i
6 9
transfsranm r in la icu m * perdunt noinen,
& priuilegium rerum Eccleííafticarum .Ec idem ten etC o u a rru .p raíftícar.ca p.3 5 ■ nu
m ero fe c u n d o .G re g o riu s L o p e z , in 1.22*
tirulo 2 0 .partirá prima, ve rb o , n o lo sd s ^ uen,adfinem . B elluga, in íp ecu lo P rin ci- pura, rubrica 13.íí.tra¿lem us, íubnumeru 7 8 . fe §.reftat.num ero i 2.loannes G u tier res,canonicar,qu®ft. prima parte,cap.34* num ero 4 9 & pracfticarum lib. i . quaeftio
n e i 4 . I o a n a e s G a r c i a , d e e x p e n f i s , f e r o 3 lio r a t.c a p .9 .n u m e r o 91 . & 9 2 .L a ía rte d s d é c im a v e n d it io n is , c a p . 1 9. numero 30- 3 1 .fe3 2.0.1iuanus,de iurefiíci,cap .i i.íiib n um ero 4 3. pag. 4 0 2. & cap . 14. numero 2 0 . & cap. I y.n u m ero 1 4.A zebeflius,in 1- 10«, titulo 10. lib ro q uarto , nou# colledt- Reg.nnm . 4 9 .C a b e d ü s ,'d e c ifio n e 6 3 . nu
m ero te rtio ,p a rte fe c u n d a j vb'i etiam ad d it,quod cum h# terti# ,in Pacriiñóriio R e g io íint in corp orar# ,iam dubitari non p o teft, quin fine iura RegaÜa. B o u a d illa , in p o !y £ Íca ,!ib .2 .ca p .i8 .n u m ero 1 4 7 . Stci*
p h a n .G ra d a n u S jto m o 2. c á p i t e 288. nU*f m e ro z S .G a m illu s B orrellu s,d ep r# ftan A tia R egis C o c h o l i c i ,c a p . 7 i . n u m e r o 3 4 8 • B alzara n u s,d efe^ d is,a d titu l.q u ? fint R e glaba, in prin cip io , num ero 8. AnaftafiuS G e r m o n iu s , da facror. ímmunicat. lib r o tertio.cap ic. 19 . num ero 90. pagina 3 1 6 .
n o t a n t e r , & raagiftraliter B a r b o f a , in l»
T itia .ftffo lu to m atrim onio,num ero
41
. i n p r in c ip io ,& numero 4 2 . in principio,& i n verficu l. A d á e quod h # c ratio, & n u m ero 4 4 .in v e rficu l.N o s autem loquim ur,& num e ro 4 $ .inverficuU E x his igitur d e c im is conceísis.Iacob^C an ceciu s, variar, t o m o primoTÍculo d e d e c im i; , ca p ite 23 .nume »>
j o 1 4 . 1 5 . & 16. R a m i r e z , d e leg e Regía/
3i.uura, q u a rtoffolio 3 3 i . in illis verbis • Quta ifta décima,priiiilegijs Romanorum T o ft tificu m ,ft immemoriali prafcriptione concef- Jajam fscularizatafunt,é>c. ootus, d e iuit«
•fe mre,libro nono,qu#íUone íeptim a, a r ■«- ticp lo prim o,in fina. Par. Ludou. Molina.»
torno tercio, traiRacu de tributis/ difputa,- t i o n e 6 3 .num ero n ono,coíum -7.& ;8. Z ® - uallos,com m uni.Goncra,commim.qu#ílLO ne S 2 2 . ex numero 7 3 . víque ad num erurn
| o 6 . v b i f # p é rcpetit.& 5.£ om o,qu# ftion ts 1 7 . & 25.Renatus G h o p in u s , libro tercíe?, ijie moribus P a rifien .titu lo t e r c io ,n u m e r o
Q a p u t T i n d e c i m í i m i t o m , 7 #
f e p t i m o , fe o ¿ f a u o , Rebuffus,in tradlatu, de e x c e p t io n ib u s, numero 2 1 4 . &; 2 1 9 . M e n o c h iu s , in confilio 7 5 7 , num ero 1 6, libro odauo,PaulusChriftin.#us,decifiohe 235. numero 6. & 7 . vbi cita t D u a ren . fe P a p .ita te n e n te s .G a r c ia ,d e b e n e íic i)? ,p r í m a p arte,cap if.fecu n d o,n u m ero 29. fo lio quinto, vbi fic fc iib it E t cum ex priuiiegio Apojlolico, beneficium laico conceditur,bene.»
ficium ipfum efficitur quid/aculare f t laicum, feu ( v t ita dieam ) Jacúlarizatur, ita v t f i t ius quo ddam {aculare ü n mer a temporalitate percipiendifruBus, confifiens, f t confequen
ter in eo interuenire nonpojfetfimonia. Éc c i ta t dum taxat lo a n n .G a rc ia ro , L aía rte , &
B a r b o fa m .E t an te alios, idi p fum , o p tim c percep ic,atque a d o o ta u itM e n c h a c a , c o n trouerf.illuft.iibro fecundo, capit.8 9. nu*- m ero fexto,verficul. D en iq u e, in h # c ve r- hv.Deniquepro hac parte efi vniuerfalis H if
pania confuetudo, nampojlquamfemel ex P o n tifie ali priuiiegio,de cima cape runt,ex parte i l la,qua tertia vocatur, ad R jg e s noftros poten tifiimospertinere, videntur effe de faB o in com mertio laicorum, mnfecus / quam reliqua res profana:EtficferuatUrde confuetudine. O li- uerius, B eltram ioias, ad A le x a n d . Ludou.
decífiofte 4 0 4 , littera B . Auguftin.quoqu®
B a r b o f a , ita pariter notauit in c o l l e d , ád D e c r e t a l.in cap.cum A p o fto lic a 7 . de his»
q u # fiunt á Pr# latis,n um ero fex to ,in fine, v e r fic u l.E t oftenditur,fo{io 7 9 6 . & in cap.
P ro h ib em u s, 1 9 . numero íeptim o,de d e c i mis j folio 9 2 6 . G ilch en iu s, d e pi#lcripr»
p a rte te rcia ,cap ite o d a u o ,e x numero fe x to . Ungular! ter D .I o á n .F r a n c ií. L e o ,d e c i- íion. 3. V a le n t i# , num ero 13 . fe 1 4. fe 1 9 . 6c23.
, Vmde e t i a m , & c o n fe q u e n te r , ex quo terti# terap o ra liza t# fu n t,& profan#,at..
q u e tem p o rales eíFed#, fe fpiriruales eífe d e fie r u n t, & in co in m ertio laicorum effe d icu n tu r,& om nino exem pt# ab E c c ie fijs ; P rin cipes,& alij priuati fieculares, eas, e x c o n c efs io n e R om aniP ontifices h a b en tes, tan q u am quid te m p o r a le , p o ffa n tlib e re illas a lie n a r e ,c e d e t e ,& perm utare, & be
nem eritis c o n c e d e r e .E c ij,qui á Regibús, caufam habentyfecuri fimt,fo libere ettam poífunt illas alienare, cedere, d o n are, aut perm utare , tanquam quid patrim oniale, E t veniunt in iu d ic io fa m iL # erciícun d# ,
m
De tertijs dehítisRe¿thus Biffan\ex rekcmnih.qucc dccimanu
Y»in q u o equidem conueniunt cm nes relatí íuprá,& notanter tradit Barbofa', i n d i t l a l.T itia .n u m e ro q z . f o l i o 78 4.ff.foluto raa crimonio. Lafarte,de d ecim a venditionis, cap. 19.numero 3 3. Azebedius,in l.prima, titu lo I5.1ib ro q u a rto ,n u m e ro7 2. & i n l .
1 .título 2 1 . libro n o n o , nuraero fecundo.
Scephan.-Gratianus, d iicep tatio. foreníi.
. com o i,c a p ¡ c .i3 S .n u m e r o 2 2 . & 23.6cf©*
quen tibus.loan n . G u tierres, p r a flic a r .li
b ro primo,quaeftióne 14.nuraero fecundo,
& libro reptiino,de g a b e l l is , quaeftione 5.
num ero 20. Paul,Ghriftin®us, decifion»
2 3 5. numero fepcimo & o fla u o .B o u a d ilIa, libro fecundo,cap.l S.numero 1 4 6 .C a b e d us,decifion e 63. parte fe c u n d a , numero
■quinto.Bucfatuf, n có filio ^o.numero 1 4 . -libro prim o.Zeuallos, to m o quarco, qu®»
-ftione 8 9 7 , numero 6 46 ÍÜ U 0 1 4 1 . fmgu»
lariter loan n es G a r c ía ,d e c x p e n í . A me»
liorac.cap.nono,num ero 97..98.6C 9 9 .vbi í ic fcribici E t quia iJia hentfiei» f m t patrimo ritaliajnftar patrimonij poJfunt vin d i, per mu- tarifin dotem dari, obligari, veniunt in iu- dicio fam U’.a erfijiunda» E t inftrt Qrigoritu Lopez j n l.z z,titu lo 20.partita prima. Quod R e x n q / iir Tbihppus pottfi alienare tertiat, qaas babet dseimarumjx priuil/gto Sedis A • pofioli(¡e*Et GuíLBenidíhaíy quod id fufiine*
t u f in Francia. Ego autemfepius vidtm boe Senatu Gaüecof/liftint/t venditiones., permu
tationes, locati-mej barum decimarum, f i quo»
tidii deducütur in iudieiüfamsliitereifeüda.fi retrahuntur iure retraBus Jicuti auitardtqua b o n a ,fi vidi latas piares fententias, ex has ra tione, quod bat beneficiaJint patrimonalia, in- Bar bonoru»ifAculariurn,fie. E t idípfum re- foluunc G ilchenius,de pr®fccipt.paic.3.
8.a nuraero fcx to .P at.S u are z,d e R e lig io - n ejto m o prim o ,traflu z d ib r o primo,cap.
2,6.numeco íeptimo. Auguftinus B arbofa, in c e lle fla n .a d ca p .p ro h ib e m u sjd ed e ci» . mis,numero feptim o,pertotum ,folio 926.
Seífe,decifion e iÓ 2.nLun.2i.& 22.
Intelligitur autern,atque declaratur id,
^ qu od d iflu m e f t , quod decim® mutauG*
runt n atu ram , & qualitatem fu a m , A de- fietun tefle fpiritu ales, & confideramur, canquam quidtemporale,;quando decimae ipf® donantur,& conceduntur íimpiicicer ( provc Regibus Hifpatii® conceíl® íiie*
j u n t } A íic,quando om ne dominium, tam
d ir e flu m , qu am vtile transfertur in dona- tarium la icu m , nam tunc verifsimum eft quod definant eífe ípirÍLualss, ii xca ítipe.
rius refolu ta,
A
confiderentur, tanquam quid teir.poraletfecus aureiv, quando ü e d m® conceíí® íuetimt in fe u ciim , nan) cum tunc tantura v tile dominium transferatur,& direflum retineatur penes Ecclefiam, propter c o n n e x io n e m , quam habet vtüa dommium cum d i r a f l o , res adhuc dicit up eífe Ecclefi® ,vt tradút Riminaldus, A C a ualcanus, cum q u ib u s, ita fpecifice decía- rat Barbofa,in d if l a l.T itia ,n u m e ro 44.vt refpondeat difficultati propofit® antea, ab eo ipío,num ero 4 z . i n nne,veríicul.N(>
eft tamen o m itten du m .Q u od ex fententia q u o n m ia m authorú,quos ibi referr, stiáíi decim® con cedan tur in feudum laiciSjad- huc ilí® cenfentur res fpirituales^A etsaui fruflus,qut ab illis dependent. Seífe, d ifla . d e c iíio n e ló z .n u m c f ü z i . A 1 2 . Steph an .
G ratian u s,ca p .2 3 8 e x a u m .6 0 .
¿ id etiam. quod d iflu m r s m a n e t , fcili- c e t d é cim a s ,A tercias,laicis conceífas, t%
q u o temporales tes efficiuntur, A in com- m e rtio laicorum eífe d ic u n tu r , libere poft íé alienari, & título q u o c u m q u e , in alium transferri;procedit intertijs,aut decimis, fim p liciter,A abfoluté donatis , A integre c o n c efs is ,abfque vcilisdqm in ij,vel alicu
ius iuris ceteotion e; quando verodecim®
infeudum conceíf® fu e r e , dubiummaxi- mura e f t , vtrum la ici pofsint illas in alies transferre; A an diftingui d e b e á t, fi dat®
fuerunt ante, v e í p o ñ C o n ciliu m Latera
nenfe ; q a o d quidern, v t diftin flé explice- tur,nonnul!a obferuare,atque conftittiere, neceílárium erit. E t primo lo co obíerua- tu r ,C o n c iliu m L a t e r a n e n ié , fub Alexan
d ro 3. parte prima, cap icen o n a, tomo íe»
cundo C o n c ilio r u m ,pagi.S 39.faiífe cele
bratura armo 1 1 7 9 , Sicut! ex pluribas alijs Authoribus obferuárunt Couarru. variar.
<refolut.libro p r im o ,c a p .i7 . in verficul Efi dubio procul ob ten tu m fuit. Gilcheuius, d e pr®ícript- parte 3. cap. 8. numero 19*
loannes G u tierre s,p ra fl¡c a r.h b ro primo^
can. 15. numero q u arco , A ita te n e n d u ía eft,quamuísalij.ahrer com putent,quos ira probat Auguflín.Barboía, in colleflan. a i D e c r e t a l i n c a p . A poftoÜ cnQ éhiSjQ u®
íiunt á Pralacis,num ero fecúdoffbli© 7S9.
vbi inqait, aduertendum e í T e , C o n c iliu m h o c LateranenfeeíTe a liu d , lo n g e d lu e r - ium ab é o ,q u o d c e leb ra tu fuit anno 1 2 1 5 * fub I n n ocen tío T e r t i o , & dicitur genera»
le. E t id em notauit M o n e t a , de decirnis, cap. 5.qu® ftione 3. num ero ó / .& d e c if ip . 3. Valenti® ,num ero 6 .
S e cu n d o lo c o óbferu atur, e x fe n te n ? tia quam plu rim orum , potuiífe olim infe
rio re s Pr®latos ,E p ifc o p o s ,f c ilic e t , A r -- c h ie p ifc o p o s ,fe alios,fine Romani Pontifi cis {¡ce n tia,& a u th o rita te,o b benem érita, veí ob aliam iuftam c a u f a m , decimas titu lo f e u d i,v e la íio , laicis benem eritis c o n c e dere; idque ante C o n c iliu m Lateranenfe, fed ex eo deinde fuiife prohibitum.Conci»
lium e rg o pr®dirt;um L a t e r a n e n f e , id in poftergra fieri,niagnoconatu prohibuit,ita quidem, v t la ici, iufte p o íffo t retinere d e cim as , antiquitus,id e f t , ánt.e pr®dirt;um
; C o n c ilju n iíib i a, Pr® latis, p e rp e tu o , aut te m p o ra liter c o n c e fla s , non tamen eas, qu® poft C o n c iliu m ipííim,etiam iurefeu- dorusti, laicis ipíis fuiiTent p erp etu o , aut tem poraliter conceíf®,ita fané communi
t e r te n ses om nes,fcripfit C ouarru.variar.
libro prim o,cap ite 1 7 . numero quinto,ver íic u lo ,Igitur conftat. E t conftanter d e fen dit íoan n es G u tierres,p ra rticar.lib ro pri
mo,qu®ftiorie 1 5 .num ero q u a rto ,& q u a tuor fequentibus. E t tanquam indubitatú tradit B a r b o f a , in d irta 1. T it i a , íF. foluto m a trim o n io ,numero 4 5 .v e rficu l.N o n ob ftat fecunda difficultas,fo lio 7 87. Meno©
chius, libro fe x t o , pr®íumptione 86. nu
m e r o fecundo. A zo r,ín ftitu t morali, par
te prim a,libro feptim o,cap.3 6. q u *ftio n e I z .M o n e t a , de d ecim is,queftione tertía cap itis 5.numero 6 6 . & 67. vbi inquitnu-
m ero 68. idem quoque de em p h yteu fid i- cendum ef(e,quod nimitum laicis non p o f fint c o n c e d i decim® , eo titulo á Pr®la- t i s , faltem poft C o n c iliu m Lateranenfe*
quoniani,ficut per feu dum,ita per erripHy- teuíim, vtile dominium transfertur, & v a let argumétum de feudo ad emphyteutim.
In hoc etiam con u en ire o m n e s , v t ante Goncilium pr® dirtum L a te ra n e n fe , po- tuiftsnt Pr®lati,titulo feudi,vel alio, d é c i mas laicis c o n c ed e re, poft C o n c iliu m v e ro non pofsint,profttetur,&fequitur pater Suarez,de R e lig io n e ,tom o p rím o,trarta-
tu de decirnis,libro primo, c a p . z ó . num e
ro íecundó & te rtió . Auguftinus B a rb o fa , in co lle rt.a d D ecre ta l, in cap. cum A p o f- tolica jd eh isjq u ® fiuntá Pr®Iatis, nume
ro 3 .folio 7 8 p.Keburf’us, de decirnis, q u a ftione 1 3.numero 79*fe 80.
E t pro hac r e fo lu tio n e , f e d if t in d io - ne expendi fo let coinmuniter.textus, in di r t o cap.cum A p o fto lic a , Sc in cap. quam©
uis,vbi gloífa,de decirnis,& io c a p .z . ^.íá- ne,in verficulo,Illas autem , eod.titul. lib¿
ó .p ro u t eum textum in d u c it, & ponderat lo a n n esG u tierres,d irta q u a ftio n e 1 5 . nu
m ero q u a rto ,in verficul. Sed hoc non obf- tá te ,fo !io 4 7 . citatur etiam textus, in cap.
p roh ib em u s, d e decirnis. prout eum c ita t Barbofa,vbi fuprá.
In fe ru n ta u te m ijd em A u th ores, quod iq du b lp , fi d ecim ® , laicis conceíf® repe- rian tu r, Sc d u b itetu r, an poft C o n c iliiim L a t e r a n e n f e , vel ante conceíf® fuerint, p o ftC o n ciliu m conceíf® prafurai debenr, . íicuti R o ta aliquando deffiniuit, Sc B e - roius t e n u it , prout Auguftinus B a tb ofa,in d ir to cap.’cum A p oftolica, numero qu ar
t o , r e c e n fu it, fe re fett Farinacij decifio
nem in terminis. M a r c .e t ia m A n t o n .G s - nuenf. p r a r t .E c c le f ca p .4 0 .fo lio 6 2.
Inferunt q u o q u e , decim as laicis con-' ceífas,an te C o n c iliu m Lateranenfe, reti
neri polfe l i c i t e , & abfque fcrupulo, poft C o n c iliu m conceífas, non poífe. A n te C ó cílium autem con ceíf® ,licet retineri pof*
fint,non tam en transferri poífunt in laicos , v ilo m o d o ,v e l p arto, etiam cu m con fen fu E p iíco p i,in locum autem R e lig io fm n , Sc cum confenfu E p ifco p i transferri pote
runt, idque per t e x c u m , in d irto cap. cum A p o f t o lic a ,& in d irt. cap.prohibem us, &
indirt:.cap.2,$.fané, fe cum multis refol©
uit C o u arru .variar.lib ro primo, dirt. cap.
1 y.numero quinto, verficulo,Pr® ter h®c.
B a rb o íá ,in d ir t.l.T itía ,n u m e r o4 5.in v e r ficul. N o n obftat fecunda difficultas. E t iterum inferius, inh®c v e r b a : T r tm a e j , vtrum ia ic u s, décimas habitas ante CoacH tü, p o fsit in alium transferre cüm confenfu Eptfcu- p i , 0 dicendum eB non p o jfe, v t fa tisfig n ifica t díB.captCurn A p ó B o lic a
,0
c a p ,z. §,Jane, de d e c m n n b . 0 tn b is term im s,neim cótradtcit.E c c e vbi in q u it, neminem con tradicere, quod decim® habit® ante C oncilium L a
te*
Caput vndecimum, tom»?
7 0t
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
D í tertijs debiijiR e^ íhus H i/ fA fJ £ X fr u fi^ tír e k o m n ib ,q U £ d e d m a m f .
teranenfe, non pofsint, etia m de confenfu E p ifc o p i in laicum a líq u e m tra n s fe rri,p o f fint tam en, E p ifco p o c o n fe n tie n te , in lot.
cum R e tig io fu m ' qliod étiam cum alijs re foluit M o n e t a , d i d o c a p . 5. quaeftione3.
n u m e r o 7 1 . f e / i . f o l i o 5o .vb i aliudftatuir, quando d e c im x ,á R o m a n o Po n tifice fuif, í'ent c o n c e íf e ,v t fuprá h o c eod ém cap .ad- nocauim us, & eandem rSfolutionem cum alijs co m m em o rat Io á n n e s G u tíe r r e s ,p r a d i c a r . libro p r i m o , ¿[uáeftione praecitáta 1 5 .numero 6. vb i ádducit ration em c o m munem , quare d e c i m # , an te C o n c iliu m habicx á laicis,pofsint de confenfu E p ifc o pi in locurn Réligiofurntransferrifin alium autem laicum non pofs i «r, eti ara de cófen - fu E p iíc o p i.M a r c .e tia m A n ton i.G en uea*
fis,p ra d ica b i. E cclefiafticor. qu#ftio.40.
fo lio 6 z . & Ita tettendüm é f t ,quidquid M é chaca,conttouerfiar.illuftci lib,2. cap.89.
numero a . d i c a c , itíio com m unem eíl'e in contrarium > quod i c i l i c e t , cum confeniu E p ifco p i poísit laicus transferre décim as in alios- ia c o s , .1 llegando m u ir o s ; quem fa lli,& terminos confundere,dixit B arbo- fa,in d í d a I . T í t i a ,d í d o numero 4 5 . verfi»
cul. Ec quamuis M e n c h a c a fo lio 7 87. vbi viderí poterit. M e n ch aca m t a m e n , eiufq;
opinionem fequitur íoa n n esG u tiefres,d i- t ia q u x f t i o n e 15.tíumero 6i & 7 ; v b j ,& nu
m e ro 8. nonnullos a fsig n á tin te lleé lu s ad te x u in d i d o cap.prohibemuS'.
Com m unis autem co n tra M e n c h a c a m ,
& fequaces/indubitacemagis p r o c e d it, fi aduertas, Rebufíhmíde d ecim is,quxftion e lo .n u m e ro 1 2 .fefé q u e n t.co n ftan ter tue»
r i , l a i c o s »etiatnhkite C o n c iliu m Lacera- ñ e n fe ,in ca p a ce s fuiíTe d e c im a r u m , & eas retinendo, peccaíTe: inde ,& G o n fe q u en tí ter,quod d e c i r a x , á P rx la tis inferioribus, eciam ante iilud C o n c i i u m c o n c e fix / lic L t-e retineri non poífant, idque,pluribus r a tionibus, fe authoritatibus probare c o n a » tiifífe máxime per te x t.in diédo cap.prohi b e m u s; prout eum expendit loannes Gua
tie r r a s ,d id a q u x fiio n c í ff n u m e r o 4 , íéd reten ta communi fententia, quod decim®
o b c e n t x á laicis,anee C o n ciliu m L aC era » n e n i e , licite retineantur, & cum coníeníu E p ifco p i cramferri poísínC in locum R e - ligiolum, e x fententia v e r io r i, & ccinm u-
•niori.'fo; in laico s e t ia m , cura couíénfu
E p if c o p i,e x fententia quofuridam,fatisfa.
cit,refponfum que p rx b e t lo a n n es ipfe Q u tierres d i d o cap', p ro h ib em u s, vbi viderí poterit ex profeífo, E t nóuifsimé o m n iú Auguft. B a rb o fa , iñ c o l l e d . á d d e c r e t . in d i d o cap.cum A p o fto lica ,d e his, q u x fiue á Praelatis, h u m ero ff folio 7 8 9 . conatuc etiam communem opinionem fubucrtere, fe quod verum non fit,poífé l a i c o s , licite retiñ ere d ecim as, ante G o n c ii i u m L ate- r an en feco n céífaS jC u m multó a n te Com * cilium i l l u d h o c ipfum fueric prohibitum ab VTbano I i - in cap.decim as,3 q u n ordi
ne, i6'.quteftÍone 7-qui annos faré centum p rx cefsit. h o c C o n c iliu m Lateraneníé/
quarefinquit ipfe) nullus textos inuenitur/
qui p r o b e t , potuiífe laicos, lic ite retiñere d e c im a s , á P r x la tis inferioribus c o n c e f- fas,fed fo1uro, quod obtentas ante C o n c i - iiiun Lateranenfe , poífunt transferre iri locum R e ltg io fu m , de confenfu E p ifcop i, q uod nó e x ea ta tio n e prouenit, q u o d eas lic ite retineant , fed m a g is , q u ia h o c v o luit E c c le fia pennitteiread v itan d a fcan- dala, vtilius iudicans,fi decim as, quas l a i ci, cum animarum fuarum periculo detine bjnc,fpontediraittererit a lijsE cclefijsjV el R eligiofis locis/quam fi eos ,E ccle fiafticis cenfuris , v e l r a o d i s , alijs c o g e r e n t ad re
ftitutionem facien d am eidem E c c i ie f i x ad quam p s r tin e n ó E t citat Rebuft'um^ G il c b e o i u m , & P a tr s m Suarez, idem t e n e n tes,& concluden tes, C o n c iliu m n on c o n ce d e re la icis,v td e c im a s c o n c e íf a s á P r x
latis inferioribus/ re tin e a n t, fed ne trans
feran t in alios laicos a b íb iu t e , v t in d ié lo c a p . prohibemus * n ec in R e l i g io í o s , fine L pifcoporura authoritate, vt in diéto capi cum A p o fto lica .
C o n c lu d it etiám Aüguftinus ipfe Bar- bofa , nnmero 6. in eod em cap.cum Apos, fio l ic a , folio 7 90. q u o d circ á p o teñ a tera transferendi d e cim a s, á laicis re ten tas , tres cafus diftinguendi funt . quos ibidem diftin gu it,fe v id e r e ,vtile erit,pro m a t e r is explicationediftinfoa. Q u q a d nos ta m en ,
& prxfen tem tra¿f atura attin et, fecuré, fe veré refoluit,decimas iufto,& v a lid o titu
l o ,y el á R o m a n o P ontifice h a b ita s , p oííé á l a i c i s , in alios tra n sfe rri, etiam laicos/
prout transferri poífunt libere te rtix ,q u a s SummusPQritifex R e g ib u j H i f p a n ix con -
celsir.
cersic,idque latius c c m p f c b a t ib id e m » &
fupra diximus, Q uam uis enim laici inca»
paces iint decim arum ,quatenus illg d eb e
tur ratione officij admmiftrandi fpiritua
i i a ; funt tam en ca p a ces fru flu u m ,A emo*
lumentorum, qu® e x decim a prouehiüntj ficuti cap.pr®cedenri, latius com probaui,
& erudite annotauit, A com probauit P et.
B a rb o fa , in d if l a b Titia* ff. foluto matri»
m onio,num ero 4 6*foHo 7 8 8 .S e ífe , d e c i íione i6 z .n u ra e ro 2 0 . A 2i*Stephan.Grá?
tianus^torao2cap*238.num .2 2 . & 2 3 -
Caput duodecimum^ tom.7
Quodampiiat-ur,
7 Í atque ex ornatur latif-
Ex capite duodecimo*
S V M M Á R I V M .
i *' r V dices fe cu la re s, R e g i aqui tribuna- 9 lia ,v tru m cognofcere p o fíin t, f i d e * M beant,etiam priuatiue ad iudices EccU pafiicos,de caufis decimarum, fitertia ru m , quá ex gratia, f i conceJIioneRomanoruué Pontificum,ad Principesfeculares ,aliofqué priuatos pertinent, f i in éorürñ Patrim o
nio incorporata fu n t.
Idque,fiue ab ipfis, fiu e ab alijspojiidean*
iur-
E t fiu e agatur de quajiune iuris 3 fiu e fa - B i.
E t non modo inter laicos, fe d étiam inter perfónas Ecclefia/lkas.
A n vero cognitio,ad Éccíefiafiitos iudi
ces pertineat s
Quernadmodutri) f i decima) aiit te r ti* , iri Ecclefijs ipfispermanfijfent, f i Regibus eori.
cejfa non fu i fient.
E t per to tum cap. v b i longafe r ié , f i dili
genter magis,alit er etiam,quam baBenus ab
^ alio faBumfiiijfet # dfcutitug , dique enu
cleatur.
2, Expenditur fundamentum prim um iñ fauórcm BcclefiafiicaiurifdiBionis, f i pra
iudice Ecclefia f i c o contrafacutarm , f i nu merisfequentibus.
3 A B o r,reg u la riter teneturfequiforum rei,atque ita conuenire Clericum,coramfua Epifcopo, f i non coram indice,aut tribuna
li R e g io fa culari.
4
Clericinonfupponuntur iurifdiBioni;fip o te jla tt laicorum , nec coram iudicibus laicis conueniripofimt.
5
9
fim e,rem ijl tue.
E t pro cedit ea regula fiu e C lerici con- ueni m tur aBione perfonali,fiue reali.
E t tani iñ iudicio reali, quam perfona- li.
E t in tantum, quod Clericinonpofiunt renuntiare priuilegio fo r i; f i fcfubm itterc iurifdiBioni iudicis laici.
E t de ratione.
N ee exprefie,nec tacite perm ittendo,fe conueniri cbram iudice la ico, f i non recla
mando i
Etiarn cum confenfu, f i licentia f u i E * pifcopi.
E t fiu e caufa f i t ciuilis, fiue crimina
lis.
1 0 E t pro cefiusfaBus coram iudice f a — culari contra Clericum , efi .ipfo iure nul
lus.
1 1 Confuetudo non pot efi tribuere iu r if diBionem iu d ic ifa culari contra Clericos, fiu e v t de caufis eorum cognofcant-
E tia m fifit immemorialis, fip ra fc r i- p ta tanto tempore, de cuius initio memo--
ria nonextaretinincontrarium . E t vide infra,numero 3 4 .
S2 Decimarum caufa eji fpiritualis, f i Ecclefiajiica, f i eius cognitio ad Ecclefia-- Jiicum iudicempertinet priuatiue.
Quod longa ferie exornatur; atque de*
claratur remifiiuC.
1 3 E t Alexandri f e t t i j definitio com*
memoratur,
i 4 D e iü rilüs,valore, f i interpretatio- ñe priuilegiorum cum contenditur, at que du
bitatur, recurrendum eji direBo ad Rrinci- ' pem,qui priuilegium coneejht', pro declara
tione illius.
Qjiod exornatur.
X 5 Lites) qu* fu per feudo, dut caufa feu -
dali agit añtur,coram Domino fetidi traBa»
ri debent.
i 6 Refertur quorundamfententia,qui dr bitrantur, filu m iudicem EcClefiaJiieum co ■ gnofcerepojfe dedecimis # ex mero priuilegio
Summi Pontificii # laico alicui concefiis.
E t ex eadem ratione,qiiapotifsimum e x citantur, conuincifur,atque confutatur.
¿M oneta etiain conformis rcfilutio, concludenter arguitur , atque improba
turi
Í8 I t
i
Universidad Carlos III de Madrid. BibliotecaDi u rtp d e h itis R e g ih u s B ifp M x fm B 0 r e h .m n ih . qus decinfm ur,'
de tertijs lo quentibus,forü etiam forPiint::r 32 Cald.PereirainpropoJitq buiíijcemá'.eyjfr
0
eorum ^ qua traduntur, lo cus notabilis*/egregius expenditur,
Hieroriimi ZeualJos locus fingularis,¡n có- Jirmationem refolutionis tradit a fuprá, mi.
mero 20,expenditur,
0
numerofequenti.E t ibidé,quod Sümus Pontifex potefl ceri tas Ckricorü caufas cÓmittere iudicibus fa .
€ularihus,
0
foripriuilegioderogare.ihidem etid,quodeo ipfo,quod Sedes Apoflolica, ter tias conceJHtRegibus HifpaniayVidetur eap fecijfedeforoipforü,vt taqud exdelegatione,0
cómijiione Potificis,eius nomine iudieet.3 4 E t án idipfatü confuetudine'immetnuriali effici potuerit»
A n etid,qmd iudex laU'us cognofcat de cm Jis Clericorum.
3 5 Ohfsniantiafubjequutapnagna virtus,vis .
0
effectus.3 ^ Confuetudo,iddudüinaliqüaprouintia,d uitateyuel Regno recepta
,0
dhfaruata, ma- gniponderis,0
aftimationis ejl.5 7 Creditur enlm,á titulopracedenti,
0
f a f ficientifiuxiffejnitnmquefampjijfe, 38 In cüprobationé cófuetudink antiqua I l i fpania,qud habet Reges
,0
eorü cójiliaycognp fcendide caufis tertiard, tefiimonia quídam ponderantur.3
9
Opinio probabilis dicitur, iPhfolu ea, qué multorum Authorum teftimonio cóproba- turfied ca quoq'.^ qué vcl vnius, vel alterius, doBi,0
grauis v iri authoritate munitur,V t i n vtroq; foro excufet. E t probari,atqf recipi vale at,quduis alioruppinio extet in \ contrarium,
4 0 Opinio gener alis,multis retro típ»t ibus
',0
ab antiquo deriuata,
0
conusnientibus ra*.ticnihus munitafiro veritate habetur.
4 1 Hieronimi ZeuaUosfundamenta aIiud,pro refolutione tradit a fuprá,etc nu 20 .aiducitiA Qupd eo tendit, vtppjfejfariu rei EcclefihjU-.
ca reputetur qutd temporale,
B t tdeo de co cognofcat tudexjacularis.
E t quodfpoliujuptr tertij} traBatur W dgtjs t ribunalibus,stid inter perfcnasEcclefiafms:
42 Clericus, in caufispQjffJforys,an peJAi cm utniri coram iudicefact.lari.
l ' t d- hrs omnibus,qua in eo ditbio, Carolut i e Ora(sis,tradidi;,atque adnotaint.
43 Ccnpder.itio q^a ia nstalHii p<vpsrJtU' ¡ñ fauore iu rifa iB m iii ttidicu , 0 tribana i-im
facularhm , iv»
'i
8
EtAnafiqfijGermonijplacitdquoq-/eijritur 19 A z o r is demque,¿Moneta,0
Gratiani diftinBioqnadam confutatur.
2 0 In litibus,
0
caufis, qua ex cit entur fup er decimis..0
tertijs, R egibus,0
TrinapibuS facul.i,ribiisa Sede Apoftolica conc fijs,iu d excompetens,eft facularis,
0
nonEcclefiafticus Ü Etiam inter perfonas Ecclefiafiicos.E tfiue quajliofit iuris,fius fa B i,
Idque ex v e r io r i,
0
crebriori interpre^tum placito,
0
fententia--'.Qua ab authore probatur.
E t ingentiftudio,
0
diligentia compro) batur numeris fequentibus.% I Expenditur prim um ,
0
potfiim uni fundamentumfup eri 0 risfententia.E t leges nonnullx noua coUeB- Regia ponderantur,
22 Ss eundum eiufdemfententia ,0potifa fim um qm que m itiuum adducitur.
23 E t tnhusfundamentis,pro contraria opinione ponderatis fuprái ex numero de
cimo fecundo, vfque ad numsrum detimuvi fextü,fatisfacit, rfiporfumqyprabet author, 24 A l t e r i eti.wz fundamento eiufdini partis contraria,deqtio fitpru,ex numero fe
cundo, refpondetur, 0 numer.fequeñt.
Z 5 Poffefsio vnius panis.
0
prafiimptia- iuris contra alter.im partem, e f f cit,vt is, qui pof si det,0 ds iure fundatfu.tm inte nfio - m m ,re i,0 non-UBoris loco habeatur.2 6 Idque r,i.%xims procedit inR egibus,
0
Principibus fuprem is, qui iura R egalia exigunt,0 contra eos, qui illa vjurpant,.vui . foluere recufant.E t etiam contra Ecclefiafiicos.
E tpóderaturl.2.tit.2.li. y.nouaeollsB.Reg]
E ti'prim a titulo © i •eod.lib.9 .quj¡ f o r titer inducitur.
27 Iudex qui eft in ft atuendo, eft quoquO iudex in pronuntiando
,0
defi mendo.28 In iuribus, qua P*sges obtinent in E c ' ciefia,habent iurifdiBionem,tanqudEpifcopi, Z
9
L-prim a, titu l. x 1. lib. 9. noua coi-leBtRegits,generaliter intelligenda, atque h a ,v t amnes cafus comprehendat,inqitihus/
Regij F ifca les, fuper tertijs lites excitent, prout hic adnotatur.
30 Priuilegiuperfonale, aliquando occultatur r.itione rei,quapriuilegiata reperitur, v t iu dex alias non competens, competensfiat, 31 Ecclefiafiici,qua ratione ligantur legibus,
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
\
I V d í c e s Saeculares, Regiaque tione illius.
T r ib u n a lia , vtrum cognofcere pofsint,& d e b e a n t, etiam priuatiue ad iudices E c c le íia ñ ic o s , de catiíis decimarum,& tertiarum ,q ux c x gra tia , & concefsione Romanorum P oritificüm,ad P rincipes fxculares, aíiofque priuatos p e rtip e n t, & i n eorum patrim onio in co rp o ra tx funti
Idqucjíiue ab ipíisjfiue ab aíijs pofsideantúr.
Et íiue agatur de quxílione íuíí risjíide £.61i.
E t non triodó inter l a ic o s , fed etiam ínter perfonas Eccleíiafti-*
cas.
A n vero co g n itio ad E ccieiia
fticos iudices pertineat.
Quemadmodum , íi decimx#
aut tercix,in Eccleíijs ipíis perman"
ííifcnt , & R egíbus c o n c e ífx non fuiíEent. -
V biarticiiíuS í i i c , ingenti ftu-*
d i o , & diligentia,aliter e t i a m , quá hacienus^ab alio facfum fuiífet, dif- cutitur,atque declaratur.
C lerici non íuppoíiuntur iurif- diéfioni, & poteftati laico ru m , nec
c o r a m
íudicibas laicis conueniri poífunt.
Q u .o áexom atu r,& : C a r o ii dé Grafsis iecus copioíiísiinas expen
ditur.
Decimarum cau fi eft fpiritua
lis 5 & E ccleíiaftica j & eius co g n i
tio , ad.Eccleíiafticum iudicem per
tinet priuatiue.
D e iuribus, valore# & interpre
tatione priuil. giorum ,cum conten*
dltur 5 atque d u b ita tu r, recurren-- d u m e ftd ir e é lo a d P r in c ip e m , qui priuilegium concefsit,pro declara<-■
Caput dmdeblmumt tom*7» 72
Q u o d exornatur.
L ites,q u x fuper í udo,aüt cauía feudal! agitantur 5 coram D o m in o feu d itrafiari debent.
Poifefsio vnius partis, & prxííim ptio iuris contra alteram partem,ef- íicit j vt. i s , qui pofsidet, & de iurc fundat fuam intentionem,rei#& non aéloris lo c o habeatür.
O p in io probabiliS d icitú r, non folum ea., qux multorum Authorum teftimonio c o m p r o b a tu r , fed ea quoque 5 q u x vel vnius # vel alterius d o d ijÁ ; grauis viri authoritate mu- hitur.
E t in Vtroque fo ro excufat.
E t p ro b a ri, atque recipi valet, quamuis aliorum opinio extet in contrarium.
C lericusjin cauíis poíTeíTori j s#
án pofsit conueniri coram iudice fxcuiari.
Caput duodecimum.
P
R ó dilucida. Á n o tan d a huiuTce cap.exp j'cacion e, & enucleatioae, & vc d iflin fle .idniodurn procedatur ( in
trica te naraque,& confuse nonnulli,c®te- ri vero,m aiori ex parte / furama brcu itare fe habent^ obferuandüm,atque conibtueti dum erit primo lo c o ', ex his # qu® atiobus cap .p ro xim is precedentibus f c r ip t a , atq;
adnotata re liq u i, petendam principaliter v e ra m refolutionem, & declarationem du b ijjin h a c m a t e r ia , m ultumneoeiTarij#8c controuerii e t iá m , vtrum fc ilic e t iudices fasculares,Regi áque Tribuna 1 i a co gn ofce re poisinc, Sc debeant# etiam priuatiue ad iü d ic e s E c c le íiá ftic o s jd é caufis decim arü,
& tertiarum,qu® ex g r á tia ,& con ceísion e Roiftanorum Pontificum ,ád Principes (©- culares, aliofque priuatos p e r tin e n t, & lu
eorum patrim onio incorporat® func. i d que,fiue ab ipfis,Giie ab alijs pofsideantúr.
E t
D í Uft^sdehitis'KegihusHiJpatíHXffuBX$rekimnik qu£ decimánitiy^
Etfiue agátur de quáeftione iurisjfiue íadti*.
& n o n m od o inter l a i c o s , fed etiam inter
■perfonas E cclefiafticas,A n v e ro cognitio, a d E c c íe fia ftic o s iudices pertineat.Q uem , admodum ,f i d e c i r ó x , a u t t e r t i# , in E c c l é - lijs ipfis permanfiiTentífe Regibus concef*
fxnonfuiíTent.
E t dixi,refolutionem huius con itou er- f i x , ex his,qu# fcripíl duobus cap. proxi
mis pr#cedentibus p e h d e re , quoniam &
fi alia m o tiu a , & fundamenta confiderari foleantjilla tam en duo,qu® ibidern ponda rantur / fe inferius repetenda funt, magis c o n c lu d en ter,& fortius adftnngunt,& vt-
g eñ t. _ _
^ E t p r í r a a f a c i e , i n f a u o r e m E c c l e f i a i , 1 ftic# iurifdi¿lionis,& proitidíCsbusEccle íiafticis,filie co n tra iudices íx cu lare s,R e- g ia q u a tr ib u n a lia ,v td e his caufis co g n o f
cere non vaieant, vim facere videtu r,de_ • cifion sm le g .p rim x ,titu lo 2 í .lib.9, nousB c o ile H .R e g i# . Ita com prehendere, fe adftringere E cclefiafiicos,ficu t í#cula- res/ficfiuié,legis ipfius conftitucione, E c - clefias,fe C leric o s ,q u o a d folutionem te r.
tiaru m ,p arÍteriig afi,p rou tfxp é, lege ipía ^ rep etitu m eft, & c á p 2 . & 5, & fequentib;
fuprá adnotatum. C u m ergo,fuper tertijs, au td ecím iS jP rin d p ib u s íxcu larib u sco n - cefsis, lites excitentur per F iícalem R e » gium, fine fic c le fia S , áüt C le r ic o s teneri foluere easj contendatur ( prout quotidie c o n te n d itu r } videcur, quod iudices R eg ij ■ f#cu!ares fe introm ittere non vaieant,
propcer incapacítate notoriam, quam ha- , b e n t , fed quod co gn itio pertineat priua»
tiué ad iudicem Ecclefiafticum*
Qiyooiam a d o r regulariter tenetur fe»
5 qui forum r e i , atque ita conuenire C le r i
cum co ram fuo E p i f c o p o ; & non coram iu d ic e , aut tribunali R e g io f x c u l a r i ; v t vtrum que probatur in cap. cum fit genera le,ca,p.primo, cap.fi diligenti, cap.fignih- cafti: de fo ro com peten ti, cap. decerni»
mus,cap*cum non ab horaine,cap.fefi C í e r i c i , cap.qualiter de iu dicijs,cap . primo, cap.in ol¡ca,cap-plácair,cumísquentibus, 1 1 *quxftioneprinia, cap.denique,
ftinR;ione,cap.fiqais,2 3.qn#ft5on® 7 thent.ftatuimus. C . d e E p i í c o p . f e í d e r i c . authent. v t C l e r ic i apud proprios E p i k o - 4 pos. E t pro R egula conítitukjinfinitiíque
Authoribus r e l a t i s c o m p r o b a t C a r o k s de G rafsis, de effedfibus C lericatu s, eííé-
¿tu primo>numero prim o,folio 67. fe innl tism o d is am p H atvfqu e.idn u m er,666 . fe concludit,qucd C l e r i c i no fupponütur m.
rifd id io n i,fe p o tb fta ti la ic o iü ,n e c conue niri poíTunt co ra iudicibusf#c'ularibm ,vb[
longa íeriev id e ri poterit. E t eandem re»
gulam tradiderunt D ueñas,regula i o-Ioá- nes Gratianus', tegu la 9. D . M a r ta ,d e iu*
rifdi(ftioñe,báfte 2 .caíu feAuguflinus B a t bofa,m cap; qu# in E c c l e f ia r u m , numeró
’'4;de Cbnftkut; D .A n gu ian u s,d e Iegibus, libro 2 . con tfouerfía 2 ! . fe 2 2 . V elaícu s, de priuiiegijs pauperum,qiixft. 52.
E t procedit ba regula, fiue C l e r i c i con- ueniantuf a ftio n e perfonali, fiue reali. E t tam in iudicio reali,quam p e r ío ñ a li: quia ficut C l e r i c i non fiibijciuntur iu rifd idio»
ni iudicis fxcularis,ita nec eius b c n a ,fic u ti curn alijs multis notauit ipfe C a ro l. d s Grársis,didoefFe(ftu primo,numero 1 0 .&
1 8 . V e l a r c u s , d i d a q u x f t i o . 5 t . e x n u m e r ó • prim o,cu m fequentibus.
P ro c ed it etiam in ta n tu m , quod C í e » rici non poífunt renuntiare priuiiegio f o ri,& fe fu b m itte reiu rifJ id io n i iudicis lai
ci , v t probatur eifdem iuribus telatis fu*»
pra,nu,3.fe m áxim e in dudo cap.fi diügé- ti, ¿ t in d i d o c a p i f i g n i f i c a { l í . & mille A u thoribus relatis,notauit Grafsis ipíe,dicto
eíFedu prirao-numero 4 2 ,folio 7 4 , f e v k r a relatos ab eo, notarunt quoque Roiandus, in confilio quarto,num ero nono, volum i
ne primo. A tcíátus,in confilio 22. numero q u arto,tom o fecundo,libro fe x to . G r a m maticus , decifione 6 1 .numero 14. A iua"
1-us V alafcu s , c o n fu k a tio n e 65. D iana;
refol. nioral. Citul. de immuni. E c c l e f . re¿
fqlut.ff f o l.20. V i i i c e n t . d e Franchis,de- cifione4oo,nuraero 6. V e!afcu s,v b i fuprá;
num ero 4 . H on ded. in confilio 3. numero 2 1 libro prim o.Et r é d d k rationem C a r o lus de G r a fs is , numero 4 5. ex communt omuium fententia,& iuribus ipfis dedudá»
quia cum h o c priuilegium fie ¡n trc d u a u m ín tauorem totius O rdinis C l e r i c a l i s , f e - qmtur , v t nuüus pofsic ilü renuntiare.
E t numero 4 5 . am phat , vt fi, ut C le r ic u s non poteft fuo confeniu exprefsé renun
tiare f o n p riu iieg io , ita nec ta c ite poísit»
p e r m .t t e n d o , le conueniri c o ra m iudtc«
f e -
; ' C í^ u t duodmmumftom. 7» H
non v a le n t,cap.2-deiuratncntócal!.jriiníe),’
‘h rjecu!ari, & non reclamando, E tiam cum g confenfiijAliceritiaiui Spifcopi; E tiiu e caufa iit ciuilis ,• fiue criminalis, vt ibidem To coitiprbbat, numero idemGrafsis; E c proeeiiiis faflus corarn iudicéfeculárí c 6 - tra C lcricum ,eft ipfo iurs nuHuSjVt etiam TI tradit ibi,numero 227.Ec quetivadmoduni confenfus priuatus alicuius Glerici > iofif- d iflio n e m tribuere nofl poceii feculari"
bus iudicibus,ifa nec confuetudo.Vnde n5 obftante quacumque confiietudinmGleri*
c i conueniri non poffunt coram'iudice f®- culari.Q uia confitetudo,qiíód iudex laicus cogn ofcat de caufis Clericorum jeft óniñi- 150 inualidájiiailuitiqüe producit eífeflum) ,vc i nin cap.G lerici,de iudicijsyvbi gloíTa)
& cum infinitis tradidit C arol.de Grafsis) eod em eff^flu primo # numero 3 7 2 . ib lio i 1 2.E t ampliat numero 37 5• Vt procedat, etiani ii taiis confuetudo eilet ¡rtimemoriá l i s , A pr®fcripta rantotem pote # de cuius in it io , memoria non extaret iri contra»
rium. Q nod teiient etiam relati per Au»
guft in. Barbofam, in coileflan. ad d e c r e t a l.in cap. Ecclefia Sarifl® Mari®,de coii- ft-itut.ex nuraero 1 7 . A 1 8 .folio 24. Artaf- taiius G e rin o n iu s, xiefacror; immunitati iibrotertfoiOap.i 5.nam6ro'65,& vide in?
frafnoc eode-ra cap. numero'-34,Diaria,ra'^
ícíü t.m o f ali,titulo,dAirómunic; Scclef.rO fo lu t-q .fu lioa i; ■ , ’
D ein d e etiam, Afecurido lbCo,iri coii- trarium quoque v r g e t , quod ia litib u s, &
conrroueríijsinomráodo Ecdefi® , & E c - Glafiaftici,i5anquam refaFifcalibusflegijs , ^ conuamuhtur, fed etiam de iTiatériádecí-
^ marum agitut, quat E cclefia ilica , & fpiri- tualis dicitur,& eius cognitio priuatiue ad iudicem Eccleiiafticiiiti pertinet,etiam iri ter perfonas laicas,ica quod neque incide- ter laici iudices, de ea cognorcete valeati .Nam iudex laicus de caufk Ecclefiaftica, maxime fpirituali cognofcere non poteil, y t in cap.decernirans, de- iudicijs, in illis VttbisiDecernmrn, vtU nU cclefiaBica «i?
gotia traBaremn prafumarit y ftd Eptfcopi,.
Abbates, Archieptjcopi, f i á t j Ecclefiarum B ralati, de nfgotijs EccUfiafiiiis, mAxime di i!Jis,qtue/pmtuaUa effi mfcuntur,¡aieorum ia- diclonóndijfiónant.'C a p . tuam, de ordine c o g m t. ied decimarum c a u fa ,fpiritualis sftj idcircoiu-dicss laici deeacoi^noicsta
in illis verbis: ííüKí Romana .Ecehfia, in his cafibus, in quibus de Ecclifiijs, decimis, f i rs '~
hus¡piritualibus tmtum agttur.Ex. ibi glofa) in verbo,rebus.dicit, diófás c.aufas fpiritua le s eííe.E t notauic A b b a s , numero 2. p ro
b a tu r etiam in cap.finali.de rer.pefmuCat.
ibvCumfuper eauja,qua inter t/fos tx vna, f i prapofitum Albenfiem ex altera,fupir quibuf
dam decimationibus vertebatur. lu n flis v e r bi S fequ ent ibus, i b i'
tualibusad temporalia improbetur. C a p . t u á n o b is ,26.de decim is,cap.poftulafti.de hol micidio.Cleim entina,difpendiofam, §. fía-, tuimus,de iudicijs,!. 5.6.titulo 6 partita p rf n\ci,\b\\E moftró ,que aquellas demandas f ñ fpirituales, qaefe fazen por razon dediefmosJ:
Sc in fine,ibi :E todas eftas cofas fobredichas,y las otras femejantes deUa¿,pertenecenajuyzÍ0 defanta Iglefia, elos Prelados las deuÓjuzgar.' E t poft gloftam in cap. ex t e n o r e , verbo/' E ccie iia fticu m iudicium,de fo ro c o m p e t.
& in fumma, i I .quaeftione prima, vnani mi rer omnes annotáre folent,quod d e c im a rum caufa E c c l e f ia f t ic a , & fpiritualis eft) Sc eius co gn itio ád E cclefiafticu m iudi- c e m p e r t in e t ; ficuti cum alijs multis A u ? thoribus t r a d id e r u n t, atque exornarunt A n d . G a il l,p r a f lic a r . obferuat.libro pri»
mo,obferuí^ione3 S.RebuíFus de decim is,' quaeftione i o. numeto 2. & 38. Thufcus, to m q 2. l itt era D. conclufione 7 3. Anaft a » fius G e rm o n iu s, de facrorum immunitae.
lib,3.cap. t q.nuraero 8 4,A f e q u e n t 'M o - riera, de decim is, cap.8 .qu®ftione, prima, ex numero p r im o , e x fo lio 8 2 . Cam illus Borrellus,in fumma decifionura,tituío 19?
d e d e cim is ,n u m e ro 13. A fequenti bus, A numero 4 1 . T h o m a s Z e r o l. in praxi Epift c o p ali,v erb o , decim®, v é r íic u lo / A d le x - tum.MafchQÍan.in tra fla tu ,d e comifsiom Sc refcript.cáp.4.num ero 3o.part.2.P.ápo nius,libro primo,titulo i a.acreftro 8 .G o - ,m e zd e Leónvin centuria iníbrmat,álléga-' Tione 4 9 . vbi quod iudex Ecclefiaftiáns c q gnofciC de caufa d e cim a ru m , eciám inter laicos,qu ia rpÍTÍtuaris eft.loan.Gutierrés,' p ra flic a ru m libjjfqufcftione 26, per totá.- Iofeph.dpSefíe>decif i ó i . e x núm. 1 i . c ü feq u éc.K Ía rta,d eiu rifd i¿l,p art.z.ca p .4 3. B ir b o fa ,in l.T itia ,n u m ,3 9 , fol.782. í f ío- luto m atrim on.C ábedusidecifió 3 -Du.m.4.
^ parte i .
I
Universidad Carlos III de Madrid. BibliotecaÉarte fecuñ:Ja;Zeuallós,communi; contra cdttí.Tiun.q'iartá parte,^uaBftiotle 8 S'T'.nüi m e w 6 5 Í .S¿ tp m otertio, qu®ftioTie 8zZ , riiutf3r a 6 ff.69Í& 7 o.Stephan#'Gratianü lo m o fecundo,cap.2 3 8 .vbi lácifsime M ot
la,em pori j»titulo dé iurifdiHlone bmriiuiiü iiidtcum» inpr®rriifsis, riurtiero 137. fo lió
¿ff.CarráfcuS, ad k g e s Éégiáis; capit-fex- tpyde d ecim is, $,2 Í ex folió Vhi iegii-
lam tradic cuni fallentijsw) Rfegula w » qu!od caufa décirnárum # eft É cd efiáftióa]
&Tpiritualis i fo priuatiue de ea iudéX Éc*
' cléliaftictís cogftofcitiAugdftliiu? Bárbóff f a ,í q cóll'éHan. ád decfecálés, in capit!
tua.tfum eiofecufido, fó líó 9 2 9 . de.deci¿
this. D.ÉrafiCífciHiéfonym^ÉeQ^áédftó*
tíe térfeia Y álen ti® , libro primo » numeró fécündó,tettio» 6c quarto, vBi génefalitet abferuáuit,(|ood da caufá íptf ituali, v el fp^
f>tuá!iánüéxá,íólu? Éfcóleftáfticusiudéff Cognófcat, quod probatur iri iuribus r e la f fis füprá,nuinero fecótído, & in cápítuátri*:
de ordirte cogñ it.cap .’ lator. cáp-caüfarní qu#’,el 2 .qfti filij firít legkimi*Et Cüm mul
tis ahjs Authoribus cotííptobát M oneta, diH o cap.8.qu®ftióne prima, nüm#i .& 2.
E céx ta t expreífa Alexandri T ertij dei»
í i tecminatiojád Cófules Pápi#dife¿1:a,4.iní órdirtSjfub. ticálódé iudíci]s,itj[ prima cotí»
pillatione decretáUüm , quae iniridiuiduo.
decerminát ¡ncapacitatera tribunalium fae' cularium ,vt de caufis decimarum c o g n o k cantjfo cognicióríem earum pfohibetit, fo iübetjhas caufas,ad iudices E cclefiáfticoS rem itti,in h®c v erb a : %,elatuméfl aufíbui 0ofiris,quf>d vos de decimis, f t iit¿otys¡qu¿ iu
dicium Ecdefiafiicúni requirunt, nonrietemini iadieañe»f t dt bis, nonfirie veBrá detrimintd falutis,vosintromittére,mínimeduhitdtis.%5M i
ñ as reB e,qu dm d tte a t,c o g ita n te s , quomodo e x k o c , f t cre a to rem vefiru m offirsiftity f t m&nt- f iñ e S a n B o r u m T A tr u f n tn ftitu tio m b ú s te n / tr a f ia tís .■Q i(oeirea, dífcfittoH ein ú ejiram md n tm u syü t de d ecim is,v e Í BecU jidJU th n egotyty de e a te tó vos iñtroihitt*re,nuU dtͧU ¿ f r ju m e s tis ,fe d e d ,v e n ir a h ilifr d tr i n ofirp eE p ifco povt- J Í r o , f t itlys perfonis ÍBetleJíaflitis tr a B a d U y ft tttd icd d a ,fin ecH ra d iB io h eq u a lib ¿ treU n q u a tií T ercio, fo pro ©adem parte ponderari fó l3t,quandoq; a FilcaliBuS Regijs,fuper d e cim is concel'sis láicis,fo fuper tertijs, cúmí É cclefiafticis,fo R eligiófis, lites excitari»
M im autiiri
¿óníiftic, in Validitate, auc ' ditate pfiüiiégiofriftí». fo in interpreta *
Reíx.1 'giótiibfitfi á Sedff Apóftplicá coñpéffa ^
íimt/bumipfiípfihijfégij?» á íblutiopé ten.
É iarM jáüf etiamde:cimarií,qu# ©b^ispe-,
^túntüt,fe e x im e té cóntetidát, fo in' e i ? ' féniio Réligiohucoñfiftat.dtr^* éx ipfotum tehqfe#éohcehtionííoccafio oríátuf/atque i 'itavid.err,qtíodiuBice8f#ailáreS»foRe^^ |
Y fibühaliáfeom n irióabftin eré debeátita ' Élibdsjfo dtfhttoü.etfijsjqü# occafione di* i
‘fobfuip ptiuílegiórum, dubiá reddunt ter*
tiatu pr®ftátioné,fo folutionfofo qttod co»
"ghitió ffo itíterpretátio peítmeát priüau-
Üé ád Rom áhii É ó íítific tra » eiüíq; fgídices 'órdipaftós» aut delegatos Acclefiájíicos#
í 4 Ñ á m cum cpntefldítót de v irib u s, válore»
fo ifitefpretatione pfiuilegidrum ,& fupet, fp fisd a b iam excitatur,recorfendüm eft dt:
f e H ó ad P r in c ip e m , qui ptiuilegiuifi con- cefsitypíó'déclarátione illíu s,). finalis, C*
dé legibu&.iunita communi Doótdrum al- legation©,quod eius éft interpretari, cuies éft co n d ere legemjCápít.coiiüéniífens, de iudÍGijs»ití illis verbi? : C urhfuper p r im ie p
¿ y s Sedis iA pojftolicé,tau pt v e r ti t o r , noittm iá de ip jsii a lfo i i ú d i t a r i, I. ex fáfoo¿ d«
yulgVfo phpib fubftitutjibi: "Meñejícid p pin - ti p d li d , ip fi T rih e ip B fo le ñ t im ÍPpYétari i ca- ; pit.cñUi
tempore,
de atbicfisicapit.primo»fo íectípdcr, de confirmat, v t í l k v e l inutili*.
I k .t it u lo primoypartita fecundíij ibi - Q ié i J ibdpoder,f i fueffeoipuro » de loifcíartte,»
l!jí 7 «ekulQ d écim o ofoauo i partita tertia, i b ¡ r ^ f / a l ¿ í r « m ’Ég»iíí> ]ui¿dr ,finon fí t n j ^ í m J ios ótüosf que rtñsaren» E t notafuné i^pannes Garcia» de nobilitate» gloífa pri/*
naa»Lprtmo,duméropr¡róo,ftííio j S v C o t t ihém orabilibu?, verbo» priuilegiumi loannes G utlerréS,pra¿ticám m libro ter*
tio» quffftiOne 2 2 . numero fecundo. Bi?#
tonym us G a b r ie l,in confilio 1 8 a .lib fo le- cundoyvbi v id e o m n in o .G iro o d a,d e priüi legijs,numer.8 ^.Goquier/de iurifdi<9t:ioh*
prdinária iriexenaptos,libro féctíndo,qu®»
ftioiíe i 3; v id e etiam omnino Baldum , ih Confiliq 3 0 $.incipien.verba» Princip:s,li- brO primo. A le x a n d ru in , in confilio i i Ñ libro fecundo.D e c iu m ,iñ LNetatitíSiftíde íegiilis inris. Federic*de Ssnis> iri ccnfilip 233.
J,» 2.cafus e ñ talís.C ard in aI.T h u fcu m ,tq - , „ o q u a r to ,litte r a I.conclufione
lio 6 68.8í tom o fextoi litera P. concluíio- C o a r t o etiam lo c o ,fe pro eadem par
te vrg ere v id e t u r , certi iuris e líe ,
repetitum, c a p .p rim o , fe fecu n d o, fe fe
quentibus,fuprá h o c eodem trartatu ,H ií- pani®,& aiiariiin ProuintiarumPríncipes*
ex c o n c efs io n e ,& gratia Romanorum P o tihcum,tercias habuiífe, & poíTedifle / ho- d ie q u e p o fs íd e r e j& in d ir ta l.prima,titulo
i i . ib r o n o n o ,n o u ® c o lle r t.R e g i® , ex- preíls probatur. V n d e cüm R e g ij Fifcales, fuper tertijs ipíis,cum ficc leíijs, & E c d e - íiafticis perfonis litig a n t,iure fibi compfo tenci, ex d irta c o n c e fs io n e , fe á Romanis Pontificibus d e riu á to , principaliter fubfi- ílunr,atque excitantur, Ecclefi® quoque,
& Ecclcfiaftic® perfon® ife Religiones*
qu® fe litibos his opponunt, priuilegijs, &
exemptionibus RoHnanorum eofunde Pon tificü fe tuentut/fe fic vna,fealtera pars ré cognofcit,ius fibi com petens,a Sede A p o ftolica deriuatum,aqua,canquam infeadú*
terti.® ipfo habit® videntur,& nunc pofsi
deri, E t cum d e vi*fe valore titu lo tu m , fi?
lie concefsionum ípfaruin dubitari contitt gat,videbatur,quod eoram iudice feudi l i tigari debeatjfe fic coram R o m a n o Ponti fice, aut iudiee eíus d elegato j fiue iudici?
bus Ecclefiafticis ordinarijs; L it e s nani-
^5 quesqu® fupetfeudoiautcaufafeudali agi
tantur , coram D om in o feudi trártari d e bent* etiara fi alias * iudex com petens nori fit ,& tali cafu ceífat priuiÍegiumfori;{Ícu- ti probatur in cap;verum*fe in cáp íex tráf-
miífa.de fo ro competenti, fe in cap. cqte?
rum,de iudici js*quibus ftatututn eft,d o m i
num feudi,etiam laicum,cífe iudicem com petentem inter feudatarios contendentes fuper re,;nfeudum co n ceffa,vel aliquo iu?
re ipfius,etiam fi C l e r i c i íint,vel quacum”
que alia ratíone,ad forum É ccíefiáfticu m pertinentes-,& ratio eft,quia natura cauf»
trahit ad fe p e rfo n a m , non perfona natu
ram caufojficuti cum Baldo,Socino>feAf?
nirto obferuauit A n d .G a il l , libro primo#
obleruatione 57. numero certio. Boüadi w
’ in ^olytiea,libro fecundo, c a p . i 8.nu©
®ero 155*Zeual!os,com m un i.c o n tr a c6 -
«un.queftione 8 2 2 . c x n u m e r o 9 6 . folio 16
2 j j . v f q u e ad nuráerum 30i.vbi fatisfiicit, rdíponfunique pr®bet opiniorií contratí®
A r c h id ia c o n i,fe exp licat tex tu m ,in cap.fi dillgen ti.de foro compct- & c itá t I.finalé, titulo aóipartita q.qua idipfum,quod in d i rtís iuribus C a n o n icis ftatuitur. Et ibi G r e goríus L o p ez ,in verb o ,otro s vaffallos, in
quit , generali Hifpani® confuetudine, d s iftis controuerfijs co g n o fce re Regias C a n c e lla r iá s ,n o folum inter vaffallos, fed etiam inter Doiriinum donatorem, fe vaf- íallum jÉc idipfum reíoíuit M arcüjde iurif- d i r t i o n e , 4. parte, cafu i 02. numero 1 6 . BernardíGf®ueüs ad G aill,d irtá obferua*
tio n e 37. confideratione 4. & fá c it fíngifo la risd o rtrín a P h ilip .P ro b .in a d d it.a d M o nachum* in c a p .z . numero hoiio, de pr®?.
bcndis.
Q uin tó cleriique, fe vltim o lo c o vrgec fententia quorundam, qui arbitrati funt,fó luiniudiceiri Eccíefiáfticum co gn ofcere poffe dc decimis infeudatis, vel etiam ex ineropriuilegio Summi P o n tific is, laico alicui concefsis t & reddunt rationem , quia feudum ipfum adhuc ex iure deci man di oritu r, quod eft E cc íe fiá fticu m , nequá priuilegium percipiendi decimas, extendí d eb et ad cogn itionem cauf®,nifi id expri- tnaturjfe ita cred it,atque reíoluic A z o r ,l i bro 7.inftituttmoráli.cap.26.qu®ftione 3.
& idipfum* etiairi quádo inter folos laicos Verfatur c o n tro u erfia , Voluerunt R i p a , f e Calderín us,quos refert M on eta, de deci©
mis,cap»8.qugftionépriina,fubnutr.ero de
cim o quinto,m fine,focLínd® column®, v e r ficul.Alij vero ,to lio 92. qui tarhen in pro?
pofito noftro, atque interm inis tcrriarurioi non vrgent j n ec vira aliquam faciunt pro ru rird i¿ lio n é E cclefia ftica ,& C ü n tra iudí- c e m f®cularem: cum füpponant, aut pr® © ín itta n t, décim as * aut t e r t i a s , iri fáü Jum datas fuiffe, Vel ita conceífas, vt E c c le íiá - fiic®adhÜG remaneant, &f®dulares* a u qusprofan® fart® non fin t:c u m taméri ternaini n o ftri, v a íd ed iae rfifin t* & fup”
pon.imus p ro c e rto * tertias , aüt deci?
.m a s , non in feudum datas * fed fimplici- t e r , & pierio iure conceífas ( pirout abfo?
Iute,fe íim p licitef terti® Regibus eoncef- f® fuere ) quo cafu facultas illa perci©
piendi e a s , n ec E cc ie fia ftica * nec mi ? rius fpiritualis t e m a n e t , n ec dici poteft*
K 2 ficuti
Ceípúf dm dedm umi tom. 7 7 ft
Un'ns dehitis jRe^ihusHlfpati.exfrMB-^^ rehim nikqiudetim anturp
ficuti eap ite proxim o adnotaui, & retuli B a rb o fa m d n d if l a l.T itia ,n u m e ro 4 1 . f o lio 7 8 4 . ex fententia aliorum Aiithorum d iftin gu en tem , ah d e d m x c o n c e ife fue«_
rinein fe u d u m ,y t t n n c Ecclefiaftic® r e » maneant, an fimpliciter concedantur, v t tunc deiinant efle fpirituales, & Ecclefia^
flic® , & confiderentur tanquam quid tem*
p o r a le ;5¿ idcirco, folus iu d e x te c u la ris fitj com petens ad coDtrouerfias,qu® excitan
t u r , definiendas. D e fic ie n te ergo íüppo»
f ito , quod d if l i A üth óres fa c iu n t, q u o d f c i l i c e t decim® in feudum dat® fin t, iterii e x d u k r á t io ñ e , quá inde inferunt, q u o d decim®, acihuc remaneant Ecclefiafticáe, fine vi., aut authoritate aliqua» ioforum i ' placitum remanet, cum te r t'® , nec in feu- duin dat® fint R egibus,fed fimpliciter cori ceiT®inec E c c l e íia ñ ic a r e m a n e a n t i
E c ob eandem rationem ,ilee Monet®, j y de d e c im is ,d iflo capiteoflauo,qu® ftione prima,fub numeto 15. folio 94. lententia, fuperiori conform is, aliquid pr®ftat,dum affirmat,quod etiam, vbi ius decimandi irt laicum translatum fit per Apoftolicum pifi uilegium , & non ro lu rtq q o á n d ó in É cc ie » íia f t ic o s , folus iudex É ccleíia ñ lcu s de his caufis c o gn o fce re d e b e a t , n e c f e c u la r i s pofsit fa introm ittére j cum etiara tunc cie iure ípirituali t r á f l e t u r : funtdam que falíi termini/quosM onétafiipponir,ius inquam decim andi in laicum trartsferri poiTe,cuni fq la fa c u lta s percipiendi fruflus transfer»
ri v a l e a t , & in dubio cenfeatur translata#
vtfup racapiredeciraojlatius com probaui, n e c ius decimandi transferri pofsit per b ü - lijum P o n titic é m .lte m fa lfu m eft; fuppdfi...
tura J quod adhuc de iure fpirituali agatur, cum contrarium verius iit,& quod d e c im § ipf®,aut terti®, e o ip fb , quod in Principes la ico s , v e l alios priifatoE transferuntur, cisfinunc effe fpjriruales, & Ecclefiaftic® , atqweita # cutn de eis lis controuertitur, non agitur de iure fp iritu ali, fed de fo la c o m m o d ita te ,& facultate percipiendi fra f l u s , quod eftq u id te ra p c ra le. E t ic a fu p - . p o n e n d o , M on eta metipfe a g n o f c i t , fatis probabiliter fuftineri pofle,quod Índex f®- cularis co g n o fce re h i f c e d e caufis v a le á t,
& contrarium raio!uir,fiipponendo, q u o d da iure íp iritu a li, A E c c le fia ilic o agatur.
Q u o cafu liben ter, & pr^eifa rationa f a
temur id verutb e ffe , negamus tamen , term inis con cefsion is tertiarum,qu®
p lic ite r fa fla fu it,A in qua, non de vilo ipj r it u a l i, aut E c c l e fia ilic o i u r e , fed de ioia f a c u lt a t e , A c o m m o d ita te percipiendi Iruflus agitur,prout intertijs agi, i®pc d i
xim u s, eam fententiam p ro ced ere poííe#
A fuppofita tem p oralitate , contrariam om nino ad m itten d am , prout admitti pof
fe probabiliter,dixit idem M o n e ta , vt nüc fcripfi. N e c ica percip iunp D iana/referen*' dus fta tim ,, A F agundez, pi aecep. 5. libro tertio ,ca p . 5.
I n d e , A pr® cifaquoque iuris rarione, v era non eft>nec ádm ittendá &
' fe n te n tia áliá Anaftafij G e rra o n ij,A D ia - n®,ihora!ium de immunit. Eccleiiar» reio*
lat.8 9.folio 7 1 .(q u a m ,A alij,fed male qui dem fequuntur 9 is enim ¡üelacror;im tnu..
fiit.libró t e r t io j c a p .i 9.numero qo.exift:- m a u i t , A ahos retulit,ita ten en tes; polle quidam de cáufis p r® diflis, iudicem lai.- Cum c o g n o fce re , non tam en, ob id, ea c o g n ition e priuatuni ¿líe iudicem E cd c fs a - fticum,nifi in priuilegio,quo Summus P6r»
tifex, decim as laicis/ eotum que co gn itio nem f®dularibus iudicibus concefsit,appa reat,qüod earli cogn ition em fibi/mdicuiur que E cclefiafticis ademerit , argumento te x t.in c'ap; ex parte toa. d e c a p e i . M un a- c h o x u i etiam confonat cext. in cap. non- hulli.de r e f c r i p t 'A cap. earnte. de a-tate, A quaiitace. V t nim iru m , feclufo priuile- gio ,au t confuetndine,pofsic quidem laicus iudex, de his d e c i m i s , qu® laicis infeuda- t® funt ánfa C o n ciliu m L a t e r a n e n f e , vel 'per priasleglum P o n tific iu m , eifdem codr deftit.cpgnofcere.ab hac tam en cognicio- h e , i u d e x Ecclefiafticus non excludatur.
E tfeq a u n ru r M o n e ta ,d e d e c i m i s , capit, o f la u o ,d i f la q u sftio n e priraa/fub numeró d e cim o q u in to , iüveríiCuh Anaftafius v e
ro.Stephan.Gratianus^jdifcsptatio. tomo fecundo,capit.2 5 8. num ero 8 1 . A S z. l©d ideo h®c refolutio non fu ftin en ia f vc di
x i ) qucd retentis terminis noftris ui con ceísion e diflarura tertiarum, qu® R©' gibus H ifp a n ip d on a te fun ta Se-Je A p fo iio lic á , in decim is quoque /laicis c o n c t j • fis , non ius decim andi cransiarum fit ni R e g e s Í & laicos i p f c s , nec agatur ¿e perc!picdideciinas,quacenusípirirualeeftí
Ct iO"
i
'Caput dm decim m itom . 7. 75
fe foiutti M iniftris Ecclefi® competir, fed de íola facúltate frurtuum percipiendorü, qit® conceífa tan tu m , femper vídetu r, &
eft quid tem porale,& profanum , ita vt ni- h ilE c c íe fiá ftic u m , aut fpiritualeadmix©
tum habeat, atque ideo iudex E c d e íia íti- cus fe im m iícere nott d e b e a t,fed folum iü- d e s f® cularis,vtpote de reim ere tempora
li co^^nofcat. Q u o d D .F ra n cifc. Hieronti Leo,decirion 6tercia >Valenti®* numfoO i ^ . f e i 4 ¿ & i9.recfé,& iurid¡ce>poft alios Auth ores,quos refert, percepiíTe videtur;
dum dicit dirto n u m e r a } . & 1 4. cum aiijs m u ltis, quod licec ius decim andi non pof
fic laicis c o n c e d i , írurtus tam en decima©
ruta , bene poíTunt c a d e re in la icu m '.fe tune iam non erit fpirituale, ius tale, laico conceíTum* cüín Iaicus* fpiritualia non miriiftret, fed tem porale, hoc eft, frudus*
& com m oditates decim arum * qu® quid tem porale funt. E t repetit nuraero 23»
quo lo c o inquic,non obftare argumentum*
á fe propofitum fuprá; numero fecundo*
quod caufa decimarum fit E c c l e f io f t i- c a , & fpiritualis* fe ideo laicus iudex de ea co g n o fce re non valeat ; quia id pró"
C ed it, quando agitur de iure decimandi*
quod debetur de e o ,fe eius Ecclefijs* infi- gnura vniuerfalis D o m in ij, fecus íi ag ere tur de naeris frurtibus , & non d e iure d e cimandi; P r® tereáin q u it, argumentum non obftare, quia non p r o c e d it, quan©
do decim® Regibus fuerunt conceíl® pri
uilegio A p o fto lic o , quia tune fr'uctusde?
cimarum func profani, & caufa cogni-- tionis earum,no» eric fpiricualij, íed tem*
poraliSi
, Item & fingulariter,d eciíio ipfa 3.V .1 ' lenti® , cum pr®ueniílet numero feptimo, ex fententia quorundam adnotatum, quod licec iudex ÍÍECularís, de depimis cogn of
cere pofsit, nihilominus tamen * iudex e- tiam Eccleíiafticus, de eis c o g n o fce r e , fe iudicafe v a le t, fpecifice inferius ,■ numero ló .to lio 4 4 .facisfacit,reíponfumque pr®- bec, & inquit, quod id p r o c e d i t , attento iure C a n o n ico ., q u o v te rq u e iudex c o m petens eft i n caufis d e c i m a t a m , fecus t a men eft , attentis priuilegijs , fe iuxta Conceísiones Romanorum Pontificum, quibus in te rtijs, & decim is,eifdein* á S e- A poftoltca c o n c e f s is , foli R eges,
Í 9
eorumqua iudices f®culares cogn ofcere poftimt, & in his caufis, iurifdirtioncni habent, quod eft veré , fe fingulariter d i
r tu m , & cm n in o conuenit obferuationi ííoftr®* qua A n a f t a f i j G erm o n ij * & fe-- quacium placitum improbamus.
N e c etiam placere poteft, ob eandsm rationem d iftin d io illa P a t . A z o r i s , libro feptimo,inftitutio. raorali. capit. 26. qu « - ftione tertia,quam tamen probauit M o n e
ta,de d e c im is , diélo c a p it.8. qu®íl. i . fub numero i ^-.in veríicul. N iíi h o c ius d e c i
mandi. fo lio 94. fe antea retulit, folio 9 2 .in verficu !.A zo r.refert etiara.Stephan.
G ratianus , ü i d o c a p i t . 33 8 , numero 8 4 . is enim author e x iftim a u it, quod íi deci©
m® íint authoritate Pap®, in laicos Prin
cip es cranslát® , interueniente con tra—
rtu p e rm u ta tio n is, qui e a s , re aiia m a io ri,vel ®quali compenfauit*, tune h®c cau©
fadéciraalis irartari pofsit coram liudice f®culari l a i c o , cum tune d ecim a efferta fit Principis,.& E cc lefia retinear ius fuum
¡n re a c ce p ta in permutacioneni, & in l o cum decimarum fubrogat®; alias autem*
fi ex mera gratiá , fe non ex con trartu perm utation is, decim® in laicostransla- t® íin t/q u o d folus iudex E eclefiafticus c o g n o fc e r e valeat. V e r é tam en decipi
tur , n ec rationem principalem huiufce rei fuit afléquutus ; nihil enim intereft, an ex gracia* fe liberalitate , an ex per- mu catione , Rom anus P o n tifex d e ci
mas * aut t e r t ia s , laicis c o n c e ífe r ic ; cum
& altero c a fu , decim® ipf® tem©
v n o .
de
poralizentur , & vfque adeo ia, patri©
m o n i o , fe com m ercio laicorum effe di©' c a n tu r, vt ínter ,bona eorum tem poralia compuccntur, fe tanquam quid témpora©
ieipoffunt libere eas a lien a re jicu ci capir..
pr®cedenc¡ notaui,& co m p ro b a u i.Q u a m uis ergojiiullus contrartus permutfoionis*
y e l alterius generis interueniat.* folus iu d ex íaecularis de eis ¡cognofcere valebit,- cum eo etiam cafii eius efficiantur deci- m®,aut terti®, cui conceíl® funt * fi in eo., quod efficiantur, vel n o n , vis conftitui- tur*prout vim,pr®dirtus author confticuiu C u m vno etiam ,& altero cafu,de fola írii- rtuum percipiendorum facu ltate,¡fe cora <
■ m oditate agatur,inq.ua nihilfpiricuaütatis, aut E cc lefia ftici cóíiderari v a l e t , vc i®pe
k 3 di*