2.2-ESQUEMA COA ESTRUTURA DO SISTEMA EDUCATIVO DE ENSINANZAS DE RÉXIME XERAL O sistema educativo organízase segundo a LOE en etapas, ciclos, graos, cursos e niveis de ensinanza de forma que asegure a transición entre os mesmos e, no seu caso, dentro de cada un deles. Divide as ensinanzas que ofrece o sistema educativo en:
a) Educación infantil. b) Educación primaria.
c) Educación secundaria obrigatoria. d) Bacharelato.
e) Formación profesional. f) Ensinanzas de idiomas. g) Ensinanzas artísticas. h) Ensinanzas deportivas. i) Educación de persoas adultas. j) Ensinanza universitaria.
Estrutura xeral do sistema educativo
A LOE (Lei Orgánica de Educación) constitúe o marco lexislativo do sistema educativo español desde maio de 2006, derrogando as anteriores leis (LOXSE e LOCE). Ver tamén gráfico do sistema educativo que se xunta “esquema_sistema_educativo_loe”- [fonte: MEC].
A estrutura vixente é a seguinte:
Táboa 1. Estrutura do Sistema Educativo Español
Universidade A partires de 18 anos Educación
superior Formación Profesional de grao superior
Universidades
Centros de Formación Profesional 2°
Formación profesional grao
medio 1°
Colexios; Institutos de Ensinanza Secundaria; Centros de Formación Profesional
2° Secundaria postObrigatoria Bacharelato 1° 4° 3° 2° 12-18
anos Educación secundaria
Ensinanza Secundaria Obrigatoria
(ESO) 1°
Colexios; Institutos de Ensinanza Secundaria 6° Terceiro ciclo 5° 4° Segundo ciclo 3° 2° 6-12
anos Educación Primaria
Primeiro ciclo 1° Escolaridade Obrigatoria de 6 a 16 anos Educación básica Colexios 3° 2° Segundo ciclo 1°
gratuíta ciclo Escolas ou centros de educación infantil Colexios 3º
2º 0- 6
anos Educación Infantil
Primeiro ciclo
1º
Escolas ou centros de educación infantil
Táboa 2- Esquema básico das Ensinanzas de Educación infantil e primaria, ESO e bacharelato. Curso Idade 1º 0 2º 1 1º ciclo 3º 2 De 0-3 anos 4º 3 5º 4 Educación infantil 2º ciclo 6º 5 De 3-6 anos 1º 6 1º ciclo 2º 7 3º 8 2º ciclo 4º 9 5º 10 Educación primaria 3º ciclo 6º 11 De 6-12 anos 1º 12 1º ciclo 2º 13 3º 14 Educación secundaria
obrigatoria (ESO) 2º ciclo
4º 15
De 12-16 anos 1º 16
Bacharelato
2º 17 De 16-18 anos
De 6 a 16 anos Ensino Básico (escolarización obrigatoria)
Táboa 2-vers 2: Esquema básico das Ensinanzas de Educación infantil e primaria, ESO e bacharelato
Idade Etapa Ciclo Curso
0 1º 1 1º 2º 2 3º 3 2º 1º 4 2º 5 EDUCACIÓN INFANTIL 3º 6 1º 7 1º 2º 8 3º 9 2º 4º 10 5º 11 EDUCACIÓN PRIMARIA 3º 6º 12 1º 13 1º 2º 14 3º 15 EDUCACIÓN SECUNDARIA 2º 4º 16 1º 17 BACHARELATO 2º
Programas de Cualificación Profesional Inicial (PCPI)
− Programas destinados aos mozos/as maiores de dezaseis anos que non obtivesen o título de graduado en educación secundaria obrigatoria. Excepcionalmente quince anos, co acordo de pais e alumnos e o compromiso destes de cursar os módulos voluntarios. Esta excepcionalidade tamén require do informe favorable de inspección educativa para acceder a estes programas con 15 anos de idade.
− Impartiranse en centros públicos e privados concertados para garantir a todos os alumnos a posibilidade real de acceder aos programas.
− A titoría e a orientación educativa e profesional terán especial consideración.
− Obxectivo: facilitar unha inserción sociolaboral satisfactoria, profesionalizador (nivel 1 do Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais) e académico (título de Graduado en ESO).
− Organízanse en tres tipos de módulos:
→ Específicos, referidos ás unidades de competencia.
→ Formativos, contidos curriculares esenciais de formación básica. → Voluntarios, que conducen ao título de Graduado en ESO
− Avaliación: Os alumnos que superen os módulos obrigatorios obteñen unha certificación académica que lles acredita as competencias profesionais adquiridas. Os alumnos que superen todo o Programa obterán o título de Graduado en ESO.
ESTRUTURA E DISTRIBUCIÓN HORARIA DOS PCPI
-Exemplo dun perfil profesional PCPI de INSTALACIÓNS ELECTROTÉCNICAS E DE TELECOMUNICACIÓNS EN GALICIA TIPOLOXIA DE
MÓDULOS BLOQUE DE MÓDULOS MÓDULO/ÁMBITO/MATERIA SESIÓNS/ SEM ATRIBUCIÓN DOCENTE
Instalacións eléctricas e domóticas
(187h) 8 PTFP Instalacións electrotécnicas; PTFP Equipos electrónicos; PES Sistemas electrónicos; Catedrátic/a de ensino secundario de Sistemas electrotécnicos e automáticos
Instalacións de telecomunicacións
(233h) 10 PTFP Instalacións electrotécnicas; PTFP Equipos electrónicos; PES Sistemas electrónicos; Catedrátic/a de ensino secundario de Sistemas electrotécnicos e automáticos
FCT (a desenvolver no 3º trimestre do curso- ten que ter superados todos os módulos
obrigatorios).160h
Experiencia mínima de 3 anos no campo profesional
Titoría e atención ao alumnado 1 (Prerefencia profesorado que imparta módulos específicos 19 A)MÓDULOS ESPECÍFICOS (580h) a)Módulo de competencia
comunicativa e dixital 4 Mestres/as e no caso de non ser posible PES LG ou LC. En centros privados (profesotado habilitado para as ditas materias)
b)Módulo de sociedade e
cidadanía 3 Mestres/as e no caso de non ser posible PES de XH. En centros privados (profesotado habilitado para as ditas materias)
c)Módulo científico-matemático 4 Mestres/as e no caso de non ser posible PES de TEC, de MAT, de BX, ou FQ. En centros privados (profesotado habilitado para as ditas materias)
d)Módulo de iniciativa persoal e
relacións laborais 2 PES de FOL, e en caso de non ser posible, de ECO e de XH sucesivamente. En centros privados (profesotado habilitado para as ditas materias)
13 MÓDULOS OBRIGATORIOS (1º curso)= 900 h das que 160 serán de FCT) B)MÓDULOS FORMATIVOS DE CARÁCTER XERAL (320h) Atribuación docente (art. 19.2 da Orde do 13/05/2008)
MÓDULOS DE
e literatura, primeira lingua estranxeira). Ten 2 subámbitos: a1) Comunicación=[4+4h]=8
a2)Lingua estranxeira=[2+2h]=4 2 Mestre ou PES da correspondente língua estranxeira
b)Ámbito social (Ciencias sociais, xeografía e historia, educación para a cidadanía, educación plástica e visual e música) [4+4h]=8
4 Mestre ou PES de Xeografía e Historia
c)Ámbito científico-tecnolóxico (Cencias da natureza,
matemáticas, tecnoloxía, aspectos da saúde e do medio natural recollidos no currículo de EF) [8+8h]=16
8 Mestre ou PES de Tecnoloxía;
Matemáticas, Bioloxía-xeoloxía, Física e Química
Titoría [1+1]=2 1 Calquera Mestre ou PES que imparta
clases no grupo 19 VOLUNTARIO (2º curso)= carga horaria do Nivel II de ESA OBTENCIÓN DO TÍTULO DE ESO (ORDE 24/06/2008) [módulos III e IV].
Distribuídos (módulo III=1º cuadrimestres; Módulo IV= 2º cuadrimestre.
Módulo 3=3ºESO; Módulo IV=4º ESO (equivalencias anexo V da Orde do 24/06/2008)
Ensinanzas de Formación Profesional do Sistema Educativo Os títulos de Formación Profesional:
1. Os títulos de Formación Profesional no sistema educativo son o de Técnico e o de Técnico Superior. 2. Os títulos son un instrumento para acreditar as cualificacións e competencias propias de cada un deles e
asegurar un nivel de formación, incluíndo competencias profesionais, persoais e sociais, para favorecer a competitividade, a empregabilidade e a cohesión social.
3. Os títulos de Técnico e Técnico Superior quedan agrupados, inicialmente, en vinteseis familias profesionais que se reflicten a continuación:
FP01 Actividades físicas e deportivas FP02 Administración e xestión FP03 Agraria
FP04 Artes gráficas FP05 Artesanías
FP06 Comercio e marketing FP07 Edificación e obra civil FP08 Electricidade e electrónica FP09 Enerxía e auga FP10 Fabricación mecánica FP11 Hostalería e turismo FP12 Imaxe e son FP13 Imaxe persoal FP14 Industrias alimentarias FP15 Industrias extractivas FP16 Informática e comunicación FP17 Instalación e mantemento FP18 Madeira, moble e cortiza FP19 Marítimo pesqueira FP20 Química
FP21 Sanidade
FP22 Seguridade e medioambente
FP23 Servizos socioculturais e á comunidade FP24 Téxtil, confeción e pel
FP25 Transporte e mantemento de vehículos FP26 Vidro e cerámica
4. As ensinanzas conducentes aos títulos de Técnico e Técnico Superior ordénanse en Ciclos Formativos de Grao Medio e de Grao Superior, respectivamente.
5. Os títulos de Formación Profesional axustaranse aos seguintes principios:
a. Os títulos responderán as necesidades demandadas polo sistema produtivo e aos valores persoais e sociais para exercer unha cidadanía democrática.
b. O perfil profesional ven determinado polas cualificacións e, no seu caso, unidades de competencia do Catálogo Nacional de Cualificacións Profesionais que se inclúan no mesmo. c. A polivalencia e a especialización dos títulos manterán un equilibrio que virá determinado
polas características da familia profesional. A polivalencia permitirá aumentar a empregabilidade e as posibilidades de adaptación aos cambios organizativos e tecnolóxicos. A especialización deberá favorecer a produtividade, a competitividade e a innovación.
Ciclos Formativos de Grao Medio e Grao Superior:
1. As ensinanzas conducentes á obtención dos títulos de Técnico e de Técnico Superior ordénanse en ciclos formativos de Formación Profesional de Grao Medio e de Grao Superior, respectivamente. As ensinanzas de Formación Profesional de Grao Medio forman parte da educación secundaria postobrigatoria e as de Formación Profesional de Grao Superior forman parte da educación superior. 2. Os Ciclos Formativos organizanse en módulos profesionais de duración variable.
3. As ensinanzas dos Ciclos Formativos de Grao Medio e de Grao Superior incluirán, para cada Ciclo Formativo, os obxectivos xerais e os módulos profesionais que o integran.
A superación dun Ciclo Formativo requirirá a avaliación positiva en todos os módulos profesionais que o compoñen –incluído o módulo de formación en centros de traballo e tamén o módulo de proxecto no caso dos ciclos de grao superior . A duración total prevista é de 2.000 horas (2 cursos académicos).
No gráfico que se inclúe a continuación pode verse a ubicación dos PCPI e Ciclos de grao medio e superior de formación profesional do sistema educativo no conxunto do sistema.
MINISTERIO
DE EDUCACIÓN
Y CIENCIA
ñ
s
E
n
s
e
a
n
z
a
í
u
A
rt
s
ti
c
a
s
S
p
e
ri
o
re
s
Segundo Ciclo
(3-6)
1º
1º
1º
2º
2º
2º
3º
3º
4º
4º
5º
6º
Primer Ciclo
(0-3)
Módulos
voluntarios
Título
Graduado E.S.O.
Título de
Bachiller
Título de Grado
Título de Técnico
Título de
Técnico Superior
Título de
Técnico Superior
Título de
Técnico Superior
Título de Técnico
Título de Técnico
Ciclos
Formativos
de Grado
Superior
de F.P.
Música y
danza
Arte
dramático
Diseño
Artes
Plásticas
Conservación
restauración
de bienes
culturales
Ciclos
Formativos
de Grado
Medio
de F.P.
Grado
Medio
de Artes
Plásticas
y Diseño.
Grado
Superior
de Artes
Plásticas
y Diseño.
Técnico
deportivo
de
Grado
Medio
Técnico
deportivo
de
Grado
Superior
Nivel
Intermedio
Nivel
Avanzado
P
.
.I
.
.C
P
E
d
u
c
a
c
ó
n
i
In
t
l
fa
n
i
E
d
u
c
a
c
ió
n
P
ri
m
a
ri
a
E
d
.
P
ri
m
a
ri
a
E
d
.
In
fa
n
ti
l
B
a
c
h
il
le
ra
to
e
z
i
t
E
n
s
ñ
a
n
a
U
n
v
e
r
s
i
a
r
ia
z
E
n
s
e
ñ
a
n
a
s
e
le
m
e
n
ta
le
s
e
a
d
m
ú
s
ic
a
y
d
n
z
a
R
S
6
C
U
S
O
Título
Profesional
s
e
ñ
a
s
o
e
o
n
s
E
n
a
n
z
p
r
f
s
i
a
le
d
e
ú
s
d
a
n
z
m
ic
a
y
a
H
m
i
a
u
a
n
d
d
e
s
y
C
C
S
S
C
ie
n
c
ia
s
y
T
e
c
n
o
lo
g
ia
A
rt
e
s
E
n
s
e
ñ
a
n
z
a
B
á
s
i
c
a
E
d
u
c
a
c
i
ó
n
S
u
p
e
r
i
o
r
E
a
i
u
n
d
a
i
d
u
c
c
ó
n
S
e
c
r
a
E
u
c
a
i
ó
n
e
p
e
r
s
d
u
l
t
d
c
d
s
o
n
a
a
a
s
E
n
s
e
ñ
a
a
d
d
o
m
s
n
z
s
e
I
i
a
E
.S
.O
.
Módulos
profesionales
y generales
Cualificación
Profesional
Nivel
Básico
Estudios
de Grado
Acceso con condiciones
Prueba de Acceso
Prueba de Diagnóstico
Enseñanza Gratuita
Formación Profesional
Enseñanzas Artísticas
Enseñanzas Deportivas
Estudios
de Posgrado
Título de Grado
Título de Máster
Título Superior
Título de Doctor
Estudios
de Doctorado
Educación infantil.
Etapa educativa. Organizada en dos ciclos; el segundo gratuito.
Enseñanza básica.
Está formada por la educación primaria y la E.S.O; es gratuita, obligatoria y organizada según los principios de educación común y atención a la
diversidad.
Educación primaria.
Consta de seis cursos que se cursan ordinariamente entre los 6 y 12 años.
Educación secundaria.
Se divide en obligatoria (ESO) y postobligatoria (bachillerato, FP de grado medio, enseñanzas profesionales de artes plásticas y diseño de
grado medio y las enseñanzas deportivas de grado medio).
Educación secundaria obligatoria (E.S.O.).
Consta de cuatro cursos que se cursan ordinariamente entre los 12 y 16 años. Hay programas de diversificación
curricular a partir de 3º orientados a la consecución del título. El título de Graduado en ESO da acceso a la secundaria postobligatoria.
Programas de cualificación profesional inicial (P.C.P.I.).
Para alumnos mayores de 16 años, excepcionalmente de 15. Incluyen tres tipos de módulos:
a) tendentes a la obtención de una cualificación profesional, b) formativos de carácter general y c) voluntarios conducentes a la obtención del título de graduado en ESO.
Bachillerato.
Consta de dos cursos con tres modalidades: Artes, Ciencias y Tecnología y Humanidades y Ciencias Sociales. El título de bachiller da acceso a la educación
superior.
Educación superior.
Está constituida por las enseñanzas universitarias, las enseñanzas artísticas superiores, la FP de grado superior, las enseñanzas profesionales de
artes plásticas y diseño de grado superior y las enseñanzas deportivas de grado superior.
Enseñanzas universitarias.
Están reguladas por los RR. DD. 55/2005 y 56/2005, de 21 de enero. Para acceder a ellas es necesario superar una prueba de acceso.
Formación profesional.
Se puede acceder sin los requisitos académicos superando una prueba de acceso (al grado medio los mayores de 17 años y al grado superior
los mayores de 19 años ó 18 si están en posesión del título de técnico relacionado con la especialidad).
Enseñanzas de régimen especial.
Son las enseñanzas de idiomas, las enseñanzas artísticas y las enseñanzas deportivas.
Enseñanzas de idiomas.
Para acceder será necesario ser mayor de 16 años, salvo los mayores de 14 años, si estudian un idioma distinto del cursado en la ESO. Con el
titulo de bachiller se accede de manera directa al nivel intermedio de la primera lengua cursada en el bachillerato.
Enseñanzas deportivas.
Para acceder al grado superior serán necesario poseer el título de bachiller y el título de grado medio de la especialidad correspondiente. En
algunas especialidades puede ser necesario superar una prueba de acceso específica. Se podrá acceder sin los requisitos académicos superando una prueba de acceso
(al grado medio los mayores de 17 años y al grado superior los mayores de 19 años ó 18 si están en posesión del título de técnico relacionado con la especialidad).
Enseñanzas artísticas profesionales.
Son las enseñanzas profesionales de música y danza y los grados medio y superior de artes plásticas y diseño. Para su acceso
es necesario superar una prueba específica. El alumnado que finalice las enseñanzas profesionales de música y danza obtendrá el título de bachiller si supera las
materias comunes de bachillerato. Se puede acceder sin los requisitos académicos a las enseñanzas profesionales de artes plásticas y diseño superando una prueba de
acceso (al grado medio los mayores de 17 años y al grado superior los mayores de 19 años ó 18 si están en posesión del título de técnico relacionado con la especialidad).
Enseñanzas artísticas superiores.
Para su acceso se requiere, además del título de bachiller, superar una prueba específica. Se podrán establecer convenios con las
universidades para la organización de estudios de doctorado propios de estas enseñanzas.
Educación de personas adultas.
Está destinada a los mayores de 16 años. Su metodología es flexible y abierta. Para facilitar la incorporación de los adultos al sistema
Título de bacharel de música 16 6 3 18 12 0 idade 2º 1º 3º 4º 5º 6º + Materias comúns do bacharelato 8 anos 25 anos 18 anos 19 anos 20 anos 17 anos 18 anos Posgrao Doutorado Grao Máster ou posgrao Doutor Graduado Grao superior Grao superior
Ensinanzas
artísticas
Réxime especial
Artes Plásticas e Deseño Música e Danza Arte Dramática Ensinanzas de Formación Profesional inicial Grao profesional Título de aptitude 5º 6º 14 anos Ciclo avanzado Título superiorEquivalente a licenciado universitario
Título superior Equivalente a licenciado universitario
Ciclos formativos de grao medio ensinanzas deportivas Ciclos formativos de grao superior ensinanzas deportivas Ensinanza obr igator ia Ensinanza secundar ia postobr igator ia Universidade Ciclo básico 4º 2º 3º 1º Ciclo intermedio
Estudos superiores de Deseño, Vidro, Cerámica e Conservación e
restauración de bens culturais
Títuloequivalente a Diplomado universitario
Ensinanzas
deportivas
Ensinanzas
de idiomas
4º 1º 2º 3º Educación secundaria obrigatoria Título de graduado en educación secundariaRéxime xeral
Ensinanzas de Educación infantil e primaria, ESO e bacharelato Programas de cualficación profesional inicial (PCPI) Ciclos formativos de graomedio de formación profesional específica
Ciclos formativos de grao medio de artes plásticas e deseño
Título de técnico Título de técnico
Título de técnico superior Título de técnico superior
Ciclos formativos de grao superior de formación profesional específica
Ciclos formativos de grao superior de artes plásticas e deseño
2º 1º Título de bacharel Título de bacharel Proba específica Proba específica Proba de acceso Proba de acceso desde a mesma familia profesional
Acceso normal Acceso desde o mundo laboral 1º 2º 3º 4º 5º 6º Educación primaria Título de técnico 1º 2º 3º 4º
Título de técnico superior
1º 2º 3º 4º 5º 6º Educación Infantil Título profesional Grao elemental 18 anos 18 anos 20 anos Cualificación profesional Programas de cualificación profesional inicial (PCPI)
Módulos profesionais e xerais Módulos voluntarios Bacharelato de Ciencias e tecnoloxía Bacharelato de Humanidades e ciencias sociais Bacharelato de Artes Proba de diagnóstico
16 6 3 18 12 0 idade 25 anos 18 anos 19 anos 17 anos Estudos de posgrao Estudos de doutoramento Estudos de grao
Mundo laboral
Ensinanza obr igator ia Ensinanza secundar ia postobr igator ia Universidade 4º 1º 2º 3º Educación secundaria obrigatoria Título de graduado en educación secundaria1 ciclo Ciclos formativos de grao
medio de formación profesional específica
Título de técnico Título de técnico superior
Ciclos formativos de grao superior de formación profesional específica 2º 1º Bacharelato de Ciencias e tecnoloxía Bacharelato de Humanidades e ciencias sociais Bacharelato de Artes Título de bacharel Cualificación profesional 1º 2º 3º 4º 5º 6º Educación primaria 1º 2º 3º 4º 5º 6º Educación Infantil Programas de cualificación profesional inicial (PCPI)
Proba específica Proba de diagnóstico
Proba de acceso Proba de acceso desde a mesma familia profesional Acceso normal Acceso desde o mundo laboral
Módulos profesionais e xerais Módulos
+16 +18 25 anos 18 anos 20 anos 18 anos 2º ciclo 3º ciclo 1º ciclo Licenciado Doutor Diplomado
Mundo laboral
Ensinanza secundar ia postobr igator ia Universidade Título de graduado en educación secundaria 1 cicloCiclos formativos de grao medio de formación profesional específica
Título de técnico Título de técnico superior
Ciclos formativos de grao superior de formación profesional específica 2º 1º Bacharelato de Ciencias da natureza e da saúde Bacharelato de Tecnoloxía Bacharelato de Humanidades e ciencias sociais Bacharelato de Artes Título de bacharel Certificación Acreditación de anos de escolarización Programas de garantía social Proba específica Proba de acceso Proba de acceso desde a mesma familia profesional Acceso normal Acceso desde o mundo laboral Autorización administrativa Vía proba ou acreditación de estudos 1 curso 1 1 1 2 1º trimestre 2º trimestre 3º trimestre 1º cuadrimestre 2º cuadrimestre 3º cuadrimestre 4º cuadrimestre Nivel 3 Nivel 2 Nivel 1 idade