■1
J ) --U -3 1 Ö vt/tM,
M O N Y M E N T O
DE LOS
SANTOS MARTYRES
I V S T O , I P A S T O R,*
E N LA C I VD A
H V E s c
fahr. 1 - C O N
Las Antigüedades,qtie fe (lallaron, cando una Capilla . para traíladar
fus Santos cuerpos.
ESCRIBELO
EL DOCTOR 1F\JN FRANCISCO ^Í^DRES Cef^iT-^ugiiftano,
I LO dedica
AL D O C T O R D.IV A N O RENCIO DE LAST
aNOSA.
Canónigo de la fahta Igleíla de Hiiefca.
Co^ licencia , impreffo en H m fca,^cr
IV AN N 0 GVE5, Áno'ióá,^.
- j a ? ^ ~ V i T *
■. ,» V »' . - i ■ ,_ . • ...
-••- • -.'S----... ■^. ■^.•-•-
- *0.
V • ■'■ ■■ ..
r
A P P. o V A C I o N .
Del R. T.luan Marín, Re£lor que fus del C^kña de la Companui de
1£ ^ y s de la Ciudad
de H uefa.
?Or orden del iluflrifsimo, i R.S. D. L' stevan de E smir ,
Obifpo de Hücfca, dc¡ C 5
ícjo de fu M'agcftadj&c- he
viflo con admiración, i lei-
, do con agradodlU obfa,
quc.fu A iitor c] D.luan Erancifeo Andrés
inti'rula¡, Monumchto de los Santos .Martyres ht
ño,i'p(íUor iVs.r3 abono calificado della,
' baila aver dicho el nombre de fu Auter, a
quien . como lo publican otras muchas,
que ha dado a la elt'ampa,lc fon tan cona-
turaU's.la Verdc'd en el referir , la Modc-
ñia en el refu car,el método,el acierto,! cía
ridad en el cícribir. Con efie Monumento
afsigura,ó por mejor dezir, eterniza có la
memoria de los Santos ¡a fu ya. Porque en
el a todas luzes fe defeubre el ingenio,! de
vocion atenta del que lo crijc,la erudición
i inodcfta agudeza del que lo iluícra có las
Antigtiedadcs.i paradieres,en que dcfzifra
los elogiosdefta nobilifsima Cuidad. A ef
ta caufale viene nacida la alabar.ca,que da
Mn amigo fuy'o eferibió ArtemidorO; .dea
tèpenetTitt,novitcr interpretetur, & yetertUt- tnarum n.0numtmt>^tngtmo{tì c/ucidatione exef tm . 1 aunque poravcr ialido dìa obra de
ÍUS
nuiios
tàacabada,pudiera dexar la^du ma,paia dcfcanlar con àplauios q me
rece, no fe lo pennite ili afedo, ni cl cuida dofo dciVcIo, conque fiempre procura fa
tar ajuz lo que eftà fcpultado inutilmen
te en las tinieblas dd olvido. Antes como dixo de Trajano Plinio en fu Panegirico, parece que tiene por alivio de un trabajo cl empeño de muchos otros: ivjiar refeáio
rem exijUmm tnutaíionm ìaberis. I Ros eftà
nnii bica todos por lo que interdfamos;
àlos Santos, pues con tanta piedad los dà ■ a conocer al mundo con la Hiftoria,i circa ftancia's de fu martyrio; a dia iluilre Ciu
dad,pues tanto laennoblcze confus eferi- tosia los dludiofos, pues los cfìimula con d premio de fus defvelos , i los aficiona a hazer juilo aprecio de la A ntigiiedad. 1 af
fi juzgo,que pues a mas de no cótener co fa,qiiefe opógaa nudlra Tanta Fè,nialas buenas coftumbres,es beneficio comu, de ve falirà luz cfta obra. Elio liento , e n d Colegio de la Compania de Icfus de Huef ca, I i.dc Mayo KÍ44. ,
JmpfimatiiK JuanMAtin,
Stephanus Eps.Ofcenfis.
Del R .P . Emanuc! H ortigasjdc la Compania de 1
es v s , Lcétor
de Theologia en fu Colegio de Caragop.
: 0 R (irdtn del Señor TDoSìor
^ 'D. Vincendo f. del A* ^■^‘^ge/fad, i
^ fggfìd ¿glJ'acro , i Supremo Confejo de A.ragon ^ i de la ^ T \ja l Chan ciUerta dsjìe Retro, he yifto ejle libro,in- titnl»doy Monuraenco de los Sancos Marcares lufto, i Paílor. Erudición cui d^dofétdcl 'Vodor ¡V A SI FRA N O S- CO A Ñ O R E S , con que levanta a la fte pre venced'ra Ciudad deH uefeaN K E S, V I C T R I X . OSCA, fr iu n fa l te a tr o , Vidierlofo M onwnento , donde laureada y a fon las Coronéis , que le ofreció cori Id iluJirada Pd,tx\'i'<ÍG íu ínvcDcibíe Lau
rencio , tr i ñ e ufana los Laureles , que
le
h cortó f u pluma mucho le de-ver^
Huejca , mm Zarazo fa
,,pues ios M o- raimentos del hijo fori triunfos de la M a dre\ no poco los aficionados a la erudita Antigüedad
,pi-ies'tantas n-.ticeas les defi . cubre, parale!06 de la
.6tí'06 plc-ufibleSiCn
ftñgndo con la puntualidad de los infiru meni os públicos, que entretexe lo venera bis di la verdad,qu,e prof(ffa fiepre
; T e # * ,todo lo qiiol snerecé dignamente la licen
cia que duplica, dífji lo fiemo, en Zar ago
•f a
, a
IO.de Settembre,
Émanud Hortigas.
I
i
/v Tcntacita orovacion 3 doi Z 'l i licencia, qv.c ie imprima cite libro en 9ai'3go9a> a 12. de $etié- bre,! <5 4 4-
H o n ig a s E,^tgens^
AL ì
A L
d o c t o r d on IVAN
O R E N C iO DE LASTANOSA.
Canónigo deja fanta Iglcfia Gat-*
hcdial de la Ciudad de
h v e s c a ,
^ tnclmacion q 'V.m»
tiene a la U B ura Ja^
grada^ i 'V ida^exem piares de los Santosy m e chl'iga ( rjuando Iféftará folam ente nue B ra am iH ad ) a ofrecerle ejie t^ '/o m tnento facro j cjM pcajiono la t/lH a ds los ínclitos A dartyres luB o 5 i PaBory no dudare 5 cjue 'v . m , le ha de a d - nútir d eb a x o ju amparo ¡ para f i e pue
d a
d<t fahr ennohlectdo con fu ncmhre^m- ya generofa z^^lcunaft l?uel‘Vo los o jos á las edades pajfadas, la •veo Uußra- da de V'aronesinfignes en fantidad) U trasj i e^rma$\ cuyo antiguo folar fue en laV'día deCalaberaJa quäl twvoJu afeto,mientras durarp, Jas edificios, en la fihera de Cinca 5 en los confines de Catalunaide aquí falio D on G -om b al de L^{\3nofa,a quien F r ai Guillen de Adonredon-, lidaeñre déla Ca'valU' ria del Temple,por 'los anos de m , c c .
X IV . le pidió afis'ifiiefe en Aionco,pa ra cuidar de la perjona,i criaba del Se renifisimo P-ei ‘Don laime el Prime- rojque le entregaron las Cortes genera les, celebradas en Lérida,para defieh^
derle de loé afie chancas de fus T íos , el
h í -
r
infante Don Ferfiando^ ¡ el Conde D.
Sancho de BsjJfeíl.on, el cpaltraxe a fus dos /^^oíjD.Gu.illenj i D. Gom bal cÍ€ Lañanofa, para que fir ^ ie fn al E^ei depájes-y.i dejpues que jallo de aqueíCajiiüo ano M .c c.xv 11. los'ern hio para que ap'rendtejfen ¡as buenas' le tras a caja de ju F io , D. Rair.on de
Prebojirefi Canónigo de la Iglefta Cathedral da f crida perjona de Jingular erudición,,
Ptihlicoje la conquijla de las Jjlas 'baleares en la Ciudad de Tarragonal mo'vido el B^ji de las razones 3 1 con^
'veniencias 3 que reprefento Don Pe-
dro CFí and fu Aderino ; i dejjeando
D. Guillen, i D.Gombaí, moñrar
el amoTi que tcnian a fu Principe , por
^’vevle jetnAdo en fu mnez^:
en edad mas rohufta emplear fus zA r- mócenla dilatación de ¡u Carona ^,i cumpliendo con las obligaciones de fu • J^mgre y Je emharear.on en el puerto de | Solou y en la GalevAdel Aiaeflre del Tiemple ft en ejia expedición en todos los rencuentros y i efcaramugas pdea~
rcn 'valer o jámente yiajsi por jus haza ; xas los armo el K^ei Cat/alleros . , dia de San Efiehan y aí^o M. c c .
i concluida la conquijia de Adallorcay hol-vieron á Ju Patria ricos de Adilka
res Trofeos., !
P r e 'v im el B ^ji 5 para fa c ilita r !a .
c o n q u ifa d el E^^/mo de V a len d a faj
h u e fe s e n T erad > dejfeando poner j¡-
t Í 0 a 'Bíirriana ? illa principal de a>-^
vp
i
áqtiel^thuí^dlñ'Mte ocho leguas-ds la Ciudad de C'alenda,i algfmoí de (juatro d'el war ) i no lejü-s de- la^ c&n.- Jines de zAiagm\t ame^ quegiantaf^
je fus. ¡jeales eíla^acudieron ejos Ca'Tjalleros al'cerco , acomp-añando al Ad-aejlte dd'T'emple j /' Don Gom- ,
■bal de Laftano& ju Padre fahisúdót que los 'vt’veres no andaban jdhr-adüs emhiQ <zmaí azgm'das cargadcií al Ada
■ eftre, i llegaron a tan buena jazp^i la falta que a-via de baflimentos
>por
andar en corfo quatro Galeras del R^ji Adoro de JP'alenctajen ta boca delR^.o Xucar^ impidiendo los comercios j que de Adaliona ^-enian al CampcrJ agra decido' de tan ge ñerofa liberalidad, le rejjondtp (como parece por ju caita^ fe
cha
cha a 'V e in te , i uno de lu n to , aMo M
o, c c . XXXIV. ) que la s 'v'nmliasy i re-*
¿alos tenta enfingular gracia : f erque dem asdeferengran^ numero, y i m u i huenos y Uega<z>an a tiempoy que au n - ■ que nó fu eran ta le s , Je ejiifnaran en mucho y porque anda'van e f afam en ^ . ' te los mantenimientos y i afsi le <on*
f e j f t y que pudo Jer'vir al R ^ i con al* . gunos regalos y el ejiimó Ju dihgenciay parúcipando tam bién del prefente fu s AtnigoSy dectaUy que fu s hijosgoz^-van falíidy i que cumplían bien con las obli gaciones de buenos Ca<valleróS)haüan‘ '
dafe fxempre a fu ¡ado en todos los irán zespeligrofost.qsieJe a ^ i an ofrecido en aquel afjedio 5 i que el fe m r R^ i Don Jaim e creía les h.;.ria m e/cedes y no f i
lo
Jo por ju 'valúr ,fmo por acordarfe^íjue le.fir'Vieron en ftt ntñez^^ como Je expíe riwefíto-, pues ganada tjla yidados he redo en eUa^t i Don Guillen llamado deJu Padrtfhol’VíQ a Cala'Vera^refíUfi ciando las mercedes del í{ jh en ju her mano Don G o ijib a l; ejte [trivio en toda la conquifta de aquel R^ino j i fe le dio fepanimUnto de turras en Ci
lla, Sueca j i otros Lugares, como a los demas Conquijiadores , el qaal h i^ a f femó en Zurriaría, i los que le fucedie
ron en fu cafa, i hazienda,
Don Gilbert de Laíbnoíi-í/ffd mo enhílelo de ny. m. faziorecio los Ca'vaüeros de la orden del Temple, quando el Pontifee Clemente Quinto deshizo fu Milicia-,i deseando el K^ei
- Don
T ^on Jaim e el Secundo yqtteJe ohede^
cieran lá í letras ■■-A-pGjiolic¿ts:;fequeliro f u s hienesyi ocupo alguyms f o r t ale zas-, i Imillas-, pero Don G 'ú h t t t y como t m i oU igado dedos T em p la rio s > iepareció f s u l r fu fo rtu n a ^ porque fa lla n que em 2 urttay hidron E m h a x a d a ^ 3 notificar al Pa p 3 los trabajos qüe padecían,! los males, i daños que íc ha/Jan a tod.' la Orden, por los delitos, que de zian aver cometido inalvadamen- tc'toda fu Religion; la qual dezian que favia nudlvoSeñor,quc fue in ftimida a honra, i défenfi de fu ían to nombre,! que debaxo de fu fm ta Fe Catholica auian profeguido fu Milicia haíia entonces,como era a todo el mundo notorio,! que i’u
übra^'
obras da van teftimonio ele la ver
dadera Religión} que profe0avanj contra los delitos de que mala , i faifaínente eran acufados. Que no fe podia encubrir j quantos Cava- llcros de fuOrden en aquellos mif mos tiempos, que fe dezia, que ge 'iieralmcnte avian apoftatado de nueftra fanta Fe Catholícasfueron hechos piezas, i maityrizados por defenfade la Fé,<j?«r ejia caufa Je de Jendio mucho tiempo enz^liagaj i dej^
pues en el Cajiiüo de ChaUmtra , por los años de M . c c c . v l i J. i por eBrt tpojicton je conJiJeoJu haeterida^ apl't-, candóla como losh ién es, i heredamien tos de los T emplarios a laB ^ iíJien del fio^ ifal'^ emperorécohrola^ pro^m -^
do
do en la Corte d el lú H lcta de e ^ r a - {.:■}'¡cjue no a'túa fa lta d o a la f d e l i ^ d 'td d i f F rtn c ‘fpe- -porque el como he redodo en lugares de aquella Id^ellgiOi tenhi p re fa d o p le ito hom enaje de de»
fe r .d e f ju s C aH iíloSií ^ f ‘t declaro X i - ^ tnen Perez^de ¿¡alano'tja j lu íi'tc ia d e t^ ra g o n -j que no a ^ ñ i incurrido en el crim en de lejfa M a g a fia d , i le re fiim ye ro n los hienes fequellradGS»
1 teniendo noticia de fu mucho lori i prudencia ,le h'>zo Go^^ernador de fis Ejiados el Infame Don Pedro, hijo del !\ ji TDon latme el Segundo., Conde de Pfthagorca > zGmpurioé , i Prades, i Gran Senefcal de Cataluna^^
en cuyo ó feto le ftr%>io con mucha fa tif faetón, i por fus agradahles Jer^idos,
d ef
fu fa lle c h m e r n o a d m im en f i cafa a Don Pedro de Ladanofa, i le honro con los oficios de C am arero, i G o ^e rn a d ú r^im p lea n d o le enlos we- goc'iQS de m aó confianza de fu f i r ^ i c i o i en eftos empleos f e conoáo f u caudal;
porcjueel I n fin te fine Principé p r u d e n - te d fih io ,c o m o lo dieron a entender fits o b ro í^en lá coronación de f i herm ano e lfeñ o r l { j i ‘D o n zydlonfo', Q uarto en el nom bre,año u . c e c . n x v i i i , p o r g u e entonces compufio para f e r ^ i r lo í ‘V Ían d a s a la m efa del diferentes K ^ - m cvsycuya num ero f i compftcton lla m a 'v a n en aquellos fifia s ,C ie n c ta G a y a , i entre todos los >verfos, que eficribìò en tonces merecieron m ayor aplaufio,el P á nefirtco^que com enta m uchas a la b a n ^ '
t fa s
C04 d d K ^ t y i U cama Ju jii fé á io W 04 d s feteciemos_ 'verJñSf otro T r u á H am aco f i o ’v e ü s ti d ajjkn to defle Peemos f u e enjenér etl E^ei él m e d o y ig t^ ie r n o p tlh ico de fu C oronáy
i I a ordeiianca d e ju ]d~eal PAlacioy (o m o refere G erónim o de ^linrhcaéy en el Pdro prim ero de lo f Coronaciones dé los in d ito s R ^ y e s de t^ r a g v n jc a p i^ - tulo ejuint». ^
le » oca fin jue el Serenifsimo R^ji í)sftdiedro el Cerononiofoy determiná
•v a h a zjr guerra a fus 't^ajfallos > por cátífa de la Vniony le emito una emha xada con fi.Camarero Don Pedro de Laíbriofá, en orden a la pacifea^
eiond quietud dtjus E^etnss'd e» la ref puefa del B^ji a[u cartaffe conoce da
ra*
ram eñte la hnena tn ten a o n d e l I n f a n ' te jii 7 io : jroraue en- etí^ le ferpiadla^
f i e híffcajc los m edios m o4' p f ^-^es : raredsizir a f u ^ ^ o lm ta d p je r h k i o lo í . gentes de d r a g ó n ^ i n á je ‘V a lie jf de ejercitas ejlra n g eró sfo rtju e ello fe ria engran datlo Jay o j de f s 'v a fa d o s 5 i deshonor de j u E ^ a l Carena: cuyo con jejo é ñ im o e l R ^ i por con’Z'enicme , i titilp a f i l e re f onde: que para p a c i f - car el K ^'m o ,e m h i'9 a D on L o p e de L ti m-jSeñoY de la C iu d a d de Sogorhe,con , iiitfcha Infa n tería ^ i Ca'ValIeriá C a fe lla p a fa ra opofterf a C o m p a n ia íy fue c fia 'v a n alojadas por los lugares del contorno de Z a r a g o c a - i Z>; "B la f co desi^U gQ yj^D . Pedro de LunUy D . L n o m o s Cerneí j i "Z7. Juan Ximeneet^
\ - d i
de Vrreayße^cy de z^lcalaien^iicudU ran a £ptla con c^aáirocientos Ca<va- UoS'J wacha Injanteria-f i para dar a eti tender &l Infante T).Fernando ju her wano^ejue eila'ta en Zaragoca lo los Kfres hcfnlresd.Ca't’aihros de fu par dalidad^^tic ätfL’un ajnßarje^ i depo
ner Ids difíuicioíi fCjue íurha'van la pa^ptíllíca.jtnliio a Den Lope dtCur rea fu Canuirere Adaycr^ia D , Fran iCtfcG .Prthem fu Secretario j el qual te
nia en fu peder hs¡tiles K^alts > i da f n a Ju carta diciendo , que en acjueÜá materia informaría maté lárgamete de ju parte el henradp,! nobleDoTi Pe dro de Lafianoíajíí Emhaxador j i por ferian notahle la epißola Je pont en eñ e h e a r .
Al
Al Ah infant en Perc j Comte cic Rib3gotra,& deles montanyes de Prades, avonck noíh e molt char.
L o l ^ e i de z ^ ja g o .
Haravonclerebudahavem la H'oítra iletra de voíha ma pro pria ferita, i reípófiva a una miííat germ per nos a vos tramcífajpcr lo noblcje amat Conceller noüre en Simo de Mur ablletra de crehen- cia de nohra ma ferita,& de una al tra lietra yoftra , tocant al fet de la miflatgeria fobre dita , per la cir.1 Iletra nos fuplicavets, q.ue nos de- gueííéíu haver per efeufu de no ve nir a. nos, per Ies rahons llargamét en la dita iletra contcngudes,e per
l o N ü B L E , E HONRa T EN Í'EKE
t 3 DE
DE LAS'TANOSA CAMBRER VOê- TRE a nos rffeTides per la quai | nos càccliavets rota manera quens | dcpueficni tenir en les parts de [ Ara,905 e triar alpun îioch en nof- tre Règne a hont nos deportafiem , durant lo temps peüilcircial > que corre per ordinacio de Deu 3 la quai iietra 3 i miiTargcria per nos ^ îiiateix primeramenr eia apres en '
noftreConqêll fegret llefta fem ve
nir devant nos en lo 'dir noilre C5
cell îo noilre Confciidr 3 & iat fia
que en la fua torfiada com fónch
trames anosdagueflen llargament
tuir, empero devant lo dit noilre
Concdl ferem altra vegada perlo
dit ConFciÎorld C oncdl no lire a
nos !
nos trames per eí! recitar líarga- rnenr. Lo qual éntreles altresco- fes ere contengurjqvic nosNcieguef- fem a hones mcíncr3S5&: fuaus'cirar' c tornar les no tires gens de árago al nofireferveije Voluntar > ^ que nols degueflern foj-Cvar,ni darlos da ni ab 2cris eílranveS) car acó poria '
O. -/ 5.
1-
fer sran daríinag-c noliro , e deles noilres gents, e gran deshonor de la^nollra Coronabais quals vos reí ponern, que havem per bo > e per Ííinct lo volíre-conccllj axi com a- qiielJ que proceheix de Volire b5 eptenimenr 5 et cel bo que havéts en vers noítre nonor-e profit de la noftra cofa publica, -Empero vos
£abets qtiant detemps nos ha coiv-
■fq veii-
vengunts cñar cn la Ciutat de Va
lencia ultra noítra voluntar, per la qual rtsho entro ara no havcm po--
^gutproychir ais aíFcrs de Arago, lo qual es poíat en gran defccníio, i cfcádo'l fcgons que íabets. E pos partint dé Valencia fom venguts en lo dit Regne per pacificarj&po far acudí en bon cílament ab la volüntat'de Den aidant com nos porem j e havcm trdbat per cert,' quci noble, e amar C o n c d k rn o - ftreen Lop de Luna , Senor.de la Ciutat de'Sogorp,es inftat ab grát gents decavall, .& de peu de Caíi,c líans per dar damnarge aquel! q p o ra ais de(^aragc^a,& ais que tenen Uur via,ct noüre'deferviciji axi-ma
ic-
teixlos nobles cn Blarco de A la - gon,cn Pere dc Luna, enThoma.s C o rn d b en io an Jim enez de V r- reajdcl qual es AÍcá laten} los qua
is ion per noíiie fervid juniiants en Epil.a ve ad quatre cents hq- mens a cava 113 e ab molta ge,Dî: de peu per la rabo demunc dit? 3 et a xi no CS ftat,ni es be côtraiiir los aço.
que volé ÎGr,ni fan car çoques gra , rnimba,et ço ques greu de dir ios noilrps rnanaments fon obdts ai- tant corn eils fe volcns c vos beu fa bets, quel de la Ciutat-dc Carago-
^a. contra n o s , et contra la noílra
yoluntatme^s en Caliellans en la
dita Ciutat .els deValencia alio ma
teix ais quals ai tápoch no pugnen
contreíhr,ni vedar. És
Es ver empero, que pera entcir der ais de Zaragoza ais que te, nen llur partía raho píbrquc Nos fom vcnguts en lo die Regne dc^
Aragojcs añiber perpofar áqudki en diamene de pau,etdc tranqui.}
litar, e per indiihir aqucllsa raho,|
havem trames alia a la dita Giutac,;
'^Ct dum eíl lo Infant enFen-ando,e' n dit Infant losamants^noílres eij!
Lop de Gurrea Conceller,et Cam' bter noftre,etcnFrancifco de Prò;
home Notario noílre, e tcnint los;
nohrcs fagells informats de noílre cntenimcnt,etfobre a^o no cnte- ncm a be de la cofa publica fots metres ä tota raho ai tane coin nos porem 3 xi com moltes altres vega ,
des '
tks havem fe t, ct en .190 enteirem teñir cota aquella manera nrillor que porem en tal gmíaj que L»euj e ho'mens fobre acó nos pcran ha ver per {curat,car conia voftra ptT fona fos> et ha molt anos neceila- riaaís aiíers pcr 90 curofamét vos pr'egarn,que no contraítets les ra
bos de fatiif.:cio damunt, dices via gats a Nos fens.tardan9a carlo ca-
■ini de,Mora,et de Mojqlla aísi pa- dets ceñir hilvamenc jetfegnra en loquai no fo les inalakíes , com mes llargamc't de nucüra pare vos ,dira lodit en Perede Laílanohij Gambrer vohrcjalqiutl haveni acó niodat aquella noñi a ahilatgcria, al qual nos referim. h cirazo vos
p r e .
pregam no metats efcufacio alg^, na axi com defixats lo bon e i h - í m cnt noílre,e deis n o d re sílc g n e s!
eterres. Dat. en Terol cots nollre i íágcli fecrct a dos anats d d raes de iuliol je n lo a n i de noftre iee-1 ñor mü trefeents quarenta, e vüit. |
R ^ £ X P E T R J ^ S .
E l dU de U ffo h á defla c m a i d e f , pacho el K^i
7) . Pedro la execíitoria,
de D .Pedro de Lsiihñokyreferenda dñ psr Ju Secretario Xime.no Garcesii ■ rtilaricadá por K^drigo Disz^V^icecan 1
ceder de d r a g ó n j i por ella Je conoce ‘ ía efiimacion que el Infante ha^-a de \ Jci Cárítñtero-, pues el mífmo le apadri- ;
no para hazer U Ja lifa de ju Infanco'
niaf '
nUiCon’BereM^uer de Pam-fiénd'0 i jl'uía de e ^ r a ^ o n D . G arcía IfernáH - ' dt^ds {^afi/o : i para proejar que >vt-'
i '■¿ña el
m. c c c . X L . v i ¡ i . e l lu fii
^ ^ \ in,Cónt-,
(tatreptré qrjus Lowsntanos uerom - p,
; rr>o de ‘Blancas efie Pri’vilc^ia. Mr.
I Efle C4''Váiüero d efe U cafa de njim.Ju mayor.lHpre^no folo por las ' honrasyque rec'thio del D.PidrOii dd Infante ; fwo por. las noticias , que dio de jas cUros.^fcendientesilás qcia les fe conjer'vd en ilt^rchi'vo de Fal
; jete en el Principado de Catáhndy ’<jun tas con las Poefias dei Infante‘D-, Pe drOiporque todas e^an en unligamen-.i h caufa de haüarje en aqtid Carchi'
•vofue.que en ju tejiamento fecho en Calavera Of Enero t 'i j i . d e '
/ / xo
xo- Ordcfiádo elCaniarero>(^(ie depcfns Jen en el f i E x e m to r U d etyas c jirltit- ras d t f u '^ lo h U zjJ o á liá que fu s -^¡hísi ceas diejjsn cuernas a los herederos d el Áerenifsim o In fa n te D e n P edro f u Se
^ ó r .fu herm ano D Juan de Laíhno ty íh a d d eV iü a-" B s¡tran iD oú Pedro de Laüanoía II, d e l nombre h e re d U a s ohíifacionesyi cafa de Ju P a d re el Cam areros en f u u ltim o E lo o h ^ f o l s f llam a E fcuderoysvoz^que f g n U f e a lo m ifm o qüe I n fa n c o n fi herm á^
no Ratnon de Lafíanofa f u e D oncel u e l S c re n ifim o ei D . Pedro el H E
^continuo U linea A n t o n i o d e Laíla iiofa, I. el qual d e x A ^ d o U V illa de C a la ’Vera , cinti^uo jo la r da f u Cñfá',
^ ra jla d o fc h a b itá c iin a P o m a r ¡donde
‘V i -
m<v¡eron Pedro de LaRvinofa,]!!, Antoniode LafianofajII.i lil.cofí tmuñndo^ fHcefsi’VAtnentf- elc^holorio.
I«an de Laftanofaj í . acoidanáo fe de l'os'fdr/$res 5 qne A%Aán recehido
\ftés z y íjc e n d k m e i en la fídjjifs'tm ís V y
; Ha de A d o n cjo M ^^ ajsiem o en e lla in o
•poco lefA<T/orec!0 el Cislp p$r a l e r t e dado entre etr^s h e rp im o t di P .D o n Pedro de Lafianofa, A d o n je C m u ' xc>en el C o n zfen to de E fc a U dsT dics en el Principado de C atalníia 5 el cjual falleció de no^jcnta anos en el de m . D.LX,vi. con fra g a n c ia d i fa n tid a d y defpues de a%>er •v i'v id é en la c U u fi- YédepA E ^ iip o n fe p n ta mo's ‘j^de cu,’
yac v ir tu d e s Je ilujlre m e m .ria 0 los z o n a le s de aquel A donajlerie,
luaa
lu anL u isd e Laftanofa, ! ! . por éf'ver cajeado en Huesca coAdaria Cor ú s ’^t^'&jlado fu cajá a ejla ciudad ,fir-
•vio tn fla n d é s a l Señor K^i T).Fe^
lipe elPmdtnté con dos caú/aüosd f e i s , infanteSipor los anos d e u , D.
lv1 1 . i ■ V II i.ljaHandoje en elajfedio de Gra
•ve¡}n^aS',en el ft'to de S.QUmfin -¡ i en otrasfuccíones/t por ejiosferv>ÍcÍ
9S en' las Cortes^que cdebto aqueliá Mage^
Jl'adt ¿í«(? M.D.LX.l V* e« la V illa de eJ?/oncon le armo Cavallero'^ parede dolé que dev/ia mas a e fe honor-mili- tar^ádqttirido por fus hazaño/S j que a los Uafones ilufres j que herede de^us claros Progenitores: ju hermano'luan ; de Laftánofa e¡ludio en las V n av er- 1
dades de Huefca j cyJkaid de tlena-
reS)
ii;
reSiSaUmAKca^ParlSi ì L o h én a 5 j'm 'vaTSfi n^Hi do^Oi i^Jsì sn la'f hucr>£é 4 U tYaáit‘^<*themaúcas^como en UTheo logiaJf)onrole el Señor R^i D. Felipe el Prudente^con d ojicìo de Ada,thema tìcp JtiyOìì Cojejtro de GuetrA^el ^ual per orden del jàcrod Supremo Canjejo deo^ragomúproho elliì;ro de zyijtro^
pemiA del FachìUer Huan Pere^ de oya.
luan de Laftanofa j I I I . f» </«0
I r e ^ e Dìpuiado deLK^ino d e o ^ r a - gon^por d E¡lñdo de lús .Ca'VsüercSt è
Infm pnesyd an o
m.
d.
l x x.
i x.
ìea e f tf imprimió el Secretario Geronimo Zurita el temo primero de U H tjìo- tìa del R^i 'Don Fernando el
licO)Como parece per Ju Epìftola. pp»
dro de Laftauo& iu lh rm ano D sB .er
’ t . f . '
4
> ’en T h eo lo g la ií am vos IDerechos, Pehi jire^ i Canónigo de la ju n ta Jglejia d t ,
H n efca ^ i C a th e d ra tk o en la V ^ n i^ e t.
jld a d de aquella C m d a d ^ cuya doB rU ' na^ i erudición , g lw io la É jjp u h ltca /i|
terariaenjuj'dlleclm iento^ ' luán Auguftin de Laftanofa,' í m . en el notn^re^Padn^ de ‘V .m , en t r e l ^ ohiigaciones de jii E ñ a d o ^ n o ¿v
^ i d o la s delicias e ^ u d io fa s de la s le-^
trO'S buntanas^hallandofe en la s CU‘
d e m ia S iq u e p c-eUhrarenen fu tiempu en ¡a C iu d a d de Huefca-^cuyas 'vin m : f a s acciones im ita fu herm ano d'esv.w,^
el Sefidr D o n Vincencio luán de- LaftanofaíSenor dcFiguarueks/á:
quien denje m uchagloria^nofolá j u Pa'
; trid)pero nuejlro R ^ino_,por la s rm nn fias flujiresj frefm'va f u cmdudoi(9\
m
0 0 fe ^ e r à p r e fo en-el Mufco de las Medallas defconócidasEfpanolas, que tiene-p w v e n ìà o para dar a la ef^
tam pa^fm qne eftas ocupaciones litera^
ñas le a yan em haracado ¡os m ilitares étnpleos : porque el año
m.
d c.
x l. a 'v eh iteñ quatró de Deciemhred-s nom * h o la C iu d a d de H u e jc a 5 C apitan-de d-nfanteria para el fu to de S a lfa s f ejia dp preájenldá la m archajlego la m e--
•va de j u reñ a u ra cio n jq u efu e a Jéis de- E nero de,
m.
d c.
xli. i por ejia caujá fe Jiifpeiídio la h^zja.
E l año ftguiente) quando las a rm a s 'Francéjas ocuparon el CaJiiÜOii V^illa ■
de Ádoncoii-^ajsíft^o en los efgunzos d el í^ o Ciiica con Ju com pañía » i las de E ) o n ’B ernardino K ^ i ^ d e C a ñ illa j * V r r ie s fD .B e r n a r d in v G o m e z ^ d e A it
’ ,. _ ■f-j- 2
cío-
docá^Iuán fiS k íi^u d de F t l t z j s d l ^ m
^honus CUñgiut^t Fon^ecafio e» (jue ImVo ln <%iígtlancií^ de ta n exem-<
j)U r C inC iaá\fues en los m ayótes g o íp ic ro n fus tafetanes j los p rim ero y
qne enno¡>letieron el aire con ju s T r o - jio s ^ i detuz^iero d orgullo d el enem igo.
Jiéa te ria pu d iera n dar a U s'ataba
^Hs de nj, m \ fus éftudu>s¡ rtco g im ien - tO’,i'V Ín u d \p ero temerofo de ofender f u M d o á e fia fe fr u jir z n m is defigniosd fe m alogran los Flpg^os-, pero no los a d i r tes en la elección de ta n ilujire P a tr o - no-iO, quieguarde D ios ftlic ijs im o s anos con los aum entos de efiado que na. m . m erece,iy» d effeo .H u sfca fe is d e A i a
^£ 1 , M.DC.XL.Iy.
El D.íuan Francifco Andrés/
A L
A L C^V R 1 1 y E R i ;
R A X O M E a la Ciudad de Huçfca,”n dciTee terVoiioro de ver los cuerpos de los Üá tos Martyres ìvsTO, i P
as- TORddefpuesque viji veae rc fus Reliquias,me hallé o- bÜ jadoji a«n rccòvenido de aquella lagia da vilFijparanci olvidarme jamas
d s .i'u me mo.ria,: iafsi para faHr-dçdc empeño,i obli gacio deferibi cl martyrio,culto,itranfla- Clones fuyas'îtïiezclâdo en lo fagradp .delia raateria,.lo profano délas Antigüedades, qfc hallaró abriendo lo.s fuñdainétos.pará cóftruirlcs una Capilla en S-d^edro el Vie jó,en hóra de fu mayor.cukon aunqpud'ie raler ello rcptehcníi'blc en otra oca/¡ó,ch cfte lugar merecerá alabanca cí reftaurar cños verjerables monumentos de la Anti
güedad, pqr averfe hallado en las zanjas de fu Capilla; cuya ctrcunílancia dcfvan.c- cc fu profanidad.i le da titulo de cótinua- íion del mifmo aíl'unto. De tn dcvocion.i rcncrokncia puedo, tener alguna confian ca,qucguñarás delle volumen,pues Hon- rafte conaplaufos, los que hada agora di a la Prenfa, tuyo agrado me darà aiotivo para continuar otras-vigilias.
t t j TA-
T A B X A "
DE LOS C A PI T V L O S QVÍ
ctíNTIINEESTE UBR 0 .
C J .' f y i. T dtm de los Santos Martyres lu-, fio , i VañoTyhijos del ilnfirij]îmo Martyr- SmVnaltpagKi.
C^T». U. El Prefidente Daeiano m myrÍ
7:^a en.
' Jlc a là de Henares los Santos Ninos Ittjlo , s Tador . pag.n.
CAT?. I l l Flavio Afitirio A n u lkoserrano,A
tfobifiio de Toledo,por Divina revelación dclcn brio los cuerpos délos SaritosMattyres Iiifiofi Taflorfi ¡e ruado enterrar enfin Oratorio,p.^.
C
a t.
i f. San Vrbicio trae de-Alcalá de Hena
res al,Falle de Nocito, las cuerpos de los San
tos Martyres ¡ufio,i Taftor, pag. 3
6.
CAT?. F . Trafiladanfs los cuerpos de los Santos Martyres luslo, i Vafior, de là lglçfia San F t bcTt^a la de San Tedio el Fiejo de la Ciudad de Huefica,pag.^í.
C A T . F l. Kelifiias délos Santos lufio, í Vafior que dio ía Ciúdad de Hutfca , a ¡a Filia de A l caláde Henares,.pag.
6S'
C
aV.
f u. Vroponcfila^H-fioria deles Santos Martyresíufio, i Vafior , fegun'el Rezado de Toledo, i rsj^odtfie n mu clmfiuU de la ¡ecehr,-
/a--
1
, T A B L A ;
fexra dcl¡egutído:NoQurno,donde fe dl'S^Cf c¡ue gran parte de fuiRc-íiauias fe trajhtderon de U Ciudad de Hnefca,s la Viüa de ¿Alcalá de Me nares, pag.pS. ^ -
Cv/í’P- y Tranflicion de las ’ReüquiaÁ de los Santos Martyres li
4flo,i Taflor a San Loren
zo el Real,por el R.T.Fr.Jitan Regla, de U Or den de S.Ger-onmo,Trior del Real Convento de S.Engracia de 2 sragoca,pag, izo.
C .A T .IX . CoiigeftU Symciriade los cuerpos de SJirílod S.TaJítr por fus car,illas ; dibuja- Je elcalpado deS Jitñ o, cuyas Reliquias vio en Huffia d.Autor ñeñe libro, por merced de a - quella Ciuáaá,i favor déla Tarroquia dt San Tedro el E'icjo, pag.iy 9.
C
mV. X. Veneración de los Santos Martyres la fio ,i Pafior en Effañafi Francia, p a g .io i.
C'AV.XI .Antigüedades que fe hallaron fabri,- cando una Capilla,para trafi.-.dar los cuerpos de los Santos Martyres, l ufíQ ,¿ Vajhfñp.z 2ú¿
CAV. Vlpmo,Vfode UíLucernas encendidas cu , ^ los f e f uleros de los Gentiirsá Caio'Jcos, dcduci , do de Memorias antiguas, i de grataos Hisio-
fiado-,-es,pag.2$ i.
C O N .
C O N S A G R A D O S A D I O S
ÒM-NIPOTENTÈ •
S A N I V S t O . , I S A N P A S T O R .
Hijos DE S aín "SÍiT AL M artyr ,
AVGVSTISSIMOS BLASdilES
DE SV PATRIA A L C Á L A fiE H E N AU E S,
"" T R I V N f A Ü O R E S CONSTANTES
• D E LA C R V E L D A D , TESTIGOS I N V E N C I B L E S
DE L
aLEI DE GRACIA, NT
nEZES ROBVSTISSTMAS DE LA
IGLESIA C A T H O L Ì C A , CRISOLES DE LA P A C I E N C I A
C H R I S T I A N A ,
MILAGROSOS PROSlÒlOS DEL VALOR.
ornamento D E H V E s e A,
e I V D A D V £ N e E D O R A,
V R'N ANOBILISSIMA
DE-SV'S sagradas R E L J q y i A S , .
A CVY a DVJ„C£ MEMORIA, : , ,
EL DOCTOR lF^JN:FtlJN ClSCO ^h¡D.RES CES.}>i-jiyGFSTJN O , . ,
e nSE^ALDESV D E V O C I O N
O F R E C E , 1
c o n s a g r aESTE OBELISCO.
ANO’M.DC XL.IY.
P a g .»
m m _____ ..
M ON.VMENTO
1 . E
LOS SANTOS M A R T Y R E S Í V S T O , Ï p a s t o r ,
e n
.
l a c i v d a dD E
H Y E S C A .
E S C R I F E L O
EL D.IV’AN FKANCíSCp ANDR^S
íC A P I T V L O L
*pAtrtadelós Saraos Martyres lüJÍ9 \ i .Tafior^ hijosdel ílu^ri^ma
Martyr San Vital,
; AGIERON los cfclarccíá®s Martyres S. IVSTO , i Sao PASTOR en Complutum, nobiliíTicna poblado ác los R^rEsnos, i uRa de las cinqucta, i dos,
A ^
^ 'Mmummo de los, Ssates
<jiic acodjan al CON VE N T O GE*
SAR.'AVGVSTANO fcgan cfcrtvc , CavQ PHmoSegundo,en el libr® tc»"cc ro de la H.lftoris Natura!>cap'u^!o tet Tod el P.Paalo Alviniano de Rajas,de la Convpañii.de lefus,varón docto en- lasdccras divinas, i humanas, en las La
¿rimas de ^aragoca, capktilo creinta, i nueve, delGrivicdo' los lifniccs de nqc Era Chanctllcria diz«, que porCafilJjty íomjkfheruiia laVxUa de Álcali.
Ahtiguamcnce no cítuVo cdrficadai en d filio que ágora iicnc, como lo ad^
i^jrtio cl erudito Chfopiíla, Ambrofia dcMoralcsjfiao mas sbaxo,ázia el Riex;
Henares,donde cftá la fuente,quc lla- j rnati dcl /«nrofú en cffc pucíto íe def*':.
cubren raftro.s de Edificios Romanos,;' Inícripcioncs, Medallas, i Caíquilloa purpúreos de barro , de los.Vaíbs de.
Sagunto, fcMados con los..nombresde íbs Artiíiccsj, porque los Moros la de*
’ ílra
: Martyrèi ftijloiì Pa^dr. j, ftruycroa.mudandola a ficio mas fuer
te,de la otra parte del lUo.cn frcntc la Ermita de N.S.dcl Valle 5 pero dcxara a los Chriftianoscn cl Hano de Ceplttr
» doride l'os hai!aro al trepo de fu
•conq;Uifta,cò cl oratori» q tcciian cer
ca dd fcpulcro de Icrs SatosMarcyícs.
San Vital nlciò c«^^i4wr_0aicd»,Puj5i ^ blo de la Carpecanìajno léxoÌ3 fC^/dr tSictìfi nobleza le obligó i feguir lai LegionesRomanas,covirtioIò S.Scbif
t4à,i ie bautizo S.Policarpo en Tierra de Labor, Provincia de Italia,a dos de loltoj año del Nacicniéco de Chrirso, CC.QCC. pardeciñ^ raàrtyrio, crr «onipa Sia dc Crcfceciano, Arifto, Eutychia- no, I u ftojF elkiiRmOjVr baoo ,F c 1 ì x'jSi n
foró'fia,i Marcia, Madre de los Sancos Maíco,i Marcelino. Eftc ilufireMarf-^
tyr fue Padre de los Sacos I VSTO , i PASTOR,c«i5ió refiere Flavío Lucio aoíafii^ Cotn€cadorcStt ir a i,
A a Frao’
<■/
^ JHonü^ento dé los Santos
F r a c i f c o d e B i v a r , i n u e í l í o a m i g o R a d r i g o C a r o , i n f i g n e A n t i c u a r i o A n d a , l u z ; V a l d c r e d o Ó b i f p o d e ^ a r a g o ^ a , e n e l H y m n o
q
e f e r i b i ó a la c e l c b r i - d á d d e fu M a r t i r i o ,1
« d á a t r i b u t o s d e f d i z , f o r t i f f i m o , i b i e n a v e n t u r a d o , p o rfer
P a d r e d e t á i n v e n c i b l e s M a r t y r e s . A l g u n o s h á crCido-">q
f u e r o n h i j o s d e S . M a r c c l o , i h e r m a n o s d e S . F a c u n d o , P r i m i t i v o , A c i f e l o j i l o s d e m a s i p e r o e f t a o p i n i o , c o m o v a n a , i fin f u n d a m e t o , l a r e p r u e v a A m b r o f i o d e M o r a l e s , e n - . e l l i b r o i o . d e l a C h r o n i c a d e E f p a f i a , ^ c a p . 3.» D . F r a c i f c o d e P a d i ! l a , e n l a H i ¡ í l o r i a E d c f i a f t i c a . C é t u r i a 4 . c a p . 1 3 . ;En fegudas bodas tuvo a S.Nacal Ar cobiípo de Toledo,! de Mila, q aíliftio
e n el Cecilio I.Arclatcfe,i Nizeno,cc- Icbrados cu tifipo de Silveftro I. como- í advierte Lpieprando en fuCbronico. ¡
Halláníe difereotílí-údt
«on los abelUdos de aqueftos
' ~ ■ Mar-
d i a r tjm , lußif^ i Pitflût, % M artyresj i (Ingulafaiencç ,»je îoftos, como lo manitîeilân los marmoles de la îila de C crdeaa.donde fe leen aigu nos cnn eüe nombre , el DodarvD io^
t)iiio-Bi>nfasn en el Triunfo de îos Sa»
tos de aquella Ifla, libro tercero ,espi- tufo vemte, i tres ^ re-fiere ynainforip cion de San luflo M ar'n r, fcptinio Ar çobipio ÜC C aller,que vivió m eiio^dc L. VL’,‘. años, i dei'pues dc las eafodc res avia gravadas dos Palmas, en fënaî
¿el glorjofo venciniif’ùcû.
H IC .ÎA C E T . B. M ,iy $ T V S .È K Q V L
v.
â;? .
m.
l.
v î.%-.
E! miTmo A.ucor en el libro quarto, capitelo diez,i ocho-dizc, quefo fepu]
túra dd San lufto M a r ty r , fe haijo a feis^de Ma.vp,afio mil íeifcsefiios y'etn te,i feis, i de-icro della fu fagr'ado euer pü, junto iosfepulpros d c lo s
■ ' A l \ . ÏS 5
i i o m m m 6 d e ¡
oíS an toi
y c s ' E p i f a n i o i É x i l a r a t a , I n n o c e n c i a , i A n d r é s , p o r la p a r t e d e O r i é t c j a v i c d o p r i c n c r o h a l l a d o u n a l o f a d e o f ? r a M q l a i c a , g u a r n e c i d a d e o t r o m a r m o l , la jiie S a n i u í l o d i ¿ c affi.
H Í G . - . Ä C . B . M . Í V S T V S ^ V f . V I X i T r A N N í S : P L Y S c á l N V o
X V . R E Q V I E B I T . I N , P A C I . f e T . D . P R . l D . i V L l A S .
A q a i |ázc e l b í e n a i v e n 'í ú r a d o t y r l u f t o , e l q u a l v i v i ó p o c o m a s d s
^ u i n s c a B o s . d c í c a n s ó c/s p a z , i l e e n - i e r r o a c a t o r z e d e í a l i o .
L a f e g u n d a I n f c r i p c i o n , p a r e c e q u e e s d e l r o i f i n o M a r c y r S a n i u f t o , p o r q * c o n t i e n e e n ÍÍ la m í í r n a í u f t a n c i . i . O t r V J m a r m o l r e f i e r e B o ú f a n t , e n e l l i b r o d o
« c , c a p i t u l o v e i n t e , i c i n c o , d e l o s S a n - t o s M a r c y r e s l u f t o . i N i c o l á s , . d e l p t i - , | ilc r o f e f i i b e , q u e v i v ió - t r u D t ü ía íos.,, d e i ’
. ^ a r t y r i s lu jlo i i PaPor» 7
á e l r e g u jo d o n o f e p o d r í a a v e r i g u a r , p u c i f e c a l l o e n l a I n f c r i p c i o n , ia q ü a l d i z c 2 ® : , ^
H IC . lA C E T . S.ÍVSTVS. V IX , A N N IS .X X X . E T.B .N IC O L A V S
D e f p u e s d e l o s C a r a c l e r c s . e f t a g r a v a d o e l L s b a r o , i al u n o , i a l o t r o l a d o d o s P a l m a s ; € e m a s d e f t a s m e n r o n a s , h e v i ñ o u n S ' d c o t r o M a r t y r d e í l e o
5
b r e , q u e p a d e c i ó d e t r e 'i o c a ,
\
cÁ nco a h o s r c u y o M a r m o l e s p o c o m a y o r , q la p.'JaVa d e la m a o o ., i l e t i e n e e n f d O r a t o r i o e ! E x c c l e n c i f s i n i o S e n ' o r O o A n t o n i oX
m e n e z . d e V i r e a , i, E ' n n - q u e z , i V í i r q u e s d e A l m o n a d r , iCon-
■ d e . d e P a v i a s . V i r r e i , i C á p i t a p G c r r e - r a t , q u e . f a e d c l í Í t , i n o d e L . c r d e n t ! , c o n u n a R e l i q u i a a r u i i n í r g n e , q u a l e s la m a y o r p a r t e d e fu T e l i a , c u y a I n í e r i p *
c í a n d i z e d e f t a f u e r t e . ,
A 4
ö C o m m e n t o d e los' S m f es
H I C . I A C E T . B S . M E . S . M . I V S T V S .
T . A i N f N I S X X X . Y . R V l .
T . IK. PACE. KAX. IVNl.
Dcbsxo a
l a p a f t c d e r e c h a , a i uhLs b a r o , a l a ( i n í e í l r a y o c o r a r o n c o n d o s j S e c b a S j i d c b a x o d e l a n A n c o r a , t r a »4
u c i d o e n E í p a n o l vds;z.e: A q u í j a z e $3
' i u á o M s r t y r d e b a e n a m e m o r i a , e í ( q a a l ▼ í v i d , c r c i h t s , i c i n c o a ñ o s , d e f e a s ò e ù p . a zei
¡ p r i m e r o d e l u n l o : u n ä i e -ira
f o l a t u r b a l a l e c t u r a d c í l a j ó f e r i p - ,don, i
e s l a vS. c e r c a d e l a B , d o a d e í4
p o d r í a f o f p c c h a r d i ' ¿ e , ‘Bf<»ríí<i,yó c r e e * jc i a ,i n o p o r l e v e s f u é ' d a ^ é n t o s , q u e d i 2 6 c o e f t a p a r t e d é k I n f c r i p c i o n ' B % ,
M E .
Bonac Mímsr 4 ae, i\ó
i n f i e r o p o r b a l k r f e m n c h a s p i e d r a s f c p u l , e r a l e s c6
« l i a l o c Q c i o r i , c o m o l o p u e d e n v e r l o s i ^ i o f o s e n P i o n i f i o E ó ñ í a n c , 1 3 5 ? « *
■ ^ m y r e s I ^ |ìp ii P ajìvff É-
p u e r t o U S . t u e d e i c u i a o d e ) E f c r i c o r , c o n i o c a r n b i c t i l o f u e * p 6 r i £ r X p o r L . d o a d e e f t à l a c i f r a d e las C a l e n d a s d e
J u n i o . ' ^
E o E f p a f i a c s c e i e b r e la m e m o r i a d c a i g u D o s S a n t o s d e f t e a p e l l i d o » c o m o fe
verá
p o r l o s e x e f r i p l o s f i g u k a * í c s . A n o d e C h r i r t e c i e n t o , i <^v*in2,c, p a d e c i ó ' n i a r f y r i o e n S c u c i l a S a o l u f r O j c.oh fu s c o m p a n c r o S j M a c a r i o » itiQ, e ó d i m p e r i o d o T r a j a n o , i c p c í d e £ ) i o c l e c Í 3 D o l a s i l u r t r l f f i m a s S a n t a s » I u r t a , i R u f i n a , f c g t i n r e f i e r e e l P ^ d r e F r a n c i f e o d e B i b a r , . e n e l C o m e ñ e a r í é d e F . L . O c x t r o i
, £ o B a e z a g o z a r o l a C o r o n a d e l tna^
t y r i o S.an I u f t o , i S a n á b u n d í p > a » o d o
« i c Q c o s o c h e n t a , i t r e s , c u y a p a í f i o n ce, k b r a e l M a n y r o l o g i o R o m a n o , a c a - í o r z e d e D c z i e m b . r e , c o m o - e f e r i b e a e l P a d r e E r a t i c i f c o d c V i l c h e s d,c J a C a m p a wia d e í e f ü S j a ( j u i e o d t v .e
iU
^ i.m u m e n t-o à e lo s .S im m
I l a C i u d a d m u c h « s E l o g i o s , p o r las n o c i d a « i l u f t r c s . c ju c d i ò d s a q u c f t o s M a r t y r c s , i c l O M a c i Ì r o F r a o c i f c o d e R u « * P u c r c t , e n l a H i f t o r i a . E c l c f i a i l i - ica d e l R e i n ó , i O b i f p a d o d e l a c o , l ì g i o t e r c e r o , c a p i c u l o p r i m e r o , i { 'e g u o d o ;
E n B r e f e ì a c e r c a d e l C a r r i l l o d e S a n J o r g e , a i u n a p i e d r a f e p u l c r a l , e n q u e f e l e e e l n o m b r e d c P a i t o r , í : ' 3 ñ ^ l i a p r i n c i p i l j é i I u í i r c , c o m p fe c o n o z e p ^ r l o ? o f i c i o s , q u e g o z ó , c f t a m e m o r i a f u n e b r e , d e d i c ó P a b l t o P a p i r i o P A S T O R . , A i u g a r , D 7 u m T Í i r p > P c r f e ¿ l o d e l o s A r t i f i c e s d e J a s o b r a s d e l E m p e r a d o r N e r o n , i D v u m v i r o Q m n q u c n a ! , . » S i j o d ? P u b l i o p a r a f i , i p a r a G u a y o P a p i r i o
T
uígo fu h e r m a n o D v c m r v i r o , p ara G n e y o P a p i r i o C u r a d o r , í u h i j o , i p a r a G n e y o P a p i r i o P u í c o . f u h i j o S * 'c e r d o t C 5 C o y o m a r m o l , 'í.e g u n r e f i e r e P e d r o A p i a n o e n la s i n r c r i p c i o E e s d e la G a l l a C i í a l p i n a d k c a f f i ;P . P A ,
ip
- n
P . P A P
1
Í U V S - . P / F / P A S T O R . A V G V K . I P V I R . P R A E F . F A B R , F R ' A E F ; n e r -o n i s .g a e s a r í s. l í . V IF V . Q V I N Q ^ S I B E £ T .G N . P A P l R I - O . - E V S e O v F R A T R L I I . V I R .
■ G N . P A F Í R I O . G V ^ A T O F U L .
F I L I O . ' r .
G N . P A P I R I O , F V S C O . F I L Í O ;
■ K P O N T i - F .
' ' ^ V N I O P A S T O R f u e C o t i f q l d e R o m » ' , e n e l a n o - d e l ' K ^ e i c r r i c n c o d e
• G h f i í l o c i e n t D i i q ú a t r o , e n c o m p s ñ ¡ a d e L o d o
Pápir
i o E ü o ñ o :como
r e f i e r e ,:c í P a d r e F r a i Ó n u í r i o P a n v i n i o e n i c sF a d o s G o n r u l a r c s . ’ ' ^
• ■ T a m b i é n K a i l a m o s e n n ú e f r r o P e e ^ fca A r s g o n e s , M a r c o V a l e r r o ’M a r c i a l ^ - g l o r i a ' d é B : l l i ¡ i s A i r g o f i a , b r a n v i h a ü e P a í l o f , e n c í l i E í o n u e v e ^ l '? d n s Epii^fiia
d i ¡os S m u s
C A P i T V L O H ,
ttí.frt^denu 'DacíMo martyxizJ^ en Ah sala de Henares los Santos N im s l
inflo 'íaflor.
L
I - e g & e l P r c f i d c í W c D a d a n o aCemplatum
, d e í T c a n d o v e r t e r la A n g r c d e j o s q u e d c f p r c c i a v a f u s D í q Í cí> p a r e c i e n d o l e , q p e ( u s c r u e l d a d e s ,i j : ü r m e m o i , v c n c c c i a n l a c o o f t á t e F e d é l o s C a t h o l i c o s 5 l o s q u a i c s d e f e f t í - i K i a n d o U s C t c a í l a s , E e o l c p s , i o t r o s ; i n f t r u m e n t o s d e a c r o c i d a i , l o s r u b r i ; |
carón
c o i u f a o g r c , c n t e f t i m o n i o c i e r - | s o d e U l . e i í a D c a , q u c p r o f c f f a v a n d e |C b r i f t o . ;
I f a b i e n d o l o í l o . , i P a í l o r l o s .ediCr- t o s , q u e p r p r n u i g a v a n e n n o m b r e d<5 ! J o s E m p e r a d o r e s , ;
0
i o c Í e c i a n o , i M a t '^ ñ i f i a n o j . d e x a n d e |a,s T a b l i l l a s , i y p ?
¿ y ia n y r c s iujiOi » r»yÍcT» ï J
l ú m e n e s e n l a E i c u c l a j f u e r o n a o f r e - c e r f e al j n a í ’t y r i o
,
d i z i e n d o a l o s S o l * d a d o s , ! M i n l ü r o s d e l P r c f i d c n t e e o r i . m u c h o d e n u e d o , ! u f a d l a , c j u c e l l o s e r a C h r í ñ i a o o s , ! d c í í c a v a d m o r i r p o r l a F é d e I c f u C h r i f t o , S a l v a d o r d e i i i n a j o h u m a n o ; i q u i e n d a d a , q u e e n t o n c e s f a b r i a o l o s S a n t o s N i ñ o s e l m a r t i r i o d e fu P a d r e S a n V i t a l , p u e s a v i e n d e » í í d o f e i s a ñ o s a n t e s , a u r i a v o l a d o d e P d e I t a l i a á E f p a ñ á , l a f a m a d e f u g t d - r i o f o T r i u n f o , i a q u e l p u d o m o v e r f u s t i e r n o s c o r a z o n e s a t a n f a n c a , i a á m i r a b l c i m i t a c i ó n , p u b U c a n d o f e p o r h i j p s d e u n M a r t y r .A v i f a r ó n a D á c i a n o , q u c e n l a s p u e r t a s d e fu P r c t o r i o a v i a d o s N i ñ o s e o » a n f i a s , i d e f f e o s d e p a d e c e r c o r m é n t ó s p o r l a c o n f é f f i o n d e l a l e i d e C h r i f t o j 8 a d m i r a d o d e f u r c f o l u c i ó n , i t e r n e r o « f o , q u e l l e g a n d o a f i i p r é f c n c i a , i a o v e n c i é n d o l o s c o o f u s a m e n a z a s »
gran-
f^ o ñ á n ie n to d s lós SM tiK
^ a n d c a f r c n c a d e fu p e r f o o a -, r e h u sá is q ü e l o ^ c r a x e r a f t a n t e fu T r i b u n a l , * K s a n á o q u e l o s - a c o c a í l e n G m fi 'a m e n E e ,:
ij;^ ire t:i€ d o le y q u e e l a m a g ó o b r a r í a e a | e l l a s r t t a s , q u e d c a f t i g o 5 p e r o fu p e - q u e n e z , f o r t a l e z i d a c o n !a e f p e r a n c . 'i d c i p r e m i o d e la c o n t i e n d a í V é c i ó g l a ñ ó f a m e n t . e l o s r i g o r e s d e a q u e lla -a r-í
goina.
Llevándolos aeftc ccrmehto.fc iváq animando unos a ótroSianticípofe
S a nIafto;(aaéqtí<r menor de cdad)porque<- no entCD-dicíFc fu
h e r m a n oPaftor.quQ pnrfcrpcquen'odercTiayaria j iaSi ha- ; bló ícmejsrltcs palabras.
N o f e m a s h e r m a n o P a f t o r l a m í i e f ' ' t e d c l c u e r p o , q u e p r e v i e n e e l r i g o i? ; d e l P r e f i d e n t e D a c i a n o , n o ce a l t e r e « ' f u s e o r m e n f o s , d u d a n d o q U e la t e r n u i * - ' r a
d e
m i s m i e m b r o s p o d r a n f u f r i r l o s í - n o t e d e f u i a y c la m e m o r i a d c l cu chi-^- íltsvq«»P c o r t a r a t i í c u e l l o . A d v i e r t eÜ
"M .artyrìs îu fie y i‘T a f im . t $ ,
Ô i o s O î t î n i p o t ^ c c s q u i c Q n o s f à r o - r c 2 c » d á n d o n o s f o r t a l e z a p a r a œ o r i r p o r io am o r," c l q u a l , c o n fu p o d e r o f á l e a n o d a r à f s f ü c r ç 9 , i v a l e n t i a p a r a ró- I c r a r l o s , d a n d o r o b u f t e z p a r a q u e n o d ie fcac^ caV to p u n t o c l f e r v o r , i c o n U e f i c a c i a d e fu s a u x i l i o s , l l e g a r á « p e f - ' tra p e q u e n e z a p c r f i c i o n a r f c c o c l C i c Io j c o n la e d a d e t e r n a q u e l o s M a r t y r e s , i E f p i r i t u s A n g é l i c o s g o z a n a l l á . R e f p o n d i ó S a o P a f t o r ; ò h e r m a n o , m i ó l u f t o , q u a n b i e n c o r r e f p ó d e s c o a la ju y í l ¡ c i a , q u c c n c t c r r a c u n o m b r e , c p - r o u n í c a a d o l a c o n m i g o e n t u c É i c a c i í í í - nsa p l a t i c a . H a b l a s a lf in c o m o l u f t o , d e f l e a n d o q u e y o I'o f e a i ü g c r * c o f a f c - r á p a r a r a l m o r i r c o n t i g o , p o r g a n a r a l e f o C h r i f t o e n t u c o m p a n i a , iaíT i n o t e m e r e a u n q u e v i e r e q u i t a r l a v i d a d e f t e m i t i e r n o c u c r p c z i l l o » c o n t e n í * p i a n d o c o t í q u a n t a a l c g r i a , i a l b o r i ' ÇO, o f r e c e r á s e l c u y o a D i o s , t c u i e c ^ .
f t f M o n u m ín to d eU sS A n m ,
pofíodubícable,que gozaremos eo el Cielo las glorias, ifavoreSj que ofrece Pbriíto a Ips que vierten por fu dilec
ción la fangre de fus venas,
Adeniró
t a n t oefte razoaamicnco, con que los Santos tainos, fe anima*
van para
r e c e b l rcon ferablante alegre i- rifueño la Corona del marryrio, que i
avifaron luego a JDaciano de quanto paíFavaj i el maravillado de fu conftan sia,i corrido de (u afrenta,mando que }os degollaíTcn fuera de aquella pobrá don jpara que fu esemplo no mo 9 Íef ís en los Chriftianos, nuevos bríos de , /padcjcer, viendo jq los de mí?noc c4aí| ; 'ie ofrecían animofos a fas rigores. . j Sacáronlos al Campo , que llanaava j S^bic, i allí dividieron las cabc§as de ; fus cuclloss para crueldad poíicr^
á ios Santos Niños íobre ana piedra^ ■ i en c!Ía;qucdaroo hundidas las f e ^
donde ífindierga fqs cabe§as> i do*
t 2 / a r t y r e $ Ifíflo-j i P a jlo r . i ,y
b l a f o n las r o d i l l a s , i e s t r a d i c i ó n , q u e p o r m u c h o s a n o s m a n ó e f t a p i e d r a a - c c i c e , f e g u n e í c r i b é e l P a d r e F r a i F r a n c i f e o d e B i b a r . e n l o s C o m e n t a r i o s d e F l a v i ü L u c i o D e n t r o , i A l o n f o S a n * c h e z e n c l l i b r o f e g u n d o d e l a H i f t o « r ia d e E í p a ñ a , c a p i t u l o t e r c e r a .
E l P a d r e F r a i P e d r o d e la V e g a , o a t u r a l d e t i e r r a d e B u r g o s s P r i o r q u e f u e d e l R ,e a l C o n v e n t o d e S a n t a E n - g , r a c i a d e la C i u d a d d e C a r a g o ^ a , e n iu S a n t o r a l , i m p r c í l 'o e n A l é a l a d e H e n a r e s , a n o m i l q u i n i e n t o s í e i é c a , i d o s , d i z e q u e
ejlo sg lo rio fo í M a r t y r e s fuero
frutrtyrizados donde es aorm la S a cri/lta J ^ H u tr to de,la Ig lejta tyidayor: i los cuef»
^ós d e fio s g lo r io fs íS M a rtyre s f u t r o n 6n*
terrados deb á xo del A lta r C M a y o r á e fi^
íg le fa ^ i deJpues los huS‘ta t‘on, i e jld n ao - u e n A R A G O N E N L A C I W A H
‘D E H V E S C A , E N L A I G L E S I A D M
S A N T E D R O , i aUi m r a u n a P I E
i8 Monumento de los Santos "
DRA mui grande hertncfa de
camente labrada a manera de Jefulcro hueco •¡donde ejios Santos cfla^vani rdelan te dejfa piedra ejfd hecho un A lta r, a la m am derecha dejle A ltar delfepülcro,ef- ta a la parte Aquilonar de ir o de una red de hierro la P íE D R A fobre-la qual los ghyriofos artyr.esfueron degollados-, i
diizefe que de fia piedra folia manar aceite quanto era menejler para g a f a r en una lampara-,pero por cobdicia lo arrendaron^
i cefso luego el manar-, i yo miré con aten
ción la p ú d ra efle ano de mil quinientos einquentaf i feis , lefia toda efponjofa , i pjedto Unida en color de aceite. <
A p e n a s r i n d i e r o f us d e l i c a d a s g a r g a n t a s a l c u c h i l l o , q u a o d o vi erCi n d e f - c é d e r d e l C i e l o a l e f u C h r í f t o p o r f u s a l m a s , a c o m p a ñ a d o d e m u c h o s A n g e - I c s j - i n o f o l o v i e r o e f t e f a v o r Icis C h r i
■ftianos, q u e f e h a l l a r o n p r e f c t i t e s a f u f f i a r t y r i o , f i n o c a m b i e n l o s G e n t i l e s »