Differentiae inter utrumque forum, iudiciale videlicet et conscientiae nondum hac noua luce donatae et magna cum cura, studioque iucubratae, et concinnatae ...

Nullltas.' 225

dift.22.qu®ft. 2.art. ^{I .}coi. vlti. Nauar.capit.

27. nu.7.Mamua.lib.3. Communium, cap.

I .contra gl.in Summa 24. qusft. i . quam dicit communem Ledefma in 4.quxft. 24.

art. 3. Ratio eft,quia tunc vrget necefsita s, velvtilitas publica; & notitia qux in alio locohabetur,impertinenseftad ea que in alio loco geruntur. Et fic huiufmodi excó- municatus, quoád hunc effedum , cenle- iuroccultus;&nontamex iure nouo Ex­

trauag. Ad euitanda fcandala. qukm ex iure antiquo,quod in nulla re per nouum reftri- d u m e ft, fed amplificatum tantüm; vtc-

gregie docct Su.rr.rup.fed;. 2. num. r 6. Pro quo optimé inducit didam 1. Barbarius.

Abb.did.cap.Sciidtarus. Nam dicit vcnfi- mile efle in partibus didorum íéruorutn cífe notorium eos eife feruos; & tamen a- dum fuftineri, fi in loco luclicii putaban­

tur liberi. Et addit vbi quis fuit publicé ex­

communicatus , & cómuniter dicunt qua- plures illud ignorafle, talem ignorantiam non efle probabilem, fcd craflam; & ideó adum ab §0 non fuftineri, per cap. penuk*

de Glenc.excommuníc.

S V M M A R I V M .

r / ^ E S T A h Trxlatom nvero, fed puta- 6 v J tatiuo¡valent,

z Quod intellige, ciim h principio habuit titu­

lum,'alibs fecüs. 7

} Qux requirantur adl.Tarbarius.

4 Gejia (i tabellione putatiuo; & fimiliter h 8 _ patrono, eleBore, vel colleBore putatiuis, ¿y non veris, an teneant. Idem de Legato, p 5 Troles cefetur legitima,fi[it fufcepta tepa­

re quo matrimonum putabatur legitimum.

Extrauag,fJMarti»i Quinti, A d euitanda i licet loquatur de excommunicatione: intel­

ligitur tamen etiam deftifpen fione,

Geft a per officialem putatiuum valent, e- tiam poft deteBum errorem.

Dummodo is in cuins fauorem aBus eft gejlus, nefciuerit veritatem.

Fallit in excommunicatione,¿y fufpenftof^

ne, in quibus non obftatf cientia.

: S

D I F F E R E N T I A S E P T I M A .

E x to , infertur ex dida 1. Barbarius, gefla á Prxlato putatiuo valere, &

tenere dum toleratur. Quod verum eft in eo qui á principio habuit titu­

lum,& Superioris authoritatem,Nam,licét pofteá incidat in poenam priuationis, non patétis;vel aliás amittat titulú,& hoc igno­

retur; valent tamé geftaab eo quamdiu to- leratur,quia iufté pofsidet,qui authore Pr?

tore pofsidet.l. Iufté pofsidet.ff.de Acquir.

polT. Tu,quia priuari non poteft quafi pof- fefsione, nifi caufacognita.capit.Licét. de Pr?b.hb.6. Secus vero dicédum eft de ge- fiis ab eo qui titulu numquam habuit,vt eft intrufus.Na non valent gefta ab eo.cap.Ex frequentibus.de Inftit. Itadiftinguit loan.

And.in Rcgul.M ora.in Mercurialibus. &

laf.in d.l.Barbarius.n. 5 2.Abb.in c.Ad pro- bandum.n.i S.de Re iud. Silu.verb.Cofef- for. I . q. 1 9. Paul.Comit, poft alios lib.6.

Refpon.moral.q.s 8.n.4.& 5. Naua.c. 9.nu.

8.&not.fubvcrb,Poena.Diff.2o. Et meri- tó.Nam,vt difpofitio d id x l.Batbanus.Io- cii habeat,duo requiruntur. Primú,vt is qui

reputatur perfona publica,fit pofita in offi­

cio ab habéte poteftaté;licct ex aliquo o c­

culto defedu, vel impedimento nó value­

rit nominatio, feu eredio; vel poft nomi­

nationem inciderit in aliquod crimen oc­

cultum, priuatione dignú. Secundii, vt pu­

blice reputetur habilis, & v t talis perfona publica,exerceat fuu officiú. His concurré- tibus, valent gefta ab eo propter publicam vtilitatem, & cómuné opinione, & poifef- fionem.Et aliquo ex his deficiéte, non va- lent.lta Bal.& laf.n.i 5.ind.l.Barbarius.F.x quq late probat á num. 45. gefta á tabel­

lione putatiuo non valere; quia talis i nullo ett creatus, vide Lap. a lega. 89.®

num.8.vbi pluribus exépli probat primam parte fupra. d id ? diftindlionis; vt in patro­

no,eledore,& colledore putatiuis. c. Có- fultationibus.de Iure patron.c.QuxrelJam, dc E led. capit. Cúm olim.de Cauf poíTefs

& propriet. Adeo vt non videntur per eos gefta; licét poftea appareat non fuifle ve­

ros patronos, cleciores, & collatores»

Adde notata infra Differemia vlti. num.3»

Pp3 6c intel-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

N ullltai:

& intellige hoc, vt ibi habes. Idem in L e­

gato , qui communi opinione putabatur Legatus, licet non eíTet. Nam valent per­

petuo gefta per eum. E t proles cenfetur legitima, fufcepta tempore quo commu­

ni opinione putabatur matrimonium eife verum; licet verum eife non poifct. capir.

2. & capit. Ex tenore. Qui filii fint legiti.

H x c , & alia ibi late videre poteris per Mandof. in Addition. Qijamuis prxdida exempla non fint fimilia m ato tixd id xl.

Barbarius, cum fint gefta iure priuato, &

non iure publici officii, iuxta dodrinam fo lennem Innocent. in capit. Diledus. num.

5.deGonfuet.

E x qua refolutione infertur, gefta á Prx- iato non confirmato per Superiorem,nul­

lo modo valere; cum non habeat Superio­

ris authoritatem. Ita Ant.in capit. Nihil.de E led.laf.in did.l.Barbarius.nu. 5 o. immo talis dicitur intrufus, 3c violentus occupa­

tor, ac temerarius, fecundum eofdem.

Infertur deinde confefsionem fadam Priori, vel Abbati, qui nullum titulum bo­

num,aut malum habuit á Superiore, & ab­

folutionem ab eo impenfam,*nihil valere;

& ideo elfe reiterandas, fecundum Panor.

in d id o capit.N ihil.& in capit. Dudum. in 2. de E le d . Silueft. verbo Beneficium. 3.

poft princip.& alios quos refert, & fequi­

tur Nauar. capit.9.numero 8. Secus tamen eifet,!! aliquem titulum( licét malum) ha- buiifet;vel aliqua de caufa bonum titulum, quo fruebatur,occulte amifi(fet,per cap. i.

8.quxft.4.& capit. Veritatis.in fine, de D o­

lo ,& contum. & docet Innocent. in d id o cap.Nihil.num.3.& Naua.fupra,& Simon.

de Referu. quxft. 44. & per ea qux habes fub verbo Poena, in Differentia 20. H oc vltimum amplia, ctiam fi incurrilfet fufpen fionem in fecreto. Nara confefsio eidem

fada effet valida, argumento eorum quo diximus fuprafub hoc verbo inDiiicrsn.i:

de excommunicato ferente fententiam;

per Extrauagantem Martini Quinti ;qux licét loquatur de excommunicatione; ni­

hilo minus etiam intelligitur de fulpetifio- ne, vtper Nauar.capit.27. numero 163.10 fine. Vnde caue ab Innocent. contrarium tenente incapit.fin. numer.5. deExcefsib.

Prxlat. quia tempore eius adhuc non erat dida Extrauagans Ad euitanda.

Denique pro complemento intelledus d id x l.Barbarius aduerte, gefta per offi­

cialem publicum,elfe valida , & tenere, e- tiam poft detedii errorem, vt fiip. diximus hoc eodem verbo in dida Differenna z.

num.$ .verfi. N ec obftat denique, dummo­

do is in cuius fauorem adus eft geftus, ne- fciuerh veritatem. Nam fi is Iciebat non elfe; puta, verum Prxlatum, vel verum lu­

dicem ; & nihilo minus accefstr ad cum:

tunc in odium eius anullantur gefta. ka fingul. Galder. relatus ab Abbate num, 15.

& á Felin. in cap.Ad probandum. C0I.4. de R e iud. de quo ibi facit magnum feftum pro limitatione did^ I.Barbarius.& fequu- tur Calder.idé Abb.in cap.Poft cefsione m.

coi. penult. de Prxb. & incap.Scifcitaius.

coi. penult.de Refcript. poft Ant. de Butr.

& Imol. in cap. D iledus. 2. dePrxbend.

Rom . fingul. 464. incipit Lex Barbarius.

M ilis verbo Error communis. & alii citati á Felin.fupra. Vbi tamen limirat prxdidú famofum Didum non habere locum in ge ftis per excommunicatum, vel fufpenfun!.

Qma, cum per Extrauag. Adeuitanda.non teneatur quis tales cuitare, dum non denfi- ciantur: ideo valebant gefta, etiam fi quis fciens accedat ad eos. Idem docent idem Felin.in cap. Rodulphus. num.40.de Re- feript. & Nauar.cap. 27.num.7.

S V M M A R I V M .

I

culte excommunicatum recepta, valent. 4 Infamis Tabellio rogatas, valide recipit T abellio f a l farius nulliter recipit injlru- inflrumenta.

menta invtroque Foro. ^ p ejlamentum receptum h publice excom- Tabellio publice excommunicatus, f i par- municato,valet in Foro m m x .

íes velint, potejl valide recipere infirumen-

DIF-

D I F F E R E N T I A O C T A V A »

N u'litas.

r

'N F E R T V R feptimo ex dida L Bar­

barius. inftrumenta confeda per ta­

bellionem excommunicatum occul­

te , valere, & tenere ratione publi­

ci muneris. Ita tenet exprefse Suar. 5. tom*

de Cenfur. difput. 16. fed . 5. num* 2. vbi num. 5. dicit fecus in publicé excommu­

nicato, ex cap. Nullus.i.qusft. 3. vbi Tur- recrem.& alii id tenent.Sed contrarium eft verius, vt habes verb. Excommunicatio.

Differentia 1 3. nu.4. F. & 8. Adde fi tabel­

lio fit falfarius in fuoofficio, inftrumenta ab eo recepta in vtroque Foro non valere.

l.Si aliquid.C.de Sufcep.pr?po.& arca. lib.

I o. Quam commédat Abb. in cap.Sicut te, num. 19. Ne Cler. vei Monachi.

In Foro tamen confcientix, licét tabellio fit publice denunciatus exeommunicatus;

fi tamen regetur á partibus, vt recipiat ali­

quod inftrumentum; valet; & tenebuntur prxdidx partes rogantes , in confcientia ftare eidem. Ita notabiliter Suarez fupra num. 5. Pro quo facit ab infami poffe con­

fici inftrumentum, fi rogetur á partibus, vt voluit Bart. in

1

repet.& Abb. in d.cap. Sicut te.num. 16. &

1 9. N e Cler.vcl Monachi* Et fic inftrumé- tum , quod aliás eft inuaiidum, fuftinetut ex partium confenfu. Ex quo infert idem Suarez, fi teftamentum fit receptum á rali tabellione publicé excommunicato; vali­

dam effe inftitutionem hxredis in eo fá- dam,quo ád Forum confcientie .Adde q ik diximus, verb. Excommunicati'o.did:.Dim

13.num. 7.

S V M M A R I V M .

/ T )R A E S E N T A N S ad Beneficium iuris l(s;valetimpetratio,in Foroexteriorii r patronatus laicalis; Jed communi xfii- 2 Seciis in interiori.

matione,Eccle/iafiici: fivacety & impetre- 3 l. Barbarius, quomodopreeedati tur fine derogatione iuris patronatus laica-

D I F F E R E N T I A N O N A .

O

^ C T A V O infertur, per didam 1*

Barbarius, fi Clericus commu­

niter habeatur pro Patrono ali­

cuius Beneficii, & fit in poffef- fione prxfentandi: fi tale Beneficiú vacet, licét cffet iuris patronatus laicalis; nihilo- minus quia vitima poffefsio attéditur.cap.

Cófultationibus. de Iure patrón, poffe im­

petrari á Papa fine derogatione iuris pa­

tronatus laicalis, & valere prouifionem quoád Forum exterius,fecundúm Cardin.

confil.69. incipit Vacante.col.z.

In Foro tamen interiori non valere. Ita fing. Rebuf. in praxi 3. part. fignaturx, nu.

26. quia reuerá abeft raens, & intemio Papx.

Sed aduerte ín hoc cafu non prodeffe ré-í gulam d id x 1. Barbarius. Nam communi­

ter habetur,tantúm didam 1. procedere irt officiis qux authoritate, & vtilitaté publi­

ca funt inftituta* & dantur: non vero in his qux licét authoritate publicadétur; quoád vtilitatem tamen, & finem proprium, pri­

uata funt, vt eft officium procuratoris,tu­

toris,& fimilium;vt poft Abb. Silu.& alios tradit Suarez5. tom.ad 3. part. D .Tho.

difput. 16. fed.8. num.3. ^ de patrono. Et fic communis error non facic valere prxfentationes eorum; fed exiften- tia in poffefsione prxfen;ádi* ex dido cap«

Confultationibus*

Q B E .

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Obédlentia:

U :|i'

M .

VÚ

o b e d i e n t i a ^-

S V M M A R I V M .

t t

P a p A nulli fubditurin Voro exteriori.

Seciis in Foro poenitentiaii.

An verbfit füprh Concilium,extra cafum fidei,¿yScifmatis,videhic. '

D I F F E R E N T I A P R I M A .

P

riori; immó eft fuper omnes, cap.

C ú d a per Mundum, cum ibi notat.

9. quxft. 3. cap. Si Papa. 40. dift.

etiam fuper Imperatorem, quia ipium de­

ponere poteft, prxcedente caufa legitima.

ca p .i.d e R e iud.lib.6.

In Foro vero interiori fubditur fuo Con- feflario, & eius iudicio, tam fuper peccatis,

& reftituiionibus faciendis, & damnis re- farciendis ( fi ad nonnulla teneatur) quám fuper poenitentiis fubeundis, & aliis diclü Forum concernentibus. Ita tradit gl. i . i n cap. N em o.g.quxft.j. & in cap, Sane.i.de Offi. deleg. verb. Terminandam, commu­

niter approbata tefte Nauar. inc. Placuit, num. 9. dc Poenit. dift. 6. & commendata

• á Panor. in cap.fin. de Confti. & in cap. Si- gnificafti. de Foro compet. poft loa. And.

ibi.& in cap.Omnis vtrifque fexus.de Poe­

nit. & remif. Quoád poenas vero fuarum cóftitutionum, & aliarum Conciliorú qua­

liter teneatur confulenda eft fub verb.Lex.

Differentia 1 o.

Et circa primum D iilum obferua,Papam a nullo iudicari, nec vili fubdi, etiam C on ­ cilio generali, vt dicit gl. fin.diil. cap. N e­

mo. nifi in caufa fidei; gl. i . in cap. In iftis.

4 . dift. & incap. Quodcumque. verb. R e ­ conciliat. Z4.quxft. I. quas probat lacobi.

de Conciliis hb. 6 .art. z .& Alban.de Po- tefta. Pap?, & Concilii z.par, fol. 17. Nam

de crimine h?refis poteft accufari, & iudi­

cari á Concilio generali, vt eft communis omnium opinio, vt atteftatur Card. Ale- xand. di£f. cap. Si Papa. & iaf. in conf. 95.

coi. 5.lib.4. & lul. Clarus.quxft.35. nu. 2.

facit gl. verb. Hortamur, in cap. Sicut.z.q.

7. An autem pofsit de alio crimine iudicari ab eodem Concilio? videtur quód fic, cüm fcilicet eft incorrigibilis. fecundüm gl. fin.

receptam in didl.cap. Si Papa, de cuius ve­

ritate vide copiosé lul. Clarum, vbi fup.

Nam hxc cóclufio eft valde anceps ac du­

bia; inca enim DD. funt varii, & con­

trarii. Sed tu tene contrarium intrepide, videlicet non poife iudicari: nam extra cafum fidei, & vbi duo contendunt de Pa- patu, Papam efle fuprá Concilium, conflat ex eo,quód Concilia generalia non foliitn eius authoritate celebrari debenc;fed etiam ab co confirmari, vt probat tex.in cap. Re­

gula. 17. dift. iundo Concilio Trid. in fin.

cuius confirmationis quatuor caulas refert Alphon. á Caftro lib. i. de Iufta hxreti.

punit, cap. 6. fub. fin. Idem etiam conftat, quia data difcrepantia inter Papam, & Co- cilium; prxualet Papx fententia, vbi de fi­

de nonagitur.fecundumdgl.verb.Recon-, ciliat. in cap. Quodcumque 24.quxft. i.

fimilis gl. in d.cap.In iftis. 4. dift. & in cap.

Sicut. 1 5.dift. & incap.Ex multis.verb.Ex principali, i .quxft. 3. quas refert, & fequi­

tur Feli, in cap. i . nu.5 • Sponfa.

S V M M A R I V M .

X j y R I N C I T I tyranno obedire tenemur 3 Qujsd intellige cum diftinBione, de qua

V in Foro exteriori. hic.

a Secus i» Foro confcientix.

d i f

-

Obedientia.

D I F F E R E N T I A S E C V N D A .

■ 227

P

teriori obedire quis tenetur, alias puniretur; vt palam eft.

In Foro tamen confcientix, non te­

netur fubditus ci obedire; vteft communjs opinio, tefte Salon de Iuft. &iur. quxft.

60. art.3. coi.27 5. prxfcriptione diuti­

ni temporis, aut confenfu Reip.fit effetius verus,& legitimus Princeps; vt docet Sot.

ita limitans prxdidam communem lib. 3.

de Iuft. quxft.5. art. 6. Alias enim ficut fententia á non ludice lata, eft nulla, nec obligat in confcientia ad eius obferuatio­

nem. cap. At fi Clefici. de Iud. cap. Accufa- tores. 3. quxft. 8. fic, & mandata á tyran­

no ( que lunt veluti fententia á non ludice lata) non obligant in confcientia.

2 Recentiores vero Theologi pr?didam differentiam admittútcum hac diftindio­

ne , nempe,aut tyrannus eft in rieri, id eft, adhuc non eft pacificus in R e g n o ; & tunc procedit Communis:aut tyrannus eft in fa­

d o effe, ideft, iam pacifice Regnum gu-

bernSs;& tunc omnino eft ei obediendum;

quia Ita expedit tunc bono communi in ta­

li R egn o; ne Refpublica in perpetua fic perturbatione, fed aliqua pace, ¿ q u ie te perfruatur. Ita refoluit Salon vbi fuprá col.

277.Quod fatis mihi placet.Nam pro pro­

fata diftindione facit D. Tho. 2. 2. quxft.

96.art. 4-in corpore ad fin. vbi dicit legem latam á non habente poteftatem, fiueau- thoritatcm, non obligare in confcientia, nifi forte vbi aliás effet fcandalum,vel per­

turbatio Reip. Prxterea eadem diftindio probatur ex facra Scriptura. Nam Roma­

ni, tempore Chrifti, erant tyranni quoád Regnú ludxorú, & tamé did. ludeis pfx- cepit Chriftus Math.22.vt redderét Cefari tributú.& i.P et. 2. áxcAur.SubieBi igitur e/lote omni humana creatura propter Deu:

fiue Regí, tamquampraexceltenti i fiue du­

cibus, tamquam ab eo mtfsis. Nullus autem tune Rex erat,niíi C^far; neque vllus DuX*

nifi qui ab ipfo conftituti erant.

S V M M A R I V M .

y ^ F I R M V S an teneatur obedire medico in vtroque Foro.

D I F F E R E N T I A T E R T I A .

T

'N F IR M V S tenetur medico obedire in Foro exteriori, ex quo eum accer- fiuit; & eft pofitus fub eius cura. Nam videtu; celebratus tacitus quidam có- tradus inter infirmum requirentem medi­

cum,& ipfum medicum. Vel faltem cx vo­

catione ipfius eo ipso cenfetur infirmus velle fe fubdere illi; quia aliás fruftra voca­

retur. Et ideo tenetur de honeftate, & de­

bito morali illi obedire.

N on tamen tenctur in Foro interiori. Et fic non peccat, ei non obediendo.Ita notat Innocen. Hoftien. Cardin. & Fel. in cap.

Tua nos. de Homicid.& Silueft.verb. M e­

dicus. quxft. 7. D id o 3. Ange.eod. verb.

nu. I o. & Armilla ibid.num.6.

Rationem diuerfitatis non tradit Fel. fed eam effe puto; quia nullus tenetur in con­

fcientia recipere medicinas, & fubdere fe

medicis. Poteft enim quifque pati infirmi­

tatem á Deo datam amore lefu Chrifti, & . iadare falutem in ipfum 5 idque magno cú merito in vnione eius laborum , quos pro nobis libenter paffus eft. Adeo vt Machar, homil. 48. copiose doceat fatiús e lfe, ac falubrius viro fpirituaJi, prxcipue eremi- tx, non curare accipere medicamenta, nec medicosaccerfire tepore infirmitatis; fed fperare á folo Deo falutem.

Facit etiam quod tradunt D odores circa infirmum, fi ipli non fcindatur, arque adi­

matur pes, vel brachium, neceflario mo- riturú;talem infirmum non teneri in con­

fcientia pati illum dolorem, & laborem:

fed poffe potius eligere morrem.

Sed contra fupradida obftat multum il­

lud Aug. in Trad. 1 2. m loan, vbi dicit:

Jp/e fe interemit quipracipta medici obfcr- uarc

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Obedientia:

: I

Í

'uare non vult. Quare pro concordia diflín- guendumeft, an infirmitas fit periculofa, ita vt verifimiliter credatur,infirmum mor­

tem obiturum fi medico non obediat: &

tunc procedit Didum, D. Aug. Peccabit nirnirú tunc mortaliter non obediens me­

dico, tamquam fui occifor. Si autem infir­

mitas non fit talis: tunc procedunt fupra- dida, & prxfens differentia. Vnde non eft fine fcrupulo dodrina illa D D . de qua fup.

num. 4. Qma nemo eft dominus vitx fux, nec minvii peccat,qui feipfum occidit,quá qui alium interficit, cap. Si nonlicet. 23.

quxft. $. Per quem text. diciiFeli. incap.

Contingit. I . nu. 2. de Sent. excom. quod volés fe occidere, debet puniri, ficut fi vel­

let aliú occidere: & quod Bononi^ fuit qui

damob hoc decapitatus: nifi forte rabie furoris id vellet, per 1. Si quis. §. Miles, ff.

de Poenis. FIoc idem tenent magis com­

muniter DD.teftc Pla9a lib. i .Delidorum.

cap. 23. num. 18. Sed cum conatus ex ge­

nerali confuetudine nó puniatur, nififub- fequatur cffedus-.comrarium forte in pra­

d ica feruandum effet, vtpoftCarreri. do­

cct lul. Clar. quxft.6 S.num.38.Sed refpó- deri poteft, aliud effe, Accipere, vel facere aliquid vnde morseuenire poteft. quod fub mortali prohibetur, vt conftat ex Ang.

Si!u.& Armil. fap.Et aliud,Noile pati fcin- di fibi mebium ob dolorem eximiú. quod non videtur mortale. Faciunt pro fuperius didis notata verb. Confefsio iudicialis.

Differentia 2.num. 2.

S V M M A R I V M .

i J ^ X T R A V A G . Iniunñx de Eleñ. inter communes, quohd pmas,non habet locum inForo confcientix.

E

D I F F E R E N T I A Q V A R T A .

" ^ X T R A V A G A N S , Iniúde.de E le d . inter communes (quatenus habet promotos in curia, vel pal­

lium ibidem recipiétes, ad propria redire nó debere fine literis promotionis, ipforum , vel traditionis pallii; nec in E c­

clefia prouifa vllo modo.adminiftrare; ncc ab eadem recipi debere ante literarum ex­

peditionem; alias contrauenientesdiuerfis poenis afficiuntur, de quibus ibi} non pro- cedit quoád poenas, in Foro confcientix, fecundiim Nauar. in Repet, cap. Accepta, de Reft. fpoliat.Oppoiitioiie 8. num. 35.

verf. 11. Conferunt dida,fub verb. Poena, in Differentia 2. ex quibus deduces ratio­

nem diuerfitatis.

?> t e f e i JiSi

O B L I G A T I O , -

S V M M A R I V M .

r- , ■^T A T V R A L I S obligatio efl duplex. rali procedit.

' vna, qux legis naturalis vinculo inni- z V traque obligat in Foro confcientix, non titur. altera, qux ex honeftate, fy debito mo- tamen in Foro iudiciali.

D I F F E R E N T I A P R I M A .

N

á num.24. vna, (jux legis ac na­

ture vinculo innititur,& fulcitur;

quxque ex lege naturali oritur; qualis eft

illa qu9 ex pado nudo deducitur, altera, qux ex honeftate, & debito morali proce­

dit, & docet D.Tho.2.2.quxft. 1 06. art,4.

5, & 6. Et licet nulla ex his de Iure Ciuili producat adionem : de iure tamen Cano­

nico

Obligatio. 228

nico datur ad io ad primam, vt in cap. i . de Pad. cum ibi notatis;non tamen ad fecun­

dam, de qua dicemus verb.Reflitutio.Dif- fcrentia i. vt docet Rebelus de Obliga­

tione iuftitix.2. par. lib. 18. qu?ftionc4.

num. 7.

Eft Itaque differentia, quoád vtrumque Forum, inter vtrafque naturales obligatio- nes;fcilicet vtramquc obligare in Foro c6- fcientiae; fecundam vero iub poena pecca­

ti venialis communiter.

In Foro tamé exteriori Canonico admit­

titur prima, & ei datur adio ( vt prxdixi-

mus) non tamen admittitur fecunda; nec pro ea datur adrio; vc tradit eleganter Co-.

uar. in cap. Cüm in officiis, num.9. de Te- ftam.& in cap. Cum efles.eod. tit. num. 9.

verf. Tertium quoád primam. & in cap.

Qnamuis padum. 2. par. $. 4. num. 5. poft B al.inl. I.num .55.C. de Sacrofand. Ec­

clefiiis. & Fortun. Garci. 1, i. $. Ius natu- -rale. illatio. i o.ff.de Iuft. & iur.Effedunx

huius rei, & dodrinx vide verb. Solutio^

Different. 3.6c verb. Poffefsio. Differen­

tia 5. num. 3.

S V M M A R I V M .

7 ry A T E R nonpoteft cbuenire filium aBio- 3 Obligatio naturalis contrahitur interpa-

' r ne furti. tremfiér filium,

z In Eoro tamen con [cientip tenetur filius 4 E x ludo contrahitur naturalis obligatio;

ad eius reftitutionem. licet fit prohibitus.

D I F F E R E N T I A S E G V N D A »

I

tio ciuilis.Ideb pater contra filiu fam.

furantem non habet adionem, etiam poft emancipationem. 1. Serui, & filii. & I.

Sl quis vxori. ff. de Furt.

In Foro tamen confcientix,tenetur filius reftituere patri; quia intcr eos naturalis o- bligatio contrahitur. 1. Frater á fratre.ff. de Condid. indeb. Et iure Canonico, prxfer­

tim in Foro confcientix, naturalis obliga­

tio xquatur naturali, & ciuili, cap. i . dé P ad . docet Nauar. confil. 3. & 5 . dcln- iuriis.

V bi ex hoc, poft Bal. in Auth. Ex tefta­

mento* coi. pen. C.de Collafc& loan.Lup*

in Repetit, cap. Pervcftras. $.8. verf. Ec hinc eft. dc Donation. inter^vir, & vxor.

concludit ad lufus, & alia illicita. Sed con­

tra pr?dida facit regula,de qua infrá verb, Reftitutio. Differentia ^{I .} vide ibi foJutio- nera.

S V M M A R I V M .

A

defendens caufam iniuftam, & confu- z ^{J ^} . . . J . . ^ --- Iti Foro verb exteriori, vi,---

lens, tenetur parii in Foro confcientix, ad “ Bicabuntur, omne intereffe. Dummodb fit requifitus cüm

exteriori, vixprpdiBapra-

D I F F E R E N T I A T E R T I A .

■ A ‘

D V O C A T V S negligens tenetur parti in Foro interiori ad omne in tereffe, fi propter eius negligen­

tiam pars fuccumbar. Ant. in cap.

Tua nos. num. i.d e Homicid. Fel. incap.

Excommunicamus, num. 6. deHxret. &

in dido cap. Tua nos.num. 1 .& Angel.in L Si vacantia.col. 5. C . de Bonis, vacant.lib.

10. Tolet.lib.5.cap.6o.num.7-

Qupd intellige, dummodo fuerit á par­

te requifitus. argumento eorum, qux di­

cuntur de Iudice negligenic,perBal.in cap,.

i.$.ludi-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Obligatio/

Í .

. ludices.

firm.

dido

Limita. Quia in Foro anim? non tenetur, nifi de dolo, & lata culpa; per notáta verb.

E le d io . fupra, Differentia i . nu. 7. in verf.

Tertio eft obferuandum.

Idem quod diximus de negligente, dicé­

dum eft, ii per imperitiam fuam pars foucs caufam iuftam,fuccubuit; vt per Anton. &

Felin. in d id o cap. Fua nos, Nauar.cap. 25.

num. 29. Conducunt qux tradit Rebel. i.

parte de O blig. iuft.lib.z.quxft. 14. nume­

ro 25.

Idem Ci fe obtulit auxiliatorem fouenti

omnino iniuftitia,‘fecundum eófdé Antoni

& Felin. fupra, vbi expreísé tenent prxdi­

d a omnia habere locum in vtroque Foro.

E t ampliat ad Dodorem coniulcntem;

ex Cuius imperitia pars incurerit in damnü.

E go vero in Foio exteriori numquam vidi, nec audiui aliquem aduocatum, vel conlulentem ob dictas caufas fuifle con­

demnatum; ficui nec vllum medicum ob eamdem ncgligenciam , vel imperitiam.

Vnde obferua, ordinationem Luiita. lib .i.

tit. 48.5. 10. & i/.qux dat adionem con­

tra aduocatos obdánaabeis ilUtaexcau- lis fuperius traditis; recefsifle ab aula.

S V M M A R I V M .

r \ N T 1D0R A L1S obligatio habet tatum locum in Foro confcientia-. non tamen in z

Foro exteriori.

Adeb v i nec pacifci pofsit.

' N

D I F F E R E N T I A Q V A R T A .

N T I D O R A L I S obligatio fpe­

d a t ad Forum interius; & nullo modo ad exterius. Exemplo hoc patefaciam, vt redius hxc (ingu- laris differentia intelligatur.Titius multa in me beneficia contulit,ob qux fum ei valde obftridus, €c obligatus. T en eor, ei eife gratus, & rependere ci, ac remunerare pr?- d id a beneficia. Sané hxc obligat io , licet fit naturalis, & producat debitum quodda, quo adftringorad gratitudinem exhiben­

dam; non tamen eft debitum legale, quod producat adionem in Foro exteriori. Non enim poffum conueniri in iudicio á bene- fadore, vt ei fimiliter benefaciam, vel fer- uitium aliquod ?quale exhibeangciim ani­

mo munihcenti pr?dida beneficia contu­

lerit. Ideó remuneratio non eft debita cx

•legaliobligatione; nec vlla a d io in R e p . datur aduerfus ingratos; ne tot lites orian­

tur. Eft tamen debitum morale, & ex qua­

dam honeftate produdum, quod refpicit Forum tantüm interius. Quia in confcien­

tia, & fub poena peccati,ialtem venialis, &

aliquando mortalis, teneor eidem Titio

benefadori gratus efle; & eam gratitudiué in cafibus occurrentibus, eidem vtilibus, feu gratis, & multó magis in necefsitati- bus,exhibere. ProLxitur hxc per D.Thom.

2.2. q. I o6.arr.4.5.& 6.quxft. 107.art.3.&

per Couar.in c.Cú in officiis. 11.9. de Tefti.

Adde dida verb.Debitum. Dif. i .

Eftque adeb verú quod did. antidoralis obligatio non parit adionem in Foro ex­

teriori, vt fi quis velit obligare aliquem ci- uiliterexdidaantidoraii obligatione; pu­

ta ; fi quis daret mutuum cum conditione, vt mutuarius fe obligaret ad rcmutu.idum eidem mutuanti; vel vt coquat in furno eius, vel molat in molendino, vel fodiat vineam eiuidcm, etiam foluendo ei pre­

tium iuftum, vel vc ferat fuftVagium pro illo, alias digniore, & fimilibus; eifet vfura fecundum Caiet 2.24.78.art. 2.mrefpon- fione ad tertium, & F r. Hiero. Llamas in Methodo curat, animo.3.par.cap. 10.5.3r.

Ratio eft, quia tunc lam confequeretur ex mutuo plus, quám valeret .mutuum: cúm illa obligatio iit pecunia xilim abiiis; pof- ficq; vedr. illa veró antidoralis nequaqua.

S V M M A R I V M .

f ^ ^ V O C A T V S an teneatur patrocinari gratis pauperi,&quando.

DIF-

Obligatíó.’

D I F F E R E N T I A Q y i N T A .

N aliquibus R egnis, & ciuitatibus funt al signat i Aduocati pro patroci­

nandis pauperibiis.Vbi veró non íunt afsignati, nullus Aduocatus compel­

litur in Foro exteriori fufcipere caufas pau perura gratis. Hec eft praxis totius Orbis, nifi pauper det falarium, vel promittat illud íoluturum ex vtdoria litis, fi fit ador.

In Foro vero confcienti^, tenetur Aduo catus patrocinari pauperi fub poena pecca­

ti mortalis, emergente graui, aut extrema necefsitate. fcilicet cum ex eius caufa; de- fenfione,vita ipfius, aut fuorum pendet,fe­

cundum Nauar.cap.15. rlufti.29.5.5. vel vc dicit Tolet.iib.5.cap.6o.num. i . tenetur in illo cafu,in quo aliquis fub mortali tenetur eleemofynam facere, qui cafus eft grauis, aut extrema necefsitas. H xc autem eft,»

quando pauper graue detrimentum pati- tur:5c non eft, aut difficilé inucnifetur, qui ipfi patrocinetur. Non enim tenetur Aduo catus magis ad faciendam eleemofynam de fua arte, quam diues de fuis bonis, vt declarat Caietan.z.i.qu^ftione 7 1 . artic.i*

& Nauar.fuprá.

S V M M A R I V M .

J '\ic'Edicus non tenetur in Voro exteriori ¿ Secus inForo confcientix.

videreindomopharmacopolxmijliira ^ Nifiquddoeffetcertiiudodelegalitate,^

fimplicium. honit ate,ac fufficienti a pharmacopolx.

D I F F E R E N T I A S E X T A .

’ M '

Edicus quádo ordinat medicina, nó tenctur in Foro exteriori ire ad domú aromatarii, feu phar- roacopolf,ad vidédú fimplicia,

& alia á fe ordinata,an fint inutilia, vel bo­

na,vel an ponat alia diuerfa,vel mala ex re­

bus inutilibusjvt quandoq; (ne dicam fre­

quenter )contingit in pharmacopolis incu- riofisjvel auariSjvel pauperibus, qui folent pharmaca habere inutilia,& vetera, & fine virtute:& alii,quando non habcnt ordinata á medicis, adhibent diuerfa pharmaca,&

nonnúquam contraria infirmitate pauenti.

& fic loco falutis, caufant mortem.

At in Foro interiori,tenetur medicus adi­

re domum pharmacopole; & videre an ha­

beat ordinata á fe,& an fint bona,& vt co­

ram fe faciat mifturáfimpliciú. Et hoc ad euertenda incommoda fuperius relata. Ita fiiig.lnno.Sc Feli.in c.Tua nos. de Homici.

Rationem diuerfitatis nefcio alia, nifi in Foro exteriori, ob multas occupationes medicorú,& pigritiá eorú, introdudú efle fufficere ordinata facere, & ea remittere ad pharmacopolas. Sed cúm videamus, expe*

rientia tefte, ex nó afsifteniia medici,mul­

ta incómoda,in perniciem iníirmorú, quo­

tidie emanarcmó mirúm fi in Foro interio­

ri excufatione nó habeát ex vfu contrario.

Credere tamen, fi apotheca aromatarii ea fit, vt quotannis omnia fimplicia in ea re- nouenrur;& hoc fit certú, & iam publica fa ma percrebuerit ipfum aromatariú efle cu- riofum ad proiiifione omniQ fimpliciú ne- cefláriorújac timoratü,& redumitunc pro­

culdubio excufaré medicü á prxdiíta obli­

gatione; vt eft apotheca noftra ScaleD eij

& alix hofpitalium, ciuitatum, & aliquorú monafteriorum,& fimiliura.Quja tunccef*

lánt inconuenientia.

D I F F E R E N T I A S E P T I M A .

O

D.Tho. 22.quxft.7i.artic.3.ad 3.

In Foro tamé exteriori, in multis cafibus illá rúpere permittimur.de quibus per glo.

in c.Vtilé.2 2.q. z.lnter quos vnus eft ,quá/

do ab altera parte frangimr.LSi quis maior.

l.Cüm proponas.C.de Tranfa. I.Q x ro .5*

Inter locatoré.fF Loca.etiá fi eíIet iuramétó firmata.Hippo.fing.42. Qué cafum etiá in Foro confcientix puto eífe admittendum, Adde F d i.cap. j.de lurciu.

CGq SVM-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

b

S V M M A R I V M .

i inldeiujjbr non potefi fe eximere k fideiuf- anno, tenetur principalis eum liberare. Sed fione,nif i in tribus cafibus. contrarium refoluitur.

Z In Foro verb confcientix ; tranfaBo vno

D I F F E R E N T I A O C T A V A . Obligatio:

i T n i D E l V S S O R in Foro exteriori n5 I h poteft agere contra principalem, vt J L ; cum ab obligatione liberet, nifi in tribus cafibus, de quibus in cap.fin.

de Fideiuflbr.quia intempeftiuc non debet reuocare beneficiú fuum;ne omnino inuti­

le fuiffetjvt dicit gloffa I.ibidem.

'z In Foro vero confcientis, tenetur princi­

palis eú liberare,poftquam per aliquod té­

pus ftetit.Quia tenetur in confcientia eum feruare mdemncm.Ita Pet.a Nauar.tom.a.

lib.3.c.4.nu. 1 79. Sed verius credocontra- rium;nirriirum nullam effe afsignanda dif­

ferentiam inter vtrumq; Forú in cafu prs- fenti.immd feruandum in vtroq; Foro ius ciuile,& Canonicum,de quo in d.c.fin.& in l.Lucius Titius. 38. ff.Manda. E t moueor p rim o , quia regulariter, & feré femper quod ftatuit ius Canonicú, feruádum eft in vtroque Foro,per not.in Pr?lu.n.6.Et nul­

la ratio in hoc cafu vrget ad dicendú cótra- rium inForo confciétis.Secundo,quia có ­ muniter D D . Súmifts tranfeunt quoád Fo rum confcientis,cú decifione d.c.fin.de Fi- deiuffo.vt patet per Ange.verb.Fideiuffor.

n.iS.Silu.eod.verb.q.i 5. Armil. eod. verb.

n.i6.Idem tradit Rcbel.de Oblig.iuft.i.p.

lib. 1 6 .q.vnic.de Fideiufsione. n. 1 2. Q^od

S V M M A R I V M .

^ '^Bromifsio fa B a alicui, nefaciat id ad obligat.

i quod dibs tenetur ; inForo confcientip 2 Secüs in Foro exteriori.

D I F F E R E N T I A N O N A .

cap.fin. folúm excipit tres cafus, quamuis alii etiá fint,vt per gLd.l.Lucius.incerquos vnus eft,cúm debitorpí'incipalis diuceífa- uit in deijiti folut4one,& fic cúm fideiuffor diu ftetit in obligatione. Et confequenter in vtroq; Foro,tenetur principalis eximere ab obligatione fideiufforem, cúm diu ftetit in ea. non veró cüm per aliquod tempus ftetit, vt putauit Pet.a Naua.fup. Quod au­

tem tépus requiratur,vt dicatur diu ftetiíTe, id relinquitur arbitrio ludicis, & Conft ffa-

riijVt not.gl. I .in fi.d.c.fin.& Guido Pap.q.

1 1 7 .Et dicit cómunem Anto.de Tremo, relatus 3.tom.Cómu.opin. lib.5. fol. 77. &

fol. 285.dehabetur inl.i4-.iitul.i a.Par, 5.

quáuis in l.S.tit.i S.lib. 3.Fori legú. fufficiat annus,vtdiuftetiffe dicatur. Vide laté re- mifsme per Cenedo a.p .C o lled .i 25.pag.

345.Quida limitant fupradiifta non proce­

dere in correis debcdi, vt funt hodie com­

muniter omnes fideiuffores;quia vt princi­

pales,& in folidú obligantur,vt docet Va- lafcusdecif.36.p.i.per I.1.& 2. C.de Duo­

bus reis ftip. & fic tales non poffe agere contra debitorem,vc liberentur afideiulfo- ria obligatione,eoquod diu fteterint in ea.

Et fic pradicatur.

P

dat, ne fornicetur, vel ne faciat tale peccatum, in Foro confcientis tenetur foluere promiffum;quia na­

turaliter obi igatur,ex gIo.l.Iuris getium.$.

Si ob maIeficium.verb.Nulla.de Pad.

N on tamen in Foro exteriori, 1. 2. ff.de Condid.ob turp. cauf. & d. §.Si ob malcfi- cium.Docet Mercado in trad. 4. de Reftit.

c.i6.fol.224.ad fin.Faciunt not.infra verb.

Reftitutio.Dif. 14.quamuis Coua.poft For- tun.& Soci.in regul.Peccatum.$.3.nutnero 6. verficu. Deducitur, cenieat nec naturale oriri debitú. Sed contrarium eft venus, per regulam dequa verbo Contradus. Diff. 8.

in fin.videlicet vbi lex nó refiftit,fed tátúm nonafiftit, oriri naturalem obligationem.

SVM-

Obligatio.’

S V M M A R I V M »

230

P

In Voro verb am na peccat ncn feruant paBum.

D I F F E R E N T I A D E C I M A »

E

1 X pado nudo, in Foro contentio­

fo ciuili non oritur adio. 1. Iuris gentium.$.Igitur nuda. ff. de P ad . i. Legem quam dixifti. C. eodem.

Docet laté Rebel.vbi infrá q 5. per totam,

& Coua.c.Qiwmuis padu.i.p. $.4. á n. 13.

E t id, ob vitadas Iites,qu? ratione padoru íimpüciú cótingcre frequétifsimé poffent.

Z In Foro auté Canonico datur adio,cap. i . de P ad .E t in Foro anim? peccat quis mor taliter in re graui nó adimples promiffum ex nudo pado. cüm ex folo cófenfu rema­

neat obligatus naturaliter, fecúdúm Bal.in rub.& in c. 1 .de Pad. quem fequitur laf. in

§.Scd iflx quide.Infti.de A dion. Idé notat Anton.& Abb.in cap.Quia plerique.de Im munit.Ecclef.Coua. c. Cúm in oíiiciis.n.9.

ad fin.deTefta.Sot.lib.7.de luft.q.2. art. i . Naua.c.i 8.n.6.Et facit text.in c.luramenti.

a2.q.5.&meliusd.c.i.vbi poteft quis excó municarijfi pada non feruet.Docet Maior.

4.dift.3 8. q.z. addens quód etiá tenetur ad damnú,fi quod patitur is,cui fada fuit pro- roifsio,vt fi confidens in promittente, non

prouidit fibi de frumento, Iigni.s,&c. & ob id patitur ladiiram. fequitur poft Caieta*

Rebel.deoblioa.Iuft. z.p .lib. 1 S.q.4 nu.5.

Adde not.inf.lub verb.Promifsio. Dif. 1 o.

Rationé auté quare in Foro Canonico ex nudo pado oriatur obligatio efficax ada- íédú;tradit Foriun.Garcia d c. i .coi.5 & in . I.col.2.& ini.Legitima, n. 1 4. ff.de P ad . icilicet quia ex did. pado oritur obligatio naturalis. At vbi quis eft obligatus natura- liter;eft obligatus in Foro cólc¡entix,& co fequenter in Foro Canonico, falté per via denunciationis,vt docent DD.in c. Nouit.

per tex.ibi.de Iudi. & Fortu.Garcia vbi fup.

Q u x cófirmantur per ea qux notat Caiet.

z.z.q.3 3.art.7.in i ,q.& per texr.fing.in cfi.

9.dift.vbi tex.dicit, Quacuq; dttiinp volun­

tati, feu Canonica fertptur a contraria pro­

bantur ;eade etia naturali iure inueniuntur aduerfa. Ex quo text. collige valere argu­

mentum de iure Canonico,ad ius naturale.

Quod argumétú probat Abb. in c. Debito- res.de Iure iur .Faciunt not. in Pr?lud. num.

,6.& !$.& 17.

S V M M A R I V M .

T Nteritus rei aliena poft moram, cedit mo- 2

■L. J- rofo;etiam f i eodem modo effet res apud dominum peritura.

Secüsin Foro anima. Et vide rationem di- uer/itatis.

O

D I F F E R E N T I A V N D E C I M A .

^MNIS qui eft in mora reftituendi ré aliquá(vt funt fures,raptores,

& violétirei alienx poffefforcs,

&fimiles.l.ln re furtiiixff.de Có- did.furt.l.vlt.C.eod.J tenetur ad eftimatio- nem rei,fi pereat,etiá fi fine culpa fui id co tingat;& etiá fi eodé modo effet apud do­

minum peritura.I.Qm reftituere. ff.de Rei.

vedicat. .Cúm res. if.de Legat, i . l.Nemo.

vlt.ff.de Vetb.oblig.l. i.5.Redifsim e.&

l.Merito.ff.de V i,& vi arm.glo.in l. Qupd 1 te.ff.de Reb.cred,& 1. Si veheuda.$. t .verb.

Dolo.ff.adl.Rhodi. D.Tho. 2.2.q.6z. art.

6. Dicit cómuné Alex.in l.Nemo. § .i.p o il

>lof ibi verb. Homo.ff. Si cert.pet.& in d.

.Cúmres.§.vlt.Couar.laté in reg. Pecca- tú.z.p.5.6.n,i.licét aliqui reneant contra, per l.lté (i cum exceptione.$.Sed & fi quis, verfic. Sed & fi non culpa. ff.Q^od metus caufa. & 1. Si plures. §. vltim. ft. Depofiti.

fed in prxdiclis cafibus non interuenit mora. Adde notai.fub verbo Pofitio. Dif­

ferentia 3.

At in Foro confcientix, eft certum ii eodem modo erat res peritura apud domi­

num,non tencri ipfam detinentem ad eiua

Q j q z aftima^

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Obligatio:

li

jeftimationem. Ita pulchre Silueft. verbo Emptio.qusft.z.num.9. & verbo Reftitu- iio.i.num. 15.Naua.cap. 17. num. 183. vbi agit de commodatario morofo. Idem alii citati á Rebel.2.par.lib.6,quxft.vnic.nu.7.

Late Coua. fup. contra Anchar.dida regu­

la Peccatum. & loan, á Medin. in C."de Reftit.qufft.ó.Dicit communem P.Rebel. ‘ de Obligat.Iuft.lib.2. quxft.7.num .i. Pro qua facit did.l.Si vehenda.$. i .in fin. Eam­

dem communem refert Viui. lib. 2. Com - mu.opin. opinione 8 3.qux habetur i.tom.

commu.opin.pag.442.

Ratio eft, quia in Foro exteriori,in poe­

nam criminis,& morx, cogitur foluere di­

d am ^ftimationem. Q u x quidem poena, inForo animx non debetur, per gloffam receptam in capit. Fraternitas. 1 2. queft. 2.

cum aliis fuprá. Adde & aliam rationem;

nempe quia fur prxdido in cafu, licét non fuerit in culpa in rem amittendo: fuit ta­

men in eam retinendo. Q^xrit Rebel.did.

qusft.7. numer.3.quid fi res pereat íeriüs, quám fuerat apud dominu peritura ’ Ecce I exéplum,licét ille nullum adducat.Furatur quis cx naui veftem, & transfert fe ad aha, fi prima pereat: & poftea ob alterum nau­

fragium, ád naulm alleuiandam cogantur omnes alterius nauis res fuas in mare proi;

cere, & fic pereant: dubium eft anfutfit iam deobligatus, nec ne. Rebel. iup. dicit quod nó; fed teneri ad xftimationem eius, fi in eo mora reftituendi fuit culpabilis. &

inhoc cafu dominu rei effe fortunatioré.

E go vero aliter refpondendum piito;vide- licetfi prxdidus fur non habuit poteftate ad rem reftituendam, quia numquam exi- uit, nec potuit exire anaui: tunc ceffare moram , etiam in Foro exteriori, fi vero potuit rem domino reftituere, Sc omiiit:

tunc ob didam moram teneri in Foro exte riori ad xftimationem,fi conueniatur: non tamen in Foro confcienti^, ob rationes fu­

pra allegatas.

Secús autem dicendum cenfeo cum eodé Rebel.num. 4. quando anticipate apud fu­

rem res perit; vt fi ante naufragium rem in naui furto ablatam confumeres.Tunc enim teneturfurad rei xftimationem; licét fi no fuiffet furata,apud dominum periiffet. Ra­

tio eft,quia obligatio reftitutionis nata fuit ftatim vt rc?furrepta cft,6c cófumpta.Qux obligatio non releuatur ob cafum poftea fortuitu contingentem.

D I F F E R E N T I A D V O D E C I M A .

C

& verbis non explicata, nihil o- peratur in Foro iudiciali, & fic re­

petitionem non inducit.l.Si repe­

tendi. C . de Condid.ob cauf.dat.

In Foro vero interiori fecus eft.Vnde do

natarius quomodocumque intelligat men­

tem,fiue voluntatem donantis; ctiam fi fo- lis nutibus,& fignis eam declaret, tenetur eam feruare.lta Silueft. verb. Reftitutio. i.

5.1 o.Faciunt not.verbo Votum.Diff. 2.

O P I N I O .

S V M M A R I V M .

I

N ifi minus recepta nitatur fubtiliore, meliore ratione. T enetur tamen id defende- rty(y probare, qui propter diña rationem

difcenfit ii communi.

In Foro confcientix, ¿ 7" pxnitentiali lici­

tum efl adherere opinioni mitius tute, mi- nufque probabili; dummodo Confeffarius iudicet eam veram.

d i f-

O p i n io :

D I F F E R E N T I A P R I M A :

I

" V D E X , & aduocatus, tenentur in Foro exteriori fequi opinionem ma­

gis receptam,& magis probabik ;cap.

Nouimus.de verb.Signilicat.ibi, Opi­

nio k pluribus approbataxaphAc iudiciis.3.

quo plurimi concordant. 1. i.

ff. de Offic. qusft.ibi, Crebrior apud vete­

res opi nio.gloff.vctbo De cetero.in capic. i . dePoftulat.Prxlat.lib. 6 .gloffa 1.incapit.

fin.de Poenir.dift. i .loan.And. in capit, i .de C6ftit.& dicit communem Dcc.coni. 481.

nu.i 2.Pmman.Soarez lib. 1 .Comun.opin.

pag.316 .copiose Additio. Abba, in dicto cap. I .fub nu. 1 5 .litera C . loan.Neuif.inilia Silua nupt.fol.i 9. cum quindecim iequen- tibiis. Si ueft.verb.Opinio.§.2. Caiet.eodé vetb.Sotolib.3.de luít.qusft.ó.artic. 5. ad quartum.Ange.verbo Opinio. 5.i.verli.Si vero non poffunt.Tabien.eodcm verb.$.4.

Ant.M aris Cora.in trad.de Comum opin.

pofito in 3.tom Commun.opin.pag. 195.

num. i6.vbicongerit plulquam diicemos D D . pro hac conclufione, & num. 7. addit ex Ang.& Tabien.vbi iup. feruandam effe communem,etiam in Foro confcientis. Et ratio e ft; quia quemadmodum peccaret mortaliter ludex, fi ferret fententiam in fauorem vnius partis habentis probatio­

nes miniis probabiles; & non in iauorem illius qui haberet magis verií'similes, &

probabiliores probationes: ira peccaret mortaliter Index, qui ferret Iententiam ex opinione minus recepta, & minus pro­

babiliore, Idem docet Fel.did.cap. i .n.5 4.

& m erito,quiainretam graui, & morali, vrdicicSuarez 5.tom.deCeniuris. dilput.

1 d.fedio.i .num.5 nulla ratione polfumus acommuni fententia recedere; qus licet non haberet aliud fundamentum, prxur communem omnium acceptionem jiiffi- cienter effet fundata.Idem ante eum docet Purpura in 1. i.num.i 38.ffSicerf. pera. &

Ant. M aris fup.lib.2.cafu 23,0.130, Addit Feli.iup. ludicantem cótra communem, fa cere litem (uam,& teneri in fyndicaru, fe- cundiim Bart.in l.fin.C.de Poena lud. qui maié ludicauit.Abb.in Gap.Prudentiam.de Offi.Deleg.inprincip.&in cap.i.de Deci­

mis. dc alios. Et ratio eft, quia alias Aduo­

catus non fequens magis receptam, & ma-' gis probabilem opin!onem,exponit (e pe­

riculo in re graui,&Cliéru!o valde damno- fa, vt fcilicet reportet fentétiam contraria:

fimiliter & ludex, vt eius fentent ia rcuoce- tur. At, Qui amat periculum, peribit in illo.

Ecclefia- Prxterea in dubio crxfumendii efi ibi effe veritatem,vbi res á pluribus ap­

probatur; quia communiter maior pars meliu s inueftigat veritatem. Ideó eam fe­

quens, non poteft argui de temeritate, fe­

cundum Inno.in cap.Neinniraris.de Con- ftit.Caffad.deci('.5. num. 1 1 . eodem tit. fed ab omni poena eft immunis,excufaturque;

tefte Abb.in cap. i .num.24.de Poftul.Pre- lat. Neuifi inSilu. nupt. lib.5.numer.6 3.&

Cora, vbi fupra pagin. 168. numero 28.

H oc tamen intelligendum e ft, nifi con*

traria opinio minus recepta innitatur fubti liori, & meliori rationi, vt tenent omnes didio cap. 1 .de Conftir. tefte Felin.ibidem percap.Capellanus.de Feriis \b\,Subtiliori rationi, & p e rl. 1. verfi. Sed neque.C.de Vet.iur.enucl.ibijAk^yexmultitudine au- Borum,quod mclius,&xquius efl,iudic ató­

te: cum pofsit vnius forfan deterioris Jen tentia,fy muUos,¿y maiores aliqua exparte fuperare. & docet latifsime idem Cora.

Cortoncn.vbifuprapag.202.cafu 17. per totum. Addens num.94. hoc m cafu diice- dentem acommuni propter viuamratio­

nem,teneri id defendere, & probare.alias damnaretur in Syndicatii.

In Foro tamen confcienti? ad cffeilutrt non peccandi, licitum eft Confeffario ad- hxrere opinioni minüs tuts, minufque re­

ceptx, fi putet eam veram,& habeat pro fe Doélorem clarum,& excellentem, fcien- tia, & confcientia prxditum, fecundiim Nauar.cap.27 num.289 & Ant.Marixiup.

caiu 23,011.129. vbi dicit, Excellenti Do-

«Rori credendum effe, licet nihil alleget.

Et intellige,miniis tutx, quoád faiftú, vel dktum: non quoád probabiliiatem. Na,vc inquit Maio.in Prolog.4.St-nmn.q. 2. coi*

fin.5. Adhuc vidimus. Núeatutiorcft D D . fententia,quorúeft tutiu» Di(ftú:fedquoríi fortiora (unt arguméia: cui cófora Gabri, iu4.diftinitione 15.quxftione i3.artic.2,

CL.q3 corol.i.

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Opinio.

.

H

f

corol. I .dices multum intereffe, feu differ­

re fecuritatem fadi, á fecuritate opinionis;

& cum queritur an aliquid fit licitu,nec ne;

non effe tutiorem opinionem,qu^ dicit ef­

fe illicitum; nifi vel idonea audoritate, vel iiluftri ratione firmetur. In cuius fententi^

confirmatione vide plura exepla per Azor j.p . lib.x.c.i z. coi. 145. in quibus licitu eft adhxrere opinioni minus tut9,& relinque­

re tutiorem;vt violationem iuramenti con- firmatorii in re leui appofiti; non effe p. m.

licét tutius iit contrariú,quod aliqui tenét.

Item condemnare reum innocentem, fed probatum nocentem,quamuis contrarium fit tutius, de quo verb. Iudex. Different, i.

Ité occidere furem diurnum, de quo.verb.

H om icidium .Differ.i. Item condemnato adcarceré perpetuum, vt ibi fame pereat, licitum eft cibum non fumere oblatum, vt fic iuft^ ludicis fenteniix fatisfaciat; fecun­

dum Soto lib,$, de Iuft.q.6.art.4..Maior.in 4aIift.i5.q.i2.Ange.verb.Fugere.n.i.Saló 2.2.q.69.art.4.controu.4.&not.fup.verb.

Deffenfio.Diff. i o.in fin.Quamuis contra­

ria fit tutior;qua tenet Caiet. 2.2.q. 69, art.

4 .V id o .in R elcd.de Homic.n. 28,Cordu.

lib.i .q.jó.Caftro hb.2.de Lege poena, c.8.

C oua.lib.i.Varjc.z'.n.io. Item licitum eft fufcipere Sacramentum poenitentix cura attritione fcita,& cognita, Iecúdúm Cano dePoenit.par.5. quamuis contraria nimirú non licere ,fit fecurior,quam tenet Nauar.

cap. I.num.36.Vide quamplura alia exem­

pla in hoc lib. vt verbo Reftitutio. Differ.

8. &1 5.

Sed quod pofsit non folum Cofeffarius, fed etiam lu d cx, & Aduocatus ad effedú non peccandi, fequi opinionem minus re- ceptam,dummodo innitatur fubtiliori, &

meliori rationi, & eam iudicet veram; do­

cet optime poft Arm1l.Salon.quxft.63.art.

4.controu. 2 .concluf.4.col. 1089. cumfe- queniibus.Naua.fup.Coraf. Mari^ vbi fup.

pag.202.cafu 17 per tom. Pater Sa verbo Dubium, num. 3. Paul.a Palat, in Addit, ad Sum.Caiet.vetb. Opinio. & dicit commu- nem Salas Societat. lefu in Explicat.Bullx Cruc.& ^{I .}z.quxft. ¹9 .art.6. deConfcien- tia.fed.3. in quibufdam Scholiis manu feri ptis, pro quibus eft gloffa in capit. Capel- lanus. verbo Abi vero, de Feriis, quam di­

cit finguI.Nauar.in cap.Si quis autem.num.

7.de Poenit.dift.7.nimirúm,Non effe pec­

catum adherere opinioni,quamuis ifla ef­

fet falfa,quando funt contrarix D D . fenté- tix.lntellige dúmodó putet illam effe ve­

ram. vt notant Silueft. verbo CQnfeffor.3.

quxft.7,in fin.Nauar.did.nu.zS8. & Salon vbi fup.col. 109 3 .Panor.in cap. 1. num. 16.

de Conftitu.Marc. decif. 5. num. 9.adfin.

par. 1. Et pro d.gl. facit gloff, pe nui. in cap.

S0iet.de Sent,excommunic.lib.6.coramen data á Naua.in cap.Cum contingac.de Re­

feri. fol. 16.& á Couar.in cap .Alma, i par.

$.7.nu.7. dicens , appellans á declaratione fentétix excomunicationis, fi celebrcq có- fidens in diilta appellatione; non fieri irrc- gularem, licét poftea declaretur fuiffe iniu ftam,& fic malé appellatum, de quo vide verb.Excommunicati0.Diff.20. Et proba­

tur primo,quia f^pe cómuniores, á p!u- ribus rcceptx opiniones, funt minus (ecn- r§;& videmus poftea reprobari: vt peitipi- cum eft in quamplurimis opinionibus. Se­

cundó, quia vbi quis habet viuam, 6c cun- eludentem rationem, cui nefcit refponde- re; in nullo eft periculo, nec in dubio; fed in certo,& fecurt) ftatu quoád fe. Nam li­

cet ex parte rei fit eius opinio falfa: quiata men id aperte non conftat, immo putat ex vrgente ratione, talem opinonem veram effe; in hac opinionum varietate, propter dubiú,& probabilitatem nó pcccat feque- do id quod fibi,vel verius, vel faltem vcrü videtur;quádo habet rationes, & viros do- (flos, ex quibus adhxreat alteri opinioni, cómuni cótrarie.lta tenét D Tho. Qnodli.

8.art.i2.alias i3.&DD,fup.citati, íkSaló d.q 6 3.art.4.controuer.2-col. 109 3.Hériq.

de Matrim.lib.2.c.6.5.4.& 6. Sat. fibi con­

trarius, lib, 5.de Iuft.q.8.art.3.verf In caufis auté.Gutier. lib. 1. Canon, quxft. cap. 13.a nu.2 3.Mercad.lib.4.c. 18.fol.21 y.Cordub.

inQuxft.Theo!o.Iib.2.q.3.pci totam: ma­

xime in fecunda propQÍitione,p.i z.vbidi- cit,Qui ex contrariis opinionibus, alteram fcilicet probabilem fequendo, in nullá du­

bitationem adducimr;non comitit fe diferí mini,vtiq; nec peccat. AddeCened.in Col- le é f.i.parte, colledt.28.numer. 17 .opti­

me Caffad.decif.5.nu. 1 1. de Conftit. Hoc enim neceffarium erat in materia morum ad fedan- ¿

ad fedandas Fidelium confcientlas; quia fi non liceret fequi opinionem, quam puto veram, & forfan veriorem; quám eam,quá communis fequitur, eflét irretire multorú animas,& eas millc fcrupulis onerare;cúm tot fint fentéti?, quot capita, & vnuíquiiq;

fuo fenfu abwndet.Etfxpé vnus minús do-

£fus proptOTuam humilitatem, & oratio­

nem in Deum attingit meliús veritatem*

Oplnloi

quam alii plures multúm fidentes fuis in­

geniis, atque literis. Ex quibus fatis appa­

ret refponfio ad rationes fuprá allegatas pro contraria parte C^'a ñeque exponit fe periculo, nec argui poteft de temeniaie, qui defleétit á communi propter vrgentes rationes, & authoritatem aliquorum gra­

uium Dodorum.

S V M M A R I V M »

C

putat reus veriorem; nec eam qua illi fauet.

D I F F E R E N T I A S E C V N D A .

C

ro exteriori,non tenetur ludex fe- qui opinionem quam reus putat veriorem, & que et magis fauet; íed po­

teft fequi quam maluerit, quamque verio­

rem, atque communiorem putat; iuxta la­

té tradita in DiíFerent.fupra proxima.

A t in Foro pcenitentiali, contrarium ob- feruatur. Nam tenetur ConfeíTanus fequi opinionem illam quam poenités putat ve- noré,& fibi magis fauorabilem:íuppofito, qubd etiam eft probabilis. Ita tenet Naua.

cap. 26. num. 5. Silu. verb. ConfeíTor. 3.

quxft 7 .Cordub.cafu 4 1. & lib. 3. Quxft.

quxft,9.verf.4. pag. 189.Sotoin4.dift. 18.

quxft. 2. art. 5. Rodrig. in Explicatione Bullx Cruc.5.9. nu. 2$. Henriq. dc Poenir.

lib.3.cap. 26.$.6.vbi quxrit,Quid fi parum tura habeatur poenitétis opinio,qui in pro­

pria caufa c?catus affedione, potiús vult l'equi fententiam fibi fauentem ? Refpon­

det, Perpendat ConfeíTanus an interdum fu relinquendus in fua ignorantia cum bo-

iia fide, vt incafu.c.Quia circa. de Cófang.

& affi. & fimilibus. de quo per Nauar. irt cap. Si quis autem. niim.6 9. de Poenit.dift.

7. & per Coua. in 4.2.par. cap.6. $. i o. nu, 1 3. & 15 .& Adna. in 4-de S3crara.Confef.

dubio 5. verfi.De. 2. & Quodlib. 5 .art. 2.

Confeffarius veró cúm prxter officium lu­

dicis, (it medicus, pater fpiritualis, & pius aduocatus, debet benigniorem partem in dubiis fequi in gratiam poenitentis.

Ratio diuerfitatis ea eft,quia iudiciú Fori contentiofi redditur in inuitum; quia, velic nolit reus,tenetur fequi opinionem,& fen­

tentiam ludicis; fi aliás eft iufta, & proba­

bilis: nifi ex caufa abeo appellet. Qiroin cafu etiam tenebitur tandem obedire, ac fubdere fe iudicio, & opinioni, quam fe- quetur ludex fuperior. At in Foro poeni­

tentiaii iudicium non redditur in inuitum.

nifi in voIuntarium,ac fpontaneum; totúq;

quod ibi agitur,eft in fauorem poenitentis»

& ideó nOn mirúm fi Confeffarius tenea­

tur fe conformare opinioni poenitentis*

aliás probabili.

S V M M A R I V M .

Í

terior/, modo adharere vni; modo alteri.

SecUs in Foro confcientia'. quia tenetur ad­

harere illi quam putat veriorem Si tamen deponat fcrupulum ; ettam licebii in Foro conjáeniia.

D I F -

1 ir!

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

Ii

‘

O p i n i o :

d i f f e r e n t i a t e r t i a

:

T

babilium, licitum eft in Foro exterio­

ri, iudicare pro amico, fecluio fcanda- io : & fic fequi opinionem ei fauora- biliorem. Iuxta illud vulgare; In dubio pro amico conjuliputejl, ac iudicari. quod re­

fert Nauar.in cap.Si quis autem, num. 1 30.

de Poenit. dift. 7. Ita Tiraq. de Primogen.

cap. 17. opinione z. Menoch.de Retinend.

poiTefsione. Remed.3. num. 763. Nauar.

conf.5. num. 5. de Poenit.& remif.Rodrig.

verb. Accepciondeperionas. fub num. 2.

Hieronymus Portóles, iu Scholiis ad M o- Jin. $. Arbitrium, num. 2. Panor. in cap. i . num. i $. Decius num. i z.in i . LccT. Bero.

n um .255.deC 0 n fti.Iaf.in i, Poft dotem. • num. 105. ff. Solu. mat. Bal. poft. loan.

And. in cap.Ne innitaris, num./.de Confti.

Fran. Marc.quxft.5.num. 3. par. i .Purpur.

in 1. Admonendi, num. 15 5. ff. de lureiur.

& dicit communem Ant. Mari® in diíT.

traiTt. lib.2. cafu 32. num. 1 74.

In Foro vero confcienti®, id non licét;

vt docet idé Menoch. de Arijitr. cafu 3 3 9.

num. 32. vbi aduertit licét iura lubeant in re dubia pro reo; pro dote,& aliis caufis fi­

milibus iudicandum fort; nufquam tamen dicere pro amico. Idcm notat Nauar. d. in cap. Si quis autem, numero 130. & alii, quos refert Cenedo z.parte Colledt. 134.

numero 2. pagina 303. quia illa opinio ampleélcndaeft, qu® venor in confcien­

tia ludici videtur. Ideft, qu®magis iuris difpofitioni accedit; vcl qu® meliorioribus

vtitur rationibus, itadecifum fuit per Par-' lamentum Delphinatus tefte Fran. Marco.

d.qu?ft.5.num.3.par.i .dedocent poft Lan­

cel. Conraf. And. ab Exea, in cap. i . nura.

367. deConfti. & omnium j^ifsime Ne- uiza, in Silua nupr. lib.6. in prin. k num. 2.

E t quandojta eft vtraque dubia,vt difcerni ventas nequeat: tunc ludex diuidat rera per medium, vt tradit Barto. ini. St duo.

not. z.ff. Vti pofsid.Boeri. Decii.42. Feli, cap.i. num. 55.dcConfti. Purpur.iup.Ca- ualca. in tradf. de Tiuo. Sc cura. num. 338.

Auc. M an xp oftalio s fup.num. 17 7.alias malé indicaret , & contra iuftitiam tollens alteri parti dimidium rci litigioí®, inqiio in dubio habet ius. Item quia in re tam du*

bta ageret ludex contra dubietatem animi, Sc exponeret fc periculo tollendi ius fuum alteri parti, & confequenter peccaret mor­

taliter, fecundüm Nauar. fup. itaque in va­

rietate opinionum ®que probabilium lici­

tum eft Aduocato,& ludici,in Foro conte- n o fo , m odo adhsrere v n i , m odo alteri:

non tamen id licét in Foro cofcientieiquia tenetur adhxrere ilii quam putae verioré.

Si tamen deponat fcrupulum, n t e r it cni licite adh®rere alteri,iuxta iiot.verb.iudex.

Differentia i . num. z.Sc docet Nauar.fup.

nu.i 32. poft A d ria.Q w dlib .i. Cüm verb vnaqu®queeft®quc probabilis, 6c poteft defendi: tunc vtraque poteft feq u i, etiani in Foro confcientix.vt eft illa,de qua vetb, Reftitutio. Differentia 5. Sc it.i tene, idem docet Azor, i.par.lib.2.cap. 1 2,211 fin.

S V M M A R I V M .

T N rebus agendis tutior pars eft eligenda mitiorem ampUBi debemus. Quod qualiter

^ in Foro conjeientix. Sed tn Foro iudiciali, intelligatur, hie difcutitur.

I

D I F F E R E N T I A Q V A R T A .

'N rebus agendis tutior pars eft elige- da in Foro confcienti®. Secus in Foro exteriori, gl.fin, in c.Vnico.de Scruti.

in ordi. facien. commendata á Panor, in cap'. Ad audientiam. 1 2. num. z. de Flo- micid, ,vbi cum communi ponit hanc Dif­

ferentiam inter vtrumque Forum. Quam­

uis eam laté impugnare nitatur Nauar. in cap. Si quis autem num.3 5. de Poenit.dift.

7. Sed antequ.im eam diicutiamus, eft ad- uenendum, nos fup. verb. Interpretatio.

Diff". 2. tradidiffe al i am, nempe in dubiis tutiorem partem efle in Foro anim® eligé- dam. Q uod muhis exemplis comprobaui-

mus. Sccüs in Foro ¡udicial. Q ux quidem differentix licet parificentur á Panor. l'up.

tefte Nauar.loco fuperiús ciratoinihilomi- nus funt valde differentes; quia in ifta agí- mus de dubiis in rebus agendis, «Sííicde dubiis qux fe nobis offerunt antequam ré ahquá aggrediamur: in illa vero de dubiis in rebus iam faélis; & fie de interpretatio­

ne facienda in talibus dubiis. Itc dubia in rebus iam faétis fubiiciuntur examini lu­

dicum , non tamen dubiade rebus facien­

dis.

Redeundo igitur ad prxfentem differen­

tiam dico primó, eífe indubitatam hanc differentiam in hoc fenfu; videlicet teneri quem in confcientia in rebus agendis, ani­

m x falutem tangentibus, non le exponere periculo peccand; fed eligere partem il­

lam qux eft fecurior, & fine periculo pec- candi.In Foro veró externo inter homines huius feculi de hoc non curatur communi­

a r ; fed tantúm attéditur quod illis eft ma­

cis vtile, licét minus lutum quoád ani­

mam.

Secundó dico etiam ludices, teneri in dubiis,qux illis fe offerunt,eligere partem fecuriorem;fi fit iure bené fundata;vel gra­

uis Doéloris audoritate fulcita. alias fe- cú s, pro vt refoluimus fup. eodem verb.

Differentia i.

Tertió dico ab fcrupulofis tenédam effe differentem fentétiam. Nam folet illis có- fuli per ConfeíTarios eorú, vt faciant fem­

per contra fcrupulum; dummodó credanr, ita faciendo non peccare ( quod non erit ita facilé, immó difficillimum eis ita cre­

dere) & ita credendo, non tenentur elige- re partem fecuriorcm;fed contrariam «ei quam eorum fcrupuli didaot. Et fi fortaíTe en ent excufantur, vt docent D. Antoni.

Silu. Gerfon. Caiet, aliiquamplurimi, quos rei’crt, & fequitur Nauar. fup. nii.78.

Qyaitó dico accipiendo hanc differen­

tiam 111 (enluquo Panor. 6c E D.aCLÍpiunt, fcilicet pro rebus agendis in 1 oro pcx'uité- tiaü, & iudiciali, hoc eft pro diibiis qux le fe otferunt m vtroque P oro, vera d ie quó dixiaras verb. Interpretatio. D ftjerent/a z.

& verb. ludicium. §. Nemf é dubia.in Foro confcientix interpretanda, & accipienda elfe in partem deteriorem, & ficdigcnd.»

tutiorem:in Foro veró iudiciali eligendam effe mitiorem ; ciim plene non conftat de veritate. Et hoc per rationem, de quam didtis Dirterentiis. Qmbus ibi expofitis addo hoc intelligendum efle cúm res adeo dubia eft, vt fundamenta vnius partis,alte­

rius argumentis non preftent; fed ré cqua- liter conftituant,ita vt ludex,vcl ConfdTa- nus neutri parti plus adhxreat,quam alteri»

Ita limitat, & reftringit did. Differentiam Nauar.fup. num. 38. afsignansdiuerfitatis rationem, quia fcilicet nemo fe peccandi periculo exponere debet, neque alteri có- fulere, vt illi fe exponat. At ludici conue- riit potius abfoluere nocentem, quam c6- demnare eumdem. L Abfentem. ff. de Poenis.

Sed contra fupradidam refolutioncm vi.

dentur obftare qux diximus fup. cod.verb.

Differ, i. vbi plura exempla adduximus, quibus non tenemur in confcientia indu­

biis fequi,& ampledi opinioné tutiorem, fed fufficit habere pro contraria commu­

nem, vel D odorem aliqucm perfpicuum, feu rationem efficacem.

Sed refpondeo in prxdidis eucntis re­

quiri vtampledens partem alteram pu­

tet illam elfe veram.Qup incafu lá talis nó eft in dubio; licet DD. difientiant.

Opinio* I jj

::i!

I

: I

'il

O T I O S I T A S -

S V M M A R I V M .

2 o y t l O S V S inVore exteriori non efl niji vana nperetttr.InForoveroDei otiofus ejl^

qui nihil operatur, etiamfi mala, & qui mhil boni facit.

DIF-

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca