idem Dec.in conC^.coLz.circa fi.& confi,58i.coI.3.in fi. vbiin materia teftamenti non expreflum dicit in
telligi non diipofitum, nificontentio huiufinodieC- fttfijpervaliditate teftamenti,quia prxfiimiturpro teftamento;l.fipars.ff.de inoffi.tefta.cum fimil.
Item pro parte, fouente religionem, & piam cau- 2 o íám,pr?iumitur,quiafi apparent duo teftamenta,vei fa d a fine die, vel eadem die.&non apparente, quod fit vltimum, fi in vnoadfitlegatum ad piam cauiam, in alio non continens iegatum adpias caufes prxfii- mitur pofterius &valere3VtperRoma.in auden.fi- militer.coi.i8.ver.duodecimó.C.adl.Falc. vbiin con tradibusjin iudicijs, & in vltimis voluntatibus, col
legit fauores áiure traditos pijs caufis, & e x traditis ibi, & alibi per dod.prxium priones,pro caufis pijs poflént adduci ad plurimos cafiis, de quibus dicetur alibi. Item dubio exiftcnteinterqualitatem,adum, vel potentiam accidentalem, velnaturalem,prxfii- mitur pro naturali. 1. j.in princip.de tutel.&i. fi quis pofthumos. in princ.de libe. & pofth. prxfiimi enim iecundum naturalem xquitatem: Alci.facit fiiam pri mam reg.in d.trada.de prxfiirap.poirem cafiis mul
tos adducere, in quibus fecundum naturalem affe- d ion em , & natura rei, adus, & negocij prxfumptio elicitur, fed eos, ne fiat confufio, referuo tradare in feq.dubita.vbi de locis,ex quibus hxc media haben- tur,dicendumeft.
14 Item in j dubio fit prxfiimptio voluntatis teftato- ris,fecundum ius,& non fecundú fadum : l.hxccon- 22 ditio. & ib i gl.in ver.coniundiones.& Bart. in l.Mu- tianx.col.fi. ver. fed quxro quid in dubio, de cond.&
dem onft.&per dod .in l.quoties.qui fetiid.cogan.
JJ Itemtpro debito qualitatisperfbnarum.officij po teftaris, loci, originis, qualitatis,quantitatis,rerum,
& patrimonijjcharitatis, caufe, modi (bliti, & com - muniter accidentium fieri debet pr?(úmptio,quoniá hxc fiimmatim & breuibus di{currendo,vt de his me j6 expediahocinloco-t Debitum qualitatis períbnam
facit,qubdfiteftatorfitparens boni confili j,felutis, 23 diledionis & prxcipue prouifionis,fit prxfiimptio pro liberis;!.fi.in princ.C.de cur. fur.no.ini. quidam cum filium.ii.de hxre. inftit. c.aiFene. de prxiiimpt.1.
ifti quidé.infi.ff.quodmet.cau.l.cum auus.decond. 24
& dem onft.& l.cum acutiisimi. C. de fideicom. &
1
. Lucius.in fi.lF.de h?re.i nfti.non tanta eft prafumptio pro liberis nafeituris . l.qui filiabus.in princ. & ib i gL& dodo.not.de Iega.i.adducit cum alijs concor. T i raq.in 1.ÍÍ vnquam. ver.filios.num.t. de reuoc.donat.
17 t qualitas enim perlbnarum inipeda tam in prxiu- 2/
mendo, quám aliter intelligédo diípofitioncs & n e- gocia, muitiim confert, &attendicurper multas de- cilio.in diuerfis cafibus,probat Felin. in cap.caufem, qu|col.t3.íúbver.quintadeclaratio.dereícrip.Coríé.
in filis not.in ver.conditio perfon?.Matrh.deAfflid.
in decifi40t.Steph.de Fede.de interpr.in 3-par. num.
47.66.67. &pernot.in Lexfado. /.fiquis rogatus.fF.
adTrebel. veriisimum eftaute,vt aliás, aliud exper- fonalocoquefitxftimandum,dicit tex.in 1. pen.in fi. 26 dccondi.&demonft.
18 D ebitum tofficijfacit,qubd paterprxfiimiturde- diíFe dotem de iuo filix etiam qubd aliter exprime- ret,quandoeftibluendo;\'xl.fi.de dot.prom if.* qui- 27 libet prxfumitur diligens in officio fiio: c.ad audien- tiam./.£deprxícrip.l.2.C.deoíF.ciuil.iudi. Bal.in I.t.
C d e priuil. fific.ruper.derenuncia.Aym.conli.29.nu.
19 6,curafimil.tEtfecilFequisprxlumitur,quodfacere
88
debebauBald.in I.cum ipfe.col.2. (ubver.qu-ero.I q de contrah.em p.&fadum prxíiimitur nomineei'us*
adquem tale fadum &negotium pertinet:PauLd’
Caft. in confi84-in fi.lib.t. & Alex. confi4o.£b nu.^
lib-y.cum ali js ad hxcfimii.allcgari folitis.
Debitum 7 poteftatis facit, qubd omnis dilpofitio prxíiimitur ad poisibile,tam circa diíponenté,quátn perfonas & res diipofitas:l.t./.lex Falcidia. & ibi Bar.
& I.Plaurius.in princ.Ia a.íF.ad l.F alc .* l.vbi.in prin]
&l.poftulante. /. fi.ad T rebel. Bald. in l.peto.in fi.dé Iega.tt.dicit,quem videri velIe,quod eíFe p oteft,* nú aliud;Bart. in auden.excipitur. C. de bon.qux liber.
R0m a.c0nfi.409.Q u 0adprim u m .circaii.D ec.c0nC 218.coL2.num.3 . * confi.294. in fi.piures caius ponic Aym .in c0nfi.t2.id enim eftprxfumendum,quodde iure fieri poteft,dicit gl.2 .i n L Caius.lF.folu. m arr.
DebitumtIocifacic,qubdnonprxiiimimrviolen tia*m etus,vtl.ii.inprinc.ff.quodm et.cau.*r'.im i- nuifolennitates teftamentorum; vtl.fi. C.de teftam.
itaqubd prxfiimarurgrauioriniuria./.arrox.Infii.d:
iniur.*Bald.in ca.vei fi cum filia.qui.mod. fe. amit.
dicit, qubdLocus eft vnum de decem prxdicaméris, fecundum Ariftotelem,quod pr?dicamentuminm- re ciuili eft neceflarium in dependeribus á ioco, ficut funtindicia;perl.pen.de iuft.*iure,fecundum eum;
& per l.nam qubd iiquidx./.fi.de pen. leg. & d.l.pen.
infi.ibijaliudexperfonaiocoquefitxftimandum.de cond.*dem onft.
Debitum +originisfacit, quem prxfumi bonum vel malum;vtl.qubdfinolit./.qui mancip.fF.de xdiL edi (ft.* aliquid cognofti etiam , qubd adfintalia ac- cidentia,vt l.cum filius./.hxres .& ibi gl.de Ieg.2.& a- liijuid eiufdem iuris efle, prout erat id , á quo habuit originemtgl, in l.obiigationum feré. f placet.fF.de a- A io .& o b lig .* tex.in i.hxcaiftio.ft.fi mefifal .mo.dL item qualitas renim reliiftarum facit prxliimi cuius contemplatione fitfaélum iegatum;vtper SocLini.
2.col.pen.derebus dub.
Quantitas 7 etiam remm & patrimonij portionis prxfiimi facit totum onusexpenferum alicuius ope
ris non fpeiftare adeum,cui operis cura á reftatoreim pofita eft;vt traditBart.inI.Titius.de lega.3.
Q yantitast patrimonij facit prxfümi, teftatorem noluilFe dare tantam pecuniam cuilibet filiarum, vt per lafiin l.qui filiabus./.li quis ita. in 4.00. de iega.1.
* taxari legatum,politum in arbitrio boni viriil.t.in fi.de ie.a.fimihterdequan tiratereliiftorum fieri prx- íiimptionem,ponitBene.Caprainconíi.6o.ccI.i.
Sequiturdebitum t chari tatis, qu s facit prxíúmi,
& ampliari reli(ftum vltra confiietum m odum:l. Au- relius./.Titiustcftam ento.&ibigl delib. lega.& gl.
inver.maximé. in l.fi is q u i./. l.de reb.dub.* l.fi ler- uus piuriS./. fi. deleg.i. cum fimil. Caufereii(ftorum etiam facit prxfu m i,*in telligi,q u alis fitvoluntas teftatoris:I.cum pater./.dulcifiimis. de leg. a.Paul.de Caft.inconfi332.coI.i.lib.i.Soci.interconfCur.Seni.
confi.
4
o.num.25
.& alib i per do(fto.Modusy quoque diíponendi oftendit qualitatem diípofitionis:!. non codicillum .&ibiperBaId. C.de tefta.&exeom odolegatiqualitas ipfius declaratur, dicit Alber.in l.Seix./.fi.defun.inftr.
Item 7 á loliro prxmmptiones & argumenta va
le n t , * plurimum attenduntur in omnibus mate
rijs ; vt per Dec. poft alios ibi in
1
. certi ccndiiftic. fofi nummos.col.2.in 4.not.fi cer.pet. &Nic.Euer.in fiia centu.locorum legalium inloco 6?.ab vfitato feua folito.Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
D e interpret. vlt. volunt. Lib. L
folito. Poftremb-ex communiter accidenrib. fit prx
fumptio á communi airfu;Bal. in conC 351. Io. & F c - de.col.2. ver.item prxdiño Federico. Ii. 5. & in l.cum iiTte.ver.gI.quxrit-C.de dona, ante nupt. dicit,quod communiter coniueuitfieri, prxíumitur fa ñ u m , &
dehoc late per eum ,&álios in L neqúe natales. C de proba.& per A ym .conf 40. nunr.2.3.& in confi. 276.
col.2. ver.fexto iuuatur.Sc confi.280. coL 4 . Ver. tertib nosvidem us.&perNico.Eüer.ind.loco.pj.H xcfuf- ficianc non crañando,quia de his & aiijs conferenti- busnoftro principali inftituto alibi latius & íüo or- dinédiíTerendum erit,íed innuendo d iñ a ad aliqua- y» lem arbitrij iudicis in prxiümendo inftruñioncm,
a8 ofteiidendo/quemadmodum iura mouécur ad prx- fumcndum.itaiudexarbitrium fiium íecundum ius regulando cx fañis prxpoíítis prxíumeredebet;po- teft enim ex modica & aliquali occafione inclinante
* &íüpcrante pro vna parte,pro ea prxfumerci arg.I.er
^Oi/.adieñis.iF. dc fideicom. liber. facitiilud Teren- rianum in Andria, Dum in dubio eft animus, paulo momento hucillucimpellitur.meminitCorn. co n f , 4o.Circa hanccon(uItationem.coI.6. ver. nihilomi
nus ego-lib.j.inclinandoin cam opinionem aliqua
liter innuentibus verbisteftamenti, qubd legatü do
tis fañum filixfit purum ,&non conditionale, vtibi per lafin l.íiduopa:roni.inprinc.col.i.in3.not.íF.de
*9
iu.iur.dicentem,/probationibus hincindcparibus eífe magni effeñus habere aliqualem prxfumptio- nem;quia hxc prxfertur, & ibi ante eum perBart. &per Abb.in c.tráímiffx. in fi.qui fi.fíntlegi. & perBar.
jn I.fin.adfi. C. com i.velepifto.Tiraq.traña.lem ort láifít.6.par.decia.5.nu.i5’. in cxteris autem me remit
to ad loca fuperiüs d iñ a pleniüs continentia mate
riam prxíümptionum.
S V M M A R I V A L
t Veriusáconieñura &íudicio,poteñakfe,/ednonveri- ftmilnudoveri.
X Vrafumpttones funt fundatafuper verijlmiítbuí.
3 Venfimiliafunt, qua dant fere Jpiritum & ejfe his [pecie- bus probatorgs, in quibus injpicttur, non quodpopbile, fedquodverifimile eñ.
4 Verifimile adducitur adinterpretationem voluntatis te
fiatoris,verifimile ¿rcreébile reputatur idem.
j Voluntas reduña in quafttonem, vt bene intelligatur, eam declaran vu verifimtlituénis, neceffe eñ reperire circa materiam fubieñam ¿r rem, de qua agitur, ali
quid verujcmaf imtlaripofitt id,de quo dubitatur, pro- i ededo de vno particular! ad aliud particuUre,per ojien fionem etufdemvelmaioris rationisafimiiationt dan
do duc extrema,
é VenfimiUtudo quabter,& quomodo percipitur.
7 VenfimiUtuér.is meéo declaratur td, quodeñ incaufa dubtum, fl eadem, vel maior ratio de vno ad alterum tmlitat.
í Verifi mtle qued non efi,quomodo cognofci pofiit.
9 I 'c'ífirr.'.le magis quodfit,vi de exempla legum.
n Vertfi- levccognofcaiuT,requintquandoqtudtio,quan- doque nia, velpluraparticularia,<ybac infpüienda funt,vbiqHaniurdc aliquo vtrifimili velnon verifimU quod tune inueniatur particulare illud, quod fit ve-
^ Tum,cuiahudparticulare£quipartnpofitt,qiiodfimi- leveraefequan.uT.
I/ Verifimile pcteñ appelUri credibile, confentaneian, f f
fofi'ihtle\quia femper inteEeñuprífidetvnum quod prt vero teñetur,ffcui catera ejfefimiüa, vel cotifima vi
dentur.
12 Verifimile pro diffiofitione extendida veldecíarada, qua»
do probari debeat ex ipfo tefiamento, vel ex éffiofitk tn co,yetexlegitimonuvieToteftium,vdquandopofiitap- parere,fffumi exfañis,éñisprobadis extra tefiamen
tum, f f per dúos tefies, bac^ concíufio verá demonfira
tur,quoad tendentiaad decUrattonem.
13 Concurfití,velconfltñiis,ff repugnantia verijimiliu,ton- ieñurarum,indícierum,aTgumetOTum, acprafumptio- numfolent quandoque adeffe adeo, vt non folüm bis non elacefeit veritas, fed obumbratur, f f qua reconciliatio borum confliñorumfieripofitt,ff quomodo.
%4 Verifimilioráfunt ea,ff magis tenenda,qua iuficommu
ni confimant.
i j Conieñura f f prafumptiones, qua fint effiicadores
,ff
quomodo hoc cognofci pofiit, vt eñ prafumptio vehemens naturalu ,quaexcludttquamlibet contrariam opinio
nem, ffvehemtmtores funt, vt demonfirat ordo litera, ffiectalü praualet f f prafertur generali,qua habetur, d remotisfacHiüs toUitur, prafumptionem adeffe aliqua- lempro vna parte eñ magni effeñus, exifienttbus hinc inde paribus probationibus.
S O L V T I O V.
Erifim ilia ítmt,qux veluti íál, aut aro- mata prxftant condimenta aiijs prx
miisis medi jsjconieñuris, indicijs,ar- gumentis & prxíurnpcionibus: nam . /de c
5
ieñ ura,& indicio, á quibus poteft abelle veritas, fed non verifimilitudo veri, fimul dicitBal.inl.nonhoc.circafi.C.vndeleg.argumenca fore verifimilia eft text. in I. milites. §. oportet. C.de 2 quxftio./preíumptionesfimiliterlüntfundatf fiiper
vcrifímilibusd.aimdeindebito. ^.uff.de proba. & c . quiaverifimile.de prxfiimpt.
3 Q uinimb/verifim iliafunt,quxdátferé fpiriram,
& effe his ípeciebus probatorijs,in quibus inípicitur, non quod pofsibiie, fedquod verifimile eft^ Andr.
Tiraq.in d.Lfi vnquam.in prxfat.nu.48. in fin.& nu.
59.55 vbi non adeft verifimile, imago videtur falfita- tis.Bald.in I.i.col.j.de fer.fug. cum multis ad hxc psr la fin Lficxtraneus.coL2.55icq.ffdecondiñ. ob cau.
&Barba.conííI.43.col.i.ver.&prxm itto.libr./.&per Tiraq.in d.prxfar.poftnu.37.85Gram.decif “ S.nu.i.
4 & Aym.confi.75.col.pen. Adducitur enim quoq; ve- rifím ilc ad i n terpretationem volu n tatis teftatoris;vt Lcohxrcdi./qui parré- dc vulg. & pup. Lcum res.ver.
i.delcg.t.AíHiñ.indecif44.num.t8.Alcx. confi.i79.
col.pen.ver.exquibusetiam Iib-5.Aym.confi.25.nu.
25-& confi.«35.num.33.5¿:al¡bi maximé in confi. 297.
col.6. ver. vndecimb.
Verifimile& credibile,&reputaturidem jvtLcum in tcftamento.dereb.dub.d.l.cum deindebito.f 1.85 Tiraq.in d.prxfa.nu.íi.quidautéíítverifimile,quan tum operetur.quantúmve debeatattédiin interpre
tatione,vt fit vcrifimilis,piura dixi ftiprá in prf ceden ti i nterpreutione,i n dubi t. 4.ver hxc etiam co m prf- hendunt, qux hoc in loco etiam caderent, fed om it
tuntur cum inioco d iñ o íuprá videri poisint.
Veruntamenadhücexiftimonóab reeffeaiiqua- literinquirere.fiipcrqufftioñibusvoluntatúvltima- rum ,proclariori ¡ntelligenria,quocognofci jJoftitSc debeatid,quod eft vcritíiliile; quia vtroque termino
M aífirmariuo
19
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
affirmariuo & n e ^ d u o in fimlLtex.gI.& dod-vtun- turdiscc eft bona pars operis laborisq; noftri. Ideo fii- peruacuareperino ac longa cundatio elTc no poteft.
Cum cnim omnis feré huiufinodi quxftio verticon- tingat,an quis vocatus & admittendus fit in diipofi- tione, vel ne, cognito, qubd fit exclufiis, res eft expe- ditajcoftito autcm,qubd fit vocatus, poffunt exinde oriri fa d i quxftiones fii per prxdicamentis, ad quid, ad quan tum ,ad quale,& ad alia,d e quibus per Bal.in 5 Lvoluntatis.col.2.Cdefideicom.7BencintelIcdavo luntatis quxtlione,qux & qualis fit.fi quxratur,eam via verifimilitudinis declarari, & dirimi neceffe eft circa materiam fiibiedam, & rem , de qua agitur, re
perire aliquod vero,cui afsimilari polsit,id quod ver
titur in du bio prxpofitx quxftionis procedendo per oftenfionem eiuicfé vel maioris rarionis,de vno parti culare ad.aliudparriculare,procongruafimilitudine habéda;duo enim extrema rcquiritafsimilatio; ideo fideficitexemplar,deficitexempIandumjinquitBal.
in Lomnia.C.deepilc.&cler.&declarauiin fupradi- dadubir.4,-vltraprinc.hxciníé vera fiint, & poffunt comprobari ex eo,quod tradit Ange.in coni.26i,Pun
^ dus.coL3.fi1b ver.pro hac opinio.facir,vbi dicir.fvc- rifimiiitudinem percipi ex multis íécundum natura íübiedxm aterix,vtibi pereum,dácem aliquaexem- pla,&proutfuadetratio liibiedx m aterix,&fiibiun- gcntem ;fiautem nullx verifimilitudinesfumi pofi- funt,aliquo modo oftendentcsintentionedifponen tis,tunead verborum fignificatum recurritur: l.non aliter.de iega.3.fi verborum fignificatus nó eft certus ncceflarib,attendicur minimum, & vbi eriam mini
mum nó apparctdifpofitio, vtinccrta penitus viria- tur,& nihil operatur, vribi pereum, & ante eum per D yn.in c.infpicimus.dcreg iur.in léxto,& facit texr.
in Lcum paccr./.cumimperfeda.deleg.2.ibi;fidido icriptum congruat,&ibi pcrgl &BaLfenritverifimi le,qubd non fit extraneum; igitur vis tota confiftere videtur in infpiciendo &percipicndo rationem hu- iufinodiparticularium dc fiibicdism aterijs;& fa d a comparationeeorum,vtinfimilidicittcx inl.nec ei.
/.i.ver.&prim um quidem.ff.de adopt. eft gl. cxprct
7
fain ver.vcrifimile.inLcum res./.t.deIeg.t.7Sieadem vel maior ratio de vno ad alterum miIitat,medio verifimilitudinis id declaratur,quod dubium eft in cau fa.vt videre eftin cafu not-l.hfredes mei./.cum ita.ff.
ad Trebel.vbi dubiu deportione vltimi grauati dece dentisfine liberis recurrendo ad verum apparens ex teftameto, quod eft fideico m m illati am efle voca ta m ad totam hxreditate, & fic ad ambas portiones duo
rum hfredumgrauatorum decedentium fineliberis, verum per maioritatem rationis fimiie repertu m fbl- uitur,qubd d.fideicommiffariaexvoluntate teftato
ris tanto magis debet coníéqui didam portionem v- n am ,& percipitur ex cafu Lcum auus.de cond. &c de- m oniL&Lgencraliter./.fi.Cdeinft.&fiibft.&l.cum acutifiimi.de fideicom.vbi poftmortem grauari filij, vel nepotis enam naturalis non fad a expreffa men
tione decedentis fine liberis, eifdem liberis fufceptis fuperftitib.dubiumfideicomifsi dandi fideicommiff fano,etiam deliberis teftatoris ibluitur, non dádum eandem rarionem pi| voluntatis teftatoris remanen di bona liberis grauati xftimando cu ea ratione, qux fiiitdandabonaeadem grauato riuentijVtpergl. in
9 0 Simonis dc Fractis
Hoc quidem^no verifimile cognofei poteft,inipi- ciendo particulare verum in materia fubieda, quod eft, v t filius vcl nepos cri am íécüdu m cafiim d. 1. cu m auus inftitutus riuenshabeatbona,&eo mcrtuo.fai liberi habcant,cx coniedura pietatis teftatoris, vt fie dicentis,licet non fiierit icriptum, per d.l. cum auus.
&coníéquenter fubftitutus 116 habeat, & hoc verum paniculüre comparando cum altero particulare, quod mortuo grauato cum liberis fubftirutus habeat bona, vt ad hunc effedum fad a eft fubftitutio, & li
beri non habear,vt exclufi á fubftituto, hoc vltimum inuenitur.non effe fimiie primo vero, cum eadem ra tio pietatis teftatoris fir bona data fiiio, vel nepoti eo mortuo-deuenire ad grauatos liberos accedente etia ratione lurifc.in LLucius.infi.ffdehxrcd.inft.ita er
go probatur didum non verifimile feriptum, in d.L generaliter./ fi.ob diuerfitatem rationis vnius parti
cularis & alterius.
» Rurfus aliud"} exemplu eft de magis verifimili ex, iam d.Lcohxredi./.qui patrem, vbi quxftio volunta-' tis de fiibrtiturione reciproca poftea generali ter fa
da,an comprehendat exteros hxredes pro certa par
te & ad inuicem fpecialiter iubftitutos, an alios coh»
redes pro reliquis partibus datos,ibIuiturcoprehcn- dere exteros cohxredes omnes medio hoc magis ve- - rifimile propter didam fpeciale.m fubftitutio ne, hu- iufmodiautem magisverifimilecognoiciturinfpici- endo vnum particulare de fpecialiter !ubftitutis,& al terum de generaliter inftitutisacfiibftitu tisjcompa- randovtrumq; fubftitutioni reciprocx generaliter- m inovcroad q ucm ,& d cquo quxritur in cade ma
teria fiibftirutorum,&cui,cum reperiatur alteru par
ticulare degeneralitcr magis fimiie,quám fit particu lare de fpecialiter ob maiorem conformitatem & ra - tionem generalium ad inuicem, quám fpccialium, ad q u xnonreferunturgeneralia;glof& dod.ind./.
qui patrem.ergo pro parte exterorum coh jredum fic probatur magis verifimile.
Rurfiisq; aliud exemplum eft dev’erifim ili,exca- fii.I.quidam teftat.in prin.deleg.vbidubium velde- monftrationis,velcóditionis exortum ex fa d a poft
ea in alios cafus translatione pecuniarum legatará foluendarum.deaii js locis & vfib .áteftarore dcfigna tis fbluitureffc demonftrationem potiüs,quám con
ditioné, & ita legatu deberi medio verifimile: quod quidem vcrifimile deprehenditur, infpiciendo par
ticulare verum ,quod eft legatum á principio puri datu m,vr dici turi n rextu.Cui poti us eft fim ile parti
culare dcmonftradonis.quám particulare conditio
nis aísignara,rationedifferétix, qubd iila defignatio peribnx & loci, ex quibus fbluercntur pecunix lega- tXjoftenderet hxredibus ipfam demonftrationem vt commodiii.'prxftarent!egatum,& non conditioné, que eft non foliim nó fim ilis,féd cotrariadido parti
culari vero puri legati,aha diueria ratione etiam fub- fiftente inter demonitrationcm&condirioné, qubd demonftratio etiam fa!fa,&non exiftcns,non nocct, fed conditionis defedus vitiat difpofirionem; vt I.
demonftratio./.i.de cond.& demon, cum fi. ita ergo probatur,didu verifimile poti iis pro dcmóftratione, quám pro conditione, & ficp ro debito legati vigete.
E x his autem fic ad d u d is, pluribus alijs caíiiúle- gfi exéplis de verifimili omifsis,colligi potcftigubd d.Lcumacutiisimi.in tcx.d.Lgcneraliter./.ffperver- 13 proycognitioneverifimilis oportetquádbq; tria vcl ba negatiua dicitur,non ellé verifimile, patrem, fi de plura particularia attcdere; duo. n. inípicienda fiint, nepotibus cogitaffet,caIcmfcdlTc fubftitutionem. vbi quxritur dc aliquo verifimile, velnon verifimile, qu64
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca
• «níaffitparticulare ilíud, quodlirve- veritas,(édobumbratur,ideoconuenitaHquaáddii- qnod rnnc pofeitaliudparriculare, quodll- cere,quibushorum confiicluú reiblurio&repugnah
De interpr/v It. volunt. Lib. L 9i
rum,cuixquipataripoGi
m i l e r e r o s d s f i * * - ^ t i t u r , & v e r o a a t d e G m ili comp2~
rztio.&cspcnm sncum .Gcuzhpidelydiotsngcndo auri &argenri b o n k ss probarur,deíim iji com para- rions cum A iqu ibu s s h js , ex quibus iüm irur veriJí- m: l e- perL‘- * ^ * ' i n l . cum in re- ííamenco.dereb.dub.&concuriüsrarioniseiui'dem, vel mAoris de v n o, & ad alcerum particulare, prouc conuenir,ed qui probar verifim ile, licucde íím litu - obada docecBal.in 1. j. circa pri n. de iult. & iu .
tium reconciliatio fieri po(sir,quz quidem expleri &
expediri poirencrolislbnoris&e'eganribus verbis in fimi!ibus,periurifc.habitis,in i. ob carmen./.fi.íF.de tefti. vbi ex natura & quaii tace negocij cótirmaré de
bet iudex m otu m anim ifiii,& exargu m en n s;qu ¿ rei a p tio ra ,* vero proximiora comperierit,nonre- fpiciendo multitudine, íed ea, quibus potius lux ve
ri taris aíiiftit * de qu.bus lacéper Bald.in I.teftium.
col.íin.C.eo.
d i o e p r o b a t í a ^
á quó habuihuncterm inum v n u m * alterum par- iq. ~ Vkrifimiliora n am n -fon r», Rr.,.,».- t.cu Jare ik p é d iau m .& q u o v to rin h acrp e cie,& v b t
inueniu n turp luresdiiieren n zjquám con ibn an tix, o
ilian on d!C un turfim ilia,d .citBaid .in I.í.in2.not. C.
de iur.emph vc.quia ex diuerfis celFat iilario;
1
. Papia- nus.dem inor cum vulg.T ria verb vel plura particularia fiint attendenda;
quando piura adinuicem vertuntur in cotrouerfia,
& pro vnoquoquenititur elle verifim ile, tu n trd p i-
^cieiidum eft parti culare, quod eft principale,&cui v - nu.mquodq; exterorum contendit effe magis fim ile, pdíea cetera co n ipicien d arun t,*ration ibiis om niú hincinde & adin uicé benepé!ácis,&adapraris,quod apparebit magis fimile principali vero parcicuiari, proeo erit magis verifimile, vtprobatur’exépiis íúprá adducftis,maximéexcaíúd.l.cohxredi./.quipatrem.
&d.l.quidam td tam en to.in p rin .& iah isv eru m ar- tendendú puto táde iure,quá in fa tío . cui xquipara- tio fieri tractatur,Víl/querepoteftpdicta &íim .iura.
j , N on refcrt.qu b d t verifimile poteft appeilari cre
dibile con'entaneum * prob ab ile,v tp er Tiraq. in diéia prxfac.nu.6i.quia íem perinteliectu prefidcc v- num quod pro vero tenetur, & cu i estera eilefinrilia Vei con.fona videtur, autqubd faciat quid aiiud pro- babiíe, & c red !b ile ,v c¿ciie probari, & credi pofsit.
Tamen de vocabulis difpurario pertinacibus relin
q u e n d a e it. Abb.in c.quanco.col.firáeprxiúm pt. Ad
de quod apparens ex veriiimili dicitur effe la cite a -
«ftum ,Scc]inl.vbi.in2.not.dc reb.dub.
Enimuerbid arbitronüm.moperé aduertendum, 12 qubdfitveriíimile propofítum tenda: adextenden- dum,includédum,excludendú,vel ad aliud, íapiens novia dirpofitionem, huiuimodi verifimilequidem apparere & probari deber ex ipíb teftamento, vel ex di (pofitis in eo velex legitimo numero teftiü, requifí to ad probationem vltim x voluntatis; íi verb tendat ad declarationem vcl demonftrationem períbnarú, rerum,qualitatum,quantitatum,*iímilium,poteft tune etiá fúmi * apparere ex dictis fa c lis* proban
dis extrateftamétum,eriam .numero duorúteftium, pere.a,quxdeclaraui,* probauiiuprá inhaceadem dubit.fúper m edio pri m o de coniecluris,*.me ad ibi dicta remitto; conciufio hxc etiam vera demonftra- tur.quoadteiidenria.'id diipofitionem ex iuribus íú- práaiiegacií..* quoad tendentia ad dedarationem, probaturpcrI.fi i¿ruusplu:ium./.fin * l.cum res./.i.
& p er not.in 1. legaro generaliter *in i.fid o m u s. in pnn.de icg i.&per Soc.in d.l. cü in teftamento. itaq;
hocin loco * in a Í!is prxcedentib. medijs dicta ad
moneo notanda,."otdique tenenda; quia non itadi- liicidep nequealibideclaratainueniuntur.
Quc;nam prxmiffa meJiarecenlendojfolet quan NC n :rouetfie,conflicius * repugnanti? conie- cfturari ;n,inQÍciorum,argumentorú,prxfiimprionú
&vcril¡miliú orinrétaquodnóiblúmhis nóelucefcit
qux iuri communi cóíbnant, multos con cor. allegat Feli.inc.auditis col.12. ver.in quantú poftea.deprx- ícrip .* Aym.conf//.nu.24..inde eft,qubd exiftenri- bu sp rom aü tia* boniratealicuius contrarijs adin
uicem probationibus, cxteris paribus, prxferüntur probationes pro bonitate, quia iftx ponus íúntcon- formesiuri communi,íécundum quod quilibet pr?- fiimirur bonus;itaarguit Petr.de A.n-cha. in c o n fi/’ . In quxftione presbyteri Caroli, íéquitur bel. in c.íín.
coi.^.ver.in glo.in verbo,de prxfum p.quia eriam ift?
probationes de bonitate iunt magisamicz 6c conlb- nantes naturx cumulo aurhori tatum, probat Aymo conf6.nu.63 *conlí.8.nu j.& c o n fp . nu 8 .* confi.
’ i.nu 6.&confi4.5.nu.!/.*alib¡.Arqueprxualerille iüte!Ie(ftus,in quoeií maiorp.oprierasverborum, &
ille,i n quo maior eft ratio du bread:, & ¡lie, perquem m inúsiuricom m uniderogatur;*ilie,qui conuenit Rub.&prxualet inreileétusin materia ftricta.qui eft in líricto fignificatu;*ilie,qui facit aclá valere, hec colligit fingula fuis aurhoritaribus,c6probádo Dec.
inl.quoties idem fermo.in fin.dereg.iur.deprxíúm- ptione.ex proprietate verború prxferenda, tex.& ibi Ale inl.quifquis.deverb.fígn. item quando idem di citvnum, *lctib italiu d d iclü , prxualet ícriptOjiiot.
Bar.in l.quoties./.i.ina.not.ff.de hxre.inftit.eXínde eft eriam propnúsadrem noftram, qubdexiftentib.
panbus coniecturisdeíana m ente,vei deaemenria teftaroris,prxferúturillxdelanaméte,vcmagisCon- íbnantes iuri communi,cuiusregula eft, Qubd in du bio quiiibat fanx mentís prx uniitur:l.necccdicií- lo s.& ib iB al C.decodicii.traditCor. conf 219.Licec videatur.col.pen.infi.ver.*m agisii.i.refert&com - probat Dec.in l.furioium.coI.2.nu.í9.2o. C.qui tefta.
fa.pof * íaf in conf !24..dico.coi.pen. ¡n fi.ver.pnmb quia.lib.t.ad idem Corn.confpi.in fi.ii.4..id emm fa- citnaturalisqualiras,quefecundum naturam adeffe prxiumitur,&transfertonus in negantem probandi c
5
trarium;vt perBar.ini.z.ft.de proba; ítem exdlen- tibuspreíiimptionibusj&in genere^*in fpeciequo- dámodo diuerfis,prxualenr hx, * attenduntur, qux funtin fpeciervtI cum deiudebiro in p rin .*ib i not.Bart.ff.eo.*Parifconf29.nu.87.l!b.2.&inteiligitur defpecie.dequaagitur,perd l.obcarmén./.fi.
Item in confliíftuveriíím iliú * prxrum ptionum , illud d iciru rv erifim iiiu s:* attendendum , qubd m a g isa d h x K t loco,á com m uniter accidenti bus, vt fre- quétiori b. ad q u x íé aptat lex. * iudexeius mi n if re:
vtlirm at B al c o n f 390. tá profundé.col. ’ .vlrra med.
ver.venio ad fecundum . lib.2 * quod plerunq: fit.eft venfimd!us,dicitFulg.c5fi3i.Gafpar.coI.pen.quod conlilium af'rihturlacobo de Fabris; ídem ibi in vl- timalubf;riprione,circ.ití.firmar perargumentu.m á communiter accidéc.bus ipíeFulgo.íiib'cribens.eft tex.inl.m oblcuris.dereg.iu.&c Lnípicimus.eo.in 6.
M 2 Viterius
Universidad Carlos III de Madrid. Biblioteca