i6 C a r o l i C a l v í
f t r o r u m , feu re g u m p rs c c d e n c iu m com f u e t u d in e m , la ic o ru m c u r s & poteftati in m a x im o v e ftro p e r i c u l o , i l l o r u m per
d itio n e , Sc D e i a c fa n d o r u m n o n modiea ad irafccn d um prouocacione,vos commi- fiíTe d o le m u s. Q u a p ro p te r p ro Chrifto^
d e u o tillim c o b fe c ra m u s, v t tam magnam offenfam&: iuftam reprchen(ionem ,atquc pcricu lofam finc exem plo' prscedcnciiim p rs fu m p tio n e m ,a b an im ab u s veftris Sex
felicita te regni veftri pellatis,•& loca vene
rabilia , ¿ ¿ h a b it u m ac o rd in e m facrum cis 5 qui ad h o c vo c ari f u n t , viris fcilicet c x clericali ¿¿ eccleiiaftico , v e l monaili- c o o r d i n e r e l i g i o i i s , feu ¿ ¿ in fuo iexu fe
minis D e o dicatis a tq u e deuotis , ¿¿ in fc h o la C h r ifti e r u d itis , ad cuftodiendum
Sc p ro u id e n d u m c o m m itta tis, qui ¿¿qua;
D c i fu n t D e o , ¿¿ q u s fu n t C s f a r is C sfa - ri r e d d a n t.Q u i ii m inus p e r f e d c ¿¿ in di
uin a r e lig io n e , ¿¿ in r e ip u b lic s Vtilitate p r o fe c e r in t , aut c o r r ip i a n t u r , aut melio- r c s ¿ ¿ v tilio r c s in locis e o ru m fubftituan- tu r : ¿¿ n o n p ro p te r p ra u o ru m ncquidaiA o rd o relig io n is,¿¿lo ca facratiftima,cis qui- b u s lic itu m n o n c f t , c o m m itta n tu r, cum m an ife ftiflim c fcrip tu ra d c m ó ftrc t Ozatii
f f * m o r te
damnatu, qui arcam
D o m in i quafi cadentemC apitvla ,
gadcntern rei cu ate v o lu it , quam vcl c o n -
tingere iniicitum ei fu it.
XV.
O c c a iio n e m etiam &c f o m i t e m , v n d e ordo E ccleriailicus,& ca non ic a fo rm a ,a t- que m o n a ilic a r e lig io , fx p c á lo n g e fu p e - riori t e m p o r c , cum m inus rcligiofos p r in cipes h a b u i t , ricubauit, Sc pené conlabes deperijt ; Sc ite r u m , curn denotos & i n D ci zelo feru en ie s principes accipere m c - iuit, r e fu r r e d io n e q uadam re u ix it, Sc v i gorem recep it, atqu e fui proceíTusréporc ambulauit, (q u o d n o n finegraui dolore &:
metu vlcionjs d iu in x dicimus) in veftri r e giminis tepo re in d c ftru d io n c ,n o n in qdi- ficacione,iicut Paulus d o c u e r a t , accidifle c
5
fpicimus. QLiod&: noftris peccatis,qui difpenracorcs Sc paftores Ecclefiarum efte debuim us, veracicer im putam us : Sc e o rum , q u o ru m f a d io n e res ifta adeo malc pullulauic Sc c x c reu ic , alia p rx c e d e n tia peccata h o c meruiiTe pro certo a u d q r ita - te diuina cognofcim us. V c qui n o c e b a n t, iicuc fc rip tu m e f t , n o c c re n ta d h u c , Sc qui in fordibus erant fordefcerenc adhuc, v n de D e u m grauius ad iracundiam prouo- caren t,& f a n d o s , quos interceftbrcs pro fuis peccatis h a b e re d e b u e r a n t, in fc n fo i1 . C o f ,
I } . I » .
t i . I I .
i 8 C
a r o l iC
a l v ih a b e re n t, & fa c c rd o te sa c viros rcliglo- fo s , feu C h rifti pauperes^quos oratores &
reconciliatores fibi d e fuo p ro m e re ri ne*
cefle f u e r a t , proclam atores aduerfum fc fieri irrita re n t, 66 ad cu m u lu fu o ru m pcc- catoru ctia illa peccata, v n d e in confpedu ) D c i ratione in die terribilis iudicij redde
re n t,66 au g e re n t,q u x illi c o m if e r u n t , qui eadem ipfa peccata per intcrccflione fide- liflimarum ob lationu m d cleu cru n t, quas Ecclcfiafticarum rcrúp eruaíb res incoful- té 66 in perniciem fui fine rcuercn tia abu
tuntur. Q u o d ita v e ru m eife v t dicimus, Dfec D om inus p ro teftatu r d ic e n s : Peccata fo-
^ fttli mei comedunt ,Vccc2iX.2. enim populi co
m e du nt,qu i contra a u d o rita te m diuinam res Ecclcfiaftieas indebite p cru ad u n c, &
n e c in te rc e fiio n is o p e , ncc prxdicationis con filio, vel q u o c u m q u e diuino auxilio, pro peccatis eo ru m ,q u i eas dederat,lab o
rant,ncc pio operi,ad q u o d fides fidelium cas tradiderat, i nfcruire perm ittunt. De quo pcriculofo f a d o v o s , Chriftianiifimi Principes , venerabiliter a d m o n e m u s, &
deuotiifim c o b fe c ra m u s, v t m em ores fa- Jutis v e ftrx ,p rx fc n c is f c ilic e t 66 x te rn x , m em ores ctiam largitatis progenitorum veftro ru m crga fandas E c c je fia s , propter
quam fe lic ite r r c g n a u e r u n t, fibi c o n trarios fu p era u eru n t. m e m o re s iiqu idem cum quanta re lig io n e etiam an te C h rifti fin g u in em J S¿ in te m p o re famis in -dfgy- .,7.
p to,d ifcretione f a n d i lo fe p h apud n e fa n dum re g em P h a ra o n c m te rra fa c c rd o ta - lis cxtirit. in n u m e ra q u o q u e fcriptura- rum e x e m p la , v t la d e Eccleiia; nutriti, &c
fcien tis ipfius vberibus fu ffic ie n ter re p le ti, ance ocu los re d u cen te s,tu n ica m C h r i fti, qui vos eleg ir S¿ exaltauir, quam n e c m ilicesauiifuerun t fcindcre, tem p o re v e ftro quan tociu s rcconfuicc 6¿r c fa r c ite , &
nec vio len ta o b la tio n e , n ec in lic ito ru m p rsc e p to ru m confirm atione,res ab Ecclc*
iiis vobis ad tiicn d um ¿ ¿ d e fe n fa n d u m ac propagandum com m iflis a u fe rre te n ta te : fed vc f a n d s m e m o r i s auus &: pater v c - fter eas g ubernan das vob is fa u to re D c o d im ifc ru n t,re d in te g ra te , & p r s c c p ta r e galia e a ru n d e m E cclefiarum co n ie ru a tc
ac co n firm atc .N c ficut in ten ta u it S am u el j. Reg, propheta ad R o b o a m filium S a lo m o n is ”
3
®*in confeiffionc p a llij, p r s fe n s re g n u m , quod a b fit, vobis patrum la b o re a d q u ifi- tuni Sc h s r e d i t a t c r c l i d u m , a vobis ipfe Chnftus d iu id a t, & s t c r n u r e g n u m q u o d promiiit n o n tribu at, N e c c o n tra D e i fa -
B y
C a p i t v l a .
Prou
1 6 , 7 .
ciem iratas h o m in u m facies confideretis;
q u ia fia d tem pusillis d ifp lic u eritis, cum vos D e o placebitis,in vob is ille q u o d pro- m i f it , im p le b it; c im pUcmrmt, inquicns,
Domno v u homin s,omnes inimicos eius con- uertit ad pacem. Q u o d v t com m odiu s va
leatis im p le re , v n u fq u ifq u e vir Ecclefia- ílicus6¿ inter¿eílionis a d iu to riu m , 6¿fo- latij quo res publica ind iget fubfidium, iuxta quantitatem re ru m E c c le iix iibi
c o m m i f i x , faluo iure q uo d exin de diuinis difpenfationibus d eb et im pendi,prom pte
¿ ¿ e x a n im o parare im pigré, iicut tem
pore an tc cefio m m v e ilr o t u m confucue- ra c , ftudebit efferre.
2.0 C a r o l i G a l v i
V,
'E c q u ia fa n d a Ecclefia in area triturx D o m in ic x d c d a q u x d a m n o u it redar
guenda , q u x d a m d iifim u la n d a , quxdam etiam gem enda vfq ue ad tempus perfe
re n d a , p e tfp e x im u s , co feruentiorizclo quo maiora corrigend a funt, veftram po
teftatem ¿¿facerdotalis confilij audorita- tem q u x d a m ad p rxfens cx ailb non vale
re corrigere. Sc ideo de C anonicorum monafterij S a n c lim o n ia liu m ,q u x iub eadem form a viu erc d icun tu r, confidera’*
uiir.us, ficuc Apoftolus Paulus dicite
fecundum indulgentiam, nonfecundum m f e ■ ^
v c fip ro p c e r im m in e n te m reip u bli- c x neceilicacem laicis incerim comrnic- tunciir, E pifcopi p ro u id en tia,in cuius par
rochia c o n iiftu n t 3 a d iu n d o fibi aliq u o A b b a te viro r e lig io f o ,ft u d c a tu r q u a lite r reftauratio lo c o ru m 3
56
ftu diu m ac c u fto - d ia o ffic ij& r e li g i o n i s , a tq u e fub iid ium temporalis ncceilitatis,in eifdem locis d e gentibus iuxta q u alitatem 66 q u a n tita te m m oderationis ad h ib ea tu r 66 m m iftretu r.&: qui e ad em loca t e n u e r in t, eis inde fi
cut 66 d e a h j s C h n f t i a n x religionis n c g o - tijs pro C h rifti 56 ve ftra reueren tia o b e - diacur. Q u o d fi quis non f e c e r i t , p r o u i- forum c u r x e r i t , v t ad vc ftram h o c n o ti
tiam re fe ra n t, 66 veftra d o m in a tio jfe c u n - dum fibi a D e o commiíTum m in ifteriu m , pro m o d o c u l p x q u x e m en d an d a fune corriget. P e r loca etiam m on aftica e i u f dem ordinis prouifores ftece^e e rit d if
p onere, c u m veftra a u d o rita s eos, qui v i
ces C h rifti fe c u n d u m re g u la m diuinitus d id a ta m in m o n a fte rijs a g a n t f t u d u c r i t ordinare.
V I.
Petim us ta n d e m , v t o rd o E cclefiafti- • cus m q u ib u fc u m q u e ei fu e rit neceíTeri-
B iij
C a p i t v l a . 2 1
* g o rc m falncis h u m a n s e x c rc rc , per pote- ftacem ve ftram , & per m m iftc n u m mini- ftr o r u m dom inationis v e f t r s , fecundum a n tiq u a m co n fu etu d in e m fuurn vigorem rccipiat;5¿ populi gencralitas vn a cum tc- clefiaftica deuotione iu d ic iu m , q u o d h o n o r regis diligit, Sc iuftitiam , q u a thronus cius firm a tu r, per dirpofitionem veftram fufcipiat; ie u a m m o n itio n e a tq u e confilio iacerdotah veftra fu b lim ita s , Sc quifque in q u o lib e t ftatu vel o r d i n e , d c rap im s, Sc c s te r is q u s d ifc o r d is m a lo acciderunt, p r s te r it ls e rro rib u sp c e n itu d in e m gerat,
Sc D o m in i reco n c ilia tio n em expoftulet.
Q u a m facile om nis qui q u s f ie r i t inue- n ie t , fi in lo co d if c o r d is plantata fuerit c aritas, q u s co o p erit m u ltitu d in e m pec
catorum . c u m q u e potius q u a m nos in confilio n o n n o ftro ,fe d D c i attcndatis,qui d ix it , vos Aud'ty me audit, & qui vos
10.16. r • ^ ^ I
M a t t h .
fpemit. Non emm vos eftis qut lo- 10. XQ. quim m i,
fe d Jpmtus fa tn s veftri qut loquiturinvobif.
%z C a r o l i C a l v i
c
A P I T V L A .I I I .
f
Concilij in Verno palatio.
C A N O N E S C O N C I L I I in Verno falatio h a b iti, v b i frrejedit Ebroinus Piéíauorum Epifiofus
,
&V V en ilo Senonum Archiepifcopus^ nec
non
¿7*
HIudouuicus fanélt D i o n jf j Abbas y & Hincmarus poji Remorum Epifcopus y annov.
regni D om ini no- firi Karoli filij Hludouuici Imperatoris,menfe Decembrio
,
Indtélionev 11.
G
R atias o m n ip o ten ti D e o referim us, inclyte R c x C a r o l c , nos Epifcopi Sce x te ri fid e le s , qui ex diuerfis partibus ad V e r n u m euocati f u m u s , q u o d depofita d ifc o rd ia , v n d e t o t m ala p rocefleru n c, q u x & e n u m e ra re lo n g u m e f t , Sc d ecli
nare a d h u c im p o ifib ile , redifhis ad pacem cum fratrib u s v e ft r is , qiiam & : natura v o bis Sc re lig io n e debetis. In q u a v t fem per maneatis p er C hriftum ^qui pax noftra eft^
B iiij
z4 C a r o l i C a l v i
o b fe c ra m u s. v t qui m axim as res veftras d ifco rd ia p e n e d ik p fa s v i d e t i s , c o n c o rd ia .
&: fido a d iu to rio releu atas c ito afpidatis.^
C e d e n d u m eft e n im D e o , d e q u o veriiU-
p a n i c l
c o n tin e n t l i c t e r x , Poteftatem habet Ex-4 .
1 4 . .
celfia in regno hominum, (fi cuicumque voluerit, dabit tUud. Sc qui d ig n a tio n e mirabili
M a t t h .
pollicetur, Beatipacifci,quoniamftlfiDeivo-’
cahuntur. C x t e r u m quia e o d e m D e o in»fpirante dignati eftis lu berc , v t de ftacu E c c le fix , qui v e h e m e n te r m agnitudineac m u ltitu d in e p ecca to ru m n o ftro ru m con- f u f u s e f t , tx a d a re m u S j in n o m in e &: ad- iucorio e iu s ,q u x c o m m u n i deliberatione re p etim u s,ce lfitu d in i v e f t r x ac populi fi
d elis d eu otio n i h u m ilite r aperim us.N eqj en im nos iuftos ap p ro b are contendim us, c o n fid e ra n o n c c o n fc ie n t ix n o f t r x illud
T h r ^ a
H ie r e m ix fup p licitcr dicam us, Mifiricor-3 - 2 x .
dia Domim quia non fum m confumptt,
quUnon defecerunt miferationc s eius. S e d ad D e u m reuerti 66 voS/ nobifcum trahere m editantes, officium n o ftru m excqu im ur e u n d is acqu iefcentibiis p ro fu tu ru m ,
^ i p p c n o n vobis n o ftra,fcd illius a u d o -
J o a o -
ricate lo q u im u r exBeo, ver- ba Det audit. A bfic au rem v t in vobis im^p ic a tu r q u o d feq u itu r, Propterea vos non
C a p i t v l a . 2 ;
uudiús
,
quia ex Deo non ejlis»C -A P. I.
Itaqu e vos p rim ó c o n u e n i m u s , v t quia veftra probitas e u n d is v o b is poteft: pro^
dcíTefLibiedis,c u ltu m D e i rebus o m n i- , bus p rs fe r a tis . N a m q u e ipfe dicic, jq®' glorificant m e, glorificabo eos
,
qui autem contemnunt m e, erunt ignobiles. P r s t c r e a m i- fcricordiam Si iud icium a tq u e iuftitiam conferuetis. S c ilic e t v t m ife ric o rd ia t e m peret fe u e rita te m poteftacis , iu d ic iu m comprimat obftinace peccantes , iuilitia merentibus d ig n a reftituat. S iq u id e m Beati miferkordes, quoniam ipfi mifericordiam
m/equentur
,
S c,
Beati qui cufiodiunt indi- s.7 .
dum dr faciunt iufiitiam in omni tempore
,
Sc,,
Honor regis iudicium diligit, Sc»Iuflitid fir-
p f a i /
mari thronum regis , fapienciftimi S a lo m o - 9
^ ^ + *
niSjimmo p e r e u m lo q u e n t is D e i p ro d it f
audoritas. T a lite r vobis a g e n t ib u s , v c l incruentam v o b is , v t c r e d im u s , v e l i u ftam de h o ftib u s v i d o r i a m diuina "gratia prouidebit. E xem p lo vob is efle poftunc Dauid ¿ ¿ E z e c h ia s , qui m e rito f a n d ita - tisinimicos popivli D e i,v e l p u g n a n d o , vel orando m irabili c e le rita te v ic e ru n t fed
^ dom cfticum lu m e n I m p e ra to r C a ro -
pfal 16.1^.
I u s ,q u i n o m e n q u o d f a m i lix v e f t r x pc- p e rit clariflim is a d ib u s a d o rn a u it.N c c re
g n i vo b is a m p litu d in e m ac foliditatem ta n tu m m o d o ,v e ru m etiam vobis benegc- rc n tib u s p oft v i t x huius e x c u rfu m eadem D e i gratia g loriam largietur x te r n a m , cui re x ¿C p ro p h eta fu fp ira n s,
SatUhor,mqm,
cum a ff aruerit gloria tua, H x c autem ve
f t r x maieftati n o te m e re fuggeri m us, quia veftri q u o q u e cu ra nobis com m ifta eft, q u o r u m m in ifterio per fid em a tq u e ba
p tifm a m u n d a ti d iem tre m e n d i iudicij c u m e x te ris fidelibus e x p e d a tis .
I I .
V e r u m v t ad nos Epifcopos redeamus, p e r h a n c c iu ilc m d ifco rd iam m u lta inter
d u m in nobis ipfis,ac alijs nob is commiiTis n e g le x im u s, in te rd u m n e g lig e re coafti fu m u s : ita v t in o m n ib u s o rdinibus reli
g io m ag n u m d e trim e n tu m accep erit, &
alij quidem p er ig n o ra n tia m in interitum te n d a n t,a lij v e ro lo n g a licen tia aftucfa- d i im p une fe peccare pofte confidant.
T a n d e m igitur ad p ro p ria m & extero- ru m c o r r e d io n e m c o n u e r f i , quxfumus v t fc c le r u m p a t r a t o r e s , A p o f t o l i c x dif- c ip lin x c o n te m p to r e s , m iflis á latere v e ftro p r o b a tx fidei leg atis,ab fq u e rcfpedu
C a r o l i C a l v i
pcrfonarum , excoecatione m u n e ru m , c o e r c e a n tu r, & o tio nobis q u an tu m p o f- fib ile e ílc o n c e íT o , ferrn o Dei p rx d ic a n - d o fr u d iiic e t, c a n o n u m re u e re n d a au - d >ntas d e b itu m in om n ib u s vig o rem o b
tineat.
I I I .
In locis f a n d i s , h o c cfl: m on aftcrijs, alios A u d i o , n o n n u llo s d efld ia , m ultos neceflitate v id u s ¿ c v e flím e n ti á flia p r o - feflione dcuiare c o m p e rim u s. q u o d p e timus v t in o m n ib u s p a rro c h ijsd ire d i á veftra m an fu e tu d in e religiofi atque i d o nei viri cum n o titia E pifcoporum fc ru - tc n tu r& c o rr ig a n t, ac iin g u lo ru m l o c o rum ftatum v e f t r x celfltu d in i & n o ftr x mediocritati te m p o re á vobis co n ftitu cn - do re n u n c ie n t.
I V,
M o n a c h o s ,q u i cupiditatis caufa va g a n tur, & f a n d x religionis p ropoiitu m im pudenter i n f a m a n t , ad fua lo c a iiibcm us reuerti re g u la rite r A b b a t u m follerria recipi. Eis a u te m qui p o ftc u id e n tc m p ro - feflionem m o n a c h ic a m etiam h ab itu m reliq uerunt, v e l qui fua culpa p ro ijc iu n -
^rir, nifi re d ire , &: q u o d D e o fp o p o n d e - runt im p lere c o n fe n tia n t? h o c credim u s
C a p i t v l a . 2 7
Can
20.
p o ííe re m e d io fu b u c n ir i, íí in ergaílulis in c lu íi tam diu a c o n u c n tu h o m in u m ab- f tin e a n tu r , &:pietatis in tu itu conucnicn- tibus m a c e re n tu r o p e r ib u s , d o n e c fani- t a te m c o r r e d io n is ad m ittan t-N am q ueil- J i , qui q u o n d a m m o n a c h i , poftea relifta iingulantatis p ro fe flio n e ad m ilitia m , vel Ep. ad ad nuptias d c u o lu u n tu r ,P a p x Leonis de- Ruftic. c je t o p u b licx p oenitentix fatisfadionc purgandi funt. D e clericis a u te m Eccle- flarum fuarum d cfertorib u s antiqua for
ma C a lc h e d o n e n fis C o n c ilij feruanda eft, q u x prxfcribic v t fl E pifcopus fafccpcrit clericu m ad alium E p ifc o p u m pertinen
tem fufceptus iufcipiens commu
n io n e p riu e tu r, d o n e c is quimigrauerac clericus', ad propriam re u c r ta tu r Eccle-
iiam . V.
Q u i fa n d irn o n ia lib u s illicite mifcen- t u r , & facnlega foedera c u m eis faciunt n u p tia r u m , eos In n o c e n ti P a p x cenfu- r a a c o m m u n io n e iu b et i u f p e n d i , & nifi p er publicam p ro b a ta m q u e poennentiain o m n in o n o n recipi,aut his certe viaticum d c f x c u lo tra n fe u n tib u s , fita m e n poeni- t u e r i n t , n on negari.
VI.
A b alte ro v e ro d efponfata, 5 ¿ a b altero 2g C a r o l i C a l v i
e A P I T V L A. 2 p
rápta p u e l l a , fc c u n d u m ftatuta A n c y ra n i Can.
C o n c ilij,e i a q u o dcfponfaca fuerat rc d - dcnda e f t , eciam li vim a ra p tore p e rtu le rit. D c raptoribus a u te m id nobis v id e tu r o p tim u m , vc q u o n ia m Ecclc fia fti cam ex
c o m m u n ica tio n em parui p e n d u n t j f s c u - larium re g u m te rre a n tu r au fteritatc.
V r I.
Si q u s fa n d im o n ia lc s caufa r e lig io nis, vt cis falso v i d e t u r , vc l v irile m h a b i
tum fu m u n c , vel crines a d c o n d e n r, quia ignorantia magis quam ftudio eas e rra re putamus , 'adm onendas caftigandafquc decernim us; ne fo rte veteris ac n o u i i n - ftrumcnci prquaricatrices iuxta G a n g re n - fem S y n o d u m feueritatc anathem atis ab ij.
E cclcfis co rp o re p rs c id a n tu r.
v I I I .
Q ^ n i a m q u o fd a m E pifcoporu ab e x peditionis lab o re corporis d e fe n d it im b e cillitas,alijs au tem ve ftra in d u lg en tia e u n dis optabile largitu r q u ie c c m ,p r s c a u e n - dum eft vc n fq u c ,n e per e o ru m a b fe n tiam res m ilitans d iip e n d n im patiatur. I ta q u e fi veftra confencic fublimicas , h o m in e s luos r e ip u b h c s p ro fu tu ro s cu ilib et fid e lium v e ftro ru m , q u e m fibi vcilcin l u J i - c au crin c, c o m m i t t a n t , cuius d ilig^ n tu
30 C a r o l i C a l v i
nc fc ab officio fubtrahctc valeant, obfer-
u c c u r . i x ,
R e m o r u m Ecclefiam diu muhumqtic p afto re deilicutam , n up er ipoliatam rc<
b u s , o n eratam iniurijs,abfque ingcati do
lo r e fa tc n non poflum us, Sc q uia veftram fublim itatem Sc noftram paruitatcm erue
r e defideram us p e ric u lo ,o b le c ra m u s vc tam fcedc lacerata Ecciciia redintcgrctuq a tq u e iu x ra venerabilium canonum con- ftitu tion cm dignus ci c e le riter quxratur
¿ ¿ p r a fic ia tu r Epifcopus : v t clerus S¿ po
pulus tantis attritus ¿¿fp iriralib u s Sc cor*
porabbus in c o m m o d is , consolatione re
cepta cum fuo p rx fu le pro veftra falutc ac profperitatc c o m m u n i D o rn in o iiu- dcat fiipplicare,
X.
A u relia n c n fisetia m Ecclcfia confuiio- n e m axim a n o fc itu r laborare .tam en quia fuperiore anno A rc h ie p ifc o p u s Wemlo, fuis annitcntibus fuffraganeis, ex codcm lo c o A g iu m p reib ytc ru m palatij veftri incmoratse E c cleiix o rd in a u it, probabi
liu m canonicorum ac la ico ru m atteftatio*
n c i n f t r u d u s ,
5
¿ p etition e impulfus , Scead em Ecclcfia n oftro & v e ftro vacarpe*
ric u lo i huius rei alium e x itu m n o n vidc*
m u s , nifi vc v e ftra pictas q u o d a tantis v i - ns f a d u m cft ra tu m cíTc p erm ittat.
X I.
D e ’p r x la tio n c re u c rc n tiífim i D r o g o - ais definire aliu d n o n a u d e m u s , nifi c x - p c d a n d u m , q u a m m axim us cogi p o tc ft, G a llix G e r m a n ix q u c c o n u e n tu m , & i » co M e tr o p o lita n o r u m ,rc liq u o r u q u c A n - tiftitum in q u ir e n d u m cíTc c o n fc n fu m ,c u i - rcfíftcrc n e c v o lu m u s ,n cc va le m u s.N o b is ta m c n , fi q u id ta le alicui c o m m itti potcft,
& n o n alia, q uam q u x p r x tc n d itu r ,la te t caufa ,illi potiífim u m co n u c n irc vid e tu r, qui & c o m m u n io n e faccrdotij nobis , &c
cxcellcncix v e f t r x propinquitatis priuilc- gio foeiatur,
X I I .
V e n ic m u s n u n c ad v ltim a m p artem a d monitionis n o f t r x , q u a m q ua in te n tio n e fundim us, d e d e rit D e u s v t v o s , ac p r o
ceres , c x t e r iq u c fideles ca d c u o tio n c f u f- cipiatís. V id e m u s c n im iram D e i nobis
& vobis im m in e re ,c u m pro rapinis & im manibus alijs f c c le r ib u s ,t u m etiam m á xim e,qubd E c c le fix fa c u lta te s , quas R e ges & re liq u i C h riftia n i D e o v o u c r u n t, ad a lim e n tu m fe ru o ru m D e i & paupc- tu n j, ad c x c c p tió n c m lio fp it u m , re d e m -
C a p i t v l a . 5í
32
c
A R O L Ic
A L V Ip ii o n c m c a p c i u o r u m , a tq u e tem plortini D c i in fta u r a tio n c m , n u n c in v iu fe c u - la riu m d e tin e n tu r. H m e m u lti ferui Dci penuriam fibi ¿ ¿ p o tu s ac veftim cntorum p a tiu n tu r , pauperes c o n fu e ta m cleemo*
fynam n o n a c c ip iu n t, n e g le g u n tu r hofpi.
tes, frau dan tur c a p r iu i, &c fam a omnium m cricó laceratur. Ec q u id em fi h s c a pa
ganis pateretur E cclefia,patientiam flagi
taret. N u n c autem opprefli a filijs noftris,
^ h o c eft ab his quos v e l nos, v e l deceflores n o ftri in C h r ifto g e n u im u s , Chriftianos cos n o ftro m in ifterio fa cien tes , nullam p a tie n tia :c o n fo la tio n e m re c ip im u s, quo
niam de illo ru m in teritu formidamus.
C e r t e q uo d nullus q u a m q u a m impudcn- tiifim usnegare a u d e b it, poiTcftio Eccle
fia: v o tu m eft fid eliu m , patrimonium' pauperum , re d e m p tio an im aru m .V otu m ergo alterius q u o m o d o q u iiq u am D co au
d e t au ferre ? ha:reditatcm pauperum qua te m eritate prsefum itinuaclcre ? vn d e alij fuas animas r e d e m e ru n t,c u r ind e alij fuas p e rd u n t ? Itaqu e quaedam loca vencrabi- Jia, q u o d n u n q u a m an te a auditum cft, laici c x in te g ro p o f t i d e n t , quorundam p artem fibi v in d ic a n t, q u o ru n d a m p r^ - dia m u ltip liciter diuifa in hasteditate fib*
dari
dari f e c e r u n t . i£ g y p t ij faccrd o tcs,fam is Gen 47:
ncceíTitate r x t e r i s c u n d a v e n d e n tib u s , fuas p oífeííio n es r e t i n u e r u n t , Sc falii dij reueren tiam á fuis c u lto rib u s m e ru e ru n t,
quam in h ac p arte folus & ve ru s D cu s n o n o b tin e t. O z a pcrcuiTus e i l , p ro p terc a quod n u ta n te m arcam fub Jcu arc p rqfum - piic, q u a m tan g ere nefas erat, f fi d e a t h o c aliquis, n iii,q u o d fu m m o d o lo r e dicim us, quidam opprciTores E c c le iix d ig n u m iiiis m oribus exitu m n o ilr o etiam te m p o re m -
uencrunt. P ro p h e ta c la m a t , dixe- Pral.l»;
ru m jtred it ate pofsideamusfanBuarium Dei, Deits mem pone illosvt rotam , & ficutfltpu- Iam ante faciem venti, p o ilr e m b ip f e D o
minus lefus c o n d ito r &: re d e m p to r, Mare:
proficit homo f i lucretur vmuerfum mundum y fe auti m ipfum perdat, & detrimentum fu i fa » ciat> Sc q u ifq u a m tam audax &: d efp cra - ms in u e n itu r,q u i poiTeilioncs D e i ad cer-»
tiflimam p ern iciem fuam o c c u p e t ¿ ¿ i n uadat > O fideles D e o » ¿ ¿ vob is ip fis , n o li
te pro te m p o ra li a b u n d a n tia d m itia ru m mereri f e m p ite r n a m c o n g e rie m m iferia*
r u m , n e c v itra decus a n im x v e i l r x ta m p c ilife r o , ta m in a u d ito , tam d e n iq u e certo facrilegio polluatis. R e d d i t e D e o fua, v t v e ftra c u m p a c c p o ffid c a tis , tor«
C
C a p i t v l a .
3 4
C
a r o l iC
a l v ijnenta euadatis xterna,
5
i poftmodum ad gaudium Domini noftri vt ferui fideles intromittamini. Sxcularcs honores fx- culares poilideant, ecclefiafticos ccclcfia- fticiforciantur. Nee nos infatiabilis cupiditatis arguatis, quia qualcfcumquc fu
mus vera nos dicere nec ipfi nefcitis. &
licet pauci funt, tamcn aliqui noftrum Deum timentes, qui iuxta illud prophcci- cum exaudiantur : Voluntatem timenmrn 144.19. fe fa c ie t, & deprecationem eorum exaudiet.
quia omnium finis cotidie appropinquat,
& qux videntur temporalia funt, qux au
tcm non videntur xterna.Si volumus cua- derc prxfentcs calamitates,& futuras cui
tare mifcrias, in commune a noftris praui- tacibus ad Dominum conucrcamur , U declinantes á malo faciamus bonum, vc bona Domini mereamur videre in terra vjuencium. Tuautem, clariíTimc rex,quia
I. C o r . veriifime fcriptum eft , Corrumpunt mores
*5- ih honoscolloquiamalafn^c peruerforum con- fortia Sl confilia, nec a ce quifquam pe
tere audeat quod maieftacemtuam pra:- ftarc non deceat, nec timeas iratos homi
nes 3 hoc eft terram Sc cinerem, amplius quam Deum qui ce creauic, quique in ve
ritate iudicabic. Cuius voluntatem fi per-
fcftcfcGVitus fueris, credimus quod qyo- rumlibet hominum tc con tu macia libera
bit, omnibus anguftijs clementer eri
piet, ac poft hoc temporale regnum ad perpetuum cumulata felicitate perducet.
In finc omnes alloquimur, quod ii noftris faluCaribus adquieueritis coniilijs , ve
ftro profedui plurimum congratulabi
mur. Sm autem noSjimrao Deum per nos loqucntem contcmpferitis , ncccilitatc implendi miniftcrij quod nollemus face
re compellemur.
C a p i t v l a . 55
I V.
Synodi Bcluaccniis.
H J E C C A P I T V L A QVJE
fequunm rfa éía f m t in Synodo habita apud Bduacum cm ta u m a n n o
D C C C
X LV.
m enfeAprilio,
anno v i . regni domni Karoliyindiflione yii» Q u y coUata f m t inter etúidem Principem domnum K.arolumy0 Epifcopos regni f u i . 0 ea- dem ifdem Princeps gloriofus D eo tefit
C ij
^6 C a r o l i C a l v i
ful? fid eia d flifu U tio n efiefieruaturum promifit erga omnes Ecclefias & Epifco
pos regni fui • qua ad vicem omnmm Epifcoporum fui principatus qui erant, quique futuri erant, de manu horum Epifcoporum conferuanda fufcepit. id efi VVenilonis , Erchanradi, 1mmonts, Rothadi y Symionis y Lupi yRagenarjj, H elia ^ Erpoiniy A ij, Hincmari P r f hyteri ^ v o c a ti Archiepifcopi.
C A p. I.
V
T ius ccclcriafl:icuin& legem canonicam nobis ita conferuetis, ficuc anccccíTores veftri, qui hoc bene Sc ratio
nabiliter obferuauerunt, iuxta quod fciri poterit, Dcus vobis poflc dederit, no
ftris prxdccciToribus confcruauerunt.
1 1 .
Quod in mea perfona,ncc in meo or
dinc , nifi forte , quod abfit, in antea contra Deum Sc contra vos.manifeftc fe
ccro, vt damnari canonice debeam ,ad- uerfumme Sc meum ordinem ita damna
biliter non faciatispro quacumque pr«*
teríta caufa , v t m ih i d c h o n o r a tio auc d am n atio v e n ia t.
J I r. r
Q u b d res ad E cclefiam m ih i c o m m if- iam p e r t in e n te s , Sc te m p o re principatus veftri ablatas, ita p rx fe n c a litc r reftituatis, Sc refticucas co n fe ru e tis , ficut tem p o re aui Sc patris v e ftri f u e r u n t : Sc ex c ep to fupcrpofico, q u o d in vfus p o fiid c n tiu m v e lc x x d ific ijs ab fu m p cu m c f t , q u o m o do tu n c e r a n t , q u a n tu m ad h o c q u o d res
▼fitato n o m in e appellam us conftat, q u a n do vo s in d c illas tuliftis.
I v.
V c p rx c e p ta inlicita dc rebus E c c le fix m ihi com m iiT x a vo b is f a d a refcin dim - tur , 5 6 vc d e e x t e r o n c fiant caucatis.
V .
V c ab E cclefia m ihi commiiTa in d e b i
tas c o n fu c tu d in c s Sc\ iniuftas c x a d a tio n c s dc e x t e r o n o n c x a d e c is : fed fic eas c o n feruetis , ficut te m p o r e aui Sc patris veftri c o n fe ru a tx fu e ru n t.
V I .
V c c o n tr a d e p rx d a to re s Sc opprcffbres Ecclefiarum n o f t r a r u m , & r e r u m a d c a f - ‘ dem p e r t in e n t i u m , d c fe n fio n c m fe c u n dum m in iftc riu m v e ftru m q u a n tu m p o f-
C iij
C a p i t v l a . 57
n
3 ? C a r o l i C a l v i
fe vobis D e u s d e d c r i c , exhibeatis.
V I I .
V t p r x c e p t a , q u x a u u s '& patcr vc..
ftc r Ecclefijs nobis cpm m iílis fe c e r u n t Sc
fir m a u e r u n t, Sc fta b ilk a conferuaucrunr, q u x etiam vos c o n firm a ftis , de* cxtero
•rata conferuetis.
V T i r .
V t f i v o s co n tra h x c C a p itu la ,a u t nos, q u o d abfit ,n o n m a litiá ,n e c p e ru c rfo ftu
d io , fed au t per h um an am fragilitatem, au t p er ign oran tiam , v e l per fubrcptio- n e m ,nori dam nabiliter c o n tra vos egeri
m u s , m u tu o h o c confilio corrigamus. Sc
firmata deinceps co n u e n ie n tia maneat.
V .
Apud T olofam ciuitatem.
S E R V E N T I A C A P I T V L A aSla f m t apud Tolofam duitate anno
iv
regni domniKaroli, Indiflione vi.m en fitlun io
,
antequam illa quce praecedunt y f a fla fuerint fecus Teudonis villam ,& in Vzrno palatio ^ 0 in Beluaco
C a p i t v l a .
3
Pemítate, fed ideo am e illa p o fta J u n t
,
quia & dignitate genhralitatis,nodali praeminent auéloHtate,
H
i E c q u x f c q m i n t u r C a p im ia , c o n fuientes n e c c flita ti E p ifc o p o ru mS e p tim a n ix , & f u b ic d o r u m cis P reíb y- te ro ru m p ro u id e n te s poiTibilitati , tra-
d a n te s etia m facri & iufte in rc p rc h c n ii- bilis m in ifterij h o n e ft a te r n , P re ib y tc ro - ru m re c la m a tio n e c o m m o n it i, m o d e ra m in e m a n fu e tu d in is n o f t r x v fq u e ad d i- lig e n tio re m r r a d a t u m S y n o d i generalis
d e c e rn im u s, *
C a p . r.
V t E pifcopi n u lla m in q u ie tu d in e m , fiue e x p ro b ra tio n e m Prcíbyteris aut ap er
te in g e r e n d o , au t alia q u a lib e t o ccafione m a c h in a n d o , p ro e o q u o d fe ad nos hac vice re c la m a re v e n e r u n t , i n f e r a n t ; quia longa op prcflio h u iu im o d i itineris cos f e
cit lu b ire la b o re m .
1 1 .
V c v n u m m o d iu m f r u m e n t i , &: v n u m m o d iu m h o r d e i , a tq u e v n u m m o d iu m v i n i , cu m m e n fu ra q u x p u b li c a , & p ro -
G iiij
4 0 C
a r o l iC
a l v ifcq legi
b a t a , ac g e n e r a lis ,ic q leg itim a
t a t e m d pagum arque vic in ita te m h a b e t u r , Epifcopi a Preibyteris a c c ip ia n t, d frifc b in g a m fex v a le n te m d e n a rio s , aut fex p ro ea d e n a r io s , d n o n am plius e x i ^
B r a c . ^ a c c ip i u n t, accipiant ii
II. 1. v o lu n t pro his om n ibu s duos folidos in
. T o l c t . ¿ e n a r i i j iicur in T o le ta n o d Bracarenie
’ con fenfu Epifcopi c o n iid e ra ile dicuntur,
I I I .
V c Preibytcri qui prope ciuicatem quin
q u e m iliaria c o m m a n e n t, per famulos fuos p r x d id a m difpenfam rc d d i in ciuica- te cui iuifcrit ciuitatis Epifcopus,faciant.
Q u i autem Ipngius ab v r b e c o m m a n e n t , ila tu a n t Epifcopi loca co n u e n ie n tia per D ecanías , ficut co n ftitu ti fu n t A rch i- p reib yccri, q u o iim ih tc r d e ad em pro
pinquitate e x te ri P re ib y tc ri p er fainulos fuos debitam difpenfam A rch ipreíbyteris au t E pifcoporum m iniftris co n uchan t. Er p ro c u re n t E p ifc o p i, nc m iniftri illorum P reib yteros d c h o n o r e n t, aut pignora in- h o n efte t o lle n d o , v e l lo catio n em pro re ce p tio n e d ifpenfx exigendo, fed cum gra
tiarum a d io n c r e c p i a n t , q u x Preíby- teri c u m hilaritatis hum aniticc,iuxta Apo- f io lu m ,c o n fe r r e debebun t. Q u o d f im i-
niftri E p ifc o p o ru m P rc ib ytero s d e h o n o - raucrinc, d ig n a m illis c x m d e Epifcopi c a - ftig a tio n e m e x h ib e a n t q u á m nifi fe c e r in t,
Sc ad nos ite ru m pro h o c fc P re ib y te ri r e - c la m a u e rin c , m o tu s n o ftro s q u i cu lp a b i
lis repertus fu e r it fenticc.
I V .
V t in c irc u itio n e p a r r o c h ix Epifcopi dc e x te ro fin g u lo s P rc ib y te ro s per fingulas iaecndo eu n tes E c c lc fio la s, ficut h a d e nus,non p r x d e n t u r . c u m fcrip tu m iit c o f - dem e u a n g c liz a re d eb ere n on curpis lu cri gratia, n c v itu p e re tu r m in ifterium fan d u m . S e d c o n fid e re n t d e n u n tie n t l o ca fibi Sc p o p u lo c o n u e n ic n tia , Sc illu c P rc ib y te ri,q u o tq u o t poftibilitas Sc m o d e ratio p ro u id c rir, plebes fuas a d d u c a n t, 6¿
ibidem E pifcopi p r x d i c e n c , c o n f i r m e n t ,
dc p o p u li e rra ta in q u ira n t ac c o rrig a n t.
Iterum a u t e m , quia D o m in ic a v o c e datur licentia,qui E u an g e liu m a d n u n tia n t v t dc Euangelio v iu a n t , lic e t Paulus A p o fto lu s nihil h o r u m fu e r it v iu s , P re ib y te ri tale c o n ie d u m fa c ia n t,v t Sc Epifcopi fo la tiu m habeant, ¿ ¿ i p f i n o n g ra u e n tu r. Q u o d ita nobis fieri poiTe v i d e t u r , v id e lic e t vc q u a - ruor P re ib yteri ad lo c u m v b i q u in tu s d c - E e t,& Epifcopus re fid c c , plebes fuas de
C a p i t v l a . 41
41 C a r o l i C a l v i
quatuor partibus adducere ftudcant, &
vnufquifque eorum decem panes, & di
midium modium vini,
Sc
frifchingam de quatuor denarijs,¿¿pullos duos , ¿¿oua d ecem , ¿¿ modium vnum de anaona ad caballos,in fubiidium benedidionis gratia prxfentct Epifcopo.
Sc
fimilitcr quintus, in cuius domo Epifcopus relidet,fa
ciat. nec amplius ab eo exigatur, niii forte ligna ¿¿vteniilia in opus miniilerij com
modet. Quapropter Epifcopus prouidebit ne domus aut fepes illius a miniftris va- ftentur.
V .
V t fcmcl iñ anno Epifcopi hanc cir- cumitioncm tempore congruo faciant: SC
fi amplius minifterium fuum per dixcc- fim agere voluerint, hanc tamen difpen- fam non amplius quam fem ela P r c i b yte
ris per annum accipiant.
V I .
Q ^ d ¿¿ficircu m itio n cm in falutem
¿¿ ncceilitatem populi quacumque de cauia dimifcrint, a Preíbyteris nec hanc difpenfamjncquc pretium illius exigant, ncquc alijs aut fuis domefticisaut amicis exigendam concedant. Et quando cir
cumierint ,¿¿ in domo Preibyteri refedc-
c
A P I T V L A . 43 r ín t, n o n fub o c c a iio n c adfligendi P re f- byteros im m o d e ra te & n o n neceifaric n u m erum fa m u lo r u m a d d u c a n t , n eq ue v i cinos ad p a ilu m in c o n g ru e co n u o c en t.Q u o d d ii cu m caritate v o c a re v o lu e rin t, fa c ia n t: fcd n o n am plius á P reib yteris, vc l fub o c c a iio n c v e n d e n d i , v e l alio q u olibet modo, q u am fta tu tu m eft e x ig a n t, n eq u c paraueredos, au t alias e x a d io n e s tollant.
V I I.
V t E pifcopi parrochias P rc ib y te ro ru m propter in h o n e ftu m d p ericu lo fu m l u crum n o n d iu id a n t : fed li neceilicas p o puli ex e g erit, v t plures fiant E c c le fix , aut ftacuantur a lta r ia , cu m ra tio n e d a u d o r i- tate h o c faciant. S c ilic e t v t i i lo n g itu d o , aut p e ric u lu m a q u x , v e l filu x , aut alicuius ccrtx rationis v e l neccflitatis caufa po- p o f c e r it,v t p o p u lu s d fexus in firm io r, m ulierum v id e lic e t 'v e l in fa n tu m , au t ctiam d e b iliu m im b ecillitas , a d E c c le - fiam p rin c ip a le m n o n poific o c c u rre re , d non eft fic lo n g e villa, v t P re lb y ter illic fi
ne p ericulo a d tem p u s d co n g ru e n o n poffit v e n i r e ,f t a t u a t u r a lt a r e : d f i i t a po- pnlo c o m p la c e t , d c o m m o d u m fu e rit,n c fineratione fc a n d a liz e c u r, parrochia m a neat indiuifa. S in a u te m p r x fa tic c a u fo
4 4 C a r o l i C a l v i
p o ftu la u c rin t, & populus n o n c o n d u d u s , n c q u c cupiditate v c l inu idia excitatus,fcd ra tio n a b ilite r a d c la m a u c r it, vc Eccleila illis fieri, P re ib y te r deb eat ordinariyhoG Epifcopi epifcopalicer, tefte D e o , in con- f c ie n tix p u r ita te , cum ra tio n e & audori- ta te, iine in ten tio n e turpis l u c r i , mature c o n filio can onico t r a d e n t , vtilitati ac faluti f u b i e d x plebis q u x q u e agenda funt peragant. Sc fecu n d u m q u o d fubtraxe- rin r cuilibet P re ib y te ro d e p a r r o c h ia , de d iip c n ia q u o q u c debita ab illo minus ac
c ip ia n t, & a lte r i,q u i q u o d d iu id itu ra par
rochia f u f c i p it , fu b h a c e a d e m mcnfura im p o n a n t.
V I I I .
V t Epifcopi fub o cca iio n e quaii au d o - ritatem h a b e a n t c a n o n u m , his conftitutis c x c c lle n tix n o f t r x n e q u a q u a m rcfultent, au t neglcgantrfed potius canon es vc intel
leg en di f u n t inccll egere, & in e u n d is ob- >
feruarc p ro cu ren t, q uia ii a lite r fecerint, om n im o d is Sc q u aliter can on es fidelium d e c im is ag en d u m fta tu a n t,& qualiterin- te llc g i ac ob feruari cu m manfuetudinis n o f t r x d e c re to d e b e a n t , fyn od ali diiudi- c a tio n c Sc noftra a u d o r ita tc regia doce
b u n tu r .
C
a p i t v l a. 4J
X .
V t E p ifcop i fy n o d o s a P reíbyteris, niii ficut d o c e t a u d o r ita s c a n o n u m , duas fci
licct , p er te m p o ra c o n ftitu ta n o n e x i
gant. S e d & in e ifd e m fynodis n o n per o c caiionem , ied p er ve rita te m m iniftcrij fui, tcftc D c o , a d q u o d c o n ftitu ti f u n t , P r c f - bytcros & t r a d e n t , Sc t e n e a n t , Sc a b fo l- uant.
V I.
In villa Sparnaco.
H J Í C Q V J E S E ^ V N T F R Capitula excerpta Junt a domno rege Karolo
,
& principibus em »ex his Capitulis qua anno D C C C
x
L Vi.
ediderunt Bpifcopi in Synodis. Vuentlo Jcilicet cum fiffraganets Juis,
Guntboldus cum fuffraganeisjuis,
Vrfm arus cum Jhffra- ganeisfutSy H incmarus cumJuffraganeis fu is,
A m alo cum fuffraganeis fu is. &oblata Junt eidem principi y ficut ipfe iuf- firatyCoUefia ad relegendum in Sparnaco
C a r o l i C a l v i
v illa RemenJiS Ecclefia. & quiafiailk-- ne quorundam motus efl animus ipflus Kegis contra Epifcoposydijfldentibusprk moribus regni f u i ab eorundem Epifco
porum ammonitione, ( ff remotis ab eo
dem confilio Epifcopis J ex omnibus illis capitulis hac tantum obferuanda f f complacen da fibi collegerunt, ( f f Epifco- pis fcripto tradiderunt, dicentes non am
plius de eorum capitulis acceptajfe, qum ifla , (ffifla fe velle cum pnncipe ob^
feruare,
I. T ^ E h o n o re d cultu Ecclefiarum.
J L y 1 1 . D e h o n o re Epifcoporum
,56
v e n e ra tio n e fe ru o ru m D e i . * I I I . D e iuftitijs.
IV . V c cautela fiat crga eos qui caufa iuuentutis aut in fip ie n tix in aliquo fal
lu n t ,fiu e c o n te m n u n t admonitionem E p ifcoporu m , ne fubitb aut incaute dam
n e n tu r an ath em ate.
V . D c his qui c o n tra regiam p o te fta te » co n tu m aces efle m o liu n tu r.
V I . D e p rc c a rijs .j
T i l . D e h o f p i t a li b u s . y i n . D e rapacibus.
I X . V c Epifcopis tcm p u* c o n g ru u m obfcruccur ad m in ifte riu m fu u m p e r
a g e n d u m .
X. V c clerici arm a m ilitaria n o n c o n tingant.
XI. V t m iífi d ir ig a n tu r,q u i in q u ira n t íi p rxccp ta á nobis d c rebus E cclefiaru m ad ptoprium fin t f a d a .
X I I . D e h x r c f i Sim oniaca.
X I I I . V t á n u l l o f e d e s E p ifc o p alisp ro - prio in firm a n te E p ifc o p o vfu rp ctu r.
XI V- V c ca n o n ic i in fra d o rm ito riu m dorm iant,
XV. V t m o n a c h i a d p alatiu m n o n v e niant , nifi caufa o b ed ien tia:, exceptis A b batibus.
XVI . V t laici decim as d c E c c lc fijs n o n contingant.
X V1 1 . D e fa n d im o n ia lib u s c o n tra au- d o rita tc m nuptis.
X V I c I. D c fponfis aliorum.
X IX . D c fe p u ltu ris in fra E cclefiam .
C
a p i t v l a. ' 4 7
P L E N I T V D O a u t e m C a p i t u - lorum
,
qua in plenitudine SynodaliumC
a r o l iC
a l v iaéiionum habentur , njnde ha comme, morationes excerpta f u n t , ita per loca continentur.
C
r^ O m m c ip o r a tio p rim a,d c h o n o re vi-^ d c li c c t & : cultu E c c le f ia r u m , licuc fupra fcriptum h a b e tu r in v illa C o lo n ia, fu b fc rip tio n e R egis & p rin cip u m robo- ’ ratum .
C o m m e m o r a tio fecu n d a j db honore E p ifco p o ru m Si v e n e r a tio n e íbruorum D e i , fim iliter.
C o m m e m o r a tio t e r t i a , d c i u i li t i js , fi- m ilite r.
C o m m e m o r a tio q u in ta ,d e his qui con
tra regiam p o tefta tem con tu m aces eifis m o liu n tu r, fim iliter.
C o m m e m o r a tio fexta.
*1.
C
jE T E R
jE autem commemoratio
nes , quafequunturjta in prafata pleni
tudine cum fuis Qapitulis continentur. .
X X .
E
t n e m agnificentiam v e ftra m iHue v e ft r x dignitati in d ec en s ¿¿inhono*/ ftaim -
fta im pellac n e c e ílic a s , q u o n o n traliit v o lu ntas, d partim ncceííicate, p artim ctiam
íubrcpcionc , quia alicer q u a m fe rei v e ri- tas habcac vob is d id u m ve l poftulacum fu ic , m á x im e q u o d ad rern p u b licam p e r tinuit , auc p r x r c p tio n e in beneficiario iu r e , aut in a lo d c a d fu m p tu m h a b e tu r.
V id e t u r n o b i s v c i l e d n e c c f f a r i u m ,v t íi*
deles d ftrc n u o s M iflb s e x v tr o q n e o r d i
ne per fingulos C o m ita tu s rc g n i ve ftri m itta tis,qui o m n ia d ilig e n te r inb reuicn r, q u x te m p o re aui ac patris v e ftri,v e l in r e gio fpecialiter fcru itio , v c l in v a ífa llo r u m d o m in ico ru m beneficijs f u c r u n t . d o u id , vel q u aliter, au t q u a n tu m cx in d c qu ifqu c m odo r e t i n e a t , d fecu n d u m v e rita te m re n u n tie tu r v o b is.E t vbi inucneritis, quia ratio d v c ilita s , ac o rd o fe,u veritas in ab- /fumptis v e l donation ibu s h a b e a n t u r ,in ftatu p erm a n ea n t, vb i au tcm in ratio n a- b ilita s, vel potius fraus i n u e n t x f u e r i n t , Vna cu m confilio fidelium v e ftro ru m h o c taliter c o r r ig ite , vc ra tio a tq u e vcilitas,feu iuftitia n o n d e f e r a n t u r , d dignitas v e f t r x m ag n ific e n tix p er n eceifitatem ita vilis non f i a t , ficuc vos n o n d ecere c o g n o fc i- tur. q u o n ia m d o m c ftic a d om us v e ftra ali
te r o b fc q u ijs d o m c ftic o ru m re p leri n o a
D
C a í? i T V L A . 4 9
V!.
Vi.
p o t e r i t , nifi h abueritis v n d e eis meritis r c fp o n d c r e j Sc indigencia: fo la tiu m fcrrc poíficis.
Sc
fie d e m u m res p u b lica veftra d e fuo fu ífra g c tu r f ib i,Sc
Ecclcfia: á quibus n o n e x p e d ir h a b e a n tu r im m uncs.
X X I .
V t precaria:
Sc
c o m m u ta tio n e s temp o re v id u a ta ru m Ecclcífiarum fadac ab bis q ui lo c a E p ifc o p o ru m occupaucrant, rc fcin d a n cu r ,
Sc
c u m a u d o r it a tc ccclc- fía ftic a, v c l c iu ilid c n u o , fi fícnda: fun t,fiant. X X I I .
P r c c a r i x a u t c m á n e m in e dc rebu s cc- clcfiafticis fieri p rse fu m a n tu r, nifi quan
tu m d c qu alitate c o n u e n ie n ti datur cx p r o p r i o , d u p lu m accip iatu r c x rebus Eo- cicfía:, in fuo ta n tu m q u i d e d e rit nomine, fi res proprias
Sc
ecclefiafticas v fu fru d u a - rio te n e re v o lu e rit. Si a u te m res proprias ad praeiens dim iferit, c x rebus ccclcfiafti- cis trip lu m f r u d u a r i o v fu in fuo tantum quis n o m in e fum at, q uia fic cas quem que t r a d a r c o p o r t e t , v c alienarum diipenfa- t o r e m , n o n p ro p ria ru m la rg ito re m . Et á u ulla p o te fta te quis c o g a tu r fa c c rc precariam dc rebus p ro p rie D c o & Sandisil"
liLis dicacis: cu m ratio
Sc
vfus o b tin e at, n e m in e m cui n o n vulc c o n tr a vtilitaccnaJO C a r o l i C a l v í
A P l T V L A. P
¿ ¿ ra tio n e m p rx ftitu m dc p roprio facer®
beneficium P rx c e p ta au tem regalia fiipcr precariis ecclefiaihcis fie ri n c c ratio fi*
n it , ncc a u d o r ita s q u o lib e t m o d o p e r m ittit. q u o n iam p rx c c p c a in iure cccle*
fiaftico firm are in d ig n u m iudiccc n ecefleO cft maieftas regia, n ifia b ccclcfiaftico r e d o r e p eta n tu r. Ifd cm au tem cuftos E c - c lc fix ib le rtiflim c caucat, n c fui ordinis SC
ccclcfiafticx co m m u n io n is fo rte ir a m c - mor, c o n tra a u d o r ita te m p rx c e p tu m r e gium pro q u a c u m q u e ad icntation c fieri petat, qui SC fi fe c e rit,n o n audiatur i fi a u tem o b tin u e r it, regia difcrctione
3
¿ cpiA c o p a liid c m rc fc in d a tu r , ¿¿ p e tito r in iu - ftus pro principis iniufta fuggcftioncdigne corripiatur. 6¿ p rc c a rix fecu n d u m a n tiquam c o n fu e tu d in e m & a u d o r ita te m q uinquenio in q u in q u e n n iu rc n o u c n tu r.
X X I V .
V t co n tra d c p rx d a to rc s & o p p rc flb - rcs E cclefiarum ¿¿ r e ru m ad cafdem p e r tin en tiu m defcnfores fe c u n d u m m in ifte
rium v e ftru m , q u a n tu m D c u s poflc d e d e rit, cxiftatis. ¿ ¿ p r x c c p t a q u x auus¿£
p atc rvcftcr E ccleiijs ditioni v c ft r x fu b ic- d is fjsccrunt ac firm a u eru n t j U ftabilia
« o n fe r u a u c r u n t, q u x q u ;t v o s confirma^
D i)
▼ It».
' i f
1
m
1
5»
C a r ü l i C a l v iIX.
f t i s , d c e x t e r o rata in o m n ib u s cofeructis.
X X V I I I .
V t regia m agnificentia lib e rio re m liber
ta te m Epií'copis a d íu u m p e ra g e n d u m in co ru m p arro ch ijs m in iftc riu m ,q u a m h a -
¿Icnus propccr diuerías perturbationes h a b u iíT e n t, m áx im e in facratiíTimis tem
p o r ib u s , Q u a d r a g e f im x fcilicet , d A d - uen tu s D o m in i tr ib u a t: quatenus &c pe
ricu lum d i p f i Epifcopi , d regia dlgnitas . fa lu b riu sp ro m inifterio fibi commiíl'o Sí
n e g le d o poílinc e u a d e r e , d p r o ftrenuc e x íe c u to diüinam m iferico rd ia m fibi conciliare p rx u a le a n t. Ip fia u te m Epifco- p ic o n c e flu m fibi o tiu m n o n in fuas vo
lu p ta te s, fed in d iu in u m d officiofum con u citan c n eg o tiu m , quatenus ftuden- tes p rxd ic atio n i atqu e coíirm ationi,quod h a d e n u s per parrochias fuic n eg ledu m , f o l l c r t e r d d cu oc iífiraéd e e x t e r o fit cor- r e d u m d e m e n d a tu m . E t n o n propter fiiam* cruietudinem Epifcopi ad remotiora loca í'ccedenrcs, d fuu m m in ifterium ne
g legentes, proprias d e fe ra n t ciuicatestfed v t parrochias fuas cum offici j efficacia cir
c u m e a n t , auc cu m re lig io n e in fuis ciui- tacibus canonice cu m fuis filijs degant, d h o ip ita iita te o r n a ti,q u x iam p e n é propter
í#
d iucrfasrapacitates a d n u lla ta eft, n on f o lum in ocu lis D o m in i p ro p te r o b c d ie n - tiam m an d ati diuini re d d a n tu r confpicui;
v e ru m 6>¿ b o n u m tc ftim o n iu m fecu nd u m
f a n d u m a d q u ira n t A p o fto lu m . P reíbytc- r. tío,, ro se tia m íibi commiíTos S¿ d o d r i n ^ c a - 3.
fticate,6¿: fo b rietate a tq u e horpitalitatc f e cu n du m e o ru m m ú iifteriu m ornari c o m pellant.
X X X V I r.
V t q u ic u m q u e ex clero cíTe v id e n tu r, arma n o n fu m a n t, ncc armari in c e d a n t:
fcd profeffionis f u x vo c a b u lu m religioiis m oribus Sc re lig io fo habitu praebeant, quod ii eoncem pferint , tanq uam facro - rum c a n o n u m c o n te m p to ris , Sc ccclciia- ftica: fa n d ita tis p ro fa n ato res, proprij g r a
dus am iilio n e m u k c n t u r , q u i a n o n p o fe funt iiniul D e o Sc faeculo m ilitare.
• \
X L.
A d m o n e n d a eft regia m ag n itu do dc hofpitalibus , qusE te m p o re praedeceftb- rum fu o r u m
Sc
ord inataSc
exculca f u e ru n t,Sc
m o d o ad n ih ilu m fu n t r e d a d a . S c d & hofpitalia S c o tc o r u m , quae f a n d i hom ines gecis illius in h o c rc g n o c o n ftru - x e ru n c ,Sc
rebus pro fa n d ita te fua adqui • fitis a m p lia u e ru n c , ab eo d em hoipicalica-D iij
C a p i t v l a . 53
V I I .
II'!'
5 4 C a r o l i C a l v i
tis officio fu n d itu s fu n t alienata : & non fo lu m fup cru en ien tes in e a d e m hofpitalia n o n re c ip iu n tu r ■» v e ru m etiam ip ii, qui ab in fa n tia in eifdem locis fub re lig io n e Do
m in o miiicau e r u n t , e x in d e e ijc iu n tu r , &
oftiatim m e n d ic a re c o g u n tu r . V n d e pcr- tim c fc e n d a cft can o n ic a fc n te n tia , Sc ma
x i m e decretalis S y m m a c h i P a p x defini*
t m , q u ia v t n e c a to r p a u p e r u m , Sc Chrifti tra d ito r lu d a s, id e m q u i huius fcelcrisau
d o r ¿ ¿ p e rp e tra to r cfte d in o f c it u r , pra:- fc n ti ¿¿ p e rp e tu o eft an ath em ate ferien
dus. Q u i re ic u la m , in q u it Symmachus P a p a , v c l q u icq u id fu e rit Ecclcfix^petunt a R e g ib u s ¿¿ c o r r u m p c n d x pietatis in
f t i n d u e g e n tiu m fu b ftan tiam ra p iu n t,ir
rita h abeantu r q u x o b t in e n t ,¿¿ a commu
n io n e E c c lc ii^ , cu iu s.fa c u lta te m auferre
~ c u p i u n t , e x c lu d a n tu r. I te m in canone Coae. Au- A u rc lia n c n ft : S i quis q u o lib e t tempore icl,T.c.i;. c o n tra h a n c c o n ftitu tio n e m noftram ve
n ir e t c n t a u e r it, au t a liq u id de confuctu- d in e, ve l fa c u lta te X e n o d o c h i j ipfius ab- f t u l c r i t , v t X e n o d o c h i u m , q u o d a u e rta t D c u s , efle d e fin a t, v t n e c a to r pauperum in rc u o c a b ili a n a th e m a te feria tu r.
X L I I I .
ren: C a u c n d u m ¿¿ fu m m o p e rc prxcaucn-