Resumen
Este es el segundo informe del Comité de Rarezas de Euskadi (CRE), relativo a la homolo-gación de citas de aves raras en 2018 en el territorio de Euskadi (Comunidad Autónoma Vasca). Este Comité, creado al amparo del Comité Ornitológico de Euskadi (COE), ejerce su actividad para recopilar, estudiar y publicar todas las citas de especies o subespecies cuya presencia en Euskadi es accidental o irregular. A lo largo de 2018 se evaluaron un total de 148 citas, además de otras citas pendientes de 2017. De todas ellas, 100 fueron homologadas (relativas a 35 especies), 18 fueron asignadas a categoría D, 48 fueron recha-zadas (no homologadas), 6 fueron asignadas a categoría E, 4 quedaron pendientes de eva-luación. Por otro lado, dada la consolidación de la golondrina dáurica Cecropis daurica como reproductora en el territorio, el CRE ha decido retirarla del listado de especies objeto de homologación en Euskadi a partir de 2019. También queda fuera, a partir de 2019, el morito común Plegadis falcinellus, dada la frecuencia con que se observa esta especie cada año. Finalmente, se incorporan como nuevas especies en el listado la pardela mediterránea Puffinus yelkouan, el calamón común Porphyrio porphyrio, el ibis sagrado Threskiornis aethiopicus y el mochuelo boreal Aegolius funereus.
Palabras clave:rareza, comité ornitológico, citas, avifauna.
Abstract
This is the second report of the Basque Rarity Committee, relative to the accreditation of observations of rare birds found in the Basque Autonomous Region in 2018. This Committee, created under the auspices of the Basque Ornithological Committee, aims to Juan Arizaga1,2*, Asier Aldalur1, Gorka Belamendia1, David Calleja1, Carmelo de Dios1, José Antonio Gainzarain1, Gorka Gorospe1
Informe sobre aves raras en Euskadi en 2018.
Basque Country rare birds report 2018.
1 Comité de Rarezas de Euskadi
(Comité Ornitológico de Euskadi: www.ornitologia.eus)
2 Sociedad de Ciencias Aranzadi
Paseo de Zorroaga 11, 20004 Donostia-San Sebastián (Spain)
collect, study and publish observations of all those species which have an accidental or irregular presence in the Basque Country. Overall, 148 observations were reviewed in 2018, in addition to others from 2017 that remained to be evaluated. Of these, 100 observations were accredited (relative to 35 species), 48 were rejected, 18 were assigned to a D category, 6 were assigned to an E category, and 4 remained to be evaluated. Two species have been removed from the list: the red-rumped swallow Cecropis daurica (its reproduction has been consolidated within the region), and the glossy ibis Plegadis falcinellus (this has become a frequently observed bird). Since 2018, four new species are added to the list: Mediterranean shearwater Puffinus yelkouan, purple swamphen Porphyrio porphyrio, sacred ibis Threskiornis aethiopicus and boreal owl Aegolius funereus.
Key words:rarity, ornithological committee, observations, birds.
Laburpena
Honako hau Euskadiko Arrarotasunen Batzordearen (EAB) bigarren txostena da, eta 2018an Euskadin (Euskal Autonomia Erkidegoa) agertutako hegazti arraroen aipuei dago-kio. Euskadiko Ornitologia Batzordearen (EOB) babesean sortutako Batzorde hau aritzen da Euskadin ezustean agertzen diren edo ezohizkoak diren espezie edota subespezieen aipuak biltzen, ikertzen eta argitaratzen. 2018an 148 aipu ebaluatu ziren, baita 2017an ebaluatu gabeko beste aipu batzuk ere. Horietariko 100 homologatu ziren (35 espezieri zegozkion), 18 D kategorian sailkatu ziren, 48 baztertu ziren (homologatu gabeak), 6 E kategorian kokatu ziren eta 4 ebaluatzeke geratu ziren. Bestalde, enara ipurdigorria Cecro-pis daurica lurraldean geroz eta gehiagotan ugaltzen denez, EABk erabaki du 2019tik aurrera Euskadin homologatu litezkeen espezieen zerrendatik ateratzea. Halaber, 2019an kanpoan geratzen da Plegadis falcinellus beltzarana, gero eta maizago behatzen baita. Azkenik, zerrendara espezie berriak gehitu dira: gabai mediterranearra Puffinus yelkouan, uroilo urdina Porphyrio porphyrio, Threskiornis aethiopicus eta Tengmalm hontza Aegolius funereus.
Gako hitzak:bitxia, batzorde ornitologikoa, aipuak, hegazti fauna.
Introducción
Este es el segundo informe del Comité de Rarezas de Euskadi (CRE), relativo a la homo-logación de citas de aves raras en 2018 en el territorio de Euskadi (Comunidad Autó-noma Vasca). Este Comité, creado al amparo del Comité Ornitológico de Euskadi (COE), desarrolla su actividad para recopilar, estudiar y publicar todas las citas de espe-cies o subespeespe-cies cuya presencia en Euskadi es accidental o irregular.
Con el objeto de no solapar la acción del Comité de Rarezas de SEO/BirdLife (España), las especies que se incluyen como rareza en España se han excluido del listado de
rarezas de Euskadi. El listado de rarezas de Euskadi está disponible en la web del COE (www.ornitologia.eus).
Por otro lado, debe destacarse que, debido al incremento de observaciones en la región, se ha decidido sacar de la lista de rarezas al morito Plegadis falcinelus y la golondrina daúrica Cecropis daurica, esta última consolidada como reproductora. Ambas especies quedarán fuera de la lista de rarezas a partir del 01/01/2019.
Estructura del informe
Se han ordenado las citas taxonómicamente (Gutiérrez et al., 2012) y, posteriormente, cronológicamente según fecha de aparición (cita 1ª). Se incluyen las citas que han sido homologadas hasta la fecha de 31/01/2019, relativas a 2018, así como las citas que están pendientes de homologación de años anteriores, de aves de origen incierto (Categoría D, véase más abajo) y no aceptadas. La no homologación de una cita no implica que la identificación de la especie no sea correcta, sino que simplemente no se ha podido aportar información (fotografía, descripción) que de manera inequívoca permita la identificación de la especie y, en consecuencia, su homologación. Contra la decisión de no aceptar una cita cabe el envío de información adicional que permita reconsiderar tal decisión y, en su caso, homologar la observación.
Funcionamiento del CRE y composición
El CRE tiene como objetivo evaluar, homologar y publicar todas las citas de aves catalogadas como rareza en Euskadi, según el Comité Ornitológico de Euskadi (COE). Para ello, el CRE recopila todas las citas posibles, provenientes de diversas fuentes.
asignadas a categoría D, 6 (todas ellas de 2018) fueron asignadas a categoría E, 4 (3 relativas a 2018) quedaron pendientes de evaluación.
Fuentes
Se ha recopilado información de múltiples fuentes de datos, a saber: Portal www.ornitho.eus (https://www.ornitho.eus).
Portal Ebird (https://www.ebird.org).
Reservoir Birds (https://www.reservoirbirds.com).
Página de Facebook: Birding Euskal Herria (https://www.facebook.com/groups/bird-ingplaiaundi).
Grupo de Whatsapp: Birding Euskadi.
Comunicaciones directas a los miembros del CRE.
Colabora con el CRE
Si observas una especie que está sometida a homologación por el CRE te recomenda-mos contactar con el CRE para su registro, estudio y homologación. Para ello, puedes hacerlo a través del correo: [email protected]. Alternativamente, puedes intro-ducir la cita preferiblemente en el portal www.ornitho.eus. En todos los casos, reco-mendamos adjuntar una foto que permita el estudio del ave y su identificación o, en su defecto, una descripción del ejemplar o ejemplares observados.
Fe de erratas del informe previo (2017)
A continuación se detalla un listado de los errores que se han detectado en el informe de 2017.
Código 2017-134. Existe un error en la fecha de la observación, que debe ser 27/12/2017.
Código 2017-058. Existe un error en el autor de la observación, que debe ser Itsas Enara Ornitologi Elkartea.
Lista sistemática de registros homologados
ANSERIFORMES
Ánsar careto subsp. albifrons / Antzara muturzuria subsp. albifrons / Anser albi-frons albialbi-frons
Código 2018-132. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 18/11/2018 (Ataria) al 12/12/2018 (D. Cantalejo). Máx. 8 ex. Fotografía. Comentario: se observan 2 ex. durante el periodo 18/11/2018 al 10/12/2018; el 11/12/2018 se observan 8 ex., por lo que podrían ser los 2 ex. de días antes, junto a 6 nuevos ex.
Ánsar indio / Antzara indiar / Anser indicus
Código 2017-066. Urdaibai (BIZ). 25/08/2017 (C. de Dios) al (30/11/2017). 3 ex. Foto-grafía. Comentarios: el 25/08/2017 entran en el estuario 3 ex.; posteriormente sólo 1 ex. se sedimenta en la laguna de Orueta, donde se queda varios meses. Código de homologación: C5 (especies naturalizadas erráticas).
Barnacla cariblanca / Branta musuzuria / Branta leucopsis
Código 2018-122. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 21/11/2018 (Urdaibai Bird Cen-ter) al 02/12/2018 (I. Nova, Urdaibai Bird CenCen-ter). 2 ex (AD). Fotografía.
Porrón acollarado / Murgilari lepokoduna / Aythya collaris
Código 2018-014. Arrieta (Condado de Treviño). 14/01/2018 (S. Alarcón). 2 ex (H AD). Descripción.
Código 2018-138 (=2017-100). Embalse Ullibarri-Ganboa, varios municipios (ALA). 23/01/2018 (I. Sarabia). Fotografía. Comentario: se observan un máximo de 2 ex (M AD) desde el 16/11/2017.
Pato havelda / Izotz-ahatea / Clangula hyemalis
Código 2017-095. Abra, Bilbao (BIZ). 09/11/2017 (C. de Dios). 1 ex (JV). Descripción.
Código 2018-005 (=2017-096). Laukariz, Mungia (BIZ). 03/01/2018 (S. Alarcón) al 03/03/2018 (S. Alarcón). 1 ex (H AD). Fotografía. Comentarios: es la cita 2017-096; el ejemplar apareció en la zona el 10/11/2017 (I. Sarabia).
PROCELLARIIFORMES
Pardela mediterránea / Gabai mediterranear / Puffinus yelkouan
CICONIIFORMES
Avetoro común / Txori zezen arrunta / Botaurus stellaris
Código 2017-047. Ullibarri-Ganboa (ALA). 18/04/2017 (J. Gómez). 1 ex. Descripción.
Código 2018-002 (=2017-115). Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 01/01/2018 (D. Auladell) al 17/02/2018 (Urdabai Bird Center). 2 (máx.) ex. Fotografía. Comenta-rios: es la cita 2017-115; un máximo de 3 ex. (si bien en 2018 sólo se observan un máximo de 2 ex.) vistos en la laguna de Orueta a partir de 14/12/2017 (V. de Alba).
Código 2018-109. Ribera Alta (ALA). 10/09/2018 (M. Salvador). 1 ex (JV). Comentario: Ejemplar atropellado, tibias partidas, hipotérmico, plumaje juvenil todavía en desarro-llo, ingresa al Centro de Recuperación de Martioda. Fotografía.
Código 2018-120. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 18/11/2018 (D. Auladell). 1 ex. Fotografía.
Código 2018-124. Marismas de Txingudi (Plaiaundi y Jaizubia) (GIP). 22/11/2018 (J. F. Esparcia, I. Gutiérrez) al 23/11/2018 (P. Oyarzabal). 1 ex. Fotografía. Comentario: se cita 1 ex en Plaiaundi el 22/11/2018 y otro en Jaizubia el 23/11/2018, por lo que podría tratarse un solo ex.
Morito común / Beltzarana / Plegadis falcinellus
Código 2018-006. Berriatua (BIZ). 07/01/2018 (J. C. Andrés). 2 ex. Fotografía.
Código 2018-034. Txingudi (GIP). 14/05/2018 (J. F. Esparcia, I. Gutiérrez). 1 ex. Foto-grafía.
Código 2018-065. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 07/06/2018 (O. Carazo) al 08/06/2018 (A. Rivas). 1 ex. Fotografía.
Código 2018-066. Txingudi (GIP). 28/08/2018 (R. Díaz, F. Otazo) al 12/10/2018 (J. F. Esparcia). Máx. 20 ex. (tras el pico de finales de agosto sólo se queda un ejemplar en la zona, aparentemente).
Código 2018-067. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 28/08/2018 (A. Sarasua, Urdaibai Bird Center). Máx. 14 ex. Descripción.
Código 2018-053. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 19/09/2018 (A. Rivas) al 05/10/2018 (K. Aldama). 1 ex. Fotografía.
Ibis sagrado / Threskiornis aethiopicus
FALCONIFORMES
Elanio común / Elano urdina / Elanus caeruleus
Código 2017-099. Laguardia (ALA). 25/11/2017 (I. Navas). 1 ex. Descripción.
Código 2018-001 (=2017-118). Urdaibai (BIZ). 01/01/2018 (D. Auladell) al 10/05/2018 (E. Iturregi). 1 ex. Fotografía. Comentarios: es la cita 2017-118; 1 ex. visto sobre todo en la Laguna de Orueta a partir de 08/12/2017 (Urdaibai Bird Center).
Código 2018-141. Mungia (BIZ). 14/01/2018 (A. Galarza). 1 ex. Fotografía. Comen-tario: probablemente es la cita 2017-139 = 2017-070 = 2017-141 (1 ex. avistado en la zona de Mungia-Gatika-Fruiz-Gamiz).
Código 2018-018. Carranza (BIZ). 03/03/2018 (F. Martínez). 1 ex. Fotografía.
Código 2018-026. Azpeitia (GIP). 16/03/2018 (A. Galdos). 1 ex. (AD). Fotografía.
Código 2018-030. Hernani (GIP). 29/04/2018 (E. Alkorta). 1 ex. (AD). Fotografía.
Código 2018-055. Vitoria-Gasteiz (ALA). 08/05/2018 (J. A. Gainzarain). 1 ex. Descrip-ción.
Código 2018-057. Carranza (BIZ). 18/06/2018 (I. Sarabia). 1 ex. (AD). Fotografía. Comentarios: Podría tratarse de la cita 2018-018.
Código 2018-108. Donostia (GIP). 12/09/2018 (B. Lardiazabal). 1 ex. Descripción.
Código 2018-130. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 04/12/2018 (Anónimo) al 05/12/2018 (A. Rivas). 1 ex. Fotografía.
Buitre negro / Sai motza / Aegypius monachus
Código 2018-035. Sopuerta (BIZ). 19/04/2018 (J. Cañadas). 1 ex. (subadulto). Existe fotografía para la cita 2018-134, generada sólo 2 días después (21/04/2018) en el mismo lugar.
Código 2018-134. Sopuerta (BIZ). 21/04/2018 (J. Cañadas). 2 ex. Fotografía.
Código 2018-037. Embalse de Urrunaga (ALA). 13/05/2018 (S. Alarcón). 1 ex. Des-cripción.
Código 2018-078. Badaya (ALA). 20/05/2018 (J. A. Gainzarain). 1 ex. Descripción.
Código 2018-075. Gardelegi (ALA). 02/06/2018 (J. M. Fernández). 1 ex (subadulto). Fotografía.
Código 2018-079. Asparrena (ALA). 16/09/2018 (B. Lardiazabal). 1 ex. Fotografía.
Halcón de Eleonora / Eleonor belatza / Falco eleonorae
Código 2018-111. Zarauz (GIP). 28/08/2018 (E. Salvatierra) al 29/08/2018 (A. Carriel). 1 ex. Fotografía.
GRUIFORMES
Polluela pintoja 7 / Uroilanda pikarta/ Porzana porzana
Código 2018-081. Salburua (ALA). 28/08/2018 (M. Salvador). 1 ex. Descripción.
Código 2018-082. Iñurritza, Zarauz (GIP). 15/09/2018 (E. Azkue) al 04/10/2018 (K. Beriola). 1 ex. Fotografía. Comentario: varias citas de un único ex a lo largo de todo este periodo; no se descarta que puedan ser individuos diferentes, pero como mínimo se trata de 1 ex.
Código 2018-084. Iñurritza, Zarauz (GIP). 04/10/2018 (K. Beriola). 1 ex. Fotografía. Comentarios: podría tratarse de la cita 2018-082.
Calamón común / Uroilo urdina / Porphyrio porphyrio
Código 2018-098. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 12/10/2018 (Urdaibai Bird Center) al 30/12/2018 (Urdaibai Bird Center). 1 ex. Fotografía. Comentario: 1ª cita para Euskadi.
Sisón común / Basoilo txikia / Tetrax tetrax
Código 2018-094. Txingudi (GIP). 19/10/2018 (J. A. Belzunce, J. F. Esparcia). 1 ex. Descripción.
CHARADRIIFORMES
Chorlitejo patinegro / Txirritxo hankabeltza / Charadrius alexandrinus
Chorlitejo patinegro / Txirritxo hankabeltza / Charadrius alexandrinus.
Código 2018-039. Iñurritza, Zarauz (GIP). 20/04/2018 (E. Azkue) al 18/05/2018 (E. Azkue). Máx. 2 ex (subadulto). Fotografía.
Código 2018-070. La Concha, Donostia (GIP). 31/07/2018 (C. Schott). 1 ex (subadul-to). Fotografía.
Chorlito carambolo / Txirri lepokoduna / Charadrius morinellus
Código 2018-140. P. N. Urkiola (BIZ). 18/08/2018 (L. Álvarez, J. Irubarri). 1 ex. Fotografía.
Correlimos de Temminck / Calidris temminckii
Código 2017-048. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 22/04/2017 (Urdabai Bird Center) al 27/04/2017 (Urdaibai Bird Center). 2 ex. Fotografía.
Código 2018-032. Txingudi (GIP). 08/05/2018 (J. F. Esparcia, I. Gutiérrez) al 11/05/2018 (J. F. Esparcia, P. Oyarzabal, D. Santamaría). 1 ex (Jv). Fotografía.
Correlimos pectoral / Calidris melanotos
Código 2018-086. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 03/10/2018 (Urdaibai Bird Cen-ter). 1 ex (Jv). Fotografía y vídeos.
Código 2018-113. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 01/11/2018 (I. Navas) al 04/11/2018 (Ataria). 1 ex. Descripción.
Agachadiza chica / Istingor txikia / Lymnocryptes minimus
Código 2017-116. Urdaibai (BIZ). 04/12/2017 (C. de Dios). 1 ex. Descripción. Código 2018-023. Iñurritza, Zarauz (GIP). 02/03/2018 (E. Azkue) al 03/03/2018 (E. Azkue, A. Carriel). 1 ex. Fotografía.
Código 2018-076. Bermeo (BIZ). 20/10/2018 (A. Galarza). 1 ex. Fotografía. Código 2018-115. Arrankudiaga (BIZ). 08/11/2018 (I. Aginagako). 1 ex. Fotografía. Código 2018-117. Txingudi (GIP). 08/11/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Fotografía. Código 2018-125. Osinbiribil, Irún, Txingudi (GIP). 26/11/2018 (I. Gutiérrez) al 28/11/2018 (D. Santamaría). 1 ex. Fotografía.
Código 2018-131. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 09/12/2018 (Urdaibai Bird Cen-ter). 1 ex. Fotografía. Comentario: capturado para anillamiento.
Gaviota de Audouin / Audouin kaio / Larus audouini
Código 2018-033. Donostia (GIP). 09/05/2018 (J. Amenabar, A. Herrero). 1 ex (AD). Fotografía.
Gaviota de Delaware / Larus delawarensis
Código 2018-008. Getxo y Leioa; Abra (BIZ). 08/01/2018 (S. Alarcón) al 16/03/2018 (D. Auladell). 1 ex (AD). Fotografía.
Código 2018-116. Urumea (desembocadura), Donostia (GIP). 13/11/2018 (N. García, A. Valiente) al 17/11/2018 (J. Amenabar). 1 ex (AD). Fotografía.
Gaviota argéntea europea sbsp. argentatus / Kaio hauskara sbsp. argentatus / Larus argentatus argentatus
Código 2018-024. Ondarroa (BIZ). 20/02/2018 (J. C. Andrés, J. M. Lekuona, R. Rodrí-guez) al 03/03/2018 (J. C. Andrés). 1 ex. (AD). Fotografía.
Gaviota groenlandesa / Kaio hegalzuri / Larus glaucoides
Código 2017-120. Cabo Matxitxako (BIZ). 16/12/2017 (C. de Dios, J. Cañadas). 1 ex (AD). Descripción.
Código 2018-143. Pasaia y Urumea (desembocadura) en Donostia (GIP). 02/01/2018 (L. Gracia, J. Ruiz) al 03/01/2018 (J. Ferreres, N. García). 1 ex. (1º invierno). Fotografía. Comentario: podría ser la que se observó en Pasaia en diciembre de 2017 (cita 2017-119). En 2018, se observa en Pasaia el 02/01/2018 y 03/01/2018 (J. Ferreres) a 11:00 y, posteriormente, el propio 03/01/2018 en Donostia (N. García) a 13:00.
Código 2018-004. Urumea (desembocadura), Donostia (GIP). 03/01/2018 (N. García). Código 2018-009. Bilbao (BIZ). 13/01/2018 (E. Salvatierra) al 06/02/2018 (R. Herrero). 1 ex. (1º invierno). Fotografía. Ejemplar debilitado, encontrado muerto el 06/02/2018. Código 2018-010. Getaria (GIP). 13/01/2018 (A. Aldalur, E. Azkue). 1 ex. (AD). Foto-grafía.
Código 2018-016. Lamiako, Leioa (BIZ). 09/02/2018 (S. Alarcón, I. Sarabia) al 26/03/2018 (I. Sarabia). 1 ex. (2º invierno). Fotografía.
Código 2018-041. Bermeo (BIZ). 17/03/2018 (I. Sarabia). 1 ex. (subadulto). Fotogra-fía.
Código 2018-040. Hondarribia (GIP). 18/03/2018 (I. Gutiérrez, J. R. Labrador) al 25/03/2018 (J. F. Esparcia). 1 ex. (1º invierno). Fotografía.
Código 2018-042. Artigas (BIZ). 20/04/2018 (A. Aldalur). 1 ex. (1º invierno). Fotografía.
Gavión hiperbóreo / Ipar-kaio / Larus hyperboreus
Código 2018-068. Txingudi (GIP). 06/01/2018 (I. Gutiérrez) al 21/01/2018 (I. Gutié-rrez). 1 ex (1º invierno). Fotografía.
Código 2018-007. Santurce (BIZ). 10/01/2018 (G. Ocio) al 12/03/2018 (R. Herrero). 1 ex (1º invierno). Fotografía.
Código 2018-013. Urumea, Donostia (GIP). 15/01/2018 (X. Saralegi). 1 ex (1º invier-no). Fotografía. Comentario: posiblemente es la cita 2018-068, que, como mínimo, se mueve entre Txingudi y Donostia.
Pagaza piconegra / Txenada mokobeltza / Gelochelidon nilotica
Código 2018-060. Busturia, Urdaibai (BIZ). 05/08/2018 (C. de Dios). 1 ex (AD). Foto-grafía.
Código 2018-062. Marismas de Txingudi (GIP). 07/08/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Foto-grafía. Comentarios: ejemplar anillado.
Código 2018-064. Leioa (BIZ). 24/08/2018 (I. Sarabia). 1 ex. (AD). Fotografía. Comen-tarios: ejemplar anillado.
Charrán bengalí / Bengalako txenada / Sterna bengalensis
Código 2018-077. Txingudi (GIP). 15/10/2018 (A. Alzaga, J. F. Esparcia) al 20/10/2018 (D. Santamaría). 1 ex. Fotografía.
Fumarel aliblanco / Itsas enara hegalzuria / Chlidonias leucopterus
Código 2018-050. Mungia (BIZ). 17/05/2018 (I. Sarabia). 2 ex (AD). Fotografía.
CORACIIFORMES
Carraca europea / Karraka / Coracias garrulus
Código 2018-112. Zuia (ALA). 02/06/2018 (J. Uriarte). 1 ex (AD). Fotografía.
APODIFORMES
Vencejo pálido / Sorbeltz arre / Apus pallidus
Código 2018-118. Jaizkibel, Hondarribia (GIP). 09/11/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Foto-grafía.
PASERIFORMES
Golondrina daúrica / Enara ipurgorria / Cecropis daurica
Código 2018-087. Marismas de Txingudi (GIP). 14/03/2018 (I. Gutiérrez). 2 ex. Foto-grafía.
Código 2018-029. Marismas de Txingudi (GIP). 20/03/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Foto-grafía.
Código 2018-088. Amorebieta-Etxano (BIZ). 16/05/2018 (S. Alarcón) al 09/10/2018 (S. Alarcón). Máximo 4 ex. (2 AD + 2 JV). Fotografía. Comentarios: se reproducen bajo el viaducto del TAV. Se repite reproducción en el mismo lugar de 2017.
Código 2018-090. Ribera Alta (ALA). 01/06/2018 (J. Manzano). 2 ex. Fotografía.
Código 2018-089. Iurreta (BIZ). 02/06/2018 (S. Alarcón) al 06/08/2018 (S. Alarcón). Máximo 2 ex. (AD). Fotografía. Comentarios: se reproducen bajo el viaducto del TAV.
Código 2018-091. Galdakao (BIZ). 17/08/2018 (C. de Dios). 2 ex. Descripción.
Bisbita de Richard / Richard txirta / Anthus richardi
Código 2018-015 (=2017-103). Sopela (BIZ). 21/01/2018 (K. Aldama) al 18/04/2018 (K. Aldama). Máx. 2 ex. Fotografía. Comentarios: es la cita 2017-103; el ejemplar apa-reció en la zona el 10/10/2017 (I. Sarabia).
Código 2018-121. Txingudi (GIP). 19/11/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Fotografía.
Lavandera boyera escandinava / / Larre-buztanikara Motacilla flava thunbergi
Código 2018-038. Donostia (GIP). 06/05/2018 (X. Saralegi). 1 ex (M AD). Fotografía.
Código 2018-144. Iñurritza, Zarauz (GIP). 09/05/2018 (E. Azkue). 1 ex (M AD). Foto-grafía.
Código 2018-061. Bakio (BIZ). 02/06/2018 (S. Alarcón). 1 ex (M AD). Fotografía.
Buscarla unicolor / Benarriz gorrizta / Locustella luscinioides
Código 2017-086. Laguardia (ALA). 19/08/2017 (C. de Dios, J. Cañadas). 1 ex. Foto-grafía.
Código 2018-092. Jaizubia, Marismas de Txingudi (GIP). 18/08/2018 (K. Gallastegi, Estación de Anillamiento de Txingudi). 1 ex. Descripción. Comentarios. Ejemplar cap-turado para anillamiento.
Mosquitero bilistado / Txio marrabikoa / Phylloscopus inornatus
Código 2018-093. Irún (GIP). 15/10/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex. Descripción.
Código 2018-100. Txingudi (GIP). 18/10/2018 (I. Gutiérrez) al 02/11/2018 (J. F. Espar-cia, I. Gutiérrez, D. Santamaría). 1 ex. Fotografía.
Registros atribuidos a especies de origen incierto (categoría D)
Cisne negro / Beltxarga beltza / Cygnus atratus
Código 2018-071. Urdaibai (BIZ). 07/01/2018 (J. Zubiaur). 2 ex (AD). Fotografía. Pro-bablemente es la cita 2017-128.
Código 2018-012 (=2017-129). Artzabal, Deba (GIP). 13/01/2018 (J. Bereziartua) al 15/09/2018 (A. Rivas). Máx. 6 ex. Fotografía. Comentario: la especie se cita en la zona desde hace años. Una pareja cría en la zona en 2018.
Código 2018-027. Bilbao (BIZ). 18/03/2018 (S. Alarcón). 2 ex. Permanecen en la zona un tiempo; no anillados.
Código 2018-074. Rentería (GIP). 08/07/2018 (M. Ceberio). 1 ex (AD). Fotografía.
Código 2018-072. Zarauz (GIP). 24/07/2018 (A. Carriel). 1 ex (AD). Fotografía.
Código 2018-073. Lekeitio (BIZ). 25/07/2018 (I. Novoa, J. Zubiaur). 1 ex (AD). Foto-grafía.
Código 2018-095. Motondo, Orio (GIP). 23/10/2018 (E. Azkue). 1 ex.
Ánsar indio / Antzara indiar / Anser indicus
Código 2018-052. S. Sebastián (GIP). 03/06/2018 (E. Vázquez). 1 ex (AD). Fotografía. Comentario: podría tratarse de la cita 2017-092; es un ave que se observa junto a otras anátidas de origen doméstico (principalmente pato mudo y Anas platyrhynchos f. domestica) en Martutene.
Tarro canelo / Paita gorrizta / Tadorna ferruginea
Código 2018-049. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 12/03/2018 (O. Carazo) al 19/04/2018 (D. Auladell). 1 ex (M AD). Fotografía.
Código 2018-106. Humedales alaveses: Urrúnaga, Ullibarri-Gamboa, Salburua (ALA). 01/08/2018 (P. Oyarzabal) al 23/09/2018 (J. A. Gainzarain). Máx. 8 ex. Se reproducen en la zona.
Pato mandarín / Mandarin ahatea / Aix galericulata
Código 2017-102. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 23/10/2017 (U. B. C.) al 12/11/2017 (U. B. C.). 1 ex (M). Fotografía.
Código 2018-020. Embalse de Urbieta, Lemoiz (BIZ). 27/01/2018 (I. Sarabia). 3 ex (M AD) + 1 ex (H AD). Fotografía.
Código 2018-017. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 13/02/2018 (Urdaibai Bird Cen-ter). 5 ex. Fotografía.
Código 2018-101. Amurrio (ALA). 01/05/2018. 1 ex (M AD) + 1 ex (H AD). Fotogra-fía.
Código 2018-102. Laguna de Orueta, Urdaibai (BIZ). 28/10/2018 (Urdaibai Bird Center). 1 ex.
Código 2018-136. Txingudi (GIP). 20/11/2018 (I. Gutiérrez). 1 ex (M AD). Fotografía.
Código 2018-128. Gordexola (BIZ). 09/12/2018 (K. Aldama) al 21/12/2018 (K. Alda-ma). 1 ex (M AD). Fotografía. Comentario. Citado en la zona desde hace 3 años. Posi-blemente es un escape, pero existe duda de su origen.
Registros pendientes
Buitre negro / Sai motza / Aegypius monachus
Código 2018-148. Vertedero de Gardelegi (ALA). 17/12/2018 (J. M. Fernández). 1 ex.
Halcón de Eleonor / Eleonor belatza / Falco eleonorae
Código 2017-156. Urdaibai (BIZ). 24/07/2017 (J. Elorriaga). 1 ex.
Gaviota de Delaware / Larus delawarensis
Código 2018-142. Deusto, Bilbao (BIZ). 07/12/2018 (A. Rodrigo). 1 ex (1º invierno).
Mochuelo boreal / Aegolius funereus
Código 2018-133. Zeanuri (BIZ). 23/01/2018 (I. Zuberogoitia) al 24/02/2018 (I. Zube-rogoitia). 1 ex.
Cerceta americana Anas carolinensis
Código 2017-138. Txingudi (GIP). 07/04/2017 (J. Belzunce). 1 ex (M AD).
Registros no aceptados
la descripción es insuficiente, son casos que el Comité se ve en la obligación de no aceptarlos, porque para que una cita se homologue es necesario que la foto o des-cripción demuestren, de manera inequívoca y sin confusión con otras especies, que se trata de la especie en cuestión. Por otro lado, hay que señalar que todas las citas no aceptadas pueden revisarse, nuevamente, si se aporta una fotografía o descripción que permitan su homologación.
Cerceta americana / Zertzeta amerikar / Anas carolinensis
Código 2017-138. Txingudi (GIP). 07/04/2017. 1 ex (M AD). Motivo de la no acepta-ción: no se aporta descripción ni fotografía.
Porrón acollarado / Murgilari lepokoduna / Aythya collaris
Código 2017-151. Ullibarri-Gamboa (ALA). 13/02/2017. 1 ex (M AD). Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Pato havelda / Izotz-ahatea / Clangula hyemalis
Código 2017-137. Cabo Matxitxako (BIZ). 14/01/2017. 1 ex (M) + 1 ex (H). Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Negrón especulado / Ahatebeltz hegazuria / Melanitta fusca
Código 2017-143. Cabo S. Antón, Getaria (GIP). 02/01/2017. 2 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2017-144. Cabo Higuer, Hondarribia (GIP). 16/09/2017. 2 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Avetoro común / Txori zezen arrunta / Botaurus stellaris
Código 2017-154. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 26/07/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2017-097. Iñurritza, Zarauz (GIP). 18/11/2017. 1 ex. Motivo de la no acepta-ción: descripción insuficiente.
Código 2018-011. Iñurritza, Zarauz (GIP). 13/01/2018. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Morito común / Beltzarana / Plegadis falcinellus
Código 2018-051. Ibarra (GIP). 05/09/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2017-075. Txingudi (GIP). 18/09/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2018-085. Iñurritza, Zarauz (GIP). 20/09/2018. 5 ex. Motivo de la no acepta-ción: descripción insuficiente.
Elanio común / Elano urdina / Elanus caeruleus
Código 2017-069. Iñurritza, Zarauz (GIP). 23/07/2017. 1 ex. Motivo de la no acepta-ción: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2017-140. Aia (GIP). 06/08/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2018-031. Iñurritza, Zarauz (GIP). 06/05/2018. 1 ex. (AD). Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Buitre negro / Sai motza / Aegypius monachus
Código 2017-088. Errezil (GIP). 12/08/2017. 1 ex (AD). Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2017-089. Ataun (GIP). 17/08/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-036. Zarauz (GIP). 29/04/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: las fotografías que se adjuntan no se corresponden con la especie.
Código 2018-135. Zarauz (GIP). 01/05/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: las fotografías que se adjuntan no se corresponden con la especie.
Halcón de Eleonor / Eleonor belatza / Falco eleonorae
Código 2017-077. Iñurritza, Zarauz (GIP). 28/07/2017. 1 ex. Motivo de la no acepta-ción: no se aporta descripción ni fotografía.
Código 2017-079. Txingudi (GIP). 30/08/2017 al 31/08/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2017-080. Bermeo (BIZ). 10/09/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Polluela bastarda / Uroilanda hankaberdea / Porzana parva
Código 2018-104. Txingudi (GIP). 27/02/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-105. Iñurritza, Zarauz (GIP). 09/09/2018 al 11/09/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Chorlito carambolo / Txirri lepokoduna / Charadrius morinellus
Código 2018-139. P. N. Gorbea, Zuia (ALA). 21/05/2018. 1 ex. Motivo de la no acep-tación: no se aporta descripción ni fotografía.
Agachadiza chica / Istingor txikia / Lymnocryptes minimus
Código 2017-061. Muskiz (BIZ). 02/02/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2017-059. Txingudi (GIP). 28/03/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2017-117. Txingudi (GIP). 18/12/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-022. Txingudi (GIP). 28/02/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Gaviota argéntea europea sbsp. argentatus / Kaio hauskara sbsp. argentatus / Larus argentatus argentatus
Código 2018-025. Bilbao (BIZ). 28/02/2018. 1 ex. (AD). Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2018-025. Salida pelágica en el Cantábrico. 03/11/2018. 1 ex. (1º invierno). Motivo de la no aceptación: ejemplar insuficientemente descrito; condiciones de observación no permiten descartar L. a. argenteus.
Código 2018-127. Urumea, Donostia (GIP). 20/12/2018. 1 ex (1º invierno). Fotografía. Motivo de la no aceptación: la determinación de subespecie en aves de 1º invierno no es posible excepto en ejemplares anillados.
Gaviota de Delaware / Larus delawarensis
Gavión hiperbóreo / Ipar-kaio / Larus hyperboreus
Código 2017-131. Getaria y Zarautz (GIP). 15/01/2017 al 18/01/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: no se aporta descripción ni fotografía.
Vencejo pálido / Sorbeltz arre / Apus pallidus
Código 2017-130. Txingudi (GIP). 05/06/2017. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-043. Txingudi (GIP). 11/03/2018. 2 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-044. Gorliz (BIZ). 18/04/2018. Mín. 4 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2018-062. Sopuerta (BIZ). 28/08/2018. 2 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Código 2018-129. Txingudi (GIP). 24/11/2018. . 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Golondrina daúrica / Enara ipurgorria / Cecropis daurica
Código 2018-045. Salburua, Vitoria-Gasteiz (ALA). 09/04/2018 al 11/04/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2018-047. Marismas de Txingudi (GIP). 10/04/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Código 2018-046. Embalse de Troi (GIP). 11/04/2018. 1 ex. Motivo de la no acepta-ción: descripción insuficiente.
Bisbita de Richard / Richard txirta / Anthus richardi
Código 2018-048. Iñurritza, Zarauz (GIP). 13/04/2018. 1 ex. Motivo de la no acepta-ción: descripción insuficiente.
Código 2018-119. Barrika (BIZ). 15/11/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: des-cripción insuficiente.
Buscarla unicolor / Benarriz gorrizta / Locustella luscinioides
Código 2018-107. Iñurritza, Zarauz (GIP). 15/09/2018. 2 ex. Motivo de la no acepta-ción: descripción insuficiente.
Zarcero icterino / Hippolais icterina
Mosquitero bilistado / Txio marrabikoa / Phylloscopus inornatus
Código 2018-145. Azti, Sukarrieta, Urdaibai (BIZ). 26/10/2018. 1 ex. Motivo de la no aceptación: descripción insuficiente.
Reseña de registros homologados por el comité de rarezas/SEO correspon-dientes a su último informe
A continuación se detalla el listado de aves raras a nivel estatal, homologadas por el Comité de Rarezas de SEO/BirdLife, relativas a 2017 (Gil-Velasco et al., 2019).
Porrón osculado / Bucephala clangula
Urdaibai (BIZ). 15/01/2017 (Urdaibai Bird Center) al 14/03/2017 (S. Gancedo). 1 ex (F o Jv.). Fotografía.
Somormujo cuellirrojo / Podiceps grisegena
Iñurritza, Zarauz (GIP). 10/11/2017 al 12/11/2017 (E. Azkue, A. Carriel, I. Gutiérrez, K. Lizundia). 1 ex. Se recoge muerto el 12/11/2017.
Mérgulo atlántico / Alle alle
Cantábrico, frente a la costa de Bizkaia (BIZ). 26/11/2017 (J. C. Andrés, I. Sarabia, I. Zuberogoitia). 1 ex.. Fotografía.
Gaviota argéntea americana / Larus smithsonianus
Ondarroa (BIZ). 05/01/2017 (D. Calleja) al 14/02/2017 (S. Alarcón). 1 ex (Ad.). Foto-grafía. Comentario: este ejemplar está presente en Ondarroa desde el 26/11/2016 (J. C. Andrés). Es el quinto año que retorna a Ondarroa como invernante.
Curruca zarcerilla / Sylvia curruca
Punta Galea, Getxo (BIZ). 09/10/2017 (J. C. Diéguez) al 11/10/2017 (I. Gutiérrez). 1 ex. Fotografía.
Pardillo sizerín / Acanthis flammea
Agradecimientos
La publicación de un informe de esta naturaleza no es posible sin la contribución de todos los observadores que han notificado estas citas a través de webs, blogs u otros medios. También hay que agradecer a las páginas que gestionan el registro y difusión de rarezas, particularmente a www.reservoirbirds.com. M. Gil-Velasco nos ayudó con la identificación de la cita de la pardela mediterránea.
Bibliografía citada
Gil-Velasco, M., Rouco, M., García-Tarrasón, M., García-Vargas, F.J., Hevia, R., Illa, M., López, F., López-Velasco, D., Ollé, A., Rodríguez, G., Rodríguez, M., Sagardía, J. 2019. Observaciones de aves raras en España, 2017. Ardeola 66: 169-204.
Gutiérrez, R., de Juana, E., Lorenzo, J.A. 2012. Lista de las aves de España. SEO/BirdLife. Inédito.
Fecha de recepcion/Date of reception: 24/05/2019 Fecha de aceptacion/Date of acceptance: 01/07/2019