorum aÜenatione etiá viuéte Maioratus poffeffore, po
teft admitti fequens in gradu,qui alienationi non confenfit,ad reuocanda bona alienata, eaque fibi venAcanda,fiue is filius,fiue tranfuerfalis,feu ex
traneus fit.l cum pater.§.libertis,iüña glo.verb.
neidalienaret.ff.de leg.2.per qué tex. dixit Paul.
de Caft in jpprio loco nu.4. quód alenatio volü- taria faña contra expreíTam voluntaré teftatoris poteft ftatim reuocari, & adreuocandum admit- tuntur,qui nó alienauerunt, nec alienationi con- fenferunt.Idé prob. tex.in 1 peto. § .fratré. ff.eod.
tit not.Paul.Caftren.inl.fin.§ fina.numero.7.C.
communia de Iega.Xuarez.allega.4.col.2.
^ E t licét
