IN XXVI*

V T I Q Y I S L E G A S S I T R E I S V A E I T A I V S E S T O . a Titfiamentú Romani etiam ante X II. Tabulas vfi rint; fetus quam Solon. & num. 19.22.

fu n t; & num. 40. 17.it-Epitadis apud Grasos lex, de pote fla n exhxredtdan- f . In legem de iure Tejlamentorum Graci m nes eo- dorum liberorum, repudiata.

fenferunt. 20.21. Arifioteles curfilium exharedidari pofe velit; &

3. Solonis lex dcTeftamentU. non contra afilio patrem?

4 . Decemuirorum lex de Tefiamentis; & qua Jálen- 26. DeTcflamentoinoffitiofoquerelavndeextiterit?

ma adhiberi folita fint ? num. 41. 28. Pofihumum aítenum quomodo Iufiinianus affirmet j . Legandiverbo generaliter vfifunt Decemuiri. vetufio iure ciuili heredem injlitui non potuife ? 4. xéy ety& xS p s Gratis quid? 29. In vtero quodejl an animal f it ?

7 . Tefiandi libertas pofieroribus legibus quomodo im- 30. Tefiamentum preteritofiltofa. an ex XII. Tab i m ­ minutafit ? & num. 23.24.27.27.42. tile fuerit ?

8. LegibusXII. Tabul.iura adhuc vltimarumvolun- 31. GalliAqutlijformula depofihumisriteinfiituendis;

tatum accepta ferendafimt. irmm.11.12.13.14. & de Lege Vellaa,num.32.33.&Fal.37.3é.

9.10. Inter tefiamenta & agrorum deliria difcernendü. 34. Legandi libertas Roma imminuta LL. Furia & Vo- i j . ¡6. Decemuiri quomodo liberos exbaredaripermife- coma & eadem refiituta.num.37.38.39*

* iiP lÉ lP P li E ftam entis, iifque ctia m fcriptis,vfi R o m a n i fun t ante XII. Tabulas.

' I p i l H líh & tem pore C oriolan i fuá in p ro cin d u teftam enta habuére, vt l i l i !§ f¡Í íeftiseftPlutarchus. S cd teftam en toru m lib ertasm aio r,certior

4

^{ue -}

^¿^ J f i ^ auto ritasfu ited itisX II.T ab u lis. n eq uetam en L exh seefín eexem p lo aliarum q u oq u e G entium edita eft. Audieban t D ecem uiri Grados,curo quidem

* dealijs luris partibus parum inter fefeeonu en iren t,in hanc tam en vnam deiure teftam entorum , tanquam naturalem Legem , om nes confcn tire.Sicen im Ifoera-

tesin A e g in e tico fcribit; ,

J Xué'íxQs vóito[j

rcüs

JiiacÚHKXLS$ot{écvrrxjf

Aena

reis ttx\¡bí kS&cu.

TíKfkMgtsy

^{A i}

iséytrep.

Wfff

¡ x ¡ v d h x f ífúiTXi, TuípAi tcí/tx wxvrist Mjrxyivóiíusst (cóíideratelegem ,que teftam en- íis fuffragatur, Graséis vehem enter probatam , cuiu sreim axim ü illud argumen- tu m eft,q u o d cum alijs derebus difíentianr,de hac ftatuunt idem om nes.)

A udieban t S olonem A th en is Legem huius generis tu lifle ; quse, cum fum - jm a m te ftam en ta fadu rislibertatem trib ucret,ijsfaltem qu ifan £ em en tiseffen t

& p rb i,eo ru m q u e fupremam voluntatem tueretur, m agno P o p uli Athenienfis applaufucxcep ta fuerit,fem perq; religiofiffim é ob fetu ata , vt erat certé & sequif- fim a& p ru d en tiífim éfcrip ta.Q u am quidem S olonis Legem tefta m cntariam ,ad cuius exem plum R o m a n a poftea leges c cm p o íita f u n t, tó tam q; eius rationem B tcau fam in itio hic proponere,op eraprctium fuerit, Ergo Piutarchum audia­

m us d eS oIon e loquen te m :

7tvAa«l/*sffir¿ & íprüyAixÚkkóivv'oim. npregoyyxf cvxijbv, cv rw yhet rS Tiár»K¿TútíAetT<¿

Pfgífüerk Kai rey cinoy xxrx/iéyeir. oJ? ¿ §>ív\trcá n s sm rpí^xtt4 nscüAtséfy aórütA¡VM rx xvrS

,

piXíxr

{

r i tvyjíváxt fT¡f¿)i<reí*x'&.6(iiKxixx¡iv ¿vccyaas,Ktu-rxgf «ftxrx ¿¡¿fiara rüy eximio y inciutrfp, ovidúu xvéAlut yt nx\iy^v¿?KTiXñs rxs ééezs é<pSníf/,xs\ á(*¡t víauyhincv«4>xgi*xnay,v Afff¿ü(/y¡xvxynH nxrx^ídelst u

^ U a a ia r s í^ tfr .C B e a e a u d ijr la u d e m q u e c o n fe c u tu s e ftla ta le g e d e T e fta m c n n s ^ a n te a e n im (te fta ri)n o n lic e b a t, fed n ccefíe erat p e c u n ia m & d o m u m in fa m ilia d e f u n d i p e rm a n e re . A t S o lo n ,p e r m itte n s v t is,cu i lib e ri n o n e ffe n t,fa a q u ib u s v e lle t le g a re t; a m ic itia m c o n fa n g u in ita te ,g r a tia m q q e n e c e ifita te p o tio r e m ha­

b u it ;b o n o r u m q u e & fo r t u n a r u m in te g ra m p o lle fíio n e m d o m in is trib u it.N o n tam en

abfque

o m n i c o n d it io n e reftan di lic e n tia m a d m ifit, Sed eiu s m o d o r a r t u m e íT c T e ft a m e n t ü v o lu it ,q u in o n m o r b is , n o n v e n e fic io , n o n v in cu lis a liá u e n e c e ffita te c o a d u s ,a u ta b v x o r c p e r fu a f u s id c o n d id if le t .)

4. D ecem uiri prim úiílu d p racip uu m qu ecap utfim p liciteram p lexifu nt,fu ifqj Tabulis adfcripferunt his verbis;

V T I Q V I S Q V E L E G A S S I T S V i E R E I I T A I V S E S T O .

Quas du obus lo cis com m em orantur in P a n d e d is,a & á laftin ian o rep ctun - <*• L 120. verbis tur tum in Inftitutionibus,tum etiam in N o u e l.C o n ftit. XII. q u o quidem etiam bgh.Deverb.fi- lo co cu m L e g e m h an can tiq u iflim a m e ire d ix ifle t,a d eius exem plum fua lingua £™f.L‘ >.*dleg.

-fubijeit; t s ¿txósprjxíicvxu^ D ifponcntis v o lu n ta s le x e fto .)I n itio q u o d a d '4 jlc g a n d i verbum attin et,qu o vfi D ecem uiri fu n t; fciendum eft, eo generaliter ef-

G fe vfos

AD L E G E S R O M V L L *

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

fc vfos,ficuti pofteritas verbo teftandi vfaeft. E t fortaflis áG rxcis hascquoqj vcx fum pta eft ; apud q u o s m o r i fignificat. nam vocan td efu n d ih ared i- g tatem . Porro furomam illam teftandi libertatem hac lege XII. T ab . conceffam, p qfterioribuslcgibus adm odum im m inutam fuiffe conftat. & m ultis etiam a-?

dem pta eft teftam en tifad io.m u lta teftam entorum folen n ia in tro d u d afu n t.In h teredibu sraein ftituen dis difficultas magna confecuta eft. S uih ared isp ratcri.

tio te fta m e n tu m ip fo iure rumpere coepit, non minus quám filijjin terd um q ue etiam fratris iniufta cxh aicdatiofubuertere per querelam in officiofi. D enique, ad legata qu od attin et,L ex Falcidia paffa non eft plufquam dodrantem bonoru legari,vt alia huius generis om ittam . Sed prater hac tam en, plurim um autorita- tisfe m p e rv t tri buerctur tabulis tcftam entifq;defun£t orum , h ac L ex X I I . Tab.

e ffe c it; eiqueacceptum ferre debem us, quod de iure & vi teftam en toru m , & vl l tim x voluntatis,paffim occurrit iniibris luris Ciuilis. Iudicat quidem P lato lib.

it.d e L e g ib u s , eosinep téfacere, qui t3ntum .tribuantdefundorum volu n tati 9 bus,vt om nes etiam nutus morientiurn dc tantum non agri fom nia religiose ob- ferucntjcum qu idem p leru n qued eiiren t,qu ian im am agu nt. Verum inter agri deliria, & teftamenta hom inis fana: mentis prudenter difeernunt legum latores.

b.l.i.cJefitcr. E tgo & C ófta n tin u í b Decem uiros noftros fccu tus, Ne fint(inquit)caffa m orien-10 tcclef. tia m iu d icia. nihiienim eft,quod hom inibus magis debeatur, quám vt fuprem a 11 t. l vel negare, volu ntatis liber fit ftylu s;& licitum , quod iterum non redit,arbirriü. C erte Pau- quemad. tejl. Ius ait ;c etiam publice in rereffe,fuprema hom inum iudicia exitum habere. Q ua-

‘d L b m d ita s r e & ^a Pffi^anusrc^Po n dit'i T rin e!p a]iP ontificaliq ueautoriratecom p ellen dos etiam^Depeti. ^£Ered eseiT cadobfequiu m fuprem a voiuntatis.Q uid m ultisiluftin ianusn ofter h a , in N ou. C o n ftity S . d ix it;d e teftam entis plurima ium m o ftu d iotrad itaefleab

aU toribuslurisQ iuU is,iifquc tantum non plenosefle om nes legum codices,Sed ea fere om nia Gydixero promanare ex XII. Tabulis, tan quam ex prim o fo n te , aut tt huius faitem capitis caufa prodita efle ;oih ilfo rtaffe dixero q u od verum non fit.

P rincip io de ijs,q ui teftam enta facete non poffunt, illud faitem ex X 11. T ab ulis r. lúeui.D ete. d e fce h d it,q u o d V lpianus ait; e e u m , cui lege bonis inrerdictü eft,teftam entum q fem en. faeere non poífe. Sed Sc XII. Tabula: nom inatim quofd am fu pplicij caufaiuffe- f f ^ L c t m k r u n t ^n te^a^^ese^e ’ f<l u o sc e rtu in e ^ earatione Perdere ius teftandi.Ius autem

« Ttetefim eñ. hoe<5uaib la te p a tu e rit,& q u ? h a c le g e poteftas rtibuta fit teftatorib u s, videa-i*

'1. izo.verbis ’ « u s .N o ft e r P o m p o n iu s ait, g verbis legis XII. T ab,

iegh. Deverb.fi.I S V T I L E G A S S I T R E I S V £ I T A I V S E S T O

gwfi- latiffim am poteftatem tributam videri,& haredes in ftitucn d i; & libertates dan­

d i; tutelas q u oq u e conftituend i. fed hoc ius coanguftatum efle interpretatione leg u m ,velau to titateIuracon ftituen tlu m .In itio m irarialiqu ispo ffet,D ecem ui *5 roslib eram patribus dediffe poteftatem filiorum exh aredan dorum , aliorum q;

q u o s vellen th xred u m in ftitu en d oru m ; cum quidem S olo n legem ferens tefta-16 m en tariam .fid o ru m caufam exceperit, q uos bonis paternis iniuria fraudari ini­

qu um effe iudicabat. quanquam & apud G racosin u cn tu s vnus Epitades fit, qui 17 fcdixerir infraudem filio ru m ,v tcu iq u elib eru m effet, cuicunque tandem vellet, p atrim on ium fu u m legareac teftám ento relinquere: hoc inrerim agens & 'ca- / prans,vt filium ,quem oderat,im m erentem etiam poffet exheredare.A c prim um q u idem P opulus non in teliexitaftuti ho m in iseo n filiu m : fed vbi patefadum id eft,iniufta lexhaec repudiata fuiffe dicitur.Decem uiris tamen fi p lacu it, placuiffei * eavideturproprerparriam poteftatem , quam apud R o m anos fum m am maxi i9 m am q;fm ffe,ex R o m u li Legibus didicim us.Et quid tandem m irüeft filiceat ex n L^ Hfh Df ha?redarc ’ ^ uos & occidere licebat ? vt ait Paulus nofter. h A c ne om n in o a b o - Ub. m n iu m fa p ien tu m G rx co ru ra iudicijsD ecem uiri hacin re diffenfiffe videantur;

A rifto teies lib. 8. Ethic. feribir; iure conceffam effe patri,vt pro fuo arbitrio filifix®

ex h a red et: non etiam ,vt filius patrem. Patri enim obligatum effe filium ,non fi- lio patrem. Fatetur tamen eam effe N atura vim ,vt non temere quifquam ’im m e-x*

ritum fiiium exharedet. A tq u e hac quidem etiam ratione videntur D ecem uiri talem tantam q; parentibus,teftam éta facientibus, poteftatem dediffe reliquif-x*

feq ue. Casterum ,vbi pofteritas vidit u m effe m ultorum parentum & b a rb a rá * inhum anam

F R A N C I S . B A L D V I N VS

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

33 inhuma nara m alitiam , v t nulla apud eos vis fit naturalis p ietatis, nulla Türsrefyüy

^ ,w ( p a t e r n a s ma térnasueaffe& ionis) re d é exiftim au ir, tan tüijs tribuendum

n o n e fle .'N o n f u it ( in q u itn o fte rM axim us) confentiendum parentibus,q u iin - i.i.4.inof.tefia-

^ iu r ia m aduerfus liberos fuos teftam en to in du cu nt.quod plerunqucfaciunt,tna- me” - lign e circafu u m fan gu inem iu dieiu m inferentes,nouercalibus delinim entis ca- 25 ftigationibufq; eorrupti.neq; difiim iie eft Platonis in hoc genere iudieium ,lib,».

de L egib . E rg o m agna ratio n e in tr o d u c á eft dc in o fficio fo teftam ento querela.

26 Q uis eius a u to r prim us fuerit,certó dicere non poffum . Sed quifquis tandé fue- jrit,& q u acu n q ; an tiqui Iuris C iu ilis parte prodita ea fit ;eadcm d e re ,fecundum Ius C iu ile , P r a to r Edi&um p r o p o fu it, qu od quidem pluribus verbis explicatur lib.5.Pand.& nos libro feq u en ti,E d id a Praetorum explicantes,non praetermitte­

m us. A d praeteritionem qu od attin et,d e ea,vt de exhaeredatione, D ecem uiri iu.

27dicaffe v id e n tu r;a tq u e ig n o ra fle m u lta in h o c g e n e re , quaepofteritasfubtiliter cSm en ta eft. Sieuti & de pofth um i s nafeituris fuis 5 fiue in ftituti haeredes effent, fiue praeteriti,fiue exheredati; nullae tem p ore D ecem uirorum fuiffe videntur co- trouerfiae,qualis poftea Iu rifco n fu ltitrad aru n t. Sim pliciter enim ratum effe v o - ^ _ 28 lebant D ecem u iri,qu od teftator volu iffet ftatuiffetq;. A lienu m pofthum um ve-

tu fto Iure C iu iliin ftitu i n on p otniffe haeredem Iuftinianus ait, t Sed id ex inter- De p re ta tio n e P ru d cn tu m m a g is,q u a m e x L e g e X II.T ab .fu iffe videtur. V id eb an t bon.fof.

illi 3 D ecem u iros n on nifi fuos ad haereditates n om inatim vocare. Itaqj em anci­

p a to s filio s , vel ex te ftam en to , iure C iu ili haeredes effe poffe yix fateri audeban t.

§ ed v t id ta m e aa d m itte re n t p ro p ter generale h o c c ap u tX iI.T a b . V T I Q V T S L E G A S S I T 5cc. fupercrat alius fe ru p u lu s, q u o d in e e rto s adhuc, nec in rerum n atura e x ifte n te s,v e lu tip o fth u m o sre d e in ftitu i poffe abfurdum videbatur.atqj Vt ea fortaffe incertitud© fuo prop rioq; pofth um o no ob effet, quin in ftitui p oi- fet; extran eo certe & alien o, qu em vix adm ittebat iam natum ,nondum n ato cb«

effe

cred ideru n t. Sané in ter opera G alen i extat liber vnus,in q u o d ifp u ta tu r;a a 29 anim al fit id q u o d eft in vtero , Eius vero libriau tor,teftis eft Lycurgum & S o lo ­ n em lege la ta ftatuiffe, vt haeredes in ftitui p o ffen t, q u i funt in v te ro : a tq q ein d e p ro b a ta n im ato seffe.H an cL eg em placuiffe Decem uiris,facile quidem credide­

rim : qu an qu á paulo poft fecuti fin t in terpretes,quifubtilius nefeio q u idin h o c, v t dixi,gen ere tradere & d iftinguere volu erin t.

Sed n eca d X IL .T a b .refe re n d u m eft,im ó ve ró a d m e d ia m p o tiu sq u a n d a m Iu rifp ru d en tiam ,q u o d Iuftinianus a it 5 fiiiofa. praeterito inutile fuiffe tcftam en- jo tu m :filia b u sv e ró p ra eteritis,v e la lijsp erv irilem fexum d efee n d e n tib u slib eris,^ ,

v elu ti n ep o tib u s. A n tiq u ita tem dediffe ius faltem aecrefcedi ad certam p o rtio ­ nem 3 n o n etiam iusiteftam entiplané infirm andi rum pendi ue. Ceterum vbi re­

cep tu m poftea fuit,praeteritis fuis haeredibus, filijs vel n ep o tib u s, etiam pofthu- m is ,te fta m e n ta ru p ta & in u tilia in te llig i;c a u tio q u o q u e p ro d ita e ft,q u a c ó m o - diflim e in ftitu i haeredes poffent. A c prim um quidem quaefitum eft d eijs n ep oti­

b u s p ofth um is,qu i v iu o auo c o e e p ti, poft eius m ortem prim um nafcerentur fui ex filio ,q u i poft teftam entü,ante teftatorem patrem fu u m , m ortuus effet. Nam h i praeteriti rura peban t tcftam entum 5 & tam en v u lgo non erat fatis expedita ra­

tio ,q u a rite in ftitui poffent. V t ig itu r hifee periculis teftam entorum occurrere- 31 tu r,& vt v ti quifqs legaffet,ita ius e ffe t, G allus A qu ilius cau tion em quandam 8c form ulam c o m p o fu it ediditqu e,qu a pofthum i illi n ep otes,qu os tem pore tefta- m en ti filius procedebat in iure fui haeredis, rite inftitueren tur. Q u o d ad eos ne­

p o tes attin et,q u i poft teftam entum , viu o adhuc teftatore, na ti effen t fu i, folici- tus n on fu it G allus, nam & a u o lib e rfi erat teftam entum mutare,eofq-, inftituere 32iam n atos. Sed quacunque tan dem ratio n e G álla seos praeterierit 3 L ex Vellaea, cu m e o ru m q u o q j praeteritione tcftam enta rum pi c o n fe n tire t, egit de ijs infti- tu en d is n on du m quidem natis,fed qui nafcerentur fui,viu o teftatore auo. Sicu- t i & q u o d artinet ad nepotes iam q u id em tem pore teftam enti n atos, fed quos tu m filius praecederet in iure fu o rfi 3 poterant & hi quidem o lim in ftitu i: & pre- 33 teriti tam en te ftam en tü n o n ru ra p eb an t, quam uis viuo teftatore fuifa& i effent fu b d u d o filio . Caeterum eadem L e x V eU aeafiep erfu ecefíion em ialocú filij ,0 -

G ’ " '

AD L E G E S R O M V L I . ^ ⁷⁵

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

lu it fieri fu o s,& v elu ti agn afci,vt eod em lo c o haberen tu r,atqu c fi fui nati efl*ent(

& ius q u o q u e tcftam en tiru m p e n d i haberent prxteriti. Interea liberam reliq^

veterem eorum in ftitu en d o ru m p oteftatem . A c op erx pretium quidem h x c Legis Vella:® cap ita,vt cum L ege XIL T a b . confcran tur,fubicribcre:

Q V I T E S T A M E N T V M F A C I E T , IS O MN E S V IR IL IS SE.

•XVS, Q V I EI SVI H E R E D E S F V T V R I E R V N T , HjERED ES IM.

S T I T V E N D I VEL E X H E R E D A N D I IV S H A B E T O . I D Nl Sj F I A T , T E S T A M E N T V M EI V S R V P T V M E S T O .

Q V I EX S V I S H E R E D I B V S S V V S E S S E DE S I E R I T , L I B E R I E I V S, E T C E T E R I I N L O C V M S V O R V M SVC.

C E D V N T O , Q V I N I S I I N S T I T V T I V E L E X H E R E D A . T I A D E X E M P L V M P O S T H V M O R V M E R V N T , TESTA- M E N T V M R V P T V M E S T O .

Sed to ta hac de r e , cu m ad G allum ven tu m e rit, latius diligentiufquccutn S cx u o la conferem us.

P o rro qu od ad legata attin et,fu m m a fu it teftatoribus h o c iu re poteftas eo^

rum relinquendorii,vt ijs etiam , fi vellen t,to tam fuam hxred ita te exhaurire poE fent.Sed m ultis poftea fx p e le g tb u s R o m x h x c le g a n d ilib c rta s im m in u ta eft.Najj L e x qu xdam Furia teftam entaria legare vetab a t vitra m ille affes.Lex vero V oco- nia ftatueba t,ne plus haberet legatarius,qu ám h x res.C x teru m tem pore Auguili annis poft D ecem uiros p lu fqu á qu ad rin g e n tis, lata lex eft F alcidia, cuius primo ji c a p it e L e x h x c X I I . T a b .& le g a n d ilib e rta s r e ftitu ta .S ic e n im fe r ip tü in e o fu it,

Q V I C I V E S R O M A N I S V N T , QJVI E O R V M P O S T H A N G L E G E M R O G A T A M T E S T A M E N T V M F A C E R E V O L E T , V T E A M P E C V N I A M E A S QJV E R E S Q J T B V S Q V E D A R E L E G A R E . V O L E T , I V S EI P O T E S T A S Q V E E S T O .

Sed alio/deinde capite h a n clib erta tem c o n ftrin g it, & m o d u m quendam le-' gatis im p on it.N am hic C .F alcid iu s T rib u n u fp l. fu o P le b ifcito effecit, v t n ó nifi31

• befiem b o n o rü legare ius effet, quadrans o m n in o relinquendus effet ferip to has.

redi. n eq ;lib e rü teftatoribu s fu itv im h u iu sL c g isF a lc id ix in frin g e rc ,a u te ip r i.

li.quodde bonis, uata aliqua fua cau tion e refragari,vt Papin ian us ait. 1 Illud qu id em fingulariiure é i.adL Falcid. m ilitibus trib u tu m eft,vt in e o ru m te ftam en tisL e x F alcid ia lo cu m n o n haberet.

tn. L.intejia.c. m Sediure com m u n i qu i teftam en ta facieb an t, eius im perium effugere n on po- adLFaL teran t,qu an qu am ip fi Princip i legata relin queren t. Dm an fitq uevis h x c & a u to . s.L .4 .C .* fL ritas huius Legis p lu fq u a m q u in g en tisa n n is. Sed Iuftinianus tandem N ouella - - fua C on ftir.p rim a,volu it ratam effe v o lu n tate m teftatoris,hxredem Falcidia vti

n om inarim vetatis. Sic reftituta ta n d g c ft& v e lu tiin v fu m rc u o c a ta L e x h£cXII.37 T a b .q u á explicam us, V T I Q V I S Q V E L E G A S S I T ,& c . E tfa n éin p lerifq ; lu ris C iuilis partibus illud fuiffe videtur Iuftin ian o & cura; Sc c o rd i, v tfu b latis m e d ix Iu rifp ru d cn tixd ifficultatib us.p ofteritatifqjim p ed im cn tis,luris r a tio re*

u ocaretur ad fim p licita tem X II.T a b .Ita q ;& L egem Fufiam C an in iam fuftulir,jl q ü x libertam feruis legendarum teftam en tó u c dandarum libertatem , XII* Tab.

con ceffam ,im m in uerat,certum q; m o d u m p rx fcrip fe ra tsq u a n u isL e xh x ccu m Iudicio A u g u ftico n u e n ire r,& iufta illa ra tio n e n itivid eretu r,q u a m m u ltis olim fapientibus v irisR o m x p la cu iffe eleganter Sc cop io se feribit D ionyfiusIib.4,Sa- né L ex Papia de caducis lata pa u lo ante tem pora A ugufti , & ab ip fo A u g u fto re­

cogn ita,m u ltifq ; etiam cap itib u sau fta,vald e etiá ob ftitit,q u om in u s ita ius effet v ti effet legatü.lu ftin ían usn o ua fua de caducis tollend is co n ftitu tio n e re m pro- p iu sreu ocau ita d defun & oru v o lu n tatem ,v t q u o d n on c ap ieb atis cui relid u m / c r a t,p o tiu s c o n iu n d o accrefceret,velh xred i,áqu oleg a tu m era t,relin q u eretu r, / quám fifco addiceretur. D e tu telis tefta m eto dandis fu o fuperius lo c o d id ü eft.

Illud h o c lo c o prxterm ittcn du n on eft, q u o m aiore a u to rita te m , d efun do ru m teftam entis d e t u lé r e R o ^ m ,ta n to etiam m aiori cau tion e co n fici v o lu ere, ne falfü pro vero fupponi poifct. Et u n e fi vlla in re,in teftam entis fubijciendism a- x im a e fth o m in u m & a u d a c ia & im p ro b ita s.T eftiseftL ex C o rn e lia d e fa ifis,q u * h o m in ibu s tcftam en tarijshuiusgeneris coercen d is ta m fu it occup ata, vtT cfta-

^ L i «

5

« i M i . C . m c n t a i i a d i d a f i t . C u m i S i t u r » q u

0

d I u f t l I

1

w n u s c u p e r c f e a i t , o v e h e m c t e r c u p i e . t i a t v e t e r e ^ ^

7« F R A N C I S . B A L D V I N V S

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

AD L E G E S R O M V L L 77

üínt veteres qu oq ue R o m a n i, vtfalfum cxularet eR ep .p rxcip u e quod ad tefta- m enta attin et, folennirer ea confici voluere. D e teftam entis in procin& u nó lo- 4 ° q u o r.q u o ru m vfu m ap u d R o m an o s fu ifle a n tcip fa sq u o q u e X II.T a b .nó ig n o ­ ro. Neceifitas L egem non habet, D e ijs n u n cte fta m e n tislo q u o r,q u x in o c io ,in 4 ‘ V rbepacata,fieban t. Q u a;autem folcn n iaad h ib eriijsvolu erin tD ccem u iri,cer­

to dicere n o n pofíum . Sed certü eft,antiquiflim is illis tero poribus,quafi L ex ali­

qua ferenda eflet,ficteftam en tae6 u ocato per C ornicin e P o p u lo , calatis C o m i- tijs fieri folita tcftatorcm q ;palám ,vn iuerío P o p u lo prxfente,& veluti tefte,vlti- m á fuá plcrum q; expofuifle voluntate,eam q; Q uiritibus ¿óm endáffe.Pcrró non

m o d o re m fuá quis legare, teftam en toq; relinquere poteft, fed & aliena, P v t eius p.L.cumferm«>

faltem xftim ation ép rxftarc cogatu r hares.fi rem ipfam redim ere non poffir. An dvlt.Deleg.i.L.

tan tum itid em iu ristcftatorib u s tribuerint D ccem u iri, certo adfirm arenopof-

furn. Sed vt eorum L ex hac fortaflis in re latius etiam propagata fitjm ultis certe cJjfufana£ j . 4 2 a lijsm o iisco n ftrid a eft,atq u cco m p refla . N am vt recentiora o m itta m , vetu v¡^ De¡eg .í .L ji

ftiflim a eft illa C aton ian a regu la, trecen tis, o p in o r, annis poft X I I . T ab . edita, dommS.qmcd- L eg a tu m ,q u o d in utile f o r e t , fiftatim poft teftam entum decefíiflet teftator, jfoíar. D ele.

qu an d ocun qu e is deceflerir,inutile m anere. Ñ equ e vero diflim ulandum eft, ex g«t. u ip fa q u o q u c L e g e X I I . T a b . m u ltisad em ptam fuifle teftam en tifa& ion em . Sed fi om nia perfequerer, q u x a d h o c caput referri reu ocariq u ep o ffu n t, v ereo r,vt finem noftra n o n in uen iat com m en tatio .

I N XXVII. & XXVIII.

I N T E S T A T O R V M H A E R E D I T A T E S , P R I M O S V O R V M H A E R E D V M , V E L I N T N O L I N T , SVN,TO,«Scc.

/. 2. Solonis legem, de deferenda primo loco liberis here­

ditate, ficutifunt Decemuiri.

3 . liberorum Suorum & Emancipatorum di/crimen vt Decemuiri retinuerunt ,Jtc & agnatorum atque cognatorum.

4-S.6. Legitima har edit as qua dicatur ? 7. Inte ¡lati qui dicantur ?

S. g. Intejlatis quo ordine quoueiureJUccedatur?

to. Inter liberos, Suos heredes, Decemuiri nullumfece­

runt diferimenfixus. & num.12.13.

si. Vejlales Virgines nudi fuccejfirunt ab intejlato•

14. X llTabuL aqualitatem laudat Iuftinianus.

15. Legem hanc X II. Tabularum de aquali fuccefiione fim inaru cum Mafiulis quomodo fin t pofterio­

res interpretati ? & num. 16.17.18.

tp. 20. Inter nepotes exfilia& filio differentiam, a XII.

Tabularum interpretibus introductam,aboleuit Iuftinianus. & num.21.

22.23. ttprafentaxionisiusexXIl. Tabulisdeftendit- &

num. 28.

24. Nepotes in locumpatris fuipramorientisfttccedut.

& n u m . as.

26. Nepos ex filio emancipato, cum altero defuncti filio emancipatofuccedit.

27. Nepotibus in locum filiorum /accedentibus diutdi- tur har edit as inftirpes non in capita.

29. Fratrum filij Patruo quomodo fuccedüt ? & n u . 64..

io. 31.32. Filij nepotésue nondum etianati,fitamen pa­

tre vel auo moriente in vtero efant, ad haredita- tem vocantur.

33. Ventri in tempus naftendi iura omnia refiruantur integra.

34 . De matnbusfam.plures vno vtero enixis.

• 3S.36.Quoniam Tergemini expragnantenafcipsjfunt, quartaparsfuperfiitifiluajsignabatur.

\

37. liberis deficientibus, e x i . XII. Tabularum agnati vocantur ad inteftati fuccefiioneifi.

38.39. Agnatorum & Cognatorum diferimen quodf &

idemfublatum; num. 6 2 .

40. In agnatis nullum fixus diferimen ¡latuerunt De­

cemuiri.

41. Iuftinianus aqualitatem X II. Tabularum reuo- cauit.

42. Vnitatis numerusfipe ccpleclitur plures. & num..

4 4

^.

45

-Reprafentationis beneficium collateralibusnon 43- fuijfe olim concejfum; vfque ad luftinianum 5

num. 4 6 .

47

- Agnatus proximus vbi har es non er a t, bona erant vacantia. & num. 48.

49. Succejforium ediclum Prator es cur propofuerint ? so. Iuri accreftendi cedit ediclum fucce(forium.

S¡. Si quis Solus har es adierit, & deinde abftineat; bo­

na,quafi vacantia,deferuntur adfifcum.

J2 . Pater, qui filium emancipar at, intejlato eiprsta­

gnatisfuccedebat; non item mater; num. S3-S4<

60.

IS. 56. Matris intejlato haredit as ad liberos e x t . X I I.

Tab. non pertinuit. & hoc mutatum; num 37.

S9 - 61.

St. Decemuiri commentum agnationis ciuilis protule­

runt aquitati naturali.

62. Suorum har edum filio fa. & emancipatorum di- ferimen d Iuftiniano vbifublatum ? 63. Germani, ex v troque parente iunclt hodie nonmodb

proferuntur Vterinofed & Conf anguineo.

6?. Parentes Iuftinianus cum fratribus defuncti ad he­

reditatem vocauit.

éó. Ex Lege XII. Tabui, hereditatem habens, bonorum pojfefimem ex qua parte ediSipetat í

G i De

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

In document 5 5 AD LEGES ROMVLI (página 51-61)