Sector consiste en actividades

Tema 4.- O sector secundario (1): a minaría, a enerxía e a construción. As actividades do sector secundario.

Sector

consiste en

actividades

Primario

Sector económico que abrangue as actividades relacionadas coa

obtención e produción de alimentos para o consumo humano e

animal, e materias primas para a industria.

agricultura

gandaría

pesca

silvicultura

Secundario

Sector económico que comprende os procesos e técnicas que

transforman as materias primas en produtos elaborados (destinados

ao consumo directo) ou produtos semielaborados (destinados a un

novo proceso de transformación), utilizando unha fonte de enerxía.

industria

minaría

produción de enerxía

construción

Terciario

Rama das actividades económicas que se encarga de distribuír os

bens materiais obtidos nos sectores primario e secundario, e de

producir os bens non materiais demandados pola sociedade

(servizos).

comercio

transportes

sanidade

educación

comunicación…

terciario banal

comprende traballos que esixen pouca preparación e están mal remunerados. Os profesionais deste sector non precisan de moita formación.

servizos domésticos servizos de limpeza

venda ambulante terciario superior

ou cuaternario

comprende actividades relacionadas coa xestión e distribución da información, investigación, innovación económica, social e cultural. Os profesionais deben ter un alto nivel de formación e reciben salarios elevados.

biotecnoloxía microelectrónica

TIC I+D+i

Mineral

1 2 3 4 outros

BAUXITA

AUSTRALIA

China

Brasil

Guinea India - Jamaica

CINC

CHINA

Australia

Perú

EUA India - México

COBRE

CHILE

China

Perú

EUA Australia - Rusia

CROMO

SUDÁFRICA

Kazakhistán

India

Turquía Rusia - Brasil

ESTAÑO

CHINA

Indonesia

Perú

Bolivia Brasil - Myammar

FERRO

CHINA

Australia

Brasil

India Rusia - Ucrania

NÍQUEL

RUSIA

Filipinas

Indonesia

Canadá Australia

CHUMBO

CHINA

Australia

Estados Unidos

Perú México - India

OURO

CHINA

Australia

Rusia

Estados Unidos Canadá

XOFRE

CHINA

Estados Unidos

Rusia

Canadá Arabia Saudí

XESO

CHINA

Estados Unidos

Irán

Turquía España

MICA

CHINA

Rusia

Finlandia

Estados Unidos Corea del Sur

SAL XEMA

CHINA

Estados Unidos

India

Canadá Alemania - Australia

Criterio

Tipos

Consisten en

Trazos básicos

Son:

a súa

duración

(posibilidade

de que se

esgoten)

renovables



fontes que se renovan

continuamente;

non

desaparecen ao producir

enerxía



son inesgotables,



abundantes



pouco contaminantes



hidráulica



solar



eólica



xeotérmica



mareomotriz

non

renovables



fontes que se esgotan ao

usarse; a súa formación

dura millóns de anos e as

súas

reservas

son

limitadas



poden acabarse, porque se

atopan

en

cantidades

limitadas



son moi contaminantes



carbón



petróleo



gas natural



uranio

o seu uso

(importancia

económica)

tradicionais



fontes

convencionais;

consúmense desde hai

moito tempo, polo que

alcanzaron un elevado

grao de desenvolvemento

tecnolóxico



son as máis utilizadas a

escala mundial, e cobren a

meirande

parte

das

necesidades dun país



carbón



petróleo



gas natural



e. hidráulica



e. nuclear

alternativas



fontes que complementan

ou

substitúen

as

tradicionais, para paliar

os

problemas

de

dependencia enerxética e

contaminación ambiental



teñen un uso aínda escaso:



a súa tecnoloxía está en

fase de investigación e

desenvolvemento



a súa explotación é máis

difícil ou resulta máis cara



solar



eólica



xeotérmica



mareomotriz

2.2.- As fontes de enerxía non renovables

Orixe Uso Vantaxes Inconvenientes

Carbón descomposición subterránea durante millóns de anos de vexetais acumulados e sepultados producir electricidade nas centrais térmicas

fabricación de ferro e aceiro na siderurxia obtención de gas e outros produtos químicos abundantes reservas  facilidade de extracción e transporte  tecnoloxía desenvolvida

recursos non renovables

recursos moi contaminantes: as emisións de CO2 e S que producen, favorecen o efecto invernadoiro e a chuvia ácida Pe tr ól eo descomposición subterránea durante millóns de anos de organismos vexetais e animais sepultados nun medio acuoso

producir electricidade nas centrais térmicas

materia prima da industria química

obter carburantes, plásticos, explosivos...

gran poder calorífico  facilidade de extracción e transporte  tecnoloxía desenvolvida G as nat ur al a mesma que o petróleo, ao que adoita ir asociado

combustible para uso doméstico: calefacción, cociña...

producir electricidade nas centrais térmicas

materia prima da industria química

alto poder calorífico

baixo prezo

menor contaminación có petróleo ou o carbón

Nunha central térmica prodúcese electricidade mediante a conducción de vapor de auga a alta presión a través de turbinas. Os eixes

centrais destas turbinas son movidos a miles de revolucións por minuto, e están conectados a alternadores que son capaces de

transformar a enerxía mecánica en electricidade.

Para a produción de vapor é necesario quentar a auga a altas temperaturas e para iso empréganse diversos combustibles. Os máis frecuentes son os combustibles fósiles (carbón, fuel e, cada vez máis, gas natural), cuxa combustión xerou en 2010 case dous terzos da produción de enerxía eléctrica mundial. Tamén se poden empregar outra serie de combustibles como os residuos urbanos e a biomasa.

2.2.- As fontes de enerxía non renovables

Orixe Uso Vantaxes Inconvenientes

Ene rx ía nuc le ar separación ou fisión de átomos de minerais radioactivos pesados, como o uranio producir electricidade nas centrais nucleares

uso en medicina

uso na industria química

gran poder enerxético: con pequena cantidade obtense moita enerxía

a súa tecnoloxía está ben desenvolvida

risco de accidentes ⇒ contaminación

produce residuos moi perigosos, que son moi custosos de almacenar

elevado custo de construción, mantemento e desmantelamento das instalacións

oposición da maior parte da opinión pública

posibilidade de uso non pacífico

A enerxía nuclear segue o mesmo proceso de produción de electricidade que a enerxía térmica, pero nunha central nuclear o

quencemento da auga prodúcese pola fisión nuclear ou división do núcleo de uranio, a cal libera grandes cantidades de calor.

O proceso de fisión nuclear lévase a cabo no reactor nuclear, que se atopa dentro da vasilla que impide o paso da reacción nuclear ao

exterior. Ambos se emprazan no edificio de contención xunto cos circuitos de quencemento da auga para a súa transformación en vapor.

A refrixeración do núcleo é fundamental e unha avaría no sistema pode supoñer a fusión do núcleo e a liberación de partículas radioactivas, como pasou en Fukushima (2011). A enerxía nuclear produce o 8% da electricidade mundial.

Principais países produtores de recursos enerxéticos

Recurso

1

2

3

4 outros

Carbón

CHINA

EUA

India

Australia Indonesia - Rusia...

Petróleo

RUSIA

Arabia Saudí

EUA

China Canadá - Irán - México…

Gas natural

EUA

Rusia

Canadá

Irán Noruega - Qatar - China

Uranio

KAZAJSTÁN

Canadá

Australia

Namibia Níxer - Rusia - Ucraína…

E. hidroeléctrica

CHINA

Canadá

EUA

Brasil Rusia - Noruega - Xapón

E. termoeléctrica

EUA

China

Rusia

Xapón Australia - UE - India ...

Non sempre coinciden os grandes produtores e os grandes consumidores de enerxía.

Os principais consumidores son os países máis desenvolvidos -EUA, China, a UE, Xapón...-, que son deficitarios no balance enerxético (consumen máis do que producen) ⟹ necesitan importar grandes cantidades. Consecuencias:

 xera fluxos comerciais moi importantes;

 ocasiona graves problemas económicos e políticos polo control da produción, como ocorre co petróleo;  a oscilación do prezo destas fontes de enerxía ocasiona desaxustes económicos (inflación) e tensións

sociais nos países importadores;

 o aumento da demanda e do prezo destes recursos, + a súa concentración nalgunhas zonas, obrigan os Estados máis dependentes a aplicar políticas de restrición do seu consumo, e a substituílos parcialmente por enerxías alternativas

2.3.- As fontes de enerxía renovables

Orixe Uso Vantaxes Inconvenientes

E.

hi

dráu

lic

a obtense a partir da _{auga acumulada nos} encoros

obtención de

electricidade

instantánea,

inesgotable e limpa

depende do relevo e do clima

elevado impacto ambiental: inundación de pobos e terras, alteración do caudal dos ríos, que afectan ás especies animais e vexetais

So

la

r

procede da radiación solar (luz e calor) que se concentran mediante paneis

aplicacións industriais e domésticas:

 obter enerxía térmica (calefacción, auga quente)  obter electricidade abundante inesgotable non contamina grandes diferenzas na intensidade da radiación solar

irregularidade diaria e anual

dificultade de almacenamento

necesita grandes superficies de captación

Eól

ic

a

forza do vento obter enerxía eléctrica renovable

non contamina a atmosfera

dispersión xeográfica: está moi localizada

irregularidade do vento

gran impacto na paisaxe

contaminación acústica

2.3.- As fontes de enerxía renovables

Orixe Uso Vantaxes Inconvenientes

Xe

ot

ér

mi

ca aproveita a calor que hai non interior da Terra

quentar auga

calefacción

producir electricidade

enerxía limpa e, onde se dá, abundante

localización moi limitada ás zonas de actividade volcánica ou sísmica Mar eo mo tr

iz aproveitamento _{movemento da auga do} do mar, que se produce polo fenómeno das mareas, das ondas e das correntes mariñas

producir electricidade

enerxía limpa e renovable localización moi limitada

as instalacións xeran alteracións ambientais elevado custo B io en er xía fermentación ou combustión de residuos orgánicos (

biomasa)

: agrícolas, gandeiros ou forestais, ou residuos sólidos urbanos producir calor ou electricidade

favorece a reciclaxe dos residuos

contribúe a unha mellor limpeza dos bosques e, polo tanto, a reducir os incendios forestais

a combustión xera emisións de CO2

a súa tecnoloxía está en desenvolvemento

O consumo mundial de enerxía (1980-2030)

3.- A construción. A situación en España. Obra pública

 Iniciativa, organización e financiamento por parte das diversas administracións públicas (UE, Goberno de España, Gobernos das Comunidades Autónomas, Deputacións provinciais, Concellos).

 Construción de infraestruturas: autoestradas, autovías, estradas, redes de ferrocarril, portos, aeroportos…

Obra privada

 Iniciativa, organización e financiamento por parte de empresas privadas que buscan obter beneficios.

Construción e traballo.

4.- Canteiras, graveiras e vertedoiros.

 Canteira: explotación mineira da que se obteñen rochas industriais, ornamentais e áridos (gravas, areas…).

 Graveira: depósito natural de grava orixinado polo transporte de materiais por glaciar, río, lago…