Practicae quaestiones canonicae et ciuiles tam vtriusq. iuris quam sacrarum literarum studiosis vtilissimae ... desumptae ex codicibus manuscriptis doctoris Petri Cenedo ...

77

procreandis liberis operam darent, Q^a- Ad tertium argumentum refpondit Me- niadmodum ex ipfis lurisconfultis latifsi- _ o noch.in dift.ptf rura.83. num. 2 5. minime Q V ^ S T I O T R I G E S I M A Q V I N T A ; 327

me probat Couar.in 4.2.par.cap.8.ex prm Qui quidem faucr non ira tribuitur aiure profefsioni Religionis, tametfi ftatus Re- ligioforum fit m elior, & períedior, quam eorum,qui coniugio operam dant,cap.nup ria,3 2 .quaft. i .Clem.cxiui in princ. de ver.

fig. Quam etiam iblutionem fentire viden­

tur lacob.Cancer var.refol. c.24. ex nu. 16.

& licet non ita clare,idé tenet Mantic. in d.

lib .ii.tit. 18.nu32.Menoch.Iib.4.prafufflp.

8 3 .nu.2 3 .fubdens, quod no ita reijcitur c6 ditio(iI religione ingrediaturjficuc reijcitur illa(fi non nupferit)& li enim coditio (fi no ingrediatur religionem) religioni repugna­

re videatur,attame alia exparte dicitur faue re matrimoniojquod Reipublicf vtile cft.

Ve! etiam refponderi poteft,ad didam I.

Titia,ex mente Molin.in dida difput.aoy.

in fi.quod licet fit aqualis, aut maior ratio, vt ftatuatur,quodidem legatum afsignetur ei,qug religionem ingreditur, ac fi nupllflec in feculo;interim tamen,dum id conftitutú non eft,ftádum eft iuri naturali, voluntafq.

teftatoris, ac donatoris, feruanda eft. Quod autem par ratio nonfit,vt id ftatuatur,pro- bat ex eo,quia vt ipfe ait, non poiie quem­

piam deferre fecuin multa bona ad Mona- fterium,non auocat ab ingreííu religionis, non tamen habere in eojiiugio tot bona, quod haberet, fi perieueraret in coelibatu, aüóCat á contrahendo matrimonio.

Ad fecundum argumentü defumptum ex did.Auth. fed & hoc prafenti, fatis fupra rcfponfum eft, in vetf. fateor tamen, quod quádo fimpliciter, &c. rationem fiquidem cffe diuerfiratis,inter hunc,& illum cafum, quia ih cafu illius feex. legatarius confequi­

tur legatum,ex prafumpta teftatoris voluil tate, pr|fumitur namq. teftatorem de nup- tijs co,gitantem,idem fad urum fuiffe, ii de ingreffu religionis cogitaret. Vnde lex fup- plet deffedura reflatoris,fuamque mentem declarat,at veroquqties liquido apparet de voluntate teftatoris ,, quid voluerit filia habere in eafu nuptiarum,&:quid in ingref­

fu religionis, vt extat in cam prafenti) illa voluntas eft feruanda, per iura, & rationes fuperius addudas;nec hic habet locura.oon iedurata,reu.prgfumpta mens teftatoris, cu prafumptio fit.de re.dubia,hic autem effet, non certe de re dubia,fed contra expreffam teftatoris mentem.-

20

!-.ic valere argumentum, á ftatuto ad tefta­

mentum; cum milimt valde diuerlaratioy nam ftatuentes poteftate carent, cum aduer fus Ecclefiafticam libertatem ftatuere non pofsinr, A uth.caffa,C.de facrofand. Ecclef.

c. Ecclefia S. Mari?, cum ibi notatis, de C6 ftit. Teftator vero de rebus fuis adlibituni poteft difponere,& neperueniant ad Eccle liam,ftatuere, vt fuperius didufn eft. Qu»

folutio (falua pace tante viri)m ihi dirplicer, ex eo,quod, quádo in ftatutis laicorum agi tur de acquirendis Ecclefia, vt eft in pr?fen ti, poteft in his Ecclefia praiudicari,vc feri- bit Bald.in I.de quibus num.26. veri, fexto quaritur, ff. de legib. &.in l.fi quis curiaUs nu.2.C.de Epifc. & Cler.optimeAbb.inCi quod Clericis de for. comp. num. 40. & in repet.cap.Ecclefia S. Mari? de Conft. num.

35.& ibi Felin.num.78. optime Paul.de Ca ftro conr.304.volum.i.num.4.verf. M vero ftatutum,& quos refert, & fequitur Tiraq.

de primog. qu?ft. 43. ex num. 7. afferentes valere ftatutum, quo filia monacha fexclhdi tur á fuccefisione bonorum, dummodo fiac ante ingreffum religionis; fecus fi poft in­

greffum, quia non comprehenderet monia- iem iam fadaih, cum videretur fadurn iri eius ddium,8c religionis. Qua diftindione funt intelligendi Dodores,fupra iri hoc ar­

gumento pro parte adueria allegati. Et idé ex Bart,&ali'sprobat idem Tiraq. vbi fu­

pra num. 10. quod etiam optime compto- bat in nu.p.ex eo quod,de rebus iam iranf- latisin Ecclefiam, ñon poffunt tributa, atic alia onera im poni; ex nondum tamé tranf- latis, poffunt, vt poftea translatis durent.

Vt poft alios tradit,&fequitur Menoch.de praium. pr?f.85.n. 16. & eft videndus vo­

lum. I .coínmun.opm.'capí 7! incipi, ftatu­

tum mohialem excludens á.rucceísione,fDli 167. ftatutum á laicis bono 2elo,licec ad fui vtilitatem principaliter faduhi, valet; licet poftea in confequentiá tollat lucrum, & ius qii?rendum Ecciefi? :.vt tradic etiam Deci, conf.z^S.numer.

verf. quod

laici faciant ftatutum.]mo quidem valet fta;utufri, qutJ cautum eft,quod omnia boná,iura, & adio nes etiam in ipe, volentis, aut-difponentis ingredi aliquod monafterium., transferan­

tur in fuccedentes ab inteftato. Vt in indi?

uIduo,de ipfo ftatuto yerba faciens,tra­

dit Riminaldus Iunior , in confilio 85.

X 4 qüém

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

^uem fequitur Meuoch.couf., ip num ., 6.

Z l f S f Z m i l

,o u ireferunt, nec incongruum,neciniqiium

tapm eli,cogmmm.

effe quod bona non deferantur religiofis, 3

I»dex fttukns tenetur hpnticm Inqitífmrk

cum'id cenfeatur fadüjnon in odiú religio-

busrernutere. ’ ^

nis fedvt didú eft pro familiaritffi cóferua- 4

Hiireticus,ji mn rertíitmemf Inqmfmrihws,

tione. Vnde quidena- hUiufmodi ftatuca nó

gpraue dammm pateretur Regnum.

videiitur inÍufta,ri'eecont'raliBertateni Ec- 5

Ctffioésemerum lnqui¡moms,qMkseffede-

deriafticám,per'eaqu« fuperius difta funt.

Nec fimiliter obíkt) quod dicitiir , quódíi mulier ítóii confequitur legatum , tetrahe- renír ávita concempIatraa,ficq, ab ingreííu relÍgionis;hoc enim vt fúpra oftenfum eft,

&. trad. Menóchan d, cmif. i dp.numer. 19.

verifimile non eft, quod muÜer retrahatur á yfta coiitemplatiua,hac de caufajhó enim.

religionem ingredieris cogitat de bonis, cü' perpetuam páüpertátem voueacvvt fujie- rius didum eft,& probacur ex c. cu ad mo- nafterium,de regul. praícrtim cum nullurii¡

veríetur commodum ingredientis, cum ipft monafterio boriaaCquírátUr.d. capicum-ad monafterium, & in A uth. ingreísi, vbi dodó' res C.de Sacrofatid, Eccleu «. r.rDuii..

>

32 S Q J V j E S T I O T R I G E S I M A S E X T A.

^ E S T Í O X X i r i y

Á n ,

íi

d e i, t e n e á t u r I n d e x i n d i í a t é

^ f e m i í f i b n e m : 'f a c e r e ;, n o n p r i u s e x c u i b ' p r o c e í í u , q u e ; j c o n t r a i x d u m r c u m í n c b o ¡

i S V M M A R I V M . h - i Y Ncm eratus pro quibufeunq. deliBis (e t im

■ * atrocibus)apuiludicem je c u la rm , ftatim-

■ remhtenim eft ad Tribunal¡anBi Officqiquan^

docunque petatur obnegbciumFidei.

a In ca u e ra m propter áliquod crimen , ft ab alié - tudtce fib i remitti petatur,etiam propter maio- ' ra cYimina,remitti non debet; doñee ludex qúi

•6 lmel!eBus adl.2.ff.decuflod.norum,& a ilf t (Uhffide JctufaU '

7 Caufa fideiftfiomñium caufarum prm pua.

8

feeuláris tenetur litera s, gp' reqú fim - nem Iñquifítorum celeriter exequi, neexcom- m m kám nem incurrat.

'9 Tr¿efentia rei inquifm máxime expedit, vt lu ­ dex de mcefjítrqs ad txpem m em caufa m u - rogare vakaU,

10 ínqmfttorüm officium mpedienteSydireBe, vel . 'índireBefVelm xiiiim dsnonprañantes ,e x-

■ commmodsíententiamiñcurrunt, & num.%.

i I ludexfecularis,qui ad requifttmem Inquifilo- rú m ,h ¡reikum a d ipfos Inquifitores remittit, ' 'éeh§im a,vel iuftificaikne áiBa requifítm is, : feu podus mandati,túgnofcerenequit.

’l'2 lu tkx feculm s fequifm s per quem cunq.lui- '' eern Eulefmftkumitenetur f mm auxiliim im -

■ p a rtiri,nullo hábito protej]u,de mfUficatme

; B á requifuiofds,ctsm limtationibm.

í y in mmine mixto, poteft iudex femlarh reqm- fitús, non m p r n ir i officium fuum luáici Ecck- fMÍiico ,m ft prius ei :cmftet, omnk reíBe oMá

M e . .. .. _ ■

I 4 ludex fecularis fí cenfuris opprimatur á iim - : :partiendum auxilium lu d ki Ecdeftaídco, q é á ...

v-faceredrbed m m gm C tffiM rB [ ' ¡ k-f ludex fecularis nm ' ímpartuns offiduM lnqui*

ffttm busincaufísffideiftft priuandus f u a m .. Bioné. x.-: -i, , .. ' "

tó iudeX fecularlsineeidkeBeim^^^^

' cognofme ie íf m p e 'h m f is . :... ¡ 47;:Reprehenduñr ipíiLiffiegir^ ;

i '8 ludex fecu lm siu ká ^ n iip efis efl merus exe-- '[ tutor,ita v i nec de. proeeffu , ntc de fentendái

■ ' 'velmandato ¡n q m fm ñ s,w '

ecrim ne iÜó to- : g m f m i peffuktíam fi re u t, remediumfuhitp

; u m d i;v i oppréfiosycoram eodem iudks fecuffi^^

f ri,aduerfus in quifim estm m aueritX 'y l'9-Rtus m anifiítatus, requífitits abBnquifitori-

’ bus cbnégomm fidei,ftanw illis rem itdturw hóc Regno A ragonum. ' ’ ' ‘ ' - ' i o Ihquífm res laudantur,& qb'4nno 15 00. vf- q u i

ánmm l spó.pkfqudm qmdraffintá,ad Cardinslattts dignitatem jm t affiumpík ' 21 inqu ifiíores falfo imponere hterefm aUcuhiion

eft

i

Q V

S T T O

E X T A. 329

efl credendum,quod ft faceréhtyincurrerent exco municationis maioris fententia.

2 2 H xretici van ifs nominibus depinguntur.

2 3 DiBiones,ñatim, prompte, celeriter, indilate, fme mora, illico, protinus,conféftim,iitOimox, de fui natura omne interuallum excludunt.

34 Inquifttores tenentur reos,á ludkíbuá feculan bws fibi reniiffos, iterum ad eofdem ludices fecu lares tranfmittere,poftquam ipft de eorum cau­

fa cognouerint. .

25 Rem p u n im in foro Canonico de crimine m ix- ti fo ri, poteft puniri iterum iñ foro Cxjarü,prñ eodem deliBo',cum limitationibus.

26 Comittens deliBum m ixti f o r i, facit inmriam legi Ciuili,& Canonicx.

i"] j i n p u n im d Iudice Ecclefiafticosfoftit dlu^

dice

laico puniri ^

IV A M V IS Pro vera refo»

tione iftius qu?ftípBÍs,fuffi ciar is medium adducere#

& ance oculos proponere cortftitutionem#bon» me­

mori» Pij Quinti incip.Sa difsimus Dominus nofter Pius diuina^prouidétia, relatam á nunquam fatis pro dignitate laudato, Doctore Fran»

cifco Pegna,-in addit.ad tradat, de ftrigijs, quem inferuiciiifine libri,qui infcribitur,Lit cer.Inquifitffiol.i 5'8.& á SímanCídé Cathol.

Inftit.in fio. illius volamiriis, fol.y 15.iuxca

»ditionem Romatiá, & ab eodem Pegna in Dired.Inquiíic.nouitqr excuflb pag. 174.1h qua conftitutfone, Romaotis Pontifex huic dubio refpondicin fin.verb.ftc dicens: Nec nonCarcerátosqüOfeunq; pro qiiibufuis de lidis,'& debitis,etiam atrócibus;apüd didu InqUifitionis officium,quom6dolibeC dela¿

tos,vcl denunciatos,furpenfa alforiuh crinii num inferiorum cogntci0ne,ad febfdétóGar dinales, & Inqmfitionis cateCresiibidemq;

ad criminis h|refis totajem' cogúÍriónem,&

expedicmnqm retinehd[os‘,& pbilea ad eof»

dem officiales , (pro aliorum criminum ex»

pedirione remittehdos,rine moratranrmit»

tantj &c. Ex quibus verbi’s ctóre icolligicür#

incarceratos quofcunq; proqiMbufeíüfauc delidis feCülaribus, etiam áttócibus,' penes carcerem fecularem detentdS ; ad Tfibú'ñaí Sandi. Officij remittédbs' fotéAqribties pre d id i carcemi ad Tribunal SandiOffidjde lati,deh»refi, vel denunciatifuefinr,s&!in.

terim,Iudicem- fecularem iO rogoitiorié eri

J

conftitutionis meminit, & dirputationem iftam adeo eleganter profcquitur, vt nihil ampliusdeliderari pofle videatur, dodifsi- mus lofephus de Sefe, de Regio Confilio Domini noftri Regis, Regenfq.ue Cancella riam Regni Aragonum,ac Sandifsimi P is­

tori] Inquificionis contra h»rencam praui- tatem,Confultoris meritirsimijinfuo vtiÜf-, fimo tradatu Inhibitionum,& Magiftracus luftiti» Aragonum,cap.3o.nu,52.cum pre­

ceden. &fequen»:.

Quia tamen h»c qu»ftió tn hoc Arago- num Regno , annis proxime elapfis obtulit fe in praxi,in perfona cuiufdam, qui ingens danum intulit huic noftro Regno,ideo ope fe precium effe duxi,illam'pro viribus exa- minare,vcipfius veritas magis ,duciTcaf,iux ta notata per Roland.confll.ioo. voluma.

nura. 3 '.&conf.b.volura.x.num.s. & didaá me in a.part.Colled.i ip.nu.2.cum veritas, difputado reperiatur,pcrpftira qu» allegat' Ant.Maria Gorat.in pr»faCiCom.opín.nuii¿

Gutiérrez in Can.Qu»ft.m iqiift.ad Lcdp- rem,in prine. Et inpfimis, quod dictus car ceratus remitti non debeat, aliqui probare, nituntur, ex eo, quod in iure ftatutum eft,'.

quod fi aliquis reus cotádiueríis iudicibus,:

ob diuerfa crimina accufatur,&;.vnus ex his, iudicibusab altero petatjvt reuquem cap­

tum detinet,ad fefemktátjtudex quircuni captum detinetjcá remffsiottcm facere non debet,niii prius iudexipfe,qui captum deti net,proceflum,queminchoauit,per fecerit,:

& crimemde quo cognoneriCjpunierit; c t ii fi crimen; pb quod remifsio petitur ; nuius fit, & grauius eo crimioe,pb quod reus cap tus fuit,'&carceratus detineiur,provtin ten minis décidúttex.inl.fiáji',^.íi:& ibi Bart.*

nu.i.& 5;8f Atig.in a,ff>dcaccuiac*

&-texTfl i:l;iffiii;&dbi-Bartnpm'.4»verf vi-.' d'eamoS,&'%i quoque Angelm num.6.ff.de Güftod.reorum, & idera docetGuid.Papá' 'decif.2b2 .nu.i.verf.qiimtO/Chaflen.in Conf.

Burg'.rubíí.íi .vnimuvi Ti Bbkins in praxi ti c: de f o r ;compet.nu. y 8. Irii.C!aii;fi.q uefti

’38.np.26.AKeb. Iib.8;ticvidd.-aex.num.i4.' dicfensjhabekenim tunc,-i-pdexjloci detinens ffelinqncntem, forcibs m?:p'fói|uniendci de fia b ibicommifso vqurinri radex petetis-re-' feifsi o ne m; C u m pofl effet h ui u s d e 1 iilq uen-<

tis fit iudex capietr5-e'um4)rius,&fic vt pof- Teííor eft pr»ft rendus #vt prius kb ipfo pu-'

• niáturjquamalibi're'mitcacuF.'; .

. i His-tamen minimerefragaotibus # ffipa-»

n o r

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

4

tior fententia verior dc iure,8¿ter)cnda eft, cuod fciiicet diaus delinquens ftatmi re­

mittendus fit.Pro qua quidem vltra didam conftitutionem Pij Q ujnti, iuir dodnna Mafner.qui in praxi tit. de remifsion.tiiim.

j4 fol.a 8.io paru.didam fententiam ample ditur; & illam vcrifsimam eííe hac ratione confirmat; ait enim, quod fi iudex Eeclcfi- afticus, vcl Inquifitor haretifc prauicatis, judicem fecularem requirit, vt aliquem rcú ad fe rem ittat, quem ipfe fecularis judex propter homicidium,vel aliquod atrox dc- lidum captum detinet,& Inquifitor cuodc.

reum,tanquam hareticum, & de harefi cor rigendum,& puniendum, ad fe remitti pe­

tat, huiufmodi iudex fecularis, talem captu ad h^reticf prauitatis Inquifitorem tranf- 6 mittere tenetur; vt prafatus Inquifitor,ta­

lem reum hsreticum ad cognitionem fidei reducat ,& ab errore reuocet,& ita eius ani mam fanet, eique poenitentiam falutarcna imponat; & hoc pado efficiat, ne reus ille in harefi decedes, cum poftea á iudice fecu- lari propter homicidium morte pledeiir dus fit , apud inferos perpetuo cruciandus intereat. Et hoc ipfum fcntire videtur Zan- chin.trad.de haret.cap.g.dodifsimus Ftá- cifcusPegna Auditor Rot^ infignis, in ad- dic.ad trad.de ftrigijsjquem inferitpoftlu- cer.Inquifit.fo'l.158. verf.Sed ab hac.

. Secundo facit ad id,quia fi hareticus n6 remitteretur,fed in carcere iudicis fecularis ^ remaneret magna pernicies toti; populpi

& Regno redundaret,nempe,qnodeu.eni- rec, takm hareticumfin carccrc publico fe- culari dctenturay,propter facultatem,quarn in eo carcere habet., omnes alloquendi, k omnibus fcribendi, magnam populi im o,^

Regni partem , inficere facile pokjt , fuum crro.rem,ac hfrefim-omnibus ad le acceden tibus praedicando , k fuum dogma pcruer- fum abknribas fctibendo.Vnde quidem i;o gens damnum',Sc nocumentum Reipublitae immineret. CQ^are tie id eutnire pofsit, iu,- ftiisime á SummoPontifice decretum exti- ticjtaicm harcticum pcenes carc^erem publi Cum ieGukremdctenru, ad carcej.em iecrcr tum Sandi .Gificij tráfmiríendumEorejvbi pr | 4 tóft ir.coiiutlUientia, &• dan; na'

catcerib® fecretis detineatur fub cuftodia,nec ei.cum alijs alloqui perr imttarut >abíí;n,nbufq;icribtre:;prohjbtpu,p, vt. e.f pdnrer rtkrunt Simanc. ee Cath.Ifift.

tiM d.ex nu.io. D.tCiau.lib.5.criminal.cap. , 330 O y . « S T I O T K . I

.33,ex num,4.8¿ tradit tex.in Clcm.i.de ha- rer.carcerum cuftodes,quaIesekgtndiiint.

Et de i-uramt nto,quod per eos proflandum cft, 5¿ .qualiter diucrfasclabcsdebeant carcc ri adhibeie;&. modumminiftrandinecefla- ria craceratis. De quib us etiam differ it Pe­

gna , in j.part.D iredorij q11gft.59.8i q,6o.

Repert.Inquilitor, verb.carcer,in verf.Sed nunc videndum tft,p3g.99 Qu® omniavf- queadeo neceftaria lu n t, vt vix eioi pofsit veritasin didis caulis,nifi ifta diligenter fue rintobferuau.Ckm en.i .^.porro de haret.

Vndc merito hareticus ad carceres Jnquifi- totum tranimitti debet, vt ita efficiatur, k cuitetur,ne ille alios fuo fer£none,vel fcrip- tisjccrixfiipais vel inficiat.

Nec his obftat,quod in contrariú addu­

cebatur de 1.2.ff'.de Cuflod.reoruni,&; in l.fi cuijff.de Accufat.Nam rcfpondctur verum effe regulariter in omnibus criminibus,prg- terquam incrimine harefis,8¿ in caufa fidei, remiisioncm pradidam fieri non debere, nifi prius judex, qui reú ob delidum in fuo territorio comnnftum cattetatrit,dc eodem delido cognoueiit, Sipiocelfum perfcce- tit,reumq,ue punierit.At vero fecuseft,quo ties reus ipie ob harefim á fe cómiíTam, &

ob caufam fidei ab Inquifitoribus caftigan- dus>& coirigeodusrepetiturjfiquidemtuc, quia caufafidciomniúcaufarúprfcipua eft, k omnibus > & .ftngulis alijs caufis praferri debetjcum fidts fit fubftantia,& iundamen tura Chriftiana Religionis,prout ita docet tex.in c.Accuiatus, § . fane.de haict.in 6. k tex.in confticutiont Pij V.de qua fupra me­

minimus in principio ifiius;quaft ionis, Cum tantograuior fit in Deum iniuria, quanto Deus tft homine fuperior,l.aut fada, 5 .per fena,

de .pcend.omnis, §

,ff.de re.niilitv nobilitgs epim.fubiedi, delidum auget, &

aggrapat,!. ariOC^ro, C.de iniurijs,l.Prator edixii,,.§¡..atrocem.ff.epd.& haretici ponunt os in Coelum, alij vero delinquentcsinho- mines.l deo mertt o iudex fecularis,hanc rc- mifiicriem. ob caufam. fidei:, tanquam alijs omnibus.;P.racipuam,fatere debet; Ucetre­

gulariter,ilkm m alijs criminibus fatere n6 tcn/atutimiff prius rtum piinicxicQuod ma :xiioe^d;icepdum tft, ccnfiderando, quod in hac remifeione hprctici facicda, ceffat tatio prohibitionis,,cb quam iura piafara remif- Ijoncmante punitione delidi vttarunt. Ná ft hoocaiupiadida rtmifsio non fieret, fed I udex fecularis,negkda conuerftone harc-

tici,

GES:IMASEXTA.

Q V Í E S T I O T R I G E S I M A S E X T A . 331 ticij illud ob crimé fecularc morti traderet,

anima ipíius hsretici periret, & ad inferos perpetuo cruciáda dcfcenderet.Qupd Chri íliana religio cuitare nititur.Ideo ne id euc niat,mérito ftatutum fuit,in caufa fidci,pr?

fatam remifsionem fieri,antc quam iudex fe cularis reum punicrit, prout ita decidit S.

P, Pius Quintus, in fupra allegata conftitu- tione.

8 Tertio ad idem facit,quiarcceptifsimuni

in iure,iudicem fecularem teneri literas,

& requifitionem Inquiiitorum hf retic? pra uitatis,celeriter exequi,& illorum officium nullatenus impedire,aliás contrarium facie tem,excommunicationem incurrere; prout ita decidit tex.in cap.Vt officium ,ftatui- musjde h»ret.in 6. & in cap.Vt Inquificio- nis in fin.ibi(aliquatenus impedire) & vtro- biquc Dodores notant, eodem titulo in 6.

& tradunt Squillacea.in trad. de fid. Cath.

cap.38.Simanc.dc Cathol.Inft.tit.23.nu,9,.

Carrer.in Prax.citul.de hftec.^.circa fecun­

dum,nura.56.Lucer.Inquifit.in verb.impe- dicntes,num.i. & Repert.Inquifit.in verb.

fadoresjin verf. An impedientes, pag. 3 34.

fed fi Iudex feculatis ab Inquificoribus re- quifitus, vc hxreticum penes illum carcera- tura,ad eofdem Inquiiitores tranfmittat,id facere recufaret,ipforum Inquiiitorum offi cium,ac procelTum contra illum hsereticum ab ipfis inchoatum impediret,quia Inquifi- tores eum proceirum,nifi reo in eorum pr?

fentia conftituto, perficere commodo ne- queunt;cum maxime expediar,iudicem ptf fentiam inquifiti de harefi habere, vt eum 9 de necéíTarijs ad expeditionem cauf» inter

rogare valeat; vtquc fcifcitari de focijs pof­

fit, & á quibus h»refcS didicit,& quos h»re ticos eife,vel fuiffe diligenter intueri queat, qua voce,qua ve trepidatione reus ad inter rogata refpondeat;negationem coardatam loca,8c tcmporc,quo pado, & quibus ver­

bis proferat, vt docet Simanc.de Catb.Inft.

tic.44.ex nura.i4.cautus enim Iudex omnia debet infpicere, nam difficile eft crimen nó prodere vultu, vt inquit luuen. fatyra. i g»

quos diri cófcia fadi mens habet attonitos,

& furdo verbere c»dic, & trad. Rojas fing*

205.CX nu.3.Igitur Iudex feculatis, quoties ab Inquificoribus hsretic» prauitatisrequi ricutjvt pr»didá capti remifsionem ad eos faciat,eam indilate facere tenetur,ne fi eam facererecufet,vel differat, proceffum Inqui ficorum, & eorum officium impediuiffe, &

propterea fententiam excómunicationis,&

alias preñas incurriffe cóuincatur. Cum etia illi,qui direde,velindircde,velquouisquf fito colorc, officii! Inquiiitorum impediúc, vel auxilium eis pr?ftare recufant, vel diffe­

runt, fententiam excommunicationis incur ranr,vt decidit tex.incap.Vt Inquificionis, , 5 .prohibemus de h»ret.in 6. & incap.Sta-

tutum,el

vbiDom in.num .x.&2.eod.tit.

in 6.vnde pulchre inuehit dodifsimus Peg­

na,in 3.par.Diredor.Comment.33.ex pag.

498*iu fine,aduerfus quofdam exiffimantes didam remifsionem fieri nó debere, his pia ne verbis; hoc eft prudenter, & diligenter obferuarldum, contra regulos, & quoflibec dominos terrarum,qui(vc ncfcio quas)fuas immunitates tueantur,non verenrur Inqui- fitorum miniftris fe opponere, quoties illi reos huius criminis inueftigant,non permic rentes quemquam extrahi á fuo territorio.

Intelligant ergo hoc omnino licere Inquifi- toribus. Q^od faluberrime iam olim fanci- uit Concilium Tholofan.cap.8.& in Hifpa- nia qiioq; Hifpalenf. i.inftrudio anni 1484.

cap.2 i.idem ftatuiffeapparer.Ec hoc ipfum decifum competimus,ab Innoc.4.Alex.4.&

alijs Romanis Pontificibus, & a Federico fecundo,Romano Imperatqre,quas confti- tuciones ad literam refert Pegna, in fi.D irc dor.& p»nes ipfum videre licebit,& dep»

nis,qiiibusafficiiintur d id i Domini tcmpo- rales,qui aduerfus h»reticosInquifitoribus non auxiliantur, differit lacob. Siinanc. de Cathol.Inftit.tit.23.ex nuin.8.Decian.lib.5.

cap.33.num.8.i .

i i Iudex autem feculatis, qui ad requifitio­

nem Inquiiitorum h? retic» prauitatis,h»re ticumad eofdem Inquiiitores rem ittit, de iuftitia,veldeiuftificatione dide requifitio nis, feu potius mandati cognofcere nequit, fed ftatim,(oculis,vt aiunt,claufis) ipforum Inquifitorum requifitionem, & mandatum adimplere,& captum ad eofde Inquifitores remittere tenetur.Vt probat tex.in c. Vt In quifirionis,i .prohibemus,dc h»ret.in 6.vbi dicitur, q» in crimine h»refis,cx quo eft me­

re Ecclefiafticu,Iudex feciilaris,nec direde, nec indirede poteft fe intromittere, fed nu da, & executio rpedat ad efi requifitii per Iudicem Ecclefiafticum.Quod quidem, etfi verifsimum fit; hoc tamen priuilegium, Cvt obiter dicam) fi rede cohfideretur.non eft in ipfo textu fpeciale fauore fidei ,nam etiam in quolibet crimine mere Eccie fiafti- co,&

I

Q V p ESTIO t r i g e s i m a s e x t a

12

13

co,& de quo nullo modo potcft cognofce­

re ludex fecularis, á iure ftatututn eft.vt fe- cuUris requifitus per quelibct ludicein Ec- clefiafiicum, fuum teneatur impartiri auxi­

lium, deiuftitia jvcldeiuftificatione dida requifitionis,nullo habito procciru,nullaq;

prsecedéte informatione,quod quidem om nino notandum eft aduerfus A uiles, in cap.

ao.Prftor.inglo.vfurpamnum.ao.verf.Sed tu intelligc;& aducrfuseos,quos ibidem al­

legat,tenentes quod folum in crimine harc fis,tenetur fecularis ftare procefiui fado pec ludicem Ecclefiafticum,& non in alijs cafi­

bus.Qua opinio etfi aliquibus placeat,fupc rior tamen verior,& tenenda eft,vt optime eá annotarunt poft Dec.in 1 . Niagiftratibus, num.i 3.& laiT.num.ro.in fine,& ibi Orof- cus,col. jS.ff. de iurifd.om.iud. Bonacof.in com.opin.in verb.exequi debet laicus,& in verb. ludex Ecclefiafticus, Felin. in cap.Ad abolendam,num.5.dc harec.Simanc.de Ca choLlnftic.tit.36. num.4. pofl med.pulchre Albertin.de harec.qu5ft.25. num.45. Mich.

Agia de exhib.aux.concl.3.verf.h5C autem, pag, 13 3. & latifsime 111 conci.4. ex princip.

Boiiad tlla lib. z .cap. i y.nu. 174.iuxta finem, optime Rcdin.de Maieft.Princ.in^.non ac mss folum, a.part.num.149 Sc 150.& 154, Rcbuif.tom.a. tit.de liter.requifit.in princ.

num.20. iul.Clar.in i.fin.quaft.96. num.7.

Sahedo in addit, ad Bernad. Diaz in Prax.

cap.i 50 .num.

Azebed.lib.4.tit.i.li5.cx nmm,5.&9.ioan.Gracian.Reg422.num,8.

Paul. Fufc.de Vifitat.lib.2.cap.2t.numer.8.

Campeg.in addit.ad Zanchin.de hfret.cap.

S.inlir. AjBelluga in Spec.Princip.Rubr.ii.

^.vifo num .i.vbiCam il.in addit.inlit.B.Sc inlit.O .sigifm .Scacc.inlib.i.dc iud.cauf.

cap.63.num.7.vcrf. fi vero fitlata.Qui om­

nes etiam affirmant,quod in crimine mixto, id eft, quod non fit mere Ecclefiaiticum, fi­

cut in facrilegio,8¿ in fimilibns,cuius cogni tio tam ad fecularem, quam ad Ecclefiafti- cum ludicem pertinet, de quib’ diiferk lul.

Clar.§.fin.qu5ft.37.per tot. poteft fecularis requifitus, non impartiri officium fuum In ­ dici Ecclefiaftico requircnti;nifi prius ei c 5 ftet, & appareat, omnia rite, ac reéite ada futile , neq; aliud remedium Ecclefiailiciira requirentem habere; quod fi ciconfticerit, fententiam latatn ab Ecclefiaftico iniuftam, vel iniquam effe,minime eá tenetur exequi, nec ludax fecularis fuum auxilium imperti­

ri Iudici Ecclefiaftico pctenti.Roland.conf.

57.voLi.nu.7-Auilescap,20.Prator.inglof.

vfurpan,nuffl.i9.Salzedofupranum.i2.Ce ballos quaft.353-po-4-Mich.Agia de exhib.

aux.in 8.conc!uf.in caf.2. & ¡.c x p n g .ip .g ¿ Redin. vbi fupra num. 152. licet ab ea non fuerit appellatu,vt vltrá alios tradit Afflid;

in Prohcm.conftit.Sicilia,num.6o. Salzedo vbi fupra num.i i.in fi.& fim iliter, fi Iudici feculari conftiterit, procefsiffc Ecclefiafti- cum ordinc iuris non feruato, nuHiter, vel quod fententia fuit lata pratextu falfi inftru menti,vel pr5tcxtu falforum teftium,ex Sal 2edoindid.num,ii.pag.5op.Afflid.decif.

320 ,num.p. Agia vbi fupra concl.8.ex prin.

Roland.conf.3 7. vol. I .cx num.8. vel á fcn- tencia ludicis Ecclcfiaftici appellatum effe Auilesin did.glo.vfurpan.nu.25.Nec etiáin tenetur Iudcx iecularis fuum brachium im­

partiri Iudici Ecclefiaftico, c6tra illum,qui prftendens fc exéptum,appellauit ab Epif­

copi vifitationc ex caufa probabili, vt trad.

Michael Agia de exhib.aux.in 8.concl.in 3;

cafu, ex pag. 1 56. fi coerceatur fccularis ab

^4 Ecclefiaftico per ccnfuras,vt fuum impartía tur auxilium, tenetur in Regnis Caftelfo c 5 parere cora eo,& petere quod reuocct ma*

datum fuum,&cenfuras,& abfoluat eum,-eo quod nó tenetur dc iure impartiri brachiui fuum petitum, vfque quo videat iufte peti­

tum fuiffe;alias vero fi aliud fiat, appellabit fecularis, conquerens fc dc cenfuris ad Pa­

pam, & proponet appellationem in forma*

proteftando nulliratem,& auxilium Regifi, De lafuer'ga, & per modum defenfionis Re­

gia iurifdidionis faciet hfC ludex fecularis requifitus,8c ex Chancellaría Regia illius di ftrid us, affert Regiam prouifsionem ordi­

nariam, in gradu Defuerga , folitam conce­

di, diredam I udici illi Ecclefiaftico, vt ab­

foluat eum, & appellationem cocedat, aliás quod abfoluat per 60. dies,& remittat pro ceffum originalem Chanccllarig ipfi, vbi determinabitur, an vim fecerit, & hac dili­

gentius iudices in didis cafibus tenentur facere.Vt pulchre fuo more tradic dodifsi*

mus Azeb.vbi fupra, nu.12, Vnde dicebat Dida.Pcrez in lib.3.tit.i fi.q.in gloUm hoque I

ayuda dei brafo íe g la r,p n g .q j¡,i\já k e ra fecu latcm etiara requifitum non teneri, nec de­

bere auxilium fuum Ecclefiaftico impende­

re , nifidifcuffaprius(fa!tem fumarie)iufti*

tia caufa, quod etiam affirmat Decian.lib.

4 .cap.i 9 .num.i 5 .

Pro vera tamen intclligentia iftius q«*-

ftionis

QV í ESTIO TRIGESIMASEXTA.

ftionisjcum alkgatís á M ich. Agia de cxhib.

aux.5. concl.ex.pag.140. fciendú eft, quod incriniinibus in ixn f o i i , quoticfcunq.reus non remiccitur condemnatus,fed condem­

nandus , poteft imo tenetiirfecularis iudex petere,vt fibi íiit fides de proceífu.quam fi Ecclefiafticus facere n o lu e rit, fuiun auxiliü non tenetur,nec debet im p artid .V t támen ad thema propofitum rurfus calamus rcuer tatur,notandum eft ex Rebuf. in did.num . ao.iudiccm fecularcm,negiigentem im par- 15 tiri o ffid ú d id is Inqúifitorbus in caufis fi­

d ei,pciuandum eíTe iu rifd id ío n e fua , cuín parú ab hgreíi diftct; & Azcbed. vbi fupra n.7.air,quod in crimine harefis,tenetur om nino fecularis brachiü im partiri,etiá fi pro ceíTus nó oñendatur,vel appellatu fit,& nó ddatú appellationi, & fiue iufte, vel iniufte procedatur ab Inquificoribus.A d quod q ui dem erunc om nino confukndi quidam mc»

tus p ro p rij, Innoc. S.incip. d ik d u s filius»

Dat. die 30. Scptem br.anni 1486. & alius A k x . 4. sditus anno 1260. incip.adaudien- tiam ,dat.i3.kaknd.Februarij anno é.fuiPÓ tificacus.

E x quibus quidem iure optim o lu l.C la .

& alij fupra allegad reprobant dodrinam B art.in hmagiftrátíbus» num. j.ff. de iurifd.

o m .iud.in exem plo,qüod pofuit in heréti­

co,licet Rart.fequatur ibidém Paul, de C a- ftro num ;4.Rebuf.in concord.tit.de public*

concubin.5i& cum omne, in gio.cjfui hodic remiífusi pag.7 2 3. & plures quos refert Si- giftnund.S cac.lib.i.d é iudicicaufcap. 63.

num ;7.diccns, hanc eííe cónauhcm opinio­

nem kgiftarum , vt iudex feculans non co­

gatur ítare ptoceffui fado ab In qu iíito re, quia eft contra cafum did.cap. V t Inquifi-

1 6 tionis,in § .prohibemus, v bi prohibitum eft in crim ine herefis, ne direde» vel indirede pofsit cognofcere iudex fecularis, vt etiam annotarunt Feiin.nuin.4. & Beroi.incap.ac fí C le rici. in.num .79idc iudic.íaíT. in d id .l, raagifttatibus.nu. 10, Sigifm. Scacc.in d id . num .7.verf.contrariam fententiam , Rojas fing.107.ex num.3. ^ Pduileg.Inquilit.

num .450.Flamm in.Chartar.de execut.fent.

capto ban.cap.fi.füb 7 . Pegna 3.par.cÓmen.

8 5.5. fed Canoniftg, vbi inquit,longum,&

m okftum effe fingulariter aliós, quitcnue-

17 runthanc opinionera,recenfere.Vi!ladiego

denda eft om nino opinio eiufdem Villadié

go,pag.74. fequátur A lciat.in cap^

1.deoffi.ordín.exn.65. & Repert.Inquifit.

verb.executio, verf. E x p ra d id is infertur, in p ag .jao .aíkré sjlad ice m fecularem poffc cognofcere de nullitate fententia, in caufa hsreffs,qu£B opinio eleganter reprobatur á Simanc.cap.30 nu.7.Azeb. fupM, nu.7.

[g C um ,vt ipfe aic,Iiidex fecularis in caufahg re fis , merus executor f it , nec de proceffu, nec de fententia,vel de mandato Inquifito- ris, neq; de crimine illo cognofcere pofsit, vt late poft alios tradit Pegna in 3.p art,D i- ' redor.cóm ent.8 5. Mich.de A gia de exhife.

auxil.in3.concl.pag.i 2 5.& 132.Bóer.decif.

9 0 .num.2. lu l.C la rJn $ . hgrefis, num .5.&

quosrecenfui iu 2.p art.C o ik d .55.n u m ,2 . A2eb.lib.8.tic.3.1.i. ex num. 124. Pegna in cenfurain arreft.capic.j.in princip.etiam fi m ortis poena imponéda fit haretico.Quam u is contrarium perpere exiñim auerit Man­

tua ring.274.num.2.fed quod In quifitor iu dicauerit,fine m ora,& abfq;nouo proceffu,

& cognitione,ipfe fecularis exequi tenctur, etiam nonobftanre, quodreus ipfe reme­

dium fubkuádi vi opprcífos,coram eodem Iu d ice feculari,aduerfus Inquifitores ¡oten tauerir. Nam quamuis aíioqui faluberrimú rcmediú id effefoleat, ad propuífanda gra- uam ina, qua á ludicibus Ecclefiafticis a li­

quando in ferri folent» ab éorundem ícnten tijs,düm cenfuds priüantur appellarijvt no tabiliter adduxi in i.p a r.C ó lle d .5.n u m .3.

& in 2 ,p a r.C o lk d .i7 .e x num .2.fpeciali ta mcn iure,R cgijs pragmaticis, conftitutio nibus ftatutum eíi,ne quifquam fecularium ludicura quantacunq; dignitate,ac potefta te fit pr5ditus,cognofcere vilo modo pofsit de caufis CibiliBiis, aut Crim inalibus, qua­

rum cognitio pertinet ad Inquifitores, etiá fub pratextu fubleuandi vi oppreflos,quod vulgariter auxiliumfCosiw la fm s t ^ a f d k it a r,

fed qui appellare voluerit,adire tenetur Sa- crofandium Senatum fupremum Sanda In quificionis , qiicjd tradunt etiam laco b .S i- manc.de CathóÍ.Inft.tic.36.num .2.Sa!zed, in addit, ad Bern.D iaz in Prax. cap. 102. in lit.A .in fin.pag.mag,3

57

2.part.Colie(5lan.i7.,num .4. & tradit Aze- bedolib.8.titul.3.1.i.ex n u m .n 7 .a d quod etiam extat H ifpalcn.inftrudio prima,cap.

21 .anni 1484.81 qui tamen appellare volue i-int in fupradiftis eaufis,adire debent Sena tum Sanftg Inqu ifitio nis,vt tradunt D o d o

ic s proxim e citati, & Cxtat mandatum R e*

giiim

I

3 3 4 QV í ESTIO TRIGESIMASEXTA.

g i ú d a t um Burgis,

die 17. Martij anni 1508.

renouatum anuo 1553.

Ex quibus quidtm, merito hoc lure vti- mur ¡n hoc Aragonum Regno,quod quam uis remedium manifeftationis íic nimis pri- uilegiacum, per illudqué fubleuetur vi op- preffusjvt tradit Molina in Repert.in verb.

manifeftáciojin principio,& ibidem Portó­

les num.5.dodifsimus Bardaxi in íor.i.cit.

de manifeft.perfon.nu.p. tnagnus pradicus Ferrer, in fua Methodo procedendi, rir.ds mod.proced.in manifeft.fol.3 i.verf.Perfo- narum manifcftatio. Nihilominus ludices 19 noftri »quifimi, reum manifcftatum requiíi

tum ab Inquifitoribus, ob negocium fidei, eum illis remittere nullatenusretardautjfed ftatim iuflaínquifitorum adimplere curant.

Prout ita fuit decifum in Curia iiiftici» Ara gonum,circaannum Dñi 1497.& 1454. i«

cafibus relatisá Mich.Molin.in Repertor.in verbo Captus,in verf. Captus per luftitiam Arsgonum,& in verb.manifcftatio,in verf.

Quidam fuíc captus.l dqué fimiliter poftea, vt acccpi áviris dodifsimis,& pradicis,plu ries fuk pronundacum ab eadem C uria I u ftitiae Aragonum.Vnde id indubitatum eft in hoc Regno, & noftris temporibus,id ip- íum iudicatura fuiflc ab eademCuna,memi nimus, ptrefertira die 13. & 15. Maij anni 1 5óo.in proceflu Petri Michaelis Cufcullá, fuper manifcftadons perfon?,& nouifsime in procelfu Antonij Perez, fuper manifefta- tione perfon»,die24.Maij anni 1 59 i.& in proceflu Balchafaris Gomez,8¿ Cofiiif Pa­

riente, & aliorum fuper manifeftatione per fonarum,die la.Ium j 1592 Qmomnescum cífenr in carcere manifeftatorum detenti,& 2 ab Inquifitorib* haretic» praukatis,ex can fafidera tángete,repetici,ad eofdem Inqui­

fitores fuerunt debite remiísi.

2Q Ncc rairura cuiquá videri debet,idquod dicimus, ludices inquam feculares, ftatim,

& fine mora aliqua,& abfq;nouo proceíTu, exequi debere literas Inquifitorú,nu!la ptf cedente cognitione de iuftitia,vel de iuftifi catioae di¿tf requifitionis,nam quilibet bo nus,& timoratus confcienti» pr?fumere,&

credere debet,Inquifitores h»retic» praui- tatis,quivirigrauilsim i,& fquifsiraijSí pru dcntifsitni funt,fanditate, k dodrina pol­

lent,quippe,quod ad illud munus tam fan­

dum ,& venerandú non vulgares homincs, fed dqdrina,prudentia, probitate, alijfqué magnis virtutibus infignki eligütur, prout

ita quotidie fieii,noscxpcrientiadocet, id- qué fie obíci uari debcre , affirmat Simanc.

df CathoI.Inft.tir.34.ex nuin,9.optime Si- gifmun.Scaccia de ludic.cau(.lib.i.cap.87.

exuu.7.Eymeric.3.par. D iredorijqusft.i.

vbi Pegna in cóment. 50. ex lit.A. Salzcdo ad Bernar. Díaz cap. 141 .in lit.A. pag.478.

in fí.& in addit.ad cap. 114.in lit.F.expag.

38 5-in fin.Vnde ipfi inte optimo quamplu rimis titulis honorificentirsimis códecoran tiitjVt tradunt Rojas de Priuüeg. Inquifit, num.4to.Ludouicus á Paramo de Origin, officij Sand» Inquifit,lib.3. qua’ft.9.exnu.

23.S: plurade amplitudine , & excellentia Sandf Inquifitionis,cumulat idem Ludou.

á Paramo, vbi fupra lib.2.titul.3. cap.i.per tot.vbi ex num. 1 S.fcribit, quod Inquifito­

res pluíquá quadraginta,Cardinales effedi funt,ab anno 1500. vfque ad annum 1596.

nec mirum quidem, quia quamuis Inquifi­

tores non íint Epifcopali dignitate decora tijproculdubio funt officiales Summi Pon­

tificis,ac proinde continebuntur fub extra- uag.cum Mathf usjde hjEret.difpofitioncEy m eric.j.par.Diredorij quaft. 26,vbi etiam Pegn.com.75.& in com.79.verf.Nos in hac controuerfia, fubdens,fficut Epifcopis plu­

rimum defertur propter priuilegium Epif- copalis dignitatis,ita, k Inquifiroribus plu rimum deferri debet, propter reuerentiam Sedis Apoftolic»

cuius funt officiales

k

propter Sumi Pontificis eminentem hono­

rem, cuius perfonam Inquifitores reprefen tant. Sicipfosclarifsimos viros, nunquam alicui crime h»refis impofituros fetenduin cft;quin id perfpicuum fit eifdem inquifito I ribus.Qiuod fi ipii alicui crime b»refis falfo imponerent (quod nunquam contigiffe cre dendum eft) & innocentes infamarent,pr»

ter alias ptsnas,quibus pro meufiira crimi­

nis puniendi eflent,in fententiam etiam ex­

cómunicationis maioris incurrent, neq; ab folui poflenc ab alio,quá ab ipfo Papa,pr?- terquam in mortis articulo; quo cafufatif- fadionem prius offerre debcrent,prout ita decidit tex. in C le m .i.i. verum, & ibi Za- barelaqu?ft.5.dehm t.& tradunt Simanc.

de Cathol.Inftit.tit.34.num.41. Repertor.

Inquilit. in § . Inquifitores, in verfic.Nota, quod Inquifitor,Angel.in Sum.in verb.ex- cómunicatio,el 5.caf.ii. k eft confulendus Caftr.lib.2.de leg.poen.cap.i 5. verf.Contra hanc concIufionem,Silueft.in eodem verb.

excommunicatio, el 7. num.29. & in verb

Q Y ^ S T I O TRI GESI MASEXTA.

hgrefis,el 2.num.i3.Caiet.in Sum.vcrb.ex- cómunicaciOjCap.j.Pedrazain Sum.2.pare, tic.excócnunicationes Papales/ol.iacj.verf.

Centra loslnquiftdores, Pegn.iii 3.par.Dired.

c5rnent.73.Nauar.in Man.cap.27.nu. 100.

Viual.in explanatione Bul. Ccen.Dom,n.3.

in fi.Sr de Irregularit.num.236.in fi. Franc.

Sqoillacin.in trad.defide Cachol.cap.43.&

Lucern.Inquifit.in verb.rnquifitor,nuin. 9 . Vnde cutn prasfinnendum fit, Inquifitores prf didos, fententiam excommunicationis prafatam euitaturos, & nemini crimen hg- rcfis falfo impoficuros, mirum eife non de­

bet,fi eorum aifertioniludex fecularis ftare teneatur,&quod de iufticia,vel iniuftitia re mifsionisab ipfis petitg,non fe intromicat.

23 Qn^od adeo verum eft,vt fi ludex fecula­

ris eam commifsioncm próptc facere detrá d a t, & iuffa Inquifitotum in fidei negotio adimplere retardat, & differt poft tempus fibi ab Inquifitoribus prgfixii in literis,fen- tétiam excommunicationis ipfo iure incur­

rit,provt ita decidit tex.in cap. V t Inquifi­

tionis, prohibemus, ibi (prompte adim- plere detradent)de hgret-in 6.& idem pro bat dida conftitutio Pij Qmnti fupcriusal legata in illis verbis (fine mora tráfmittát)

& ea poterit effe ratio,quia fi e;am remifsio né ftatim facere differret,hareticus ille mul tos fibi fimiles,cum ingenti Reipublica cla de, hareticos reddere ppffet, vt inquit tex.

incap.Refecanda5 24.quíeft.3.náfermoha- ^ reticorum,vt cáccr ierpit,&(vc Diuus Hie- '23, roñynius inquit) fibdus hsreticorum irre-

;mediabiliter mentes, auditorum vulnerat.

Vnde opportet eofdem harericos celeriter coercere,& adlnquifitorcs feftináter tranf- mittere, antequam, alios corrumpant. Sunt namque ipfi haretici, fur€sdatrpues,facrile gi, canes rabidi, yafa irae ,Pfeüdoprophe- ta,filij perditionis,& organa Diaboli,irri- fores hominum, atque diuorurn/abricato-

|,es.mendAcij. & cultores pcrucrforum dog m3tú,&.hoftes Ecciefig,confulto fadi funt, ambulantes in vanitatelenfus fui, tenebris habentem obrcuratum intdledumjinfatuá íuñj eft cáfiüura eorum; & fpiritus mendax datus eft iii orc ipforum , & propter fuper- biam fugitmens S teo nfilium eis,& excg cauit eos malitia,&rautauit intelledum e.o rum,& cor eorundem infipiens,uubibus^er . i;,orum obfcurarutn eft, callidiq;.fadi funt, ,nonfpiritiifapicntia,red fpiritu verfip^ljs qftntia, quo folent hfretícorú feruere pre-

cordia, Sc pacem perturbare Sandorum,di cuntur etiam vaniloqui, mentis iedudorcs, lupi rapaces,füb veftimcntis ouium,infidiá tes,Chrifti ouili, comparatur etiam lamijs, qui humanam quidem faciem, fed beluina per impietatem corda geftant.Cóparantur

& pardis,vulpibus,fimijs,canibus,& multis alijs id genus animantibus, vt traduuc Sima cas de Cath.Inft.rit.31.ex num.i 8.& Rojas de harer.i.par.nu.576.^orum rationes,Sc caufas fiquis hofle cupit,legere poterit Fa- brumcontra Lutherum, tradatu 5.tex.16.

&25.& trad.io.tex.S.Córradum Btunum lib.i»áeh£Eret.cap.3.& in cap.i 3.ideo me- ritoeorum confortia fiigere debemus ,per caque late retuli in 2.p.Co!led. 15.tx nu.i.

vt enim refert Simahc.de.Cathol.Iiiftit.tir, qd.num.S. ficut viperas, fcorpios,araneos, aliafq;venenofas beftiolas priuiquara mor­

deant,aut faucianc,aut,omnino ie commo- ueant, fine mora ad primum afpedum occi dimus,prfcauendo genuinam eorum mali- tiara,priufquam nqceant;eodem modo In ­ dex fecularis,hxreticos capere, & iam cap- tos,ad inquifitores hgreticg prauitatis cele riter ttanfmittere tenetur,antequam, harc- tici ipfi,fuo fermone nocere pofsinr, & an­

tequam virus impietatis euomantjforafquc proijGÍánt,prout hac,& alia adduces,trad.

Simanc.tit.2.nu. 17.& in tit.i i.num.5.& 6.

& Hoftien.in Sum.tit.dg hg ret.^ .quapcena feriatur, num.io. verf. Quare.

:;Idque regulariter important, & fignifi- cant didiones illa,ftat:¡m, prompte, celeri­

ter,indilate,fine mora^ illico protinus,con- feftim,cito,mox,& fimiles,quibus iura defu per allegata vtuntiir; dutn p,rafatam remif- fioHcm fieri pracipiunt,;funt eninVdidio- nes,qua de fui.natura Da|he interuallum ex eludunt, prout ita docet glo.in verb.ftacira in cap.Cum excoramiihicatq, n.queft.3 .op timeBernon.in trad.de public.cuncubinar.

jn verb.ftatira.ex.nu.a/Cofju.in prag.fand.

tit.de concubinar.^.nec n^in glo.qiox.fol.

4 70, Abend. lib»i,de.exec[;mand.cap.i6.n.

2.Cott. in meruqra. i\(cfih4{,e>b,mox.Alph.

Caft. lib-2.de potcft, lcg,pgri,cap,7,^vcrf6.

Po^^eft ,Tiraq.]Ttvnquá in vcib'.

reqeriatur. num.109, propterea cütjí díde didiones praciffa fint j&Ae.fui natura om­

neminoram,& omne interuallurh exc.íudat .tnanifefte prffcipiunt.quodm^ex fecularis kga^m ifsio ne facienda, nuliiun tempus fifo affumac» fed,quQdillam incundantet,

Sciftie

Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca

& fine móra ad impleat.

24 Sciendum tamen eft, Inquifitores harén c? prauitatis'teneri, & adftriftosfore, reos á ludicibus fecularibus fibi remiflbs, ite- . rum ad eoídem iudices feculares tranfmit- ^ tere, poft quam ipfi Inquiiitores contra il­

los reos de h?reli cognouerint, & eosob harcfim punierint,vt iudices feculares ptat- fati, eoídem reos, propter crimen feculare- quod commiíferanc, pcenis condignis affi­

ciant,& debita animadueríione puniátjpro ut ita fieri debere ftatuit Pius V.Ponc.Max.

íncoftitutione.quá fupra retulimus, & hoc ipfum docec Mafucr. in praót.tit, de remif- íionc,numer.i4.fol.28.& Pegna in additad traét. de ñrigijs, quem inferit in lucern.In- quifit.infi.illius voluminis, fol. 158. verf.fed ab hac, vbi profitetur, itain pradicaferua- ri, & hoc ipfum decidit in hoc Regno Ara- goni»,concordia ínter officiales Regios,&

officiales Sádí Officij InquifitioMs,inhica, qur rypisexcuifacircumfcrtur, ad calcem voluminis adorum curi? huius Regni.Idq; z j in Praxi in hoc Regno fecepcirsimuiii eftfi quidé mulri proceffus extát.in quibus d id i Inquifitores, teosa iudicibus Secularibus íibi de hasrefi puniendos remiífos, ad eofdé feculares,de crimine feculari puniédos,ite­

rum tranfmilíerunt.Quod plane »quifsimá eííe cenfetur,vt diuerfa crimina vatijs peen nis,& á diuerfis iudicibus puniantur, iuxra regula illam,quod faciens iniuriam duobus teneatur ad fatisfadione vtnq; infolidum.

Nec per fatisfadionem vni fadam, libera- tur ab altero, ex I.i. furtum , ff. fi faniil.

furt.fecif.dicatur Batt.ín l. 3.^

ad plures, ff.de fepulch.viol.

a 5 Ex quibus quidem mérito prsualuic, vt Vcrior illa Dodorum opinio , quod puni­

tus inforo Canonico de crimine mixti fo­

ri,pofsit puniri iterum in foro C»faris,pro eodem delido; vt docent lul.Clar.lib. 5.5.

fin.quicft.57.cx num.i

iq.Couar.lib.z.

var.cap.io.num.ri.Didac.Pcrez lib.8.tit.5.

i.i.pag.t78.col.2.in priti.larifsime Profper.

Farinac.in Prax.Grimin.qu»ft.4.exrium.7.

optime AnaftaiGermon de Sacram.Immu- nit.lib.j.cap. t a.eknumerSj.M ich’.Agia dc ExhibiAuxil.in 2 5. fiindam.ex pagitóp:&

ih concl.4.¥erf.Ncquéabett, pag.i Jp. Ant.

Gomez torn.j.eapd.ex nuro.qo.Gutierréz lib. I .Canon.Quift.cap. 12 .num. i 5 . T hem.

Zcrola

Praxi Epifcop. i p. ^. poeria‘,'Vcrf.

Quinto nquis,& plures relati á rae íAz.pát.

3 3 6 Q V í E S T I O t r i g

Colled.a6.num.4.& ratio fupradidorum"

eft,quia quádo aliquis delinquir in crimine

Canonic»,quiavenic córra prgceptüvtriuf- qué , vnde cenfetur fe obligare pcenis per vtramquclegem traditis,cx textu ineplfto la Inter claras,^ .liquer, & ibi glof. in verb.

fe ipfum, C. de Sum.Trinit. &íide Cathol.

& quia vbi ex codem fado,duo diuerfa de- lida rcfultant,& eorum cognitio ad diuer- fos ludices percinct, poteft quis de ipfisfe- paratitn,& coram diuerfis ludicibus accu- fari, vt tradúc Grelland.in trad.de diuerfis criminibus,lib.3.qu»ft.i.num .i3.lul.Clar.

lib.j.^.fin.quseft, 13.ex nu.q.á fortiori ergo

?quum eftjvt punitus abinquifitoribus pro crimine fui fori,remittatur Iudicibus fecu- laribusjvt pro delido cómiffo, & perpetra to in fuo foro,condigne etiam puniatur, vt ftatuic Bulla d id i Summi Pótif. Pij Quinti.

Idqué praxi receptum eft, abfqué vlla dif- ccptatiohe;

Nunquid autem femper fit verum, quod punitus á Indice Ecclefiaftico,pofsit denuo puniri á ludicc laico? Eft omnino confulcn dus Sigifmun.Scac.lib.r. dc iudic.cauf.cap.

12.num.t) t . qui refpondet, minime iterum poffe puniri,nifi tantum 111 duobus cafibus, primus quando fuiffet impofita aliqua poe­

na medicinalis,& potius ad falutem anim?, quam ad affliétioncm corporis, vc docec etiam lul. C larin d.i.fi.qu»ft.57. num. 14.

in fin.Thom. Zerola in prax. Epifc. i. par.

^.ludexjverf.quinto , vt in excommunica­

tione ob percufsionem clcriei fadatn, á Iaico;quia licet fic condemnatus, vdabfb- lutus á Iudice feculari pro delid o , poteft inde puniri &condemnaria Iudice Eccle­

fiaftico, pro excommunicatione incurfá.

iiix. cap. ex parte & ibi notata de veib.fi- fignif.imo Couar.lib.i.var.cap.q. num. 8.

ccnfer,iudicem Eccléíiafticura poffe etiam pUnire laicum accufatum cbiam eo, dc irt- icdioue manuum violentarum in Clericü;

& dc adione iniuriarum. Ad «quod facite.

2. de pcen. & cap. parochianus, & ibi glof.

in verb. fatisfaciant de fenten. excomfflun.

& tradic Abb. in cap.cum noháb homine, niim.2. de fenten..excotiim. Secundo, qiiá- do fuiffet imponenda pcena, qu» fub fua iurifdidione nullatcnUs poterar compré- hcndi;qualiseft p»na fanguinis,8c ira pro­

cedit tcx.in cap.f?licis,i. per hoc, de p»h.

m 6iHis namq.cafibu

5 ,p unitus áb Ecclefia­

ftico#

E S I M A S E X T A .

I

Q V A E S T I O T R I G E S I M A S E f T I M A . 3 3 7

ftico,poteft dcnuo puniri á laico. Alio véró cafu,quando eflet impofita pcena afflidiua*

& á foro fcculari poena fanguinis imponi non potuiffct 5 tunc quamuis illa poena im*

pofita ab Ecclefiaftico, fecundum difpofi­

tionem Iuris Canonici, fic minor illa , quai potutlTec imponi á fcculari,feeundum leges Ciuiles,tamen dicetur fuffieienter punitusj Sc non poterit dcnuo puniri. Q^am etiam diftindionem, optime fub breuibus verbis complexus cftBoif.in Praxi Crimin.titul.de foro competent, numer.84. & cum hac de­

claratione,vel diftindiionc intelligi debent, que tradit Marant. in d.part.tit.de Inquific*

num.97. aliás eniro,vt ait Sigifmund.ScacG.

vbi fupra, non polfunt tranfire fine corte- élionc.

í i f M s r i o x x x n i

An de caufa dotis,principali­

ter,& no incidcnter inten­

tata,pofsit, & debeat cog­

nofcere Iudex Eccleiiafti- cus inter laicos.^

S V M M A R I V M *

I O T Í S

caufa principaliter interttata, co- J L J ram M e é Ecclefiaftico tra&ari poteft, ex

multorum fententia.

i Dotis caufa pia eft.

3 Dotis caufa in Diactft Cafarat^uftan.coram U dice Ecckfiañico agitatur, & quare ? numer.

i in fine.

■4 ludex Ecckftañicus yiurifdi&iottem fecularerit facile prafcrihere poteft, & non é ronuerfo.

’5 Confuetudo, omnium iurifdi&ionum origo, for­

ma,& principium eft.

6 Dotis caufa, coram Judice fecutari, non vero Ecclefiañüo agitanda e ñ , fecundum veriorem opinionem.

7 Dos reliSa in teftamento puelkpauperi,potefi peti coram Iudice Eccleftaftico.

t JntelleBun ad cap. De prudentia, dc donationi­

bus inter v ir. & vxor.

9 IntelleBus ad cap. Nuper.de donationibus inter virum ,& vxorem .

1 ó inteÜeBui a i cap.Ex literis de pignor. g¡r nu­

mero 14*

i 1 Mttlier habens maritum coniemnatim, vel fu gitiuum , & ex confequentiftbi inutilem, repu­

tatur viduá, drgaudet priuilegio viduarum.

I a InttÜeBws varij ad cap. T t r veftras, de dond- tion.inter v ir. & vxor. f

13 Iudex Eccleftaflicusipotefl cognofcere de qua­

libet opprefftone, vcl fraude,non folum Clerico- rum,fed etiam laicorum pauperum.

J4 Laici nonpcftunt recurrere ad ludicem Eccle*

fiafticum,etiam ratione peécati, quando coram fecularipoffunt tus fuum confequi,

15 D o tis ,& alimentorum cau¡a,tunc diciturpiai quando dantur perfonp pauperi,fecus fi diuiti.

16 Confuetudo requiritur,quod fu obtenta in coit tradiBorio iudicio in iudicialibus.

i j Jn introducenda confuetudine aduerfus Regi¿ iU rifdiBionem,requiritur (cientia "Principis,quod eft inttlligendam cum limitatione.

18 Prafcriptio immtmorialis habet vim tituli.

F F E R T fe iopraxiqUgftio»

illa fatis ventillata á D odo- ribus, an quando caufa dotis principaliter, & non inciden ter intentaturinter laicos»fic iu d e x E S ia ftic u s competens, an vetó fe cularis?Et quod diáa caufa traáari,& exa­

minari debeat coram ludicc Eccicíiafticoi tenent Innocent.in cap* Dc prudentia ■, de donationibus inter virum,& vxorem,& ib i Abb.numer.7. Abb.in cap* Ecclefia Sanft»

M ariadc Gonft¡tüt.numcf*i6.& incap.Ex tenore,num.d*dc foro competcn.Imol.nu- mer.4.& Camil.num.89.Crot.numid5.inIi

i.ff.folut.matrimon.vbiAlcxandrinuniii4*

Cardinal, in Clem.difpcndiofam jó.quafti dc iüdicijs,Guillerm.Benedi¿í:.in cap.Ray- ilutius, I .par.verb.dotem quam ci dederat, numiid.Cóuarrunias in 4.2. patt.cap. 8 . 5 i óittum.d.poft princip.Bald.NoucUn traft*

de dotc,9ipart.id. priuileg. Barbat. incapi Ex literis de pignor.num.j. & quos allegat Antonius Gomez in I.50. Taur. num*53*&

eandem opinionem fequitur, & dicit com­

munem Felin.in cap. Licct cxfufceptó, nu*

1 .de for.compcten. Stephan. A ufrcd.in tra- aat.de poteftat.Ecclef.fuper laic.qugftizy*

num .sI. Decius in Authen.quod locum,ex íium.4.C.de collat.& eam fequitur Maineri in l.in ambiguis,num.44.iF.de regubiunSil ucft.in Sum, vetb.dos,n.i 4*verí. Quartum»

& eam cómunem opinionem appellat, lib*

3.tit.i.l.2.pag.466.vcrf.dubitatur infuper, Sc ibidcTabien.n.ai .&Armihn*26.Qui om ncs affirmant, caufam dotis principalitct in tcntatam, dcduci poíTc in foro Ecclcíiáj8¿

Y ad

I

Oyj ESTIO TRIGESIMASEPTIM A.

33 »

ad tenendum iftam opinionem , moti funt

aliquibus iuribus, & rationibus; & prafer­

tim cx tex.in cap. De prudentia, & in cap.

nuper, de donation. intcr virum , & vxq- rcm,& in cap. Ex literis dc pignor. cx qui­

bus iuribus intuenti fatis conftabit, iudi- cem Eccleiiafticura poffe cognofcere inter laicos, de caufa dotis, etiam principaliter intentata. Quia quádo incidenter, Sc accef- foriéde caufa matrimonij agitur, cft cafus conftans apud omnes, quod iudex Ecclefia fticus cft competes in caufa dotis,vt inquit Bulgar.inl.i.num.ao.Sf Camill.num.86. &

Socin. Iun.num.132.ff.folut.matr. A nt.Qt^e fad.diuerf.qq.cap.29. num.i 4-& quos alle­

gat Gomez in did.nu. 5 3. & cafus hic om­

ni prorfus dubitatione caret.

Secundo ad idmouentur.extcx. difficili in c.Pct veftras.dc donac.incer vir.& vxor.

vbi tam magifter R.quam H. pauper,erant feculares; vt apparet cx eo, quia ifta caufa fuit agitata prius coram Confulibus Ciui- tatis Gcnucn. & de eanihilhominus prin­

cipaliter agebatur, coram tudicibus delega tisa Sede Apoftolica, vnde illi iudices co- gnofcebant de caufa dotis,principaliter in­

ter mere laicos.

Tertio id confirmatur, quia caufa dotis eft pia,ex l.cum his.^.fi in ea opinione ff.de cond. indebit. Sc ibi late laff. in §.fi mulier nu.i. & tradunt Alex, in l.fi cum dotem,^.

eo autem temporc.nii. lo.ff. folut. matrim.

& plenius in l.fi confiante,nu. i S.eod.titul.

Guillcrm.Bened.incap.Raynutius, vetb fo boles quá geftab. num. 5. Ant. Corduba dc Lara in l.fi quis á lib e ris ,fi vel parens,nu.

9 ff.deliber.agnofcen.Couarr.in4.2.p.cap, 8.$.6.num.6.poilprincipium.Didac.Spin.

Spccul.tettam.inglof.io.princip. ex nu.21.

Palacius Rub.in repcc.cap. Per veftFas,no- tab.y.i.i2.num.3 pag.279.Tiraquel.in prg fat.pia cauf.num.23,& quia caufa dotis pia eft,eidemq; faltem gquiparatur,fummarie,

& de pUno in ea proceditur, ex Tiraq. dc priail.piacauf.priuil.i 57. & 158. Euerad.

in ceatur.legal.loco 25.de dote ad pia cauf.

lodoc.Damhoud.in Enchirid.parium,aut fimiliumiti vcrb.dos,& pia caufa. Ergo Iu dcxEcclefiafticus,principaliter poteft adiri in caufa dotis,etiam intcr laicos.Q^im opi nionctn proculdubio recipienda eile,quan

n 6 J ^ ''^riua , qua miferabilis e r,&dotis priuatio reddit cam oporcffam, dicitPazmPraxito.2.prglud.2.n.fe. ,

4

Q£arcoi& vltimo id probari videtur,ex vfu,& confuetudinc aliquarum Dioeccfum,

& praferti m iftius Cafarauguftanr, in qua (vt cóftat ex quaplurimis proceisibus aái- tatisin Curia Ecclefiaftica) caufa dotis etiá intcr laicos,fuit, & eft aditata coram ludi­

cc Ecclefiaftico, partibus confenticntibus,

& minime reclamantibus; 3 r vfque ad diffi- nitiuam fententiam caufam perucniffc.eam que cxecutioni demandatam fuiffc per di- dos Ecclefiafticos, ergo faltem in hac Dice cefi dicendum videtur, ex confuetudinele­

gitime prafcripta , poffe ludicem Ecclefia- fticum ius dicere in caufa dotis inter laicos principaliter mota;cum confuetudo Iudici Ecclefiaftico iurifdidionem tribuere pof- fir, vc notatur in cap. Si Clericus laicum, &

in cap.Cum contingat, de for,Corapcten.&

in cap.lrrefragabili,$.cxceffus, dcoffi.ord.

& tradunt Abb.in cap. Diledus, num.g.de appellac.laff.in Im orc, num.43 .ff. de iurif- omnium iudic.óptime Auiles in cap.a.Pra- tor.in gloff j untaran,n\xm. 13 .Couar.in reg.

poffeffor,2 par.i. 3 .ex princip. Didac.Pcrcz lib.3 ticui.i . 1 , l.in gloff. (Saluofttnoflrarepri- uilegio) pag.465.Ioan.Segura DabaLiti D i- redor.a.par.cap.i3.nurti.42.Matienzolib.

5.Recolled.tituLio.il. gloff.19. numcr.j.

Mandof.trad.de inhibit. quaft. 14.0010.6.

& inreg.Cancell.31. quaft.4.nu.i9. Roch.

de Curt.in capit.fin.de confuetud.fol.paru*

i7.verf.Odauo infertur,Natta cctnf.98.na.

4.8: confil.249. num.2. Iudex etiam Eccle­

fiafticus iurifdidionem fecularem facile pra fcribere potcft:quamuÍs non c conuerfo, vt notat Aretin.in 2.notab. per tcx.ibi in cap.

fignificauerunt,8t ibiFclin.num.3.de iudic.

quod mirum non eft, cum non folum iurif­

didionem habenti ( vt loquuntur iura pra­

dida) fed etiam nullam penitus iurifdidio­

nem habenti, confuetudo tribuat iurifdi- dionem,etiam priuato, vt ex tex. fingulari in did.cap. Cum contingat, & probat lat¿

Palacius Rubeus in repetit.cap.Per vefttas, 2.notab.numer.27.pag.253.DidacusPerez vbi fupra. Non eft ergo mfrum, quod qui alias eft iudex,& iurifdidionem habet,pof fitcx confuetudinc acquirere iurifdidio-»

nem indicandi in cafibus,ad quos fua iurif- didio non extenditur, vt probatnr in did.

i.exceffus,& incap.fin.de offic.Archidiac.

& in cap.Romana §.debet.de appellat.in,6.

in cuius ornatum eft vidcdus Bcnedidus in C.RaynutiuSjverb.&vxore noraineAdelafia

num.318.

QVi ESTIO TRIGESIMASEPTIMA. 339

nuin.3i8.& l.cum Pistor,Í Iudicem, ff.dc iudicijs.Eft namq; confuetudo omnium iu- rifdidionum origo, forma, & principiu,¿ 5 í eijficut matri honor,& reuerencia debetur, dicebat BaId.conf.439.col.j.circa medium, vol.3.rcIarus ab A ymon confil.ajS.num.y»

vnde p rsd id » confuetudini obtentx á lu ­ dicc Ecclefiaftico,ftandum videtur,vtfcili- cec pofsit cognofcere de caufa dotis inter laicos,etiam fi incontradidorio iudicio hú iufmodi confuetudo obtenta nó fit,quia id rieceffarium non exiftic, vt ait Panormitan.

dicens, ita cómuniter receptura effe in cap.

fin.num.i6.de confuetu.Iaff.c0nr.46.col.2i verf,nec fupradida?decifioni,vOl. i . Aymó' conf.5 5.nutn.d.Burfat.conf. 50.num.27.I0- feph.Ludou.decif62.Peruf.exriU.8. Tiraq.

de Primogen.qu?ft.9i.num.2.& quos refere Mafcard.vol.i.deprobac.concl.427.num.3.

Menchac.de fuccef.creat.^.ai.num.i 14.1a- tifsime vol.i.coin,opin.pag.3 5-in verb.con fuetudo debet effe obtenta, & in pag.3 6.irt verb.confuetudo quamuis, & in verb.con*

fuctudo fuper aliquo, 8e hanc appellat vc»' riorem,& magiscomunem opinionem,Ti- ber.Decian.in con lil^i. vbl.2.num.iio. &

ratio ea eft, quia confuetudo nbn caufatur ex fado Iudicis, fed ex tacito confeniu po»

puli;vndefufficit,quOd qualitercunq; con- fenfus populi interueniat,fiue fine adus iu»

dicialcs, fiue extraiudiciales.Vc optime tra dit Abb.conf.73.nu.ii.vol.2.imo,necfcieri’

tia Principis in iritroducenda cdfuetudine exigitur,ex Abb.in cap.fin.num.i 3. de cori fuet. & ibi Barbat.ilu.yi. dicenscómanemi

& Alex.conr.6.vol.í.núm.4.& hanc opinio nem fequitur Lanccl.Galhaul.in cohf. Alex;

inpra?fac.4.num.22.-Grauec.conf.96.num.6.

in fi.M ich.Graf.lib.i. cómun.opin.qü?ft.8;

& Auend. de exeq.mand.i.par.cap.8.nu.3;

fibi corttrarius incap.i9.n.3 .& in didionar.

in y ctb .C o flm b re ,y h i notat,quod in imifdi dionalibusjtequiricur fcientia Principis.

H is tamen minime refragancibus contra ria fententia verior eft, & ih confiriendo,&

indicando fecurior, quod fcilicet, quando caufa dotis tradatur principaliter inrer lai­

cos,nó fic cópetens ludex Ecclefiafticus,ad cognofcédü de ea,fed folü Iudex feculatis.

Qium opinionem cenent infiniti D D .& an doritate, & numero longe fuperiores alijs in contrarium addudis, vc tradunt glof.2.

in did.cao. de prudentia, quam ibi contra Innoeen.fequitur Anton.de Butrio num.4.

vbi tamen eam limitat,in vidua oppf effa r t pctente docem, k Prxpofitus num.i.& vi­

detur fentiré Cardinalis ibidem num.a. In hanc inclinat etiam loan. A ndr.ibi,prout ad nertunt Bald. nouel. Bulga. & Ripa ftacim cicandi.Idem tenet ioan.And.irtcap.Peryc ftras, eodcra tit.in princip, quatenus fentic, quod ille magiftcr R. reus eonuentus erat Clericus,& ibi Hoftien.& Anton.num.2.&

Praépofitüs in i.notab. Ahcon.in cap.nuper, eodem tit. num.y. & 9. dicens, ibi fpecialc fuiffe,quia agebatur de doire vidu» mifcra- bilis perfona?,& oppreif»,& h»c opinio eft rationabilior,tefte Barbac.in cap.Ex literis de pignor.col.3.vcrf. k pro certo,relatus á Palat, vbi infra num. 16. & expreffe Bald.in lin contradu,fin,io fin.C.de non numer.

pecuh,& id etiam fentic in Authcn.quod lo cum, C. de collación.8.qo»ft. quatenus in­

quit,quod quamuis dos fit connexa matri­

monio , noii tamen eft eiufdem natur». Ec expreffe ibidem laffnum.to. Riminald. &

Corneas num.i 6.& Fulgof. nu.2.1icec male inter tenentes contrariam connumeretur á Palat, vbi infra num.i. k idem ante omnes fentic Specul.intit.de dote poft diuor.refti ctien.S.formatisad fin.vetf. vtrum cauf.dot.

quatenus in quit, caufam dotis fpedare ad Ecclefiam cum accedit cauf? matrimoniali, allegando textum in did.cap.De prudécia, ergo á contrario fenfu clare fcntit, quod fi non venit acceftbric ad caufam matrimonia lera, fed principaliter, non pertinet ad Ec­

clefiam,fed ad Iudicem fecularé,vt expreffe tradicStaph.de cómifsion.& lic.Iuftit.J.di- cendum eft,in num.7. & idem vnico verbo fentic ibidem loan.And.in addit.in verb.de prudentia,referens fe ad diftináionem,quá tradidit glof. in did.capit.De priidentia,&

idem affirmat Barbatius in capit. Ex teno­

re , in principio, poft gloff. ibidem de foro compctemFederic. confil.z 3 6.nura.2.& Pa- hormit. fibi contrarius in confil.i 8. nüm.7.

Volum.2. Ahgel. in l.t.ff. Solut.matriin.nu- raer.9.vbi Socin. num.34. Alexander num.

15-Ripa communem dicens, & optime de­

fendens numet.48. & hanc, pbft miiltá ve­

terum Doiff orum ákercariOnem,receptio- rem videri, teftatdr idem Alciat. num.2. k veriorem dicit Parifs. num.9. máxime cutri de conftiruenda,& hoh de rcftituenda do»

te agitur.Bulgar,numer.2i.& Crot.nuimer.

65. dicens; hanc effe vefath opinionem, k cum ca > videtur tranfire Barbatius ibideni

y a num.i i;

I