Tractatus de regalibus ac in tit. quae sint regalia et officiis ...

46,

.

5 jtiii

¥

tí'

iit*

\ tVu

ir

I^,

• ■■

l'5v"

lie

t-J

•«T

hí

'itbit, feud. alien.per Friderie.

j o Aliquaodo Rexin concefsione taxan­

do & limitado perfonas fuccefluras, con­

cedit tibi & primogentis tuis:tunc ex dc- fceodencibus concefsionari; funt taxats

& limitatz perfon* fucccíTur*, ideft, pri- inogenitin'taquód faRo caíu fuccefsionis, admiíToq; primogenito ad fucceffionem , perfona illius dicitur vocata per inuefii­

tura mcaxatiué& exclufiuc ad alios exí.

ílentes in eodem grado, tit. de fue- eejlfeud.num.8.circayí»/»»,ibi,Nam feudo non efi nunc dacum T itio & defccndenti- bus, fed T itio dt primogenitis : & ideo quantum ad hoc, alij quám prinmogeníti funt cxclufi.nec continentur inter fucceí- fores , quando lex folüm illis prouidet, quos nominatim enumerat,vc quando d¡- cír,primogenitis,cunc agnati concludúcur ( id efi reducuntur,refiringficur, coarRá- tur, & limitatur, iuxta expoficioné hipar,

& bené) in enumeratis,id efi,primogení- tis. Aliquando non taxat nec limitat per­

fonas fucccffuras,puta.tibi & defcenden- cibu stu is, fecundi^m orcm iuris Fran- corumiíub hac foriW vocantur adfucccf- (ionem^ omnes defcendentes ex primo acquirente, fed in concurfu datur pr*- lario, And.in tit.Imp.Lotb.Eugen. P a p f, n u m . ' ) . c i r c a ibi,videtur omnibus dacum, tamen per ordinem , vc donec fic ille qui przfertur de defcendetibus, vcl á lege fcripta,vt primogenitus defccndcn- tium,vcl álegepofita per concedentem;

ille przferretuneo non exiftente.vel mor­

tuo,veniac ad defcendentem eius cui fa­

R a fuit concefsío.Cúm igitur, omnes de­

fcendentes primi acquirentis fint inclufi in inueftitura iuris Francorum, & per có- fequens vocati ad fuccefsionem,cum pro­

latione tamen peí ordinem: admiffo vno, c?teri non excluduntur fimpliciter,fed pro illa vice tantúm, ibidem num. 6. vbi loquens de eodem iuré Francorum dicir , fecundogenitum cxclufum per primoge­

nitum á fuccefsione cómunis pacris, pof­

fe fuccedere filio primogeniti mortuo finc filijs in eodem teudo;nam illacxclufiono fuic á feudo, fed á fucceifione illius in feu­

do pro illa v ic e , ib i, de feudo vero nun­

quam fu it exclufus propter fpem reuerten- di adeumyfed fucceffione in feudo illius (y illa vice, reddtt rationem , datum enim erat Omnibus defcendentibus * vt fupra*

diRum eft.

H zc ratio ceffac in prima form a, ti­

bi & prinogenitis,quo cafu hnd.ind. tit.

de fuctcJS.feud.num.8.circa finem dixit,

ideo quantum ad hoc,alij qudm primageni- tifuntexcluji , nec continentur inter fue.

cejforesxxtúúxt rationem pauló poft ib i, vc quando dicit,primogenitis , tune agnati concluduntur in primogenitis. Et licét,vc aduertit Ltparul. ibi in verbo.S.prpterea : ex mente Lofiredhviácatüí And fibi con­

t r a d i c e r e prtma cau. benef.

amitt.$,príSterea,num i6. ibi»/ed quia po.

nitur in themate, quodfeudum debebatur iure Francorum primogénito,non videtur quód bte fuccedat, vel ex alia eaufa ius pr¡\

tendant,nifi primogeniti tantum Fondera,

^^quód dum dicit,non videtur, loquitur ar­

guendo & oppugnando ; non decifiué vt íacic in prxcitatis locis , in quibus dixit, feudum iuris Fraqcorum effe dacum om ­ nibus defcendentibus primi acquirentis, cum przlationc tamen per ordinem.Vn- dc dico,ih forma Iuris Francorum primo­

genitum includi prelatiué in fuccefsione, non exclufiué á feudo , vt bené declarat And.tit Imperat.Loth.Eugen Fapa,num 6, ibi , de feudo vero nunquam fu it exclufus propter fpem reuertendi ad eum, Exiftimo

igitur,formam inueftíendi, tibi '&í primo.

genitis,effe magis ftriRam,quám form a*

luris Francorum : St ideo data inuefticura tibi Sí primogen'tis , admiflbque primo- geníco ad fuccefsionem ; fi deinde more- tur fine filijs;frarer huius primogeniti no fucccderet illi,fed aperiretur domino ex forma inuefiicurz', tibi & primogenitis;

cúm frater non fit genitus á fracre , cui fuccedere vult;& ideo And. dicit vbi fup.

agnatos non contineri inter íucctffores, fed cxdudi á re conceffa . Eft & fecnndus effeRus,vt mortuo primogenito, viuo tó- muni parente:filius d. primogeniti exclu­

datur á fecundogenito patruo fuo in fuc­

cefsione d. fui aui, ex przdiRa inucftitura fícftriRa, tibi& primogenitisiSecúseffet in intieftitura iuris Francorum, vt plenius probaui in repetitione l.lmperialem,$.pra­

terea Ducatus,nu.go.de probib. feud.alten.

per Frider, Alias formulas inutftiturarutn perquiras injra in tex. in verbo poteftas conftituendorü magiftratuum ad iuftitiam, num.27.in traSi.de Regal. ojficijs.

Eft quoque aduercédum ad id quod di­

ximus pauló ante,fcilicet in inucftitura in­

ris Francorum omnes defcendentes primi acquirentis includi, fed in concursu^ fuc­

cefsionis dari pr?lationem;dico, quód ex reRo more Francorum,f?minz non íunt inclufz, & fic przlatio iure ptimogenitu- r?,eft ínter mafculos tantúm,vt docui in d. praterea Ducatus,num. 106. de iurcrf

com -

D E R E G A L I B V S .

communi R om an o, f?min* fuccedcrcot in llcgalibus cooceflis d6 in feudum; quia allodiaiem retinenc naturam , & in a lIo . dialibus f?min? fuccedunc , /• maximum vitium-,C,di liherisprfttrit. In officijs non:

qnia incapaces funt publicorum officio­

rum,/ I ¿ í reg.iuris l.fpminp: cum declara-

■ tione camen, de qua infra in propria ma­

teria officiorum dicam.

In Regno aucem noftro,fjmin? admiíT?

func fimpliciter ad fuccedendum, fiucin»

ienáxs ex conjiitut.vt defuceejfionibus, fiue in alijs non feudalibus cx conjiitut. In ali­

quibus: cuius rubrica dicit, defucceffione-»

filiorum Comitum ¿r Baronum ; & in ni - gro dicic in fine, tum bonis omnibus qua patris fuerunti includuntur ergo Regalia, fiue in feudum concefla fine,fiué fimplici­

t e r ;* l a c i ú s i d deducemus in officijs, quz de Regalibus fu n t. Femin? igitur in Regno noltro,funt admiflz ad fuccedendú deficientibus mafculis eiufdem gradus : &

fic inter exiftentes ín eodem gradu, ma­

fculus pr?fercur ízmin? ; inter mafculos primogenitus przfertur c?teris: inter fz- minas veró viuentes iurcFrancorum,pri.

mogcnita przferrur.nifi fit maritata: tune foror in capillo fibi przferretur ex confii­

tut. vt de fuccejfionibus: Sed hzc pleniús íunt perquirenda in mea repetitione d. $.

frpterea Ducatus, num. toó. & 117 . tum fequentibus.

51 C zterú m , fi in inueftitura non fic ex- prefTa aliqua formula ex pr?diñis, vel fi­

mus in inueftitura pr?fumpta,fcilicet p ro­

bata ex immemorabili téporc:cuncaaco- dendaeft forma pr?fcripta in fucccflioni- bus procedentibus,num fcilicet fucceflc- rit íolus primogenitus,vcl omnes : * rck currendum cñ ad ea quf fcripfi in d.í.prp- terea Dueatus.num.g8. & 104. vel fí in»

Regno illo¡efl'et confuetudo generalis prj- fcripta in fauorem primogeniti , de quo fcripfi loeo eitat» num. 97. His deficienti­

bus exftimant aliqui,Regalia iurifdiñionú, quiaiurifdiaio indiuidua e f i, ad omnes fucceíTores in folidum fp cñ are, * fie pro indiuifo poffidebuntur á fucceflbribus , Hieronym. d Monte in traB. fin in m rt.

gund.cap. 1 1.num .ti. Hartmandus HarU mandi tit.i.ohferuat. i Facían, dt probation.líb.2.cap.}6 num. 38. Ego vero

• cxifhmo,omnia Regalia efle diuidua inter íucceflbres.pr? ter officia : * refpeñu iu- tiíái&.{on\s,Bald.in d $.praierea Ducatus, m m .j. exTñimauit,Caftra iurifdiñionum diuidua eíTe inter fucceíTores,fub forma»

tamen ibi tradícj : oon quód iurifdiñio

ipfa fdndatur in parces.fcd fobieñum iuri*

fdiñionis, vtfcripfiibidem,num.66.(y 20.

vcl exercitium iufifdiñionis,quod diuidu*

um efle,docet Bar.in Linter tutores,ante-t fintm ,(y ibi BaUde admin.tutor. cum alits concordantibus áG arf./»». traditis ñu.»

traB.feud.4par.quefi.jo .n u m .il2. timit.

9 ,& d Tiraquel.in traBprintog. 4. queejl.

R«w.5o.Et nihilominus iurifdiñio eft de»

RegalibuSjVt in tex. mJlro,\b\,poteJiai con- fíituendorum magiftratuum ad ietfiitiani.

Item feuda dignitatum Regalium, vc Du- cacus,M archiz,& C om itatu s, erant diui- dua ante témpora Fridenci primi ; nam » ipfe fecit illa indiuidua in d í.prgterea D u.

ratusi patet cx illis verbis, de cfteró nofu.»

díuidanturddefí, in poñerurn: ergo prius ámiáebit\tuf.qvioálo\RaynaLAlaarot.(y Camer. ibi adnotarun:non quód dignitas ipfa fcindatur in partes,eft enim indiuidua naturaliter,quia intelleñualis: Sed diuifis corporibus,quibus inherec; multiplicatur dignitas ipfa integra in fingulis partibus, vt adnotaui in d .í prpterea Ducatus,num.

b j . licet lacob. Caiacius in tit. de feudo Marcbi(,ex\Q\Tozt,eanáem naturam indi- uiduam Regni pro Prim ogenito, p rz fcri­

bere fibi vim in Regalibús,ex paritate ra­

tionis.Cui non fubfctibojquia fi par ratio fuillet,etiam ante Fridericum fjiíTencin- diuidua, ficut Regnaab inicio ereñionis fuerunt delata vn i, etiam fucceífione, vt probatum eft fupra num.xg. gcd ante Fri­

dericum Regalia przdiña erant diuidua, vt probatu eft pauló atitc:ergo faifa ratio.

Í2 Num autem Ducatus,Marchia, * C o ­ mitatus conceffa fim pliciter, non in feu- dom,finc diuidúa inter fucceffores; ego dubito; cpyízFridericüsin d. $. ptaterea Ducatus, priuilegium indiuidtiiratis con*

ccífit feudis Marchiz,DacacuS , * Cümi- iacus:patet,qo!a poftquám Ax\t,prxtereA Düiatus, Marcbia,Comitatus de ickterd nft díuidantur: feqniturdicens ; aliud datem feudum diuidatur. ex hac exceptione pa- teMocutum fuifle dc feudis Ducatus,Mar- c h iz ,* Comitatus:eñ enim exceptio de»

regola,ff.dereg.iur.l.t.(y ff.depanu. legat.

l.nam qudd liquida- Item in materia pri­

uilegiorum argui non poteft ex p a m a to rationi9,Decius in l.in ómnibus caufis, ff.

de regubiuris. vndc,dum feudis dignltatü Regalium tributum efl hoc priuilegium»

índiuidaitatis,Rcgalibus ijídem fed non»

feudalibus, idem priuilegium Conceden­

dum non eft.SedaIiud poflet dicijquia pri, uilegíum datum non fuit ratione qualica.

tis feudalis,fed rarionc dignitatis Regalis- Bal.

t* I

1

- *1 '

.'Til

ti•, I ^I

ÍL .'«•'hi

*ri>l

•4'

!■

'1*1

48

u 4' t

a I

I

W

\ h

|j-x

r'H

^1

Hi.' i

cf.*

i-rf kf:

i i * 'i

SalJfiJ.i.praterea Dueatui , num. a. Ec ideo, in fueceffione omnes Eli; fuccedenc, 'femoca conluetudine.vt fcripfi in d.$.prp.

terea Dueatus, num. 88. In officijs veró , quia fola adminifiratio dicicur conceffa, q u z non capit plures: fi alterara fic pro hzredibus,non fient diuidua; quia altera- cio naturz non fic,nifi exprcísé,$.profe¿lo.

fup. de lege.Conrad. Vnde,dum fuit alcera- ca natura in v n o , fcilicet vc exercitium#

quod erat ad vitam , tranfmittatur ad h z­

rcd es; in reliquis remanet naturainaltc- xataifup.de feud.nonbaben.prop. feud. na.*

tur.tap.i. fcilicec vt fit indiuidua exerci- ti/:vnus igitur exercebit,fed emolumenta diuidentur , vtdidum eft fupra,/» verf.

Aduertendum.

Ordo autem fucceffionis quoad gra- dus,& reliqua,fumetur á iure cómuni R o- mano,nifi fpecialibus Regni conftiturio- nibus aliud ftatuatur.Et eft ratio,quia Re- galia,nifi in feudum fpecifice conceffa fint, vel zquipollentibus verbis:alIodij iureiu- dicantur, vc difium eft fupra »aw. 3 <5, ni­

mirum fi fucceffio Rom ano iure regule­

tur . In Regno autem noftro, eadem con­

clufio firmanda e ft, fiue Regalia conceffa fint pleno iure,id e ft, plenum dominium ficcomceffionarij:quo cafu fuccefsionem deferri & regulari Rom ano iu re, abfque dubio eft;quia allodi; iure iudicari, hf re- defque etiam extraneos fuccedere, dedu- fium cñnum.38. In Regalibus veró con- cefsis pro hzrcdibus corporis, vcl vno hf- rede,vcl duobus:ordo fuccefsionis quóad gradus & reliqua,etiam á Romanis legi- bus fumi debet,formataméinueftiturf fal- ua,id eft,inter hzredes corporis feruabi-

tur difpofitio legum Romanarum quóad gradus & reliqua. E t eft ratio.quia dum#

R e x admifit fuccefsionem , omifit autem ordinem fuccedendi quóad gradus, fubin- grefsioncm ,& rcliquairecurrcndum eft ad leges communes Komana%,arg.tap. i .fup- áefeud.cognit.iy cap.i an ille qui inter fic.

frat.dom.jui,\bi,quantum ad ordinem gra­

dus qui continetur in legibus. N ec obitar, in Regalibus prfdifiis przfcribere fibi vim

«onñttut. Sctre volum us, vt nulla fiat di­

ipofitio abfque Rcgis affenfu. Nam tupc non difpofitione concefsionarij, fed pri- ^ ma inueftitura Rcgis deferuntur ad fuc­

ceffores tomprehenfos in e a ; concefsio- narius autem facit id tantum , quod fibi permiffum eft ab inueftitura,fcilicét.infti- tuerchzredes comprehenios in inueftitu­

ra. Refpefiu veró g rad u u m ,o rd in is vo­

candi comprzhenfos;quia fuic omifiuma

Rcge,re(.urritur ad leges comunes Roma­

nas tx f.rflumpta tius voluntate,w d.cap, de feud cognit. Przlumitur enim conce- dcnciO.ficui iusintelligiiconcedere, ¿í»d.

in tit qui fucceff.tenean.num.8.

$4

fiiones competant pro Rcgalibus,0i quis ■ iit iudex competens ? Quóad afilones di- co.quódfiin feudum conceffa fint Rega- lia;tunc diftingucndum eft,num inueftitus agat cotra dominum,vel contra tertium, vel Dominus contra vaffaIlum;prouc ple­

nius diftinguit And.in praludijs feud queft.

6. &í fie pariter refpefiu iudicis,recurren- . dum eft ad confuetudines feudales, in tit.

apud quem,vel quos controuerfe'udHermin.

Jít,incap. I . $.fin. de eonfuet.reíi.feud.in cap. I . de lege Conrad. & nouifsimé in l.

JmperialemJ.praterea/i inter dúos,de pro bib. feud alien, per Frid. & vt aduertit Egutn.Baro in d. tit.apud quem , vel quos cont. feud. defin. generali confuetudine#

przfcriptum eft,vt Rex cognoícac de be- ncfícíjs Regalibus omnibus,qua'ndo vcer- qué litigantium ab eodem Rege íe inue- fiitum allegat.Cf terüm fi diueríos allegac inuefticores, coram ordinario iudice rei conuentijcx communi regula, cap. tum fit generale,extra de fo r o ' compet. Inter domí*

num>& inueftitum fi cótruuerfia fic;pares Curif cogno[cct,d.$.pratereafi inter dúos.

Sed in Regno noftro, certi iudices íunt á Rege deputati, fcilicec Magitter; iuflitia- riusin ómnibus feudis Regalibus,v t /«#

/ ; confiitut.ftatuimusytit.de offic.Magiftr.lu- fttt. Hodie Sacruir Regium Concilium íu- brogatum eft in hac cognitione,in locum magiftri luftitiarij,®» in prag. 3. de offic. 5.

Kegq C. magna obtinet authoricatem, cüm proferat lententias nomine R e g io ; dicit tamen Lofffed.inconfio.num.g.Hoc concilium Regium, ordinariam tanrünn#

iurifdifiionem habuiffe á Regibus, fecun­

dum iura communia,& Regni conftitutio­

nes : vnde fomniant qui dicunt, liberum arbitrium eis cffe iudicandi prf ter leges, imó fecundum leges,dicit v/oi./. in Autb.

Hodie, C. de iudicys. Num antem Regij Confiliarij habeant ordinariam, vel dele­

gatam iurifdifiionem ? Carauita in Ritu M . C. V . aó^.num z i . exiftimat. delega- tam habere iurifdifiionemiquiaPrfliocos Regis nomine committit fingulis fingulas . caulas. Sed Rota Romana dectf do.alias efi

decifio 4zg. in nouis,ttt.de Appellat, dicit, ordinarios effc iudices:& ance commifsio- nem habereiurifditionem habitu: per co- mifsionem vero tribui exercitium iurifdi-

fiionis

• a

D E R E G A L I B V S :

Rionís ¡n illa caufa: non enim Przfidens d ckgac, fed diftribuit lites intcr Confilia- rios : his enim verbis vtitur

.#i.incipicNa/7fr<í Cpfarea Mate- Jiate,Sxiitia ez,dt offitio S R.C.\\>\,áiuiden- d i, diíiribuendiqué ItUs inter díBas-duas aulat. Ergó, Przfidens non poteíl caufas committere alijs, quám Regijs Coníilia- rijs:& perconfequens non eft delegatio;

h zc enim fieri poteft habenti iurifdiRio- nem,5í non habenti,/, r.ff. qui mandatam, ibi,proprium nilbabet,l.& f i pretor , in—>

princ. f i de offie. eius cui mand. eft iurifd.

quód aucem ex illa diftributione Przfi- dentis non tribuatur iurifdiRio , fed fic fim pkz partitio & díuifio ad coníufionem vitandam, docet dom. deFranebis deeif.

/4J.I»/?»/,loquens in iudicibus M. C Vi- cariz , quibus Regens pariter diftribuit caufas: & nihilominus funt iudices ordi­

narij , Vrgens argumentum , quód ordi­

nariam habeant iurifdiRionem, e ft; quód Rex faciens Confiliarios,cos conftituic iu­

dices in toto Regno:iic enim legi in quo­

dam priuilegio Rcgij Confiliarij, his vcr- bis-.Intodemque Concilio cum prafide, f i alijs confiliarys, caufas quafcunque ibi tra-

¿iandas audias, f i decidas, f i ¡qua lan­

ae iuiitUam cuilibjet adminiftres. V nde*

cum confticuti-finc iudices vniuerfali co­

gnitioni omnium caufarum R egn i, ordi- nari) iudices ludicandi í\int,Alex.in l. prp- tor ffide iurisd.omn.iud Bar. inl.morp fi'.

eod.Marantainfpeculo par. 4.difi. j, tn prin.ic fic dicimus, Confiliarium recipere iurifdiRionem á Rege in ipfo aRu , quo conftitutus eft confiliarius: aRamcn quia

¡demRex dcclarauic ind. pragmatica 41.

quód caufz diftribuancur per Przfiden- tem:non poterit Confiliarius apponere*

manus ante diftributioncm . Vndc com­

mittendo caufam, feu veré diftribuendo, dicicur excitare iurifdiRionem fibi datam 4 Rcge,argum.l.fin.f.de officioproeur.C^

faris . EcideolubtiliteraRencati poifet;

non efte nullam,fentenciam latam ab alio Confiliario cui commiifa non e ft. Eó po­

tius,cúm fententia proferatur nomine S.

R . C on cilij, & quflibet aula reprzfentat 5.R.Concilium;commi(rarius autem rela­

tionem facit, & fubfcribit fentenciam no­

mine S.R.C.cuius nomine prolata eft fen­

tentia.Et ego pluries aduerci /caufas rela­

ta s , fentenriamquc fubfcriptam ab alio, quám fucccflbrc eius cui commiffa fuit:

& non ex hoc fuerunt declaratz nullz.Igi- tur, de Regalibus inter fubditos Regio, cognolcit S.R.Concilium ; c?terúm inter

eonceflionarios , & Regem (i controuer­

fia oriatur:cognofcit Regia Camera Sum- m z rei,fic fcnbi debet,non fummari?, v t vulgo fertur: extat Regia Prag. 6a de offi- eio proeurat.Cf/aris,6i crthoc fpeciale in Rege, vc iudicec in caufa propria, lacob. dt S. Georg. sn traB. de feud. tn verb. fed an Princeps.nu.if.

Si veró Rcgaliaconceffa fint non in fcu- dum:dabútur pariter aRiones perfonales,

& reaks:quoad perfonales,fi k g e vel pri uikgio cóceflá fint Rcgaiia:dabicur códi- ctio ex k g e , veJ priuikgio:quia prínikgiü etiá k x priuata ckffidt legib.l.iusJingula • re.Si veró cóíuecudine,vcl pfcriptioneac- g,lica finc Rcgalia:dabitur codiRio ex mo- ribus.T' ileman.de Benign.Syntagm. i.decad.

2.V0Í0 9.2»pr/». ARiones quoq. reales c6- petunt.vt eft aRio negatoria, & confeffo- ria,vciks camen:quia Regalia funt incor­

poralia iura,ficut &Í ieruituces:quibus ac- comodatz funt aflioncs przdiR z vtiles, Regner.S extin.lib. r.de Regaltb.eap.j.n.i j.

addens fu b nu. 1 S.ctiam (1 abufiua inuefti­

tura interuenerit in Regalium conceflio.

ne:adhuc reales aRiones dantur. Compe­

tunt ctiam remedia poffefforia , vc ¡píe*

proíeqoitury«¿ num .zj.ákcas, poffe cu­

mulari petitorium cum poffcflorio io Re- galibus: quia incorporalia funt:& tunc de­

cidetur id,de quo iudici prius con flat. ex­

tra de cau.poj/ef propriet. cap. 2. ficap, ciim eeclefiafutrina.lkct de iure ciuili,ter­

minanda fic priús caufa poffeifionis , C de rei vindtc l.ordinary, i i plcné proCequitur glo.z.tn d Mp.a.legendus eft Regnerius lo- • co citato num.3 34 Ckwis opinio fub­

ftineri no poteft in poffefforio retincndz, ratione contrarietatis concurretis cx par- te proponentis vtrumq.iudicium,®#¿4r.

docet inl.incerti,num.\ C.deinterdiB.

ludex competens in Regalibus, eft Rex á quo tencntur;quia ius fuperioritatis, ex concefsione quauisamplifsima , non eft perditum,diRum eft fupra num. 6. in fine, f i infra in traB.de Regal.officyt ,fubnum . 76. Si veró lis cffet inter concefsiona- rium,& Regem:magnaeft controuerfia*

inter D o R ores, num index fit R cx? fed verior eft affirmatiua fententia , vt per Thom. yiiehael. in traSiat. de iuritdiB.

concluf.30.litera C. Er eam ampIcRitur in quocumque Principe non recognofccn- ltíuptúotcm,Bertacch.intraB. dt Epifco- polib.4par.^.nu.ig Aleiat.conf. 16 1.num.

la.licét Innoc. Abb.Eelin. f i Decius in cap, caterum, extra de iudicys,Bal.in l-Imperta­

lem,f.praterea f i inter duot,nu.2.de probib,

E jcud.

i!iT.’í .<41, 1 m m

n;

i,*'.'J K

L"l i‘ i

&

IvJ*' ' f

■i’ -'

q

lí'J ; j

:<il

V/jivl

vf

; i'íl

i

H O R A T I V S M O N T A N V S

tt -Ik\ »■

í v . fS'k N

^ I rf ♦

itií

h.'¡

■I-

«1*1

|>i<

l'í\

; i Ikí'*

P í

5 0

feud.alien.per Frid. Rofental. de feud. cap.

í2.concluf.4.num lí.Menocb.conf.z.num.

92, diftinguant diueríos cafus , aífirma- tiua veró pro Rege recepta eft in Regno

n o ftro .

His loco przludiorum przm iífis, deue- nio ad cxpoficionem textus.

S V M M A R I V A Í

j Feudalium confuetudinum compilatio f u it de Regno Italico.

T itu lu s,H icñ n xxxxú txjdeinde confue­

tu d . R egn i in cip. de quo Regno in­

telligatur ?

Ita lia fu h a B a a d titu lu m R eg n i d Lon­

gobardis ?

T ex.nofier enumeratRegalia Regni Ita - lici.'Ó'proinde,Singuli dominantes in Ita lia , non recognofcentes Superio­

rem ,illis potiuntur.

Regalia q u id fin t,& v n d e dicantur ?

Q u ^ íin t R egalia.

> Ex.hie non fummatur, nec d/uidítur;

JL quia fuccinté enumerat Regalia R e­

gni Italici; cuius feudales confuetudines compilandi onus cúm aíTumpíifTenc Ober- tU SczteriqueC om pilatores, vt incap.i.

ihhfecundüm confuetudinem Regni ,fup. de feud.eogmt. & in cap.i. fu p .H icfin it. lex

¿7 inctp.confuetudines Kegni. Et de Regno Italico intelligendum cffe, docuimus i n » pralud. nofira repetitionis l. Imperialem , nnm. 2. Nam Longobardi fubafiam Ita­

liam ad titulum Regni redigertnt, vt Ca- rol.Sigonius lib. i .de Regno Itálico teflatur.

E t Carolus Magnus fubafiis Lógobardis, aíTumptoque Romano Imperio occiden­

tali,Italiam fub eodem titulo Regni retí.

nnitiVtidem autbor efí lib.

4

gon.tefiatur lib.6. feudalefqué confuetudi- nes cúm abfoluiflent in praced. tit.fecun.

dum Martin, de Laude in bae Rub. Rega- lia eiufdem Regni Italici breuiter enume­

rant,qu* magna diligentia & inueftigatio.

ne adhibita á lurifperitis de ordine Fride- rici Imperatoris, ex antiquo vfu Regni eiufdem collcfia erant.vc M utius in Chro­

nico ifb,l8.tefiatur, & pleniús in pralud.

q u a f f . i docuimus-.Quo fír,vt íinguli dotni:

nantes in ítalia,non recognofcentes fupc- riorem , poffinc illis vti; nam pars regula- ru rá to to , & eft eiufdem iuris , cuius eft totum.

Sunc autem Regalía,iura fpecialia eiuíf qui fuperiorem non recognofcit; compe­

tentia ad decus & faluté Reipublicz tuen­

dam ; & á voce Regis dcíccndunt, vt Re*

gner.Sextinuslib.i.deRegalib.eap.x. num.

J 4 .& omnes commentatores in hocícz.

docent. Eiqjonamas igitur fingula in

ux,

expreffa.

S V M M A R I V M . 1 A rm a n n ia q u id fiti

VeBigalpecudum efl antiquiffimum.

2 Regis tantum e f l , fa cere dele&us m ili­

tum,f<edera,& reprafalias.

Armorum officina fu n t de Regalibus . 3 VtBorum cuflodia ad Regem fp e B a t ,

d quo commiffa efl magno Adm i­

rato .

ArmannícC.

1 Errar. Montanus lib. y. defeud.cap. 7.' J7 verf. Ad ea qua exiftimat: Arma-' nias effc przftationes quz fiunt Regi ex ouibus,bobus,czterifqué pecoribus. Ve- fiigal hoc pro pecoribus íumentibus pa­

fcua hiemali tempore in Apulia , ex anti- quifiimo tempore fuiffe exafium á Regí- bus Regni noftrijteftatur ex Varrone, Ci­

cerone, alijfquéantiquiílimis infcriptioni- bus,Marin.Frit./ib.2. defubfeud. authori­

tate 4d.in fin e ,íi hodie eft in viridi obfer­

uantia. Alij áliter interpretantur Arman- nias, vt Eguin. Baro in hoc tex. cxiílimar, effe ius fabricandi arma , feú oíficinz illz public* in quibus arma fabricantur , vt tormenta *nea,fcloppi, & huiufroodi.Has officinas nullus habere poteft in Regno przter Regem,®» in authen.de armis.&i fub hoc verbo Armanniz,includunt alij inter­

pretes,omne armorum militizque nego­

tium: vt milites pedcñres , & cqueñres, Duces,6íCapitaneos deligere: quod ad Principem tantúm fpedat,non adalios,nfr fi ex fpecialiPrincipisconccífione,C.</cr»

militUb. 12.l.milit^,& C.de offi. Mag.offih lubemusfic Peregtn.de lurcfifci.li.t.titA.n,

I4.pa.

D E R E G A L I B V S ₅₁

14. paritcrqué ius, ffdera, &repreíalias faciendi,G«i/. ohftrucd. 28.num. g.lib.t, Cuiaeius, Hotomanusin boctex.Rofental.

diftud cap.s.conelu/.ig.Ewflimznt alij, ve Cotbofred.in hoe ttx. num. i. eíTc veñigal, quod ex conceflione de armis in publicis officinis fabricandis faña, przftatur Regi concedenti. ri»¿.eft opinionis,eíTe liñora:

quz licét fine publica in víu omnium , funt tamen de Regalibus, quancúm ad Regis proteñionem & defenfionem, vtp ro h i.

beac ibi fieri quidquam , fí vfus publicus liñoris impediatur: & fic videmus in pra- xi,magnum Admiratum, quod efí vnum»

exfepcem officijs Regni.habere liñora in cuftodiam.Z,ípar«/.f»w Cuiaeio exiñimat.

e(fe armamentaria publica, vulgo i ’ Arfe- naletqüoá nullus in Regno prztcr Princi­

pem,habere potefí, & fíe de Regalibus.

Q uflibet interpretationum pr?diñaruin eff vera in fe , quia aliuiide probatur de Regalibus e(Te:Singu1? aucem diuinitatiué func , .quia verbum Barbaricum efí, Ar- mannia,apud eruditos fcriptores non ha- bitum.ldco progrediamur vltcrius.

S

V M M A R I y M

I yU publicpfunt Regís,& fie de RegalN bus : f e d quomodo id interpretetur i ibidem,& n . \ . & 7 . & infra in ver­

bo flum ina nauigabilia,num .2. (y 5, V ia publica qua f i t ?

V ia publica reficienda ejl impenfis com­

munibus.

a R ex debet facere vias fecu ra s, (y aptas adtranfeundum, etiam pro exteris:

cum declaratione fu b num.4.

V ia efi communis omnibus iure natura, R e x num poffit prohibere extero tranfi-

tum p ervia s RegnifuP.

3 Pcdagia d tranfeuntihus licité exigun­

tur. declara v t fu b num. 5.

V iarumfie cur it as PrincipibusfruB uofa.

4

trociniorum commifforum in v ffs pu­

blicis?.

And.de Ifer.im pugnatur.

Regni reditus funtjlipendia Regis.

5 Vniuerfitates Regni tenentur cujlodire

v ia s f u i territorij, & ad emendam latrociniorum in illis commifforum, quando non confiat de perfonis latro­

num.

8

Labernarum exigentium pafjum infii- tutio,(y adquemfinem?.

V eB ig a l pajfus iu jlu m . hodie nequa­

quam.

VeBigalpajfus exigentes, tenebantur ad emendam difrobatis in v ijs f i b i pro­

xim is.

Barrifellorum in jlitutio, (y ad quem ^ fin em .

V eB igal duplexpro vn a caufa, num f i t iu jlu m i

Prorex num poffit dare licentiam adifi- Candt in loco publicoi

R e x num poffit dare licentiam adifican- di in loco publicoi

Officiales Regij cognof eunt de difrobatio- nibus viaru m publicarum : idqué cu­

m ulatiué,non priuatiué ad Barones.

Viapublicp Cafir i infeudati,funt quoque fu b iurifdiBione fe u d a ta r ij.

C la u fu la , cum mero ^ m ixto imperio, non includit Regalem proteBionem.

Prauentioni efi locus in deliBis commif­

f i s in v ijs publicis.

Pragm atica.j.tit.vbide deliB. quis co- nu.deb.difcutitur,(y ampliatur.

Delinquens in vijs publicis,non remit­

tar ad proprium iudicem. Declara v t ibidem.

lu rifd iB io in feudum conceffa,intelligi­

tur priuatiue conceffa,etiamrefpeBu ' concedentis.

Pirata cognofcuntur & puniuntur d capientibus, nec remittuntur a d pro­

prios iudices.

Neapolitanus difrobans in vijs pu­

blicis,num remittatur ad M ag. C.

Vicaria?

R e x potejl officere iurifdiBioni Baro- nali,condendo legem generalem.

Portulania officium circa qua verfe- tur?.

Viapublicp fie r i nonpojfunt fin e licentia portulani.

V ia plublica latitudo quanta effe de­

beat.

£ 2 Por-

' *1 0*

f « 'i-

•U' ,

4^

m_•iG

b'ii-'i fé 1 ' i k

•‘Fil

i .

■ííi

t M 'I

' i

f í

rm'' ’

y-

/

T VL'«^» I f c N

, I . í

mí;"

*Ȓ>

it«’ '

f f : y ’.'

im: * , I 1«'’ »

í

T;

•» '

-y

fortulanU officium continet iurifdi Bio­

nem intercipiendi extrahentes mer­

ces prohibitas d Regno fedinhocjigni ficatu ejl de infolitis concedi: ita quód conceffa portulania

,

VÍÍE Publicie.

I

& (ic no omnis via,fed qu? publica eft.

I Eft autem via publica , cuius vcrumque caput refpondet ad aliam viam publicam, fcii locom pubicum,/.2.ff.®Mr«OT,drff/#- qu.ff.ne quid in ¡otopubi. Né tamen exifti- mes,in dominio & proprietate Regis efte has publicas vias, ficuc & c f tera dema- nialiaffnnt enim vizin vfu publico omniu, licuc & liRora xs\zi\%,d.l,2.§.viampublica, pariterque folum viarum publicnm eft,:/.

$,viam . Et ideo de communi omnium re- ficicndz funt vi? p ublic*, d. l.2.$.refeSiio.

R egis autem dum dicimus eife, id eft,de Regalibus:intellige, quoad proceRionem, non quoad proprietatem & dominium, ficut & Cf tera Regalia in dominio Princi­

pis fanc,And.in hoc tex.in prin, f i n u . lo .

& ideo non dariincerdiRum illud, Nequid in lo co publico, pro rebus fifcalibus quz in fifci patrimonio runr,dicicur;»:/./.2. $.

boe interdiSium.Dat rationem,quia res fi- fcales quafi propriz,& priuatz Principis funt.Ergo viz publicz, pro quibus incer- ' diRum illud datur , non funt Principis quoad proprietate & dominium: fed fune in proteRione Princlpis,& ideo deRega- libus:quia fecundum D.Thomamlib. 2.de I Regim .Princ,c.i2.AáKegí fpeRat p ro bo no regimine Regni, facere vias fecuras,&

aptas ad trañfcundií:fiuc pro aduenis,fiue pro indigenis:funt.n.communes omnibus, iure quodam naturz, & legibus gentium;

vnde in lib.Numerorum, via publica ap­

pellatur Regia , quia fecundum Diuum huguBin.tnglof. ibi: debet tjfe libera cuili- bet tranfeunti innoxio, ratione bumang fo - fietatis: dicic innoxio, id eft , fine Izfione

aliqua Regionis.Vnde abfque caufa legici-

*na, non polTet R ex prohibere tranfitum perviam etiamexcero,fecnndum5. Tho- mam loto eitatoicum caufa pofieCipuca, fi effet fufpcRa aliqua gens Regi, & timeret fecreta Rcgni reuelari; poffet prohibere finguiis illarum gentium tranfitum ; vcl fi mulatudo magna vellet transire; iufle ti­

meret R cx ínuasioné,& poffet’prohibere, vxAffljn boc tex.in verb.vi* public<t,hum.

I.optime probauit, And.in rub.huius tex, in fine. V c autem Reges habeant protc- Rionem viarum publicarum, vt sint libe 3 rzjfecurz, & aptz ad tranfeundum: licite

exigunt pcdagiaá tranfeuntibus : Vndc ficgibus fcruantibus przdiRa viatoribus:

officiales Frincipum merito poffunt exi.

gere , & tranfeuntes debite obligantur perfolucre. Amplius aucem , & viarum fecuricas in regimine R e g n i, Principibus cftfruRuofa ; quia illuc magis confluunt mercatores cum mercibus : vnde & R e ­ gnum in diuitijs crefcit, & dohan? R e­

gi? augentur:idque probat D . Thom. ex bifiorys Romanorum, hnd. in confiitut.

Regni fuper incifionibus,col.i. & in confli- tut.Si damna clandeflina, eoi, z.exiftimat.

Regem teneri euflodire vias; quia ob hoc dantur sibi tributa, veRigalia, c?teriquc reditus Regni : vnde latrocinia Regni 4 debct Rex cmendare,quia non cuftodiuit:

allegat Diuum Tbom.fecundafecuda.q.62.

art.^.vtxxxoi illi qui non acceperunt, te- neantur reflituere: dicit D. Thom. teneri ad rcfticucionem, nedum ille qui accepit rem alienam,fed etiam,qui eft caufa iniu- ftf acceptionis:idquc cocingic dupliciter, fcilicec direRe,& indireRe. Exemplificat deinde eos qui indireRe funt in caufa, di­

cens, ja i 00» impedit, tum poffit, f i de­

beat impedire : & ponens exempla dicit, quinto, tenecur ille qui non o b fta t, cum obftare teneatur, sicut Principes qui te­

nentur cuftodire iuftitiam in terra, si per

«orum defeRum latrones incrcfcunc : ad reftitutionem tenentur:quia reditus,quos h ab e n t, funt quasi ftipendia ad hoc infti- cuta , vt iuftitiam conferuent in terra.

Caietanus ibi dicic, aduertendum effe: duat conditiones ibi exigi, vt aliquis indireHi Jit caufa insufla aceeptionisiprima quod poffit impedire , fecunda quód debeat impedire.

N unc quis fani capitis dicet , teneri R e ­ gem in singulis vijs R pgni, qu? innumer?

funt , noRu dieque iuibcre cuftodes , n¿

fuccedanc rapinz,& lacrociuia; hoc repu­

tatur quasi impoffibile . Dum enim dici­

mus , Regem teneri cuftodire Regnum ab hoftifaus: & ad hoc inftituta effe tribu­

ta , colleR as, & c?teros reditus Regni.

Intelligendum eft ciuili m od o,^ de ferui^

tut.lffvui,(ci[icct,vt. faciat fuum poffe,pr®

ut facit conftituendo iudices in singulis op pidis,& ciuicatibus,cu copetenti numero;

militú ad iuftitiütn S3iia¿ílrádain,capturam latro-

D E R E G

latronum, & compefcendam aú^atiam potentium : pariterque in mari trirc- mes ad arcendos piratas hofteíquc de­

predantes; Itemque in lirantibus Regni, tenendo caftra munita cum militibus inde erumpentibus • ad defcnfionem Regoi, prout occafio fc offert.Hrc funt prouifio- nes generales Regum in fuis Regnis, illas augentes,vel minuentes iuxta necefficatcs occurrentes.ii omitteret facere hzc, dif- fipado reditus Regni in fuis vo luptates » ita quód latrones incrpfeercnt, commit- terentes fu rta, & latrocinia : teneretur R ex ód emendam fubditorumffic loqqitur D.Tbomas.Qux facit quod potefl,fatis cfl, C.Ae bisquuvt indig.lfin.6L fuflicit iacere.

quod commode poteft fieri, licét ad id te­

neretur,/¿r vtrb.fign.1. nepos proeulo,22.

q.2.cap.faciat,fic A«d. allegat in d. eonfii- tut. fuper incijionibut eoi.3. ad exeufatio- nem incolarum illius territorii in quo fa- fia eft difrobatio . Multó magis in R e g o refpefiu totius territorij Regni fui,in quo funtinnumcrz VÍZ.& ideo prudenti con- (ilio fuerunc iafiz conftitutiones przdi- f iz , prout fingula Regna habenc, man­

dantes incolis ciuitatum, & oppidorum R egni, quódcuflodianc vias indiflrifii- b u s, & cerricorijs fuis ; St ccueantur aff emendam ijs qui fuerint difrobati, quan­

do non conflat dc perfonis latronum : 6t vocantur tunc damna clandeílina# . Q u z conflituriones fuerunt in viridi ob- fcruantia.vt Grawai.teftatur/■« fua decif.

47.1n quibufdam Regnis,ad euitandas has moleftias incolarum,fuitinuenta optima#' prouifio ; vtin locis fufpefiis commicti difrobationes viarum, erigantur tabernz exigentes á cranfeuncibus pro fingulis fal- misjvel curribus,vel capitibus animalium certam pecuniam, vc viam illam tutam#

ferucnt á latronibus; vulgó diciturf t paga Jopafio, \zzmc appcWzatur pedagium feu guidagium, And.in Ritu Regia Camera tit.

de iurepajfut, Liparul.infra num. 10 Hoc vefiigal luflum erat ratione finalis caufz, vt fcilicet fecuras,iSt liberas habeat vias ; 6i tranfeuntes in foro confcientiz tenen­

tur illud perloliiere.fecúdúm D. Tbomam lih.2.deRegim.Prineip cap./2. Vnde,fi tra- feuntes fuerint difrobati in locis, & terri- torijs przdifiis: exigentes vefiigal przdi- fiu Ti,tenentur ad emendam damni: quia#

ad id exigunt,vt pecunia illa teneant mi­

lites armatos ad cuflodiam itineris, Bal.

in cap.i. in verbo Marcbio num. 5. de hit qur feud, dare pojf. ¿yin^. conuenticulai,

A L 1 B V s : ₅

num.y.depace iuram.firman. A t quia ex- pcrientia compertum efl,adhuc tranfeun- ces difrobari in vijs:quia hi efafiores paf.

fum non curabant tenere milites fuffi- cientes : Ideo fuic inuencum aliud reme­

dium,fcilicec vc Rcgnicolz fouieret Regi certam pecuniam pro quolibet fumante feii foculari, qua pecunia Rex in fingulis prouincijs Regni teneat Baricellos, feu Capitaneos de Campanea, cum comitiua pedeftri , & equeflri ad capturam latro- num,& liberas viasconferuandas: & hoc remedio vniuerfitates ad nihilum cenen­

tur difrobacis in fuis territorijs: quia cu- ftodia itinerum fic per deputatos á Rege, vt Anton. de Nigrit tcflatur in cap. Regni Clandefiinit,tit.de pfna bomicid. Clandeft.

num. 14. Ec vtinam viz effent cutz:fat eft adnotaifc hzc,vt cognofcatur, tranfeun- ces in foro confcientiz non teneri foluere vefiigal paflus,& licité pofle illud frauda­

r e , Cabella tertio

»«wí./o.cÍ7 2'r.quia caufa , ob quam fuic infticutum,redafia eft ad non caufam, fci- licct quia exigentes non cuftodiunc vias, habendo milites fub fiipendio ad cufto? ’ diam viarum:imo datum repetitur, ff. ^ C. de condiB. obcau f& de condi B.cau. da.

& non fecuta.6c fi cío iure datur repetitio, ipfi exigentes paflum, videant an fint tuti io confcientia. Afam ftatim atque inuen­

tum fuic remedium foluendi certam pe- cuniam Regi, pro ftipendijs Barifellorum pro cuflodia itinerum & viarum:cefl'auic vefiigal paflbs, inftitutiim pro cuflodia#

przdifia,-4«d./n hac rub,num 3. Nam du­

plex przftatio pro vno onere, iniufta eft t nifi prima effet infufficiens , & imponere­

tur fecunda ad fupplementum: quód fi ex­

cederet neceflitatem, exceffus effet iniu- ftus;fic dicunt fummiftz in verbo gabclla:

ad quos remittimus lefiorem.

Sunt igitur viz publicz fub immediata protefiione R egis, & ideo de Regalibus:

qua de caufa , vicarius Regis non poteft dare licentiam zdificandi in loco publico,

\o.Eaul.Balzaran,in hoc tex.in verbo via, num.^.Rcx cum caufa poifet,abfque a u - íaftcüs, And.in hoc tex.num. 6. Et ex ea­

dem ratione ímmediacé protefiionis R e­

gis , cognitio dclifiorum commiflbrum#

in vijs publicis, ad fccuri itineris turba- tionem.vt funt latrones difrobatores via­

rum publicarum , fpefiat ad officiales.

R e g i o s , in catalogoglorig mundi par. 3. eonfid. 24- num. x. Idque cumula­

tiue ad Barones in quorum didrifiu eifcnt

E 3 viz

Í':

i/

r ‘I '•ti .f .1,-'

',f'l

k ' I

1*1

h\

■‘•‘ii

■ S

i i

'S

!:•^. 'i'

■i'l r

54

I f':'V

»i' TV.

li;

i»

m Iiv'’'

IV

*«r>-

•í?

í» ,

fn i i . ”

I -a -■

[.ff í*. ■

' t^

%

I l i '

♦»

v i s : (icenim intelligenda efí concludo CaíTaneí:ea ratione,quia iurifdiñio Baro- fium eft in toto territorio, i* per confe.;

quens in vijs exiftentibus in territorio ptxái&OiCapib/aní.in prag. í

4

Iit.d t 5dro«<¿.Etfic vizpubiicffunc fub iuriídiñione R egis,* Baronis,; fíegis, ra­

tione immediar? proteñionis.quia de Re- galibus;quz immediata proteñio Regalis non efí conceíTa Baroni,ex inueftitura me­

r i , * mixti imperij:cúm Regalia non tra- feant ex generali concefsione,nid fpecid.

ce exprimantur. Regner. Sextin.lib.i.dtM Regalib.tap.j.nüm .íi,6i pleniús inprala- áiji diximus. Sunt quoque v is publicz fub jurifdiñicneBaronis,ratione de quz fupra, cñ igicur cognitio cumulatiua,* per con­

fequens eft locus przuentioní,vtqui prius czperic perfonam delinquentis , ille co- gnofcat;dc enim declaratum fuitjn Rcgnoi noftro ex prag, f.tit vbi de deüBi quis con-

»en.d$b. Qu» pragmatica,ratíonc publicz vtilicatis progreíTa eft vlterius,conccdens>

facultatem cognolccndi cuicúqué officia4i li przuenienti in captura perfonz latro­

num difrobantium vias publicas:denegans rcmifsionem proprijs iudicibus originis , yel loci deliñi.Eft aucem intdligéda prag­

matica przdiña in latronibus difrobanti- bus vias publicas,dc enim loquitur fpeci-.

:ficé,ratione pnblicz vtiiitatis, vt tutus * liber fit traníitus omnium. Czterúm ¡n»

deliñis alijSjCognitio cñ Baronis in cuius diñriñucft via,in qua cómiíTa func deliña:

priuatiue ad c?ceros officiales etiam Re- gios:ratio,quia iurifdiñio fibi concefla ín feudum,intelligitur priuatiue etiam ad ip­

fum concedentem,£f/í«.í« cap.paíioralis, in b.limit.ex.de offic ord-. Regner.Sextin. de V^egalibus ¡ih. i.cap. j,num ,36. Rofcntal.de feud cap.3 coneluf.10.E0 magis, fi in eorú priuilegiis adeflet claufula priuatiua, vel decrecí annullatíua,vel alia,de quibus per Capye.dtcif 9. Amplia difpofitionem d iñ z pragmaticz, vt cognofcat pr?uenicns in»

captura latronis difrobantis vias publi- cas:eci.')m ad piratas difrobantes more pi-[

ratico in a\zte,Pinc.de Francb. decif. 142.

optimis rationibus iuris communis tefta­

tur ita decifum:dicic quoque fub num. 7.- licite fieri potuiíTc per viam legis, etiam quód aufcrac ius priuato,id eft, iudicibus proprijs habentibus iuriídiñíoncs priua- ticé ad c?teros,raí Bar.in l.AntiocbcnJium f f de pnuibg.ered. Eft enim fundata in pu.

blica vtihtatc,vt quilibet in fuo territorio

& diftriñu iurifdidionis fit folicitus * pcr- uigil in capiendo huiufmodi diírobatores

viarum pubHcarum, qnorimi.latrocimjs humanum commercium impeditur. Quo fit , vt dubitem de decifione relata per VrJUl-ad AffiiíiJn decif.41. ntvn> 9. ad li­

mitatione d.pr^^wiitrrz, v tn o a ptocedac eius difpofitio contra ciuem Neapolita­

num difrobacorem viarum publicarum»;

quia confentire non potcftin alium iudi- cem,nedum tacite delinquédo, fedexpref.

se confenticndo in prziudicium Ciuitatis Neapolis, cui conceflum eft prinilegium, v t fui ciues non cognofcancur ab alijs lu'- dicibus,przterquám á M,G;Vicari*:dico, quóddifpoficio illius pragmaticz non eít íundataíupcr prorogatione iurifdidionis percQpfenfunQ tacitum,vcl expreffum de- linquentisitunc procederet argumentum Vrfillí: fed eft fundata fuper publica ytili- tate,vt diñum e ft:* ideo potuic fieri per viám legis generalis,etiam quód auferre­

tur ius priuaco. Imó vt ipfe aduercit.non»

tolHtur ius priuato; poteft enim cafus ac­

cidere inuicem,putá quód Iudex Ciuica- cis Afeapolis capiac vaffallum £aronís di- frofaantem in via publica.in diftriñu Ba­

ronis habentis iurifdidionem priuatiué ad c u e r o s :* tune ipfe capiens cognofcet.li- cuc é con trz.eft tamen declaranda difpofi­

tio dRegippragmatiea,yt procedat,quádo veré c?pic difrobantem ín viis publicis!

fecús íi alius cepiffec,* dediffec Curiz, vc accidit in cafu relato per eundem Vine, de- trancb. decif. 342.

Amplia difpofitionem d.Regia pragma­

tica,qazado plures funt delinquentes , * capiuntur á diucrfis tribunalibus.quorum alter eft maius: vt vnumquodqué tribunal cognofcat fuum capt\Xm,Vtnc.de Francb.

d>ct¡. 426. Quid in vaffallis Eccledzdifro- bantibus in vijs publicis ? Cawi//. Salem, in confuet.Neap.in S.prafatit verf.pro con- 8 clufione.Fií'iízt pro coníeruacione viarum publicarhm, fuit in Regno noftro á Regi­

bus inñitutú officium portulaniz;ad qnos portulanos fpeñat prouiderc, vt viz pur- gétur,fepes,arborefq.impedientes tranfi- tum,obtrunccntur;paricerquc né impedi­

mentum aliquod fiat in vijs,vel né occu­

pentur ac diminuantur ab ijs quí propé viasprzdiapofsident, Afee viz publicz fieri poffunt fine licentia huius porculani nomine Regis;qui afsiñet, vt danc o ñ o pedum ín porreñum , & fexdecím in an- fradum,/ a.í.via autem publica, iunSio-»

glof.in vtrb. finihus ¿r in verbo,babuit , ff.

ne quid in loto publico, Adfunt vi? vicina­

le s ,* vi? priuat?, de quibus in d.l.2. Sed quia non funt de Regalibus, ideo omicro.

Ad

D E R E G A L I B V S . ’

A d portulanum quoquc íp eñ a t, interci­

pere merccs prohibitas extrahi i R egn o;

H oc Regale eft de infolitis concedi: ita*

quód faRa concefsione portulani? , non*

includi iurifdiRionem puniendi huiufmo- di excrahenses,fuit decifum in RcgiaCa- m e ra , vt teftatur Regens Moles in quañ.

4. eirca principium JuitraBatusiqxih hoc ius eft quid diftindumiporcuiania.

S V A Í M A R I F M 1 Tlum inapublka qu a fin t ?

Aqua, exflumiuepublico an ducipojjit ? 2 Rluminum quaJint de Regalibus, f i

quo iure effe fia de Regalibus

?

T luminum Regalium r ip a ,fi folum—>, num Jint in dominio Regís ? f i fu b num. 3.

T e x . ih l. quo minus,ff. de flu m in . e x ­ penditur.

V ia publkanon ejl in dominio Re gis,fed prote flion e, f i j u p . in verbo -vigpu­

blica.

Seruagia quid Jint ?

3 V efligal nauigan tibus perflum ina,num f i t iujlum }

M are,eiufque li flo r a , acflum ina,funt diuerjl iuris.

N auigare num liceat hominibus Regni perjiumina Regalia ? f in u m .',.

V fus publicus t n v ifs ,fi fluminibus, non f u i t prafcriptus per Regnantes. f i

num.').

Rluminanauigahilia effe de Regalibus, quidjignificet}

4 Claufula, cum mero f i m ixto imperio, nontranfertin concefiionarium,pro­

te fiionem viarum fiJiuminum^qua eft de Regalibus.

Claufula , cum iuribus f i pertinentijs Cajlri,num transferat Jium ina R e­

galía—, ?

Claufula,cum Jiuminibus, efl neceffaria in conceffionihus,finum .j.

Tluminum Regale ejl magis amplum-, in Regno m jlro; f i quid includati ibidenz-,.

Tlumen publicum Jlatim 'atque intrat locum priuatum ,f a c it alueum p u ­ blici iuris .

A qua oriens in loco priuato, ejl illius, in cuius loco nafcituri f i j í c perdurat do­

nec currit per fo lu m illius : cum au­

tem intrat fo lu m alterius, efficitur il­

liu s.N o n fic in aquis orientibus e x lo­

cis publicis,vtfu nt demanialia v n k uerfitatum .

A q u a oriens e x locis demanialibus v n i- ' uerfitatum , efficitJlumenpublicum , f i eJl Baronum in Regno nojlro, e x ­ tra Regnum,dijlingue, v t ibidem.

Flum inibus in Regalibus non licet q u k - quam facere, nec ducere aquam fin e Regis licentia,declara v t ibidem . A q u a duci m n potefi per v ia m publi­

camfin e licentia Regis,etiam fiaqug- dufius fia n tfu b terrani abfque in­

commodo publico.

: R e x num poffit prohiberenauigationem in fluminibus Regalibus ?

R e x non potefifupraius gentium.

'< R e x num poffit prohibere pifcationemtn flum inibus,v e l mare ?

V efligalpifcationi num imponi pojfit d Regel

T e x .in 1. ínter publica, f f . de v e r h .fi- g n if. expenditur.

T e x . nofler declaratur.

Rifcationem in mare , v e l fluminibus»

n u m R ex concedere poffit alicui pri-

■uatiué a d alios I

Barones numprohibere poffint pifcatio- nem in flum inibus Jf

Baro in Cqflrofuo,num fit fic u t R e x in Regnofuo'i

Baro prohibenspifcatignes,num lite pen­

dente manuteneri debeat in poffef- fio n c-, Jf

Poffejflo prohibendi probatur e x b annis em anatis, quibus non f u i t contradi- fiu m d fu b d itis .

Priuilegium e x h ib e n s , f i allegans pof- fejjionem,num lite pendente manute­

neri deheatinpoffefflone ?

R e x in poffefforio Regalium, habet in­

tentionemfundatam de iu re,v t inie­

rim manuteneatur:etiam f i pars ad- uerfa^

'ii

H

n

’rl

d

w

f.j

*'.*11

yla*’"

l.-

I

n. IV ilK»lii

I

Irrr

g:i-' 1«''

m *

í^:

i ,

'T■I;

1%l i 1

uerfa alleget f e pojfidere, offeratqué probare-.ni/iin/imulcum poffejjione»

probetur titulus aliquis, declara con- clufionem^^vt num. g.

T e x . in cap. cumperfonp,de priuileg. in 6. declaratur.

9 Baronesinpoffejforio R egalium , num lite pendente manuteneri debeant ü ' Infula exijiens in flum in e R eg a li, eft

R tg is .

Flumina N auigabilia.

i T N te r Regalía numerantur flumína#

X ñau ígabilia,qux pauca funt, vc in fui ortu íint nauigabilia:Se ideo fequkur i n » tex. 6c ex quibus fíút nauígabilia,id eíl,(ine quibus flumcn,quod cum eis eft nauigabi- le,n6 eíTct nauigabile. Q u z fint ifta,bené fciunt habitatores prouinciarum./wryco- fultus i n l . i . in princ-ff. de flum in. appel­

lat hzc flumina publica, pro quibus zdita funtinterdifia prohibitoria;né quid in flu.

mine publico,ripauc eius facias,immittaf- u é : quo fpatio icerué nauigío deterius fiat.Deinde in $.fluminum,mzg\s late dif- finit ftumcn publicum, vt fit quod peren­

ne eft' A t in l.quo minus, ff. eod. dicic,ex fiumjne publico cuilibet licitum e(fe,aquá ducere»nifi ñumen fic nauigabile,auc ex eo aliud nauigabile fiat:quo cafu non licebic aquam ducere. Ergó,inter flumina publi.

ca datur aliqua different ia:incer ea fcilicet quz íunt perennia,fed non funt nauigabi­

lia , nec influunt in flumen nauigabilerex his licec vnicuiquc aquam ducere, & om­

nes qu^fliones á dofioribus difcuffz in hoc Ux. & in i. quo minus f f : de fiuminib.

in materia molendinorum cóficiendorum in fluminibus,& ducendi aquam ex eis ad vfum molendinorum: intelligendz funt in his fluminibus. Czreriim fi fit nauigabile , vcl non nauigabile .fed influat in nauiga­

bile: potietur intcrdifio illo prohibitioo , v t e x e o aqua non ducatur. E terit ráelo huius prohibitionis, néex diminutione#

aquz fluentis,minas cómodc nauigetur:in fluminibus enim quó abúdantior eft aqua, maiora nauigia fuffert • A c pariter, né ex conftrufiione molendini in flumine naui.

gabilúfietimpedimentum nauigationí.

3

confuetudine obtentum eft in beneficium dominantis,vt N au'gabilia, & quz influ­

unt in flumen nauigabile, fint de Regali- bus:vtenimin.prpiudijsquafl. i ,diximus ex

Mutio in Chronico/ib. í8 . Friderico pri­

mo inflante, vt declararetur iura ipfius in Regno Italico: Principes fecularés Se Ec- cleíiañicí, adhibitis iurifconfultis ac dili­

genti inueftigatione przhabica de his.qu^

longo tempore in Italico Regno obfer- uata crant erga Imperatores ; adiudica- tunt ei iura hzc in Ux. noftro expreffa.

N on igitur omne flumen publicum, id eñ,pcrenne eft dc Regalibus,fed id quod nauigabile eft,vel influic in nauigabile , Er ratio efficiendi de Regalibus, effé potuit eadem q u zin vijs publicis,tuca fcilicet9t libera nauigatio:dum ita per vias iturin#

Jerra,ficuc in aqua per flumina hfC./. vni ca,vcrfficut fff. vt influmine publ.nau. lie.

Imó forcion racione,quia hoftes publici c mari poffunc ingredi flumina h z c , 6l ex fluminibus vifcera R e g n i, & depopulari Regnum.fubdicofqué in feruitutem redi­

gere . Igitur iufta racione, effefia funt flu­

mina hzc de Regalibus , id eft,fub imme­

diata protefiione R egis: non quódaquz folum, & ripz horum fluminú fint in pro­

prietate & dominio Scgis ficut cztera#

Regalia;/4»»/. infra num. lo . dum zquipe- rac flumen,ripam,& lictora maris:& oicíc, non effe de publico in patrimonio fifci.

pariterqué fu b n .i.fy n.6. verf Necifia.

Contrarium exiftimant Peregr. de lurefl- fc ijib S.num.^ó.Boffius in tit. de aquis ¿7 flumin. in prin. ¿y num. 12. citant inau- thorcm A ffliB .in hoc tex in verb.fluminih inprinc. áiceatem flumina hac Regalía»

effe Regis quóad proprietatem fed publica»

refpeBu v fu s: & allegat rr,».iuris Romani in Lquo minus, ff.defiumin.m quo tex. nil dicitur de proprietate, fed tantúm refpe­

fiu vfus ducendi aquam,vt liccac ducere, nifi Imperator prohibuerit, fi modo ca#

aqua in vfu publico non fit.Et facit pnntú finalem:ponit deinde aliam regulam gene­

ralem prohibitiuam : non licere ducere aquam cx flumine nauigabili , nec exeo .quod influit in nauigabile.Ex diftinfiionc igitur pGfiomm pater, verba i lia, f i modo ea aqua in vfu publico non fint, reftringerc limitationem immedijté przcedentem , fcilicet quando Imperator prohibet ; vt poffit prohibere,fi aqua illa non fit in vfu publico,putá quia pro przterito tempore non fuit dufia.Ex nauigabili veró, vel eo quod influit in nauigabili.abique prohibi­

tione Imperatoris duci prohibetur aqua.

V t cumque fit.cx hoc tex. iuris communis nil probatur refpefiu proprietatis, fed re­

fpefiu vfusinec ex vfu induci poteft argu­

mentum ad proprietatem, quia nil com.

mune

D E R E G A L I B V S . ’ ₅₇

mune habent,/! d«acqjpoJfJ, naturaliter

$.nihil commune. Hinc proprietas ripa­

rum eft eorum , qui prope Ripas przdia habent:vfus autem riparum eft publicus.

i.flum ina,(y Í . ripariitlnfiit.de rer. diuis.

Sic quoque vfus Maris eft omnibus co­

rnu nis proprietas aucem in bonis nullius.

AffiiB. igicur non fe fundat in tex. noftro,

& (ic fuper qualitate R egali: fed fundat fuam concíúfionem fuper iute communi:

quo iuredicitur in l. t .i .i l k autemff.dt.j fiumin. Impoffibilt effet vt alutusfluminis publici, non fit publicus: fed ilumina hfc nauigabilia func publica,/. \.inprine.ff'. dt /«w /n .ergo,proprietas fluminis non eft R e g is. Secundo contra Aff’liB. vrget /.

vnica,$.ficut,f f ’.vt influm. pubi, nauig.lie.

vbi flumina nau igab ilia,* via publica»

xquipcrancur quoad om nia. Sed via pub­

lica quámuis fit de Regalibus,non tamen eft in proprietate Principis, didum eft fup. tx l.2 . $. vippublica{o\xxca, iunBo$.

boc interdiBumt el i.ff.ne quid in via pubi.

crgo,pariter fluminis nauigabilis proprie­

tas non erit Principis,fed publicus; Bar.in l.quominus ff'. de fiumin. in 2, q. dicit verf.fed de communi fu n t Principis,vt irL..j feud.tit.qua fint Regal.eap.i. & pauló poft dicic. Aut non eftnauigabile, (y tunc lici­

t i facit authoritate iurit gentium, quo iu­

re flumina,(y eorum vfus, (y iura fu n t pu- blieatlnji.dt rtr.diuif.S.flumina,^ i.ripa- rum,et ff'.de rer.diuifljeiparum.ii fic Bar.

videtur opinionis , vt communis natura fiuminum publicorum de iure gentium»

quoad vfum ,* alia iura publica, fic reftri- d a hodie ad ea flumina qux non func de»

Regalibus. Cgtcrum fi nauigabilia fin t;

quia funt de Rcgalibus,ex nouo iure prx- fcripco poft ius commune Romanum , id eft,i« fez. noftro. Vfus fluminum nauiga- bilium non erit publicus, ficut erat de iu­

re gentium .

Nec ab opinione hac diftentic And-fub num. 10. dum poftquám dixerat, effe in»

communi vfu p o p u li,* tunc dici Regalia quantum ad procedionem : fequitur di­

cens , Hac per eonfuetudinem, vel po- ' ttiitabufum Principes, (y Regesvfurpant t éy babentficut dtmania, & imponunt f t r ‘ uagia inripii,6i liBoribus, 61 faciunt inde gahellas . Verbum illud,feruagia,indicat.

And. locutum effe de fluminibus nauiga- bilibus: quia feruagia foluuntur in pafil- bus átranfeuntibus,á fcruandodida.quia aflecurantur tranfeuntes, vt Dparul.ibi exponit. And.'\g\t\ix eft opinionis,Rcges &

Principes ex confuetudine pj:zicrigfifte»

hunc vfum publicum fluminum nauigabi- lifi, illaque fcciflc ficut cgtcra demanialia ,

& ideo imponunt feruagia, * faciunt inde gabellas.

Ex hac confuetudine cfTeda funt Re- galia,fic declarata tempore Friderici Im- pcratoris.przhabita diligenti informatio­

ne de confuetudine przdida per imifcon- fulcos,* Principes Regni Italici, ^ d i d i i, eft fupra tx Mutio in Chronico lib. 18. &c licec And. appellet abufum, imponere»

feruagia feu vedigal nauigantibus io his ñatainibus.D.'Ihom.lib.2.de rtgim. Prin- eip. eap. /z. dicit effe iuftum vedigal, ob cuftodiam quam adhibere debenc aflecu- rando nauigantes: idque fieri non poteft, nifi habeant triremes in mare cuftodien- tes os fluminis irrumpentis in mare , ne h o ftes,* pirar? depredencur nauigances:

vcl teneat caftrum munitu in ore fluminis irrumpentis in mare,ad tuta nauigacioné;

& han c opinionem fequuntur plures tc-

\iti d Peregrin. dt ture fifci lib. 1. tit. r . num.22.lgitut adenta opinione. Bar. (y AfJl.locis citatiSfAngeUn l.fiuminumff. dt damn.infeB. ac Ferrar. Montani de feud.

l.b.'). cap 7. verf. tametfi aquam ,

* alucum fluminum Regalium, effe in»

Regis proprietate, ficut * CfteraRega­

lia; fequitur,non eiTe veram expolitio­

nem And, fcilicet quoad procedionem . Nam & in c?ccris bonis 'allodialibus fubditorum,eandem procedionem , id eft, iurisdidionem habet , fupra de AJlodys eap.r.&c etiam de antiquo Romano iure»

communi, ante tempora Friderici primi, fub quo declarata fuerunt prffcripta R e­

galia h?c:adhuc erant fub iurifdidione, &

protedione Regis: fic enim communiter exponitur ¡.deprecatio fflad l. Rod. deiaB.

'ibi,ego mundi dominas,Yt per Bar.in /. / .f , per bancff.de reiuind.Bald.inl. bené a Ze­

none C.de quatrien. praferip. Et fic pr?- fcriptid cxprcfforum in tex.in Regalia, nil operaretur,fi Rex in his Regalibus flumi­

nibus nil aliud iuris haberet, quám iurifdi- d io n is ,* protedionis.ficut in cfccrisflu- tninibas ntín Regalibus. Sed in hanc opi­

nionem videtur inclinare Bald. in l.f i plures nu.13. C.de condit.infert, dum dicir,

flumina nauigabilia efte de Regalibus , id eft,in vniuerfali funt Imperatoris, fed in»

particulari funt earum Ciuitatum , per quarufti territorium tranfit flumen, * co­

natur id deducere,ex natura lidorum ma.

ris . A t D o d ores non admittunt illatio­

nem hanc, dc marc * lidonbus maris ad flumina: quia mare eft commune óm­

nibus

i*'

1,'T Í ■

"i]}

J'• ' ' 1

fil

'Fil

lil''

«¿1,1

58 H O R A T I V S M O N T A N V S

Ji!' 1 1.>

I»' 'I,'

Iu 1 iT '

»1 Uf' T c

/.*'?

L* ,

■t

ri»' H i

14''"

1'!'I » I-f 1%

'il

nibus hominibus iure naturali:ac flumina non flc , quia (ita iunt á natura intra Re­

gna , k ii Terras diftinRarum gentium.

Pro opinione autem Bar. AffliB. f i Angel.iack expoiitio vocis huius,Regalia, á Rege ddcédens;quia ad R eges,cjterof- qqe dominantes non rccognoiccntes iu- p e r io r ^ (pedant priuatiué ad (ubditos, v t B o j i t m tit. de Regalibus in prin. f i nos in praludys fupra num. 27. adnotaui- mus: ergo pcopriecas Regalium ad ipfos fpedat.lllis obflaret ,quia fi ita elTet, non liceret hominibus Regni ire per vias , vel nauigare per fluminia:quia in re aiiena non licet quidquani facere. Sed certe non efl bona illatio hxc proprietatis,ad vfum in*

his quz publici iuris Iunt: Nam h x c , qux ' publici vfus funt iure quodam naturz , vc per vias ire: & (i per confuetudinem efle- dafinc Regalia , non tamen amiferunc vfum publicum:patet, quia adhuc itur per vias,& nauigatur per flumina. Et fic con- fuetudo,qu? prxfcripHc Regalia , fub hac qualitate przfcripfit, vt eatur, & nauige- tur.Quod no efl in c?ceris Regalibus.puta in tributis,vedigalibus,dohanis, & huiuf- inodi:qux (olus Rex habet,& exigit. V n ­ de omnino dicendum efl cum And. vc vox hzc,Regale,in vijs,& fluminibus, non ptoprictatem,fed protedionem quandam particularem,id efl, immediati (ignificec:

dixi,immediatam & particularem, ve in ­ dicet quid plus vicra iurifdiRionem vni- uerfakm quam habet i n cgteris fibi fubdi- tis :ica quód procedió hzc particularis &

immediata,quz efl de Regalibus, efl quid diftinRum á iurifdiRione vniuerfali: & vci de Regalibus nó tranfit fub iuriididione.

# mero, & mixto imperio conccifis,Bq/( in tit-de aquis, fif/umin.num. 12. 13. ( r ¡4 , Affi.in boc tex. in verbo flumina,nu. i o.6t licet lacob, de S,Georg, sn traB de feud, in verbo Jlurninibus,nurn. y&xiiiimet contra­

rium in concefsione pknariajexemplificat ipfe in titulo donationis &i venditionis . Eius tamen opinio , & rationes militant inter priuatos , puta fi Titius pofsidens Caftrum cum fluminibus , iliud vendat aut donet.Secus in Rege vendente,vel donan- te:& ratio dilFerentiz e ft, quia penes pri- uacos Regalia , non funt Regalia , didum tñ\i\ praludys q. 6. nimirum fi tranfeant

CÚ C aftro,vti pars totius,ac fub generali claufula CÚ iuribus, & pertinentijs Caftri, A t Rege vendente,vel donate Caftrum:

flumina Regalia ibi exiftentia non tran­

feunt in emptorem,vel donatarium:quia_.

teciocDC naturam Regalium,quz eft,vt nó 1-1

tranfeant, nifi fpecifice d/Rum fít,Regner.

Sextin. sn traB. dt.Regalib.lsb.i.e.y n .it . V bi plures coaceruat,& nos inpralud.q.

3,num.%. dicic tamen Aff/l. loeo cit. nam,

II.

tijs fuis,tranfeant flumina: tune tranfirent in concefsionarios:teflans confuetudinem hanc effe in Regno nokvo.Capic.in inuefi.

feud.in verb fluminibus,á k k , ex forma*

priuilegiorum /Zegni noftri,aquas,flumina

& decurfus aquarurh eíTe Baronum;citans . Lue.de Penna m l.vfum C.de aquaduB.lib.

Ii.dom.de Franeb.decifi83.num.i7.ákk, omnes aquas in publico folo orientes,efle Regis,& fuccefsiue eorú quibus per Reges fic concdsioiIo-.Petr.Mangrell. ini. altius C.deferuit.fi aqua,patket dicic,eíTe Baro­

num ex forma priuikgiorum.Ec fic quia*

exprimitur in priuikgio,non quód veniant fub claufula,cum iuribus, 8i pereinenctjs cadri.Capic.loco cstato,verf.et ex pradiBis, exiftimat, neceffariam eife exprefsionem claufulx cum fluminibns:& ego ei me fub­

fcribo,ex regula generali Regalium , de*

qua diRum eft pauló ante:cft verum,quód tunc fub claufula fluminú,vel Regaliú, in­

cluduntur omnia flumina etiam quz non influunt in nauibabik : quia Regale hoc fluminum,eft magis amplum in Regno no- ftro,continens fcilicet nedum flumina na- uigabilia,& quod influit in nauigabile : fed ctiam c?tera flumina:quiacontinet aquas

& decurfus aquarum:quod eft plus . N ec officiet,quód decurrant per territoria pri- uacorum , Regner. Sextm.lsb.2. de Regali­

bus eap.^.num. 31. quia flumen publicum ftatim atque intrat locum priuatum , facit alueum publici iuris,/. i .^ illa autem ff'. de flum in.ákit tamen Capic.in verbo. Fonti­

bus,confaetudinem hanc Regni,intelligen- dam eife de aquis nafcentibus in loco pu- blico:lecus fi iiafcanrur in locis priuatis, tunc funt eorum in cuius loco naicuntur, Finc de Franch. decif 183. num. 17. And, in hoe tex.num, 8 \b\,velpriuatorum,quan­

do funt in pradysfingulorum, Alber. m /.

forma $. lilin a f de eenfibus, Angel, 'm l.

apud Trebatiuff'. de aqu t plu.arc. CapoHa traB.deferuit.tit defonle,infin. locum au­

tem publicum ioteliige, etiamfi nafcatuc in demanio vniuerfitat'S , colligitur ex Vin c.de Franch.loc.cit.num.i,

Aqua vero oriens in folo m eo, efl mea donec currit per folum meum : & de ea*

poiTum difponere ad libitum, camque di.

uertere, vt non intret fundum tuum: & eft racio,quia in dominio meo eft. A t cum iu;

trac