• No se han encontrado resultados

ACTIVIDADES 2015 e PROGRAMACION 2016

N/A
N/A
Protected

Academic year: 2022

Share "ACTIVIDADES 2015 e PROGRAMACION 2016"

Copied!
96
0
0

Texto completo

(1)

CATEDRA DE HIDROLOXÍA MÉDICA USC-BALNEARIOS DE GALICIA

ACTIVIDADES 2015 e PROGRAMACION 2016

DIRECTOR/A: Prof. Dr. Juan Jesus Gestal Otero Co-DIRECTOR/A: Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez ENLACE A PAXINA WEB

CONTIDOS:

1. Datos xerais

2. Actividades realizadas

3. Xustificación das modificacións sobre a planificación presentada 4. Planificación de actividades

5. ANEXOS

a. Anexo 1: Acta da reunións da Comisión de seguimento (5 de febreiro de 2016)

b. Anexo 2: Dossier de prensa c. Anexo 3: Memorias Cátedra

d. Anexo 4: Nomeamento Director e co-Director

e. Anexo 5: Convenio creacion cátedra USC-Balnearios de Galicia (2009);

addenda 2014, e Convenio coa Axencia de Turismo e Galicia.

Data presentación: 15 febreiro 2016 Data aprobación: 10 marzo 2016

(2)

JUSTIFICACIÓN DE LA NECESIDAD DE CREACION DE LA CATEDRA DE EMPRESA HIDROLOGÍA MEDICA

En los últimos veinte años el mundo de las aguas mineromedicinales, el termalismo, y la balneoterapia ha cobrado gran importancia dentro de la medicina, debido, de una parte, al progresivo envejecimiento y sobreenvejecimiento de la población, que ha conllevado un enorme incremento de las patologías crónicas, y de otra al gran interés actual de la promoción de la salud en la que la balneoterapia tiene una gran importancia.

La CCAA gallega tiene una enorme riqueza en aguas mineromedicinales y centros balnearios, que en los últimos años también se está modernizando y promocionando.

La Facultad de Medicina y Odontología consciente de estas realidades ha propiciado que la Asociación de la Propiedad Balnearia organizase en el curso 2005-2006 un Curso de Hidrología, proponiéndose la creación de una Cátedra de empresa sobre Hidrología Médica, con financiación a cargo de la Asociación de la Propiedad Balnearia de Galicia, contando esta con la ayuda de la Consellería de Medio Ambiente. Dicho convenio existía el compromiso de firmarlo antes del inicio del curso 2006-2007, con el que se financiaría entre otras actividades la docencia de la asignatura de libre configuración Hidrología Médica. Dicha asignatura se ha puesto en marcha el pasado curso 2006-2007, con gran demanda por parte de los alumnos, y en la actualidad, para este curso están matriculados 101 alumnos.

Dicha asignatura está adscrita a las áreas de Medicina Preventiva y Salud Pública, desde la que se lleva la coordinación (Prof. Juan J. Gestal); el área de Ciencias Morfológicas (Prof. Javier Jorge, Jefe del Servicio de Rehabilitación del CHUS), y el área de Radiología y Medicina Física (Prof. Manuel Torres), de ahí las propuesta de estos profesores para el consejo directivo y la dirección de la Cátedra. Como codirector se propone al Prof. Luís Rodríguez Miguez, Profesor Titular de Medicina Preventiva y Salud Publica de la Universidad de Vigo (Campus de Ourense), jubilado, y actualmente Académico Numerario de la Real Academia de Medicina y Cirugía de Galicia.

El profesor Luís Rodríguez Miguez, inició su actividad docente en la Cátedra de Higiene y Sanidad (hoy de Medicina Preventiva y Salud Pública) de la Universidad de Santiago de Compostela, en 1967. Diez años después pasó a desempeñar la Jefatura provincial de Sanidad de Ourense, continuando su colaboración en las actividades docentes de la Cátedra, más tarde

1. Datos xerais

(3)

de Medicina Preventiva y Salud Pública de la Universidad de Vigo en el Campus de Ourense, con dedicación exclusiva hasta su jubilación.

Desde principios de los años 80, organizó numerosísimos cursos y reuniones científicas sobre aguas mineromedicinales y termalismo en diferentes lugares de Galicia, destacando las Jornadas anuales sobre Termalismo de Carballino con más de diez ediciones. Es persona que más ha trabajado sobre este tema en Galicia, sacándole del olvido y promocionando su estudio. Ha participado en numerosas actividades nacionales e internacionales en el ámbito de la hidrología y el termalismo.

Su tesis doctoral fue sobre el Termalismo en Galicia, y ha recibido entre otras distinciones por su labor en favor del termalismo en Galicia, la medalla de oro de Carballino; la Medalla de oro de la Asociación de la Propiedad Balnearia de Galicia, y se ha creado para él, el sillón de termalismo en la Real Academia de Medicina y Cirugía de Galicia, que actualmente ocupa.

Es la persona más cualificada en Galicia para ocupar la dirección de esta primera cátedra de Hidrología Médica. Al no ser posible por las disposiciones normativas que pueda desempeñar la dirección de la Cátedra, se le propone como codirector.

CREACIÓN DE LA CÁTEDRA DE HIDROLOGÍA MEDICA USC-BALNEARIOS DE GALICIA

El 30 de noviembre de 2019 el Rector de la USC, D. Senen Barro Ameneiro y el Presidente de la Asociación Gallega de la Propiedad Balnearia, D. Rafael Luaña de la Viña, firmaron un Convenio de colaboración entre la Universidad de Santiago de Compostela y a Asociación Gallega de la Propiedad Balnearia para la creación de la Cátedra Institucional de “Hidrología Médica, USC- Balnearios de Galicia”.

INAUGURACIÓN DA CATEDRA DE HIDROLOXÍA MEDICA EN 2010

Luns 1 de marzo, as 19 horas na Aula Castelao da Facultade de Medicina,

Lección Inaugural a cargo do Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez, Codirector da Cátedra Autoridades invitadas:

- Universidade: Reitor; Vicerreitor de Relacións Intitucionais, Decano de Medicina e Odontoloxía, Membros Universitarios da Comisión de Dirección de la Cátedra - Xunta de Galicia: Conselleiro de Educación; Secretaria de Turismo; Directora Xeral de

Saúde Pública; Directora Xeral de Benestar e Traballo Social

- Asociación Balnearia: Presidente de la Asociación de la Propiedade Balnearia; Membros Universitarios da Comisión de Dirección da Cátedra

(4)
(5)

CONVENIO COA AXENCIA DE TURISMO DE GALICIA PARA A

FINANCIACIÓN DA CATEDRA DE HIDROLOXÍA MEDICA USC-BALNEARIOS DE GALICIA.

O 24 de novembro de 2014 asinouse un convenio entre o Reitor da USC, Don Juan Manuel Viaño Rey, e a Directora da Axencia de Turismo de Galicia, Dona Nava Castro, no que se acorda que a Axencia de Turismo de Galicia asume o financiamento da Cátedra de Hidrolozxía Medica USC-Balnearios de Galicia, cun resultante de 60.000€

para o bienio 2014-2015.

COMISIÓN DE SEGUIMENTO

Na actualidade está formada polos directores da Cátedra (prof. Juan J. Gestal Otero,e prof. Luís Rodriguez Miguez); o Presidente da Asociación de Balnearios de Galicia, D.

Antonio Garaloces Paz; o Xerente da Asociación de Balnearios de Galicia, D. Benigno Amor Barreiro; a Directora médica de Caldaria Termal, Dra. Dolores Fernández Marcos;

a Directora médica do Balneario de Mondariz, Dra. Laura Gómez San Miguel; a Directora Médica do Balneario Termas de Lugo, Dra. Ascensión Sánchez Carrión; o Director médico do Balneario Caldelas de Tuy, Dr. Elias Festa Cayuela; a Directora médica do Balneario Isla de la Toja, Dra. Marta Arribas Rioja, e o Director médico del Balneario de Aguasantas, Dr. Antonio Freire Magariños.

Incluír aquí información xeral sobre a creación da cátedra e as súas principais características, así como a composición actualizada da comisión de seguimento.

Incluír tamén un enlace a páxina web institucional así como os espazos webs onde a cátedra esté presente.

(6)

MEMORIA DE ACTIVIDADES DA CÁTEDRA DE HIDROLOXÍA MÉDICA USC-BALNEARIOS DE GALICIA CORRESPONDENTE AO CURSO 2014-2015

1. IMPARTICIÓN DA MATERIA HIDROLOGÍA MÉDICA NA FACULTADE DE MEDICINA E ODONTOLOXÍA E NOS BALNEARIOS,

Obxectivos da materia

Capacitar ós alumnos para a utilización correcta na súa práctica médica deste tipo de terapia.

Por iso, os alumnos ao finalizar o curso deben ter adquirido os coñecementos e habilidades que lles permitan:

- Estudar e clasificar as augas minerais.

- Coñecer as súas principias características físicas, químicas e bacteriolóxicas.

- Coñecer as súas accións sobre o organismo san e enfermo.

- Coñecer as respostas ás augas minerais dos tecidos, órganos e sistemas humanos.

- Coñecer a importancia das augas minerais como axentes preventivos e terapéuticos.

- Coñecer os fundamentos físicos, mecánicos e térmicos da hidroterapia.

- Coñecer como é a organización e instalación dun Servizo de Hidroterapia.

- Saber as indicacións, modos de acción e contraindicacións das augas mineromedicinais.

- Ser capaz de prescribir as técnicas fundamentais de aplicación das augas.

- Ser capaz de prescribir a hidroterapia nas enfermidades máis comúns.

Metodoloxía da ensinanza

Desde o punto de vista cognitivo, a ensinanza irá dirixida máis á educación conceptual que á pura e simple transmisión de información.

Procurase a formación de conceptos, non a súa simple aprendizaxe memorística, co obxectivo posto na súa capacitación na orientación de indicacións nos usos terapéuticos ou preventivos da auga.

Trataremos de capacitar os alumnos para que sexan capaces de proseguir despois a súa formación permanente.

Máis que encher trataremos de formar cabezas; producir persoas educables que poidan aprender e adaptarse eficientemente.

1. Actividades realizadas curso 2014-2015

(7)

Prácticas: en grupos moi reducidos en Balnearios durante catro sábados todo o día Competencias

1. Coñecemento e comprensión de:

- Clasificación das augas mineromedicinais

- Principias características físicas, químicas e bactereolóxicas.

- As súas accións sobre o organismo san e enfermo.

- Respostas ás augas mineromedicinais dos tecidos, órganos e sistemas humanos.

- A importancia das augas minerais como axentes preventivos e terapéuticos.

- Os fundamentos físicos, mecánicos e térmicos da hidroterapia.

- A organización e instalación dun Servizo de Hidroterapia.

- As indicacións, modos de acción e contraindicacións das augas mineromedicinais.

2. Adquisición de habilidades e destrezas para:

- Prescribir as técnicas fundamentais de aplicación das augas.

- Prescribir a hidroterapia nas enfermidades máis comúns.

Sistema de avaliación da aprendizaxe Mediante exame tradicional.

Criterios de cualificación:

Asistencia as clases teóricas 4 puntos; asistencia as practicas nos balnearios: 3 puntos; exame:

3 puntos.

Tempo de estudo e de traballo persoal que debe dedicar un estudante para superala Horas presenciais:

- Teóricas: 30 - Prácticas: 15 Horas non presenciais: 90 Horas de avaliación: 3

Total volume de traballo:138 horas

PROGRAMA TEÓRICO

MÓDULO I: Aspectos xerais da auga.

Tema 1: Auga: consideracións xerais.. Propiedades físicas: factores hidrostáticos e hidrodinámicos.

(8)

Tema 2: Tipos de augas: auga de manancial. Auga potable. Augas envasadas. Augas mineromedicinais.

Tema 3: Expresión Analítica das augas minerais. Análises física, química e bacteriolóxica das augas.

Tema 4: Aplicacións terapéuticas e non terapéuticas da auga: hidroterapia. Talasoterapia.

Balneoterapia. Spa.

Tema 5: Hidroloxía Médica. Conceptos e evolución histórica.

Tema 6: Hidroxeoloxía e hidrotectonia. Ciclo hidroxeolóxico.

MODULO II: Augas mineromedicinais.

Tema 7: Augas mineromedicinais. Concepto. Clasificación.

Tema 8: Mecanismos de acción: inespecíficos e específicos.

Tema 9: Augas oligometálicas: concepto e efectos no organismo.

Tema 10: Augas cloruradas: concepto e efectos no organismo.

Tema 11: Augas sulfatadas: concepto e efectos no organismo.

Tema 12: Augas sulfuradas: concepto e efectos no organismo.

Tema 13: Augas ferruxinosas, carbogasosas, radioactivas: concepto e efectos no organismo.

Tema 14: Técnicas de aplicación: cura hidropónica. Vía atmiántrica. Balneación sen presión.

Balneación con presión.

Tema 15: Peloides: xeneralidades e clasificación. Mecanismos de acción e aplicacións.

Tema 16: Estufas húmidas e secas.

Tema 17: Indicacións e contraindicacións das curas hidrotermais.

Tema 18: Exame médico de aptitude para a aplicación de balneoterapia.

Tema 19: Aplicacións clínicas da balneoterapia: en procesos do aparato locomotor. En procesos do aparato respiratorio.

Tema 20: Aplicacións clínicas da balneoterapia: en procesos dermatolóxicos. En procesos neuropsiquiátricos. En procesos do aparato dixestivo, xenitourinairo e ORL.

Tema 21: Instalacións balnearias.

Tema 22: Balneario: centro sanitario. Escola de saúde. Espazo interdisciplinar.

MÓDULO III: Recorrido Histórico

Tema 23: Evolución histórica do termalismo.

Tema 24: Balnearios galegos.

(9)

MÓDULO IV: Lexislación

Tema 25: Pasos a seguir nas diferentes administracións para a concesión de utilidade pública da auga mineromedicinal e apertura dun balneario.

Tema 26: Lexislación específica: dos balnearios como centros sanitarios na Comunidade Autónoma Galega.

Tema 27: Risco de infeccións por legionela en instalacións de hidroterapia. Medidas preventivas.

Tema 28: Gestión da Calidade dos Balnearios.

MÓDULO V: Termalismo e Administración Tema 29: Termalismo Social da CC AA de Galicia Tema 30: Termalismo social Nacional

CALENDARIO LECTIVO TEÓRICO:

23 de

Febrero de 2015

Conferencia Inaugural Prof. Dr. Don Luis

Rodríguez Miguez 2 Marzo de

2015 Hidrología Médica. Concepto y Evolución Histórica.

Cansideracions xerais da auga: Propiedades físicas.

Doña Dolores Fernandez Marcos

Directora Médica de Caldaria Termal

9 Marzo de

2015 Tipos de auga: Auga da manancial, auga potable, augas envasadas, aguas minerais aguas minero medicinais.

Expresión Analítica das Augas Mineráis.

Doña Dolores Fernandez Marcos

Directora Médica de Caldaria Termal

16 Marzo de

2015 Balenoterapia y Promoción de la salud Prof. Dr. Don Juan J. Gestal

23 Marzo de

2015 Hidroxeoloxia. Hidrotectonia Doña Dolores Fernandez

Marcos

Directora Médica de Caldaria Termal

13 Abril de

2015 Clasificación das augas minero medicinais. Descripción y propiedades das aguas Sulfuradas, Bicarbonatadas, Cloruradas. Sulfatadas, Carbonicas

Doña Laura Gomez

Directora Médico de Mondariz Balneario.

20 Abril de Técnicas de aplicación das Augas Minero Medicinais: Cura Don Elias Festa Cayuela

(10)

2015 Hidropínica, Via Armiantrica, Balneación. Director Médico del Balneario de Caldelas de Tuy.

27 Abril de

2015 Aplicaciones clínicas da Balneoterapia: Procesos del Aparato Locomotor, Dermatología, Procesos Respiratorios.

Doña Marta Arribas Rioja.

Directora Médico del Isla de la Toja.

4 Mayo de

2015 Peloides : Concepto. Propiedades. Usos Terapeuticos. Doña Lordes Mourelle 11 Mayo de

2015 Historia del Termalismo. Principales

Balnearios Gallegos Ilmo Doctor Don Jose Carro

Otero 18 de Mayo

de 2015 Temalismo Social Nacional y da CCAA de Galiza. Doña Rosa Martinez 25 Mayo de

2015 Lexislación Don Benigno Amor

1 Junio de

2015 Balneario: Escuela de salud. Espacio Interdisciplinar. Don Salvador Ramos 8 de Junio

de 2015 Examen

PROGRAMA PRÁCTICO

Desenvolvéronse 3 practicas en balnearios, en tres sábados durante todo o día 1. Balneario de Laias (28 de marzo)

2. Hotel Talaso Louxo La Toja (sábado, 9 de mayo)

3. Hotel Balneario de Baños da Brea (sábado, 30 de mayo)

RESULTADOS DA AVALIACIÓN

Cualificación Alumn@s Porcentaxe

Non Presentado 2 15,385 %

Suspenso 1 7,692 %

Aprobado 2 15,385 %

Notable 3 23,077 %

Matrícula de Honra 1 7,692 %

Sobresaliente 4 30,769 %

(11)

Materia Alumn@s Porcentaxe

Superada 10 76,923 %

Non superada 1 7,692 %

Non presentad@ 2 15,385 %

2. CURSOS DE FIN DE SEMANA EN BALNEARIOS SOBRE TRATAMENTOS BALNEOTERÁPICOS

Curso 1: Balneoterapia en el paciente con fibromialgia.

Lugar: Balneario de Laias. Laias- Cenlle-Ourense Datas: 13-14 de Marzo de 2015.

Número de asistentes: 20 alumnos Programa:

Viernes 13

16:00h: Recepción y alojamiento

17:00h: “Fibromiálgia. Síntomas. Abordaje terapéutico multidisciplinar. Don José Miguel Lemos: Medico especialista en Medicina Familiar y Comunitaria.

19:00: Visita a las instalaciones. Acceso a piscinas termales 21:00: Cena.

Sábado 14 09:00h. Desayuno

(12)

10:30h: Características Generales del Balneario de Laias. Dra. Ada Sevares Miraval. Médico del Balneario de Laias

11:00h: Balneoterapia en pacientes con Fibromiálgia. Dra. Maria Dolores Fernandez Marcos.

Directora Médico de Caldaria Termal..

12:00h: Sesión Practica 14:00h: Comida

17:00h: Salida para Santiago de Compostela.

Dirección del Seminario: Dra. María Dolores Férnandez Marcos

Cursoo 2: Balneoterapia en patologia respiratoria cronica en niños y adultos Lugar: Balneario Caldelas de Tuy

Datas: 20-21 de Marzo de 2015 Número de asistentes: 15 alumnos Programa

Viernes 20

18:00h. Recepción y alojamiento 19:00h. Visita al Balneario

20:00h. Balneario de Caldelas de Tuy: Breve historia. Tipo de aguas. Indicaciones terapéuticas.

Técnica termales 21:00h. Cena Sábado 21

09:00h: Tratamiento Termal

11:00: Infecciones respiratorias vías altas en Niños: Indicaciones termales. Servicio de Pediatría Povisa

12:00h: Patología respiratoria adulto 13:00h: Coloquio

13:30h: Comida

16:00h: Salida para Santiago de Compostela.

Dirección del Seminario: Dr. Elías Festa Cayuela

Curso 3. Reeducacion funcional del adulto en un balneario Lugar: Balneario de Mondariz (Mondariz Balneario-Pontevedra)

(13)

Número de asistentes: 8 alumnos Programa

Viernes 10

16:00h: Recepción y alojamiento

17:00h: Balneario de Mondariz: Pasado, presente y futuro. Dra. Laura Gómez San Miguel.

Directora Médico Balneario de Mondariz 18:00h: Visita a las instalaciones.

19:00h: Acceso al Palacio del Agua.

21:30h: Cena Sábado 11

09:00h: Desayuno.

10:00h: Reeducación funcional del adulto en un balneario. Dra. Laura Gómez San Miguel.

11:00h: Abordaje del fisioterapeuta y el recuperador físico en la recuperación funcional del paciente en un balneario. Doña Miriam Gómez. Fisioterapeuta Balneario de Mondariz, y Don Jonás Rodriguez. Recuperador Físico Balneario de Mondariz.

12:00h: Sesión Práctica.

14:00h: Comida

17:00h: Salida para Santiago de Compostela.

Dirección del Seminario: Dra. Laura Gómez San Miguel.

Curso 4. Tratamiento balneoterápico en el paciente reumatológico Lugar: Balneario de Lugo

Datas: 17 y 18 de Abril de 2015 Número de asistentes: 15 alumnos Programa

Viernes 17

16:00h: Recepción y alojamiento

17:00h: Balneoterapia en enfermedades reumatológicas. Dra. Rosa Meijide. Catedrática de Hidrología.

Universidad de A Coruña 18:30h: Café

19:00 h: Visita al Balneario.

19:30: Sesión práctica en Piscina termal

(14)

Sábado 18 09:00h: Desayuno

10:30h: Historia y evolución del Balneario de Lugo. D. Francisco Hervés. Arqueólogo 11:45h: Café

12:00h:Técnicas balneoterápicas y tratamientos complementarios en las enfermedades reumatológicas.

Ascensión Sanchez. Especialista en Hidrología Médica y Directora Médica Balneario de Lugo Mª José Garrido.

Fisioterapeuta Lucia Monin. Socioanimadora. Balneario de Lugo 14:30: Comida

16:30: Sesión Práctica en Balneario

Dirección del Seminario: Dra. Ascension Garcia Carrión

Os cursos de fin de semana tiveron unha magnífica acollida por parte dos alumnos quedando alumnos en lista de agarda. Os resultados acadaron os obxectivos que nos tiñamos plantexados.

3. PROMOCIÓN DA IMPLANTACIÓN DUNHA HISTORIA CLÍNICA COMÚN INFORMATIZADA E DO DESENVOLVEMENTO DE PROTOCOLOS TERAPÉUTICOS NOS BALNEARIOS

O 11 de noviembre de 2014, a las 12:00 h. no Decanato da Facultade de Medicina da U.S.C. en Santiago tivo lugar una reunión a que asistiron o Director da Cátedra USC-Balnearios de Galicia, Prof. Juan Gestal; os empresarios de balnearios, D. Javier Soto, de Caldaria, e D.

Antonio Garaloces, do Balneario de Lugo e Pte. da Asociación de Balnearios de Galicia; D.

Benigno Amor, Xerente da Asociación de Balnearios de Galicia, e D. Moisés Hermida, da empresa Transglobal. O Obxectivo da reunión era pulsar a posición das empresas e da Asociación de Balnearios cara a tomar a decisión de elaborar unha Historia clínica electrónica.

Acordase que é moi importante a elaboración dunha Historia Clínica electrónica e que esta conta co apoio total da Asociación de Balnearios de Galicia e dos empresarios.

A partir de ahí celebraronse varias reunións en Santiago, na Sala de Profesores no Decanato da Facultade de Medicina e na sala de profesores do Pavillón Docente Nóvoa Santos, para avanzar no desenvolvemento do proyecto “Termagal”, que ten como finalidade a elaboración dunha historia clínica informatizada para ser utilizada polos los médicos dos balnearios de Galicia. A elas asistiron: o Director da Cátedra, Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero, e os directores médicos de balnearios, Dra. María Dolores Férnandez Marcos, Dr. Elías Festa Cayuela, Dra. Marta Arribas Rioja, Ascension Garcia Carrión e Laura Gómez San Miguel, xunto con Moisés Hermida e Eduardo Díaz Comellas. Mais adiante incorporouse a Dra. Raquel Vaquero Rodríguez, experta en codificación. Nesas reunións tamen se tratou sobre a unifiación de protocolos terapéuticos nos balnearios, acordandose comezar a traballar no Protocolo do tratamento da artrite, para o que se acordou conformar un grupo de traballo coas/cos directoras/es médicas/os dos balnearios.

O 10 de xullo, organizouse unha Xornada no Balneario de Lugo na que se levou a cabo a presentación por D. Moisés Hermida, da situación dos traballos de elaboración da Historia

(15)

Clínica electrónica, coa asistencia da Directora da Axencia de Turismo de Galicia, Dona Nava Castro.

Finalmente, durante a celebración de Termatalia en Expourense (Ourense), o 24 de setembro, tivo lugar una nova reunión do grupo de traballo do proxecto “Termagal”, na que se tivo coñecemento da situación de desenrolo do proxecto, e acordouse iniciar probas nos balnearios.

4. ADQUISICIÓN DE FONDOS BIBLIOGRÁFICOS E GASTOS VARIOS

Editouse o libro: Los baños de clareo. Historia do balneario de San Benito de Aguasantas, de Manuel Martínez, na editorial Bolanda, para homenaxear ao Dr. Luis Rodríguez Miguez, coDirector da Cátedra de Hidroloxía Médica, e a persoa que mais ten feito polo rexurdimento do termalismo en Galicia alá polos anos 80 do pasado século, destacando os Cursos de Hidroloxía Médica de O Carballiño, con mais de 10 edicións.

5. DIFUSIÓN NOS MEDIOS DE COMUNICACIÓN

Ao longo do curso académico 2015 a Cátedra de Hidroloxía Médica USCBalnearios de Galicia mantivo unha constante e moi salientable presenza nos medios de comunicación galegos, tanto nos xornais da área de influencia de Santiago de Compostela como no conxunto dos rotativos da comunidade. Cómpre indicar que a superficie en prensa alcanzada nestes seis meses (de febreiro a xullo) medrou un 50% en relación ao curso 2014.

As informacións remitidas dende Vía Láctea durante este período tiveron impacto, en maior ou menor medida, en boa parte da prensa diaria que se edita en Galicia e nalgunhas plataformas dixitais.

Así mesmo, varias emisoras de radio -tanto de ámbito local como rexional e algunha canle de televisión difundiron nos seus programas e informativos diversas noticias relativas á Cátedra.

Os principais voceiros e expertos participantes no programa de cursos e actividades desta edición deron conta da importancia desta iniciativa e dos seus contidos a través de entrevistas nos medios.

No transcurso destes meses difundimos 21 noticias diferentes, das que emitimos un total de 27 comunicacións. En boa parte dos casos conseguimos una cobertura informativa moi relevante, tal como se recolle no dosier de prensa que se xunta. Cómpre sinalar que todas as notas que enviamos aos medios acompáñanse de fotografías, xa sexa de cada evento en particular ou imaxes de arquivo dos diferentes balnearios participantes, o que favorece que as informacións se publiquen cun mellor tratamento.

Ademais, a presenza nos medios audiovisuais tamén foi moi significativa, cun balance de 1 hora e 50 minutos en radios e televisións, o que supón aproximadamente un 67% máis que os resultados do ano anterior.

Durante este curso as informacións referentes á Cátedra de Hidroloxía Médica USC-Balnearios de Galicia publicáronse en páxinas xerais de La Voz de Galicia (2 impactos), o periódico de

(16)

maior influencia na comunidade galega, con 581.000 lectores diarios.

O segundo periódico máis importante de Galicia, Faro de Vigo -con 255.000 lectores no último Estudo Xeral de Medios-, continúa a prestar interese polos temas da Cátedra de Hidroloxía Médica, tanto a través da súa edición xeral como das diferentes edicións impresas do rotativo.

El Correo Gallego adoita recoller a diario nas súas páxinas os cursos, conferencias e actividades prácticas que se desenvolven no marco da Cátedra.

Pola súa parte, El Progreso, Atlántico Diario, La Región, El Ideal Gallego e La Opinión dedícanlle cada vez máis espazo ás noticias da Cátedra.

A modo de conclusión, cómpre salientar que as informacións referentes á Cátedra de Hidroloxía Médica USC-Balnearios de Galicia chegan a todas as provincias galegas de maneira xeral e ás principais cidades en particular.

(17)

ACTIVIDADES DA CATEDRA PARA O CURSO 2015-2016.

1. SEMINARIOS TEÓRICO PRÁCTICOS DE FIN DE SEMANA EN BALNEARIOS:

Seminarios de fin de semana (venres pola tarde e sábado todo o día), de 10 horas lectivas teórico-prácticas (6T/4P), con trasporte (ida e regreso) e aloxamiento e manutención dos alumnos nos balnearios. Estimase unha asistencia promedio de 20 alumnos a cada seminario.

Seminario 1: Contribución da Hidroloxía Médica ao Envellecemento Activo.

Balneario de Mondariz. Dirección Dra. Laura Gómez San Miguel. Directora Médico do Balneario de Mondariz.

Seminario 2: Tratamento balneoterapico do Paciente Reumático. Augas minero medicinales indicadas. Principais técnicas de aplicación

Balneario de Lugo. Dirección: Dra. Ascensión Sánchez Carrión, Directora Médico do Balneario Termas de Lugo.

Seminario 3: Tratamento balneoterapico no Paciente Respiratorio crónico e na infancia. Augas minero-medicinales indicadas. Principais técnicas de aplicación.

Balneario Caldelas de Tuy. Dirección Dr. Elias Festa Cayuela, Director médico do Balneario Caldelas de Tuy.

Seminario 4: Talasoterapia. Características terapéuticas da auga de mar. Indicacións.

Técnicas de aplicación.

4. Planificación de actividades CURSO 2015-2016

(18)

Talaso Atlantico. Oia. Dirección Dr. Salvador Ramos Rey, Director médico do Talaso Atlantico.

Seminario 5: Tratamento balneoterápico en pacientes con Fibromiálxia

Balneario de Laias. Dirección Dra. María Dolores Fernández Marcos, Directora médica de Caldaria Termal.

Seminario 6: Tratamento balneoterápico para o paciente con dolor crónico

Balneario de Arnoia. Dirección Dra. María Dolores Fernández Marcos, Directora médica de Caldaria Termal.

Seminario 7: A balneoterapia na psoriase e no eccema

Balneario Isla de la Toja. Dirección Dra. Marta Arribas Rioja, Directora médica do Balneario Isla de la Toja.

Seminario 8: Hidrocinesiterapia en piscinas de agua termal

Balneario de Aguasantas. Dirección Dr. Antonio Freire Magariños, Director médico do Balneario de Aguasantas.

2. IMPLANTACIÓN DA HISTORIA CLÍNICA ELECTRÓNICA E DESENVOLVEMENTO DE PROTOCOLOS TERAPÉUTICOS NOS BALNEARIOS

Finalizar o proceso de implantación nos balnearios da Historia clínica electrónica (proxecto Termagal) e continuar co desenvolvemento de Protocolos terapéuticos nos balnearios.

3. ELABORACIÓN DO VADEMECUM DE AUGAS MINEROMEDICINAIS DE GALICIA

(19)

Elaboración e publicación do Vademecum de augas mineromedicinais de Galicia en colaboración co Prof. Francisco Maraver, Catedrático de Hidrologia Médica de la Universidad Complutense de Madrid. Prevese a presentación antes do veran de 2016.

4. OUTRAS ACTIVIDADES

Conferencias, asistencia a congresos, adquisición de libros,...

(20)

Xúntase pdf.

Envianse enlace a Google Drive (polo elevado peso) cos dossier de prensa correspondentes aos tres ultimos cursos (2013, 2014 e 2015).

ACTIVIDADES DA CATEDRA DE HIDROLOXÍA MEDICA USC-BALNEARIOS DE GALIZA. CURSO 2009-2010

O día 25 de Xaneiro de 2010, as 17 horas, na Sala de Profesores da Facultade de Medicina, baixo a presidencia do Sr. Decano, e director de Cátedra de Hidroloxía USC- Balnearios de Galicia, Prof. Juan J. Gestal Otero, reuniuse a Comisión de Dirección de dita Cátedra para tomar coñecemento e aprobar as actividades realizadas o pasado ano 2010 e aprobar a proposta de actividades para 2011.

Asistiron, por parte da Universidade o Prof. Juan J. Gestal Otero e o Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez (Codirector da Cátedra), e por parte da Asociación de Balnearios de Galiza D. Benigno Amor Barreiro (Xerente da Asociación de Balnearios de Galiza), a Dra. Dolores Fernández Marcos (Directora médico de Caldaria), o Dr. Antonio Freire Magariños (Medico del Balneario de Pantón. Lugo) e o Dr. Elías Festa Cayuela Caldelas de Tuy).

O Director da Cátedra expuxo as actividades realizadas ao longo de 2010 que foron as seguintes:

5.3. Memorias Catedra 5.2. Dossier de prensa

5.1. Acta da reunión da comisión de seguimento(5 febreiro 2016)

5. ANEXOS

(21)

a) Acto Inaugural da Cátedra

Celebrouse as 19 horas do luns 1 de marzo de 2010, na aula Castelao da Facultade de Medicina e Odontoloxía.

Asistiron as seguintes autoridades: Conselleiro de Educación; Secretaria de Turismo; Directora Xeral de Saúde Pública; Decano de Medicina e Odontoloxía;

Director e Codirector da Cátedra de Hidroloxía; Presidente da Asociación da Propiedade Balnearia; Presidentes dos Colexios Oficiais de Médicos de A Coruña, Ourense e Pontevedra (Presidente do Consello de Colexios Oficiais de Médicos de Galiza), e os membros universitarios da Dirección da Cátedra de Hidroloxía.

En primeiro lugar o Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero, Director da Cátedra, fixo a presentación da Cátedra Hidroloxía Médica USC-Balnearios de Galiza, pronunciando a continuación o Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez, Codirector da Cátedra de Hidroloxía a lección inaugural titulada: O Termalismo en Galiza de cara ao século XXI.

O acto rematou trala intervención das autoridades, declarando o Conselleiro de Educación inaugurada a Cátedra de Hidroloxía Médica USC-Balnearios de Galiza.

A saída fíxose entrega, ao numeroso público asistente que enchía a aula Castelao, da publicación conmemorativa cos discursos; programa da materia Hidroloxía Médica, e plan de actividades para 2010. De seguido serviuse un refrixerio na cafetería da Facultade.

b) Docencia da materia de Libre Configuración: Hidroloxía Médica

Levouse a cabo a adaptación a Bolonia do programa da materia Hidroloxía

Médica, e impartiuse con docencia teórica na Facultade de Medicina, practicas

en balnearios e elaboración de un traballo tutelado.Matriculáronse 116

alumnos, non presentándose 10 e suspendendo 4. Os resultados estatísticos

das cualificacións foron os seguintes:

(22)

Estatística por cualificacións

Estatística por m ateria superada ou non superada

Materia Alumn @s Porcentaxe

Superada 102 87,931 %

Non superada 4 3,448 %

Non presentad@ 10 8,621 %

Comparativa co convocatoria Setem bro 2009/2010

Cualificación Alumn@s ST 2009/2010 Porcentaxe ST 2009/2010 Non Presentado

Suspenso Aprobado Notable Matrícula de Honra Sobresaliente

10 4 21 47 5 29

12 0 2 0 0 0

8,621 % 3,448 % 18,103 % 40,517 % 4,310 % 25,000 %

85,714 % 0,000 % 14,286 % 0,000 % 0,000 % 0,000 % Cualificación Alumn@s Porcentaxe

Non Presentado 10 8,621 %

Suspenso 4 3,448 %

Aprobado 21 18,103 %

Notable 47 40,517 %

Matrícula de Honra 5 4,310 %

Sobresaliente 29 25,000 %

c) Cursos dirixidos a Médicos de Atención Primaria

Ao obxecto de difundir a hidroloxía médica entre os profesionais con exercicio

en Galiza organizáronse as seguintes Mesas Redondas nas sedes provinciais e

comarcais dos Colexios Oficias de Médicos de Ourense e de Pontevedra:

(23)

No Colexio Médico de Ourense (11 de maio as 20 horas); no Centro de Saúde de O Barco de Valdeorras (10 de Xuño as 13 horas) e no Centro de Saúde de Verín (29 de xuño as 13 horas) cos seguintes participantes:

- Profesor Dr. Luís Rodríguez Miguez. Codirector Cátedra Institucional de Hidroloxía Médica, USC-Balnearios de Galiza: Termalismo no século XXI

- Dra. Ada Sevares Mirabal (Directora Médica do Balneario de Arnoia): Augas mineromedicinais en xeral e sobre todo tipos de augas dos balnearios próximos.

- Dra. Dolores Fernández Marco, Directora da Área Termal de Caldaria:

Patoloxías que mais se benefician e tempo de duración da cura.

- Dr. Tomas Marchena Rodríguez (Colaborador Médico do Balneario de Laias): Técnicas mais empregadas en balneoterapia.

No Colexio Médico de Pontevedra nas sedes de Pontevedra (22 de novembro

de 2010, as 18:00 horas) e Vigo (22 de novembro de 2010, as 18:00 horas) cos

seguintes participantes:

- Dr. D. Luis Campos Villarino. Presidente do Ilustre Colexio Oficial de Médicos de Pontevedra: Presentación da Sesión.

- Profesor Dr. Luis Rodríguez Miguez. Codirector Cátedra Institucional de Hidroloxía Médica, USC-Balneariosde Galiza: Termalismo en el siglo XXI - Dr. Elías Festa Cayuela. Director Médico de Caldelas de Tui: Clasificación e

mecanismos de acción das augas minero-medicinais Coloquio

Coordinador: Profesor Dr. Juan Jesús Gestal Otero. Director da CátedraInstitucional de Hidroloxía Médica, USC-Balnearios de Galiza.

d) Fomento da Investigación en Hidroloxía Médica

Organizáronsedúas edicións do curso “A balneoterapia: Do empirismo a

evidencia científica. A balneoterapia como tratamento coadxuvante nos

proceso tumorais, con sesións de dous días na Facultade de Medicina e un nos

balnearios de Cuntis e Guitiriz (no primeira e segunda edición respectivamente)

. Acreditado pola Universidade cun crédito de libre configuración. Asistiron

cerca de trescentos alumnos.

(24)

Programa da 1ª Edición

1 de diciembre de 2010. Facultad de Medicina de Santiago. Aula Castelao 19.30H. Termalismo y salud hoy

Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero. Catedrático Jefe del Servicio de Medicina Preventiva y Salud Pública y Director de la Cátedra de Hidrologia Médica USC- Balnearios de Galicia

20.30H. Importancia Psiconeuroinmunológica de la Balneoterapia.

Prof. Dr. Manuel Freire-GarabalNúñez. Profesor Titular del Departamento de Farmacología. Facultad de Medicina y Odontología. USC.

2 de diciembre de 2010. Facultad de Medicina de Santiago. Aula Castelao 19.30 H. Efectos Biológicos sobre el cáncer: proteínas de choque térmico.

Profa. Dra. Silvia NovíoMallón. Profesora Asociada del Departamento de Medicina UDC e investigadora del SNL de la USC.

20.30H. Cuidados tras un cáncer de colón

Dra. Elena Gallardo. Servicio de Oncología. Complexo Hospitalario Clínico Universitario de Santiago.

3 de diciembre de 2010. Balneario Termas de Cuntis

16.00H. Salida de los autobuses para Cuntis desde la Facultad de Medicina 17.00H. Efecto antioxidante del agua mineromedicinal sulfurada su repercusión sobre el sistema inmunitario.

Prof. Dra. María Jesús Núñez Iglesias. Profesora Titular del Departamento de Enfermería de la USC.

18.00H. Los balnearios hoy

(25)

Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez. Codirector de la Cátedra de Hidrología Médica USC-Balnearios de Galicia.

19.00H. Pausa para café

19.30H. Visita a las instalaciones del Balneario 20..30H. Conclusiones y Clausura

Prof. Dr Luís Rodríguez Miguez. Codirector de la Cátedra de Hidrología Médica USC-Balnearios de Galicia.

Prof. Dr. Manuel Freire-GarabalNúñez. Profesor Titular del Departamento de Farmacología. Facultad de Medicina y Odontología. USC.

Programa da 2ª Edición:

25 de enero de 2011. Facultad de Medicina de Santiago. Aula Castelao 19.30H. Inauguración

 Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero. Decano de la Facultad de Medicina de Santiago. Catedrático Jefe del Servicio de Medicina Preventiva y Salud Pública y Director de la Cátedra de Hidrologia Médica USC-Balnearios de Galicia.

 Prof. Dr. Rafael López López. Jefe del Servicio de Oncología del CHUS

 Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez. Codirector de la Cátedra de Hidrología Médica USC-Balnearios de Galicia.

 Prof. Dr. Salvador Ramos. Director Médico del Balneario de Guitiriz.

 Prof. Dra. María Jesús Núñez Iglesias. Directora de la Escuela Universitaria de Enfermería y Profesora Titular del Departamento de Enfermería de la USC

 Prof. Dr. Manuel Freire-GarabalNúñez. Profesor Titular del Departamento de Farmacología. Facultad de Medicina y Odontología. USC.

19.40H. Termalismo y salud hoy Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero.

20.20H. Atención integral del paciente oncológico

Prof. Dr. Salvador Ramos.

(26)

20.50H. Los Balnearios Hoy Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez.

26 de enero de 2011. Facultad de Medicina de Santiago. Aula Castelao

19.30H. Efecto antioxidante del agua mineromedicinal sulfurada su repercusión sobre el sistema inmunitario.

Prof. Dra. María Jesús Núñez Iglesias.

20.15H. Cuidados tras un cáncer de colon

Dra. Elena Gallardo. Servicio de Oncología. Complexo Hospitalario Clínico Universitario de Santiago.

27 de enero de 2011. Balneario de Guitiriz

15.30H. Salida de los autobuses para Guitiriz desde la Facultad de Medicina 17.15H. Conferencias:

Importancia Psiconeuroinmunológica de la Balneoterapia.

Prof. Dr. Manuel Freire-GarabalNúñez.

Efectos Biológicos sobre el cáncer: proteínas de choque térmico.

Profa. Dra. Silvia NovíoMallón. Profesora Asociada del Departamento de Medicina UDC e investigadora del SNL de la USC.

18.20H. Conclusionesy Clausura

18.30H. Visita a las instalaciones del Balneario

A continuación o Director da Catedra presentou a relación de ingresos e gastos

que foron os seguintes:

(27)

Os asistentes aprobaron por unanimidade o programa de actividades e as contas.

De seguido elaborouse entre todos os asistentes e aprobouse o seguinte Programa de actividades da Cátedra para o Curso 2010-2011:

1. Docencia da materia Hidroloxía Médica:

Acordouse:

- Incrementar as actividades dos alumnos nos balnearios, organizando dúas xornadas de sábado (equivalentes a 7.5 horas prácticas) en balnearios, unha dedicada a Auga mineral natural embotellada (en Verín ou Mondariz posiblemente), que poderían servir aos alumnos como horas de prácticas.

- Elaborar un Manual sobre Hidroloxía Médica, que poda ser utilizado polos alumnos como libro de estudio e consulta, encargándoselle a Dra. Dolores Fernández Marco a elaboración de un primeiro borrador de índice.

- Elaborar en colaboración co Colexio Médico de Pontevedra un libro sobre:

Índice de uso terapéutico das augas mineromedicinais de Galiza.

2. Investigación

Continuar coas actividades de investigación en colaboración coa Área de Farmacoloxía, e participar en Termatalia.

3. Actividades de formación continuada

Seguir coa organización de Mesas Redondas nos Colexios Médicos de Lugo e A Coruña.

4. Fomento das vocacións médicas en Hidroloxía Médica

Acordase que o Xerente da Asociación da Propiedade Balnearia xestione o patrocinio por empresas balnearias dunhas becas para estancias de alumnos de 4º e 5º de Medicina durante un mes de verán (xullo, agosto, setembro) nun balneario. A beca incluiría o aloxamento e manutención e unha pequena gratificación económica (300€).

Sendo as 19.00 horas levantouse a sesión.

(28)

MEMORIA DE ACTIVIDADES DA CÁTEDRA DE HIDROLOXÍA MÉDICA USC- BALNEARIOS DE GALICIA NO CURSO 2010-2011

O día 27 de Febreiro de 2012, as 17 horas, no Despacho do Xefe de Servizo de Medicina Preventiva e Saúde Pública do Complexo Hospitalario Universitario de Santiago, baixo a presidencia do Sr. Decano da Facultade de Medicina e Odontoloxía e director de Cátedra de Hidroloxía USC-Balnearios de Galicia, Prof. Juan J. Gestal Otero, reuniuse a Comisión de Dirección de dita Cátedra para tomar coñecemento e aprobar as actividades realizadas o pasado curso 2010-2011, e aprobar a proposta de actividades para o curso 2011-2012.

Asistiron, por parte da Universidade o Prof. Juan J. Gestal Otero e o Prof. Dr.

Luís Rodríguez Miguez (Codirector da Cátedra), e por parte da Asociación de Balnearios de Galiza D. Benigno Amor Barreiro (Xerente da Asociación de Balnearios de Galiza); a Dra. Dolores Fernández Marcos (Directora médico de Caldaria); o Dr. Antonio Freire Magariños (Medico del Balneario de Pantón. Lugo), e o Dr. Elías Festa Cayuela Caldelas de Tuy).

PROGRAMA DE ACTIVIDADES DESENVOLVIDAS NO CURSO 2010-2011:

5. Docencia da materia Hidroloxía Médica:

- Incrementáronse as actividades dos alumnos nos balnearios, organizando unha xornada de sábado (equivalentes a 7.5 horas prácticas) no balneario de Mondariz, dedicada a Auga mineral natural embotellada.

- Está en marcha a elaboración dun Manual sobre Hidroloxía Médica, que sirva aos alumnos como libro de estudio e consulta.

- Esta en imprenta la publicación La balneoterapia: del empirismo a la evidencia científica. la balneoterapia como tratamiento coadyuvante en los procesos tumorales.

6. Investigación

Continuaronse as actividades de investigación en colaboración coa Área de Farmacoloxía.

7. Asistencia ao Congreso de Termalismo celebrado en Portugal

(29)

PROPOSTA DE ACTIVIDADES PARA O CURSO 2011-2012 1. Docencia

Intensificar as actividades prácticas en Balnearios por parte dos alumnos da materia Hidroloxía Médica e convidar a asistir as mesmas aos profesionais sanitarios da zona solicitando a acreditación de ditas actividades polo Sistema Acreditador das Actividades de Formación Continuada.

Organización dun curso de Libre configuración (1 crédito) sobre “Augas sulfuradas”

2. Investigación

Potencias as actividades de investigación en colaboración coa Área de Farmacoloxía.

Promover actividades de investigación cos Balnearios 3. Congreso e Xornadas Científicas

Asistir ao 38th ISMH World Congress of Lanjarón (20-23 de Junio de 2012) levando unha Comunicación coas actividades da Cátedra de Hidroloxía.

Participar no centenario da Catedra de Hidroloxía Médica da Universidad Complutense de Madrid.

Organizar unhas Xornadas Científicas cos Balnearios de Galicia.

4. Publicaciones

Publicación de los siguientes libros:

- La balneoterapia: del empirismo a la evidencia científica. la balneoterapia como tratamiento coadyuvante en los procesos tumorales

- La fuente de los templarios. Los manuscritos inéditos de Sela, de Fernando Ponte Hernando

- Manual de Hidrología Médica, elaborado por el profesorado de la cátedra y

profesores invitados. (no llegó a realizarse)

(30)

TEORIA/

PRACTICA FECHA HORAS TEMA PROFESOR LUGAR

CONFERENCIA INAUGURAL: Prof. LUIS RODRIGUEZZ

MIGUEZ AULARIUM

HOSPITAL DE 18:30 A 20:30HH

ANTONIO CASARES

TEORIA 27-feb-

12 2

RODRIGUEZ

AGUAS MINERALES

NATURALES PRODUCTO ALIMENTARIO DE ORIGEN BALNEARIO

Dña. IRENE PRESIDENTA ANEABE

ZAFRA.

DE

TEORIA 5-mar-

12 2 BALNEARIO TERAPIA Y

PROMOCION DE LA SALUD Prof. JUAN GESTAL AULARIUM HOSPITAL A A-4

TEORIA 12-mar-

12 4

Tipos de agua. Potable de manatial, envasadas, minero medicinal.Análisis físico, química y bactereológico de las aguas.

Mecanismo de accion inespecificos del agua.

Efectos derivados de las princpios hidrostáticos- hidrodinámicos y térmicos.

Hidroterapia

Dña. DOLORES FDEZ DIRECTORA MEDICO CALDARIA TERMAL

AULARIUM HOSPITAL A A-4

TEORIA 26-mar-

12 2

Definición de agua minero medicinal-Clasificacion de las aguas minero medicinales según la

Dña. IDOIA

GARAIZABAL.

DIRECTORA MEDICO DEL BALNEARIO DE

AULARIUM

HOSPITAL A

A-4

(31)

temperatura , mineralización, y contenido aniónico-

catiónico.Mecanismos de Accion especificos

ACUÑA

TEORIA 16-abr-

12 2 Tecnicas de administración del agua, por vía oral, atmiántrica y tópica.

D. ELIAS FESTA CAYUELA DIRECTOR

MEDICO DEL

BSALNEARIO DE CALDELAS DE TUY .

AULARIUM HOSPITAL A A-4

jornada balneario PRACTICA

21/04/2 012 sabado

todo el dia

Sesión

Teórica:TRATAMIENTO DE AFECCIONES RESPIRATORIAS EN UN BALNEARIO

Sesión Pracitca : TECNICAS DEL BALNEARIO.

D. ELIAS FESTA CAYUELA DIRECTOR

MEDICO DEL

BSALNEARIO DE CALDELAS DE TUY .

B.CALDELAS DE TUY

TEORIA 23-abr-

12 2

Estudio de los efectos en el organismo de los distintos tipos de agua: cloruradas, sulfatdas,bicarbonatadas, sulfuradas, ferruginosas, carbogaseosas,

oligometalicas

Dña. LAURA GOMEZ DIRECTORA MEDICA DE MONDARIZ

AULARIUM HOSPITAL A A-4

jornada balneario PRACTICA

28- abril -12 Sábado

todo el dia

Sesión Teórica : TRATAMIENTO DE LAS AFECCIONES

REUMATOLOGICAS EN UN BALNEARIO.

Sesión Práctica: TECNICAS DEL BALNEARIO

D. ANTONIO FREIRE DIRECTOR MEDICO DEL BALNEARIO DE AGUAS SANTAS

B. AGUAS SANTAS

TEORIA 30-abr-

12 2 Peloides :Concepto.

Clasificacioney aplicaciones terapeuticas.

D. SALVADOR RAMOS DIRECTOR MEDICO DE GUITIRIZ

AULARIUM HOSPITAL A A-4

TEORIA 7-may-

12 2

Aplicaciones clínicas de la balneoterapia en el aparato locomotor, respiratorio, disgestivo,

Dña. MARTA ARRIBAS DIRECCION MEDICA DEL BALNEARIO ISLA DE TOJA

AULARIUM

HOSPITAL A

A-4

(32)

dermatologico…

jornada balneario PRACTICA

12/05/2 012 Sábado

todo el dia

Sesión Teórica:

TRATAMIENTO DEL ESTRÉS, Y PATOLOGÍAS AFINES EN UN BALNEARIO.

Sesión Práctica: TECNICAS EN UN BALNEARIO

Dña. DOLORES FDEZ DIRECTORA MEDICO

CALDARIA TERMAL B. DE LAIAS

PRACTICA 14-may-

12 2

Termalismo y

Administración : Programas de termalismo social

D. SANTIAGO

REINOSO MEDICO ESPECIALISTA EN MEDICINA DE FAMILIA..

AULARIUM HOSPITAL A A-4

jornada balneario PRACTICA

19/05/2 012 Sábado

todo el dia

Sesión Teórico Practica en el Balneario do Tremo Loa Angeles. Santiago de Compostela

Dña. SINDA BLANCO JEFA DEL SERVICO DE SALUD DE SANTIAGO DE C.

BALNEARIO DE LOS ANGELES

TEORIA 21-may-

12 2 Balneario con Centro sanitario.Instalaciones.

Espacio interdisciplinar.

D. ANTONIO FREIRE DIRECTOR MEDICO DEL BALNARIO DE AGUAS SANTAS

AULARIUM HOSPITAL A A-4

TEORIA 28-may-

12 2 Recorrido Historico del Termalismo. Balnearios Gallegos.

Prof. LUIS RODRIGUEZ MIGUEZ

AULARIUM HOSPITAL A A-4

TEORIA 4-jun-12 2

Situacion actual del sector termal en Galicia. Marco legislativo en la CCAA de Galicia..

D. BENIGNO AMOR GERENTE DE LA ASOCIACION DE BALNEARIOS DE GALICIA.

AULARIUM HOSPITAL A A-4

11-jun-

12 2 EXAMEN

PROGRAMA DEL CURSO DE AGUAS SULFURADAS. FACULTAD DE MEDICINA DE LA USC. AÑO 2012

DIA TEMA PROFESORADO

(33)

24 abr-12 16:30-21:30

Las aguas minero medicinales Sulfuradas Concepto.

Características químicas y biológicas

Productos derivados de las aguas mm Sulfuradas: Baregina. Peloides.

Dr. Luis A. López Rodríguez

Facultad de Ciencias. UVI. Campus de Ourense

25-abr-12 16:30-21:30

Mecanismos de acción sobre el organismo Indicaciones y contraindicaciones médicas.

Técnicas de administración.

Dra. M. Dolores Fernández Marcos Dirección Médica de Caldaria Termal.

26-abr-12 16:30-21:30

Balnearios Gallegos con Aguas MM Sulfuradas: Pasado y Presente.

Balnearios de Arnoia y Carballo Balnearios de Carballiño y Guitiriz, Balnearios de Pambre, Cuntis y Lugo

Prof. Dr. Luis Rodríguez Miguez

27-abr-12 16:30-21:30

Jornada teórico-práctica en el Balneario de Cuntis.

Mesa Redonda:

- Historia del balneario - Instalaciones

- Indicaciones de sus aguas

Sesión práctica: Técnicas de aplicación de las aguas

Dirección Médica del Balneario de Cuntis

10 horas

Memoria de prácticas: Los alumnos deben elaborar y presentar en un plazo máximo de quince días tras la finalización de las sesiones teórico-prácticas una memoria sobre las prácticas realizada en el balneario.

Publicaciones: Libros:

La balneoterapia: del empirismo a la evidencia científica. la balneoterapia como

(34)

Un creciente número de pacientes está optando por terapias de Medicina Integradora o Alternativa, como parte de su plan general de tratamiento contra el cáncer. Además de las terapias convencionales, como la cirugía, quimioterapia, radioterapia, se aprovechan elementos coadyuvantes que pueden mejorar la calidad de vida e incluso el pronóstico de la enfermedad. Las terapias de la Medicina Integradora pueden ayudar a luchar contra la fatiga, aliviar las náuseas, disminuir el dolor, reducir el estrés, la ansiedad y la depresión y a curar heridas. También se conocen ciertos efectos biológicos, por ejemplo sobre la proteínas de choque térmico, la acción antioxidante sobre el sistema inmunitario, o la detoxificación del colon mediante lavados. La balneoterapia, en sus diferentes abordajes, puede por tanto proveer al paciente tumoral de una serie de elementos que le procuren un ingrediente de salud y calidad de vida que se pueden traducir en una mejoría en su esperanza o, cuando menos, de su calidad de vida; todo ello dentro de la convicción de que no deben sustituir en ningún caso a los protocolos terapéuticos que, con gran esfuerzo de sus promotores, han conseguido que el cáncer, en muchos casos, se haya convertido en una enfermedad curable o en un proceso crónico con mortalidad muy diferida en el tiempo.

ÍNDICE Prólogo

Prof. Dr. Rafael López López. Jefe del Servicio de Oncología del CHUS Termalismo y salud hoy

Prof. Dr. Juan J. Gestal Otero. Catedrático Jefe del Servicio de Medicina Preventiva y Salud Pública y Director de la Cátedra de Hidrología Médica USC-Balnearios de Galicia Importancia Psiconeuroinmunológica de la Balneoterapia.

Prof. Dr. Manuel Freire-Garabal Núñez. Profesor Titular del Departamento de Farmacología. Facultad de Medicina y Odontología. USC.

Efectos Biológicos sobre el cáncer: proteínas de choque térmico.

Profa. Dra. Silvia Novío Mallón. Profesora Asociada del Departamento de Medicina UDC e investigadora del SNL de la USC.

Cuidados tras un cáncer de colón

Dra. Elena Gallardo. Servicio de Oncología. Complexo Hospitalario Clínico Universitario de Santiago.

Efecto antioxidante del agua mineromedicinal sulfurada su repercusión sobre el

sistema inmunitario.

(35)

Prof. Dra. María Jesús Núñez Iglesias. Profesora Titular del Departamento de Enfermería de la USC.

Los balnearios hoy

Prof. Dr. Luís Rodríguez Miguez. Codirector de la Cátedra de Hidrología Médica USC- Balnearios de Galicia.

Experiencias de dos Balnearios de Galicia

Balneario de Guitiriz. Dr. Salvador Ramos. Director Médico del Balneario de Guitiriz.

Balneario de Cuntis

PROPUESTA DE: MANUAL DE HIDROLOGIA MÉDICA (no llegó a publicarse) OBJETO:

Este manual está dirigido a estudiantes de medicina y médicos de atención primaria y/o especialistas que atiendan en la consulta diaria a pacientes crónicos, y puedan proporcionarles una vía terapéutica paralela a la que están siguiendo, bien actuando preventivamente sobre la evolución del proceso, o bien ejerciendo una mejoría sintomática que va a influir directamente sobre la calidad de vida de dichos pacientes.

La hidrología si bien es una terapia que se ha ido aplicando en el transcurso de la historia del hombre, no por ello debemos considerarla obsoleta.

El tiempo presente en el que se encuentra la medicina, cuando los avances tecnológicos aplicados para agilizar y precisar el diagnóstico de las enfermedades, así como la utilización de herramientas terapéuticas, cada vez menos iatrogénicas y mas eficientes, desvincula a la hidrología médica del puesto de preferencia que tenía hace apenas medio siglo en el tratamiento de determinadas afecciones, no por ello deja de ser eficaz.

Es el momento de buscar los beneficios sobre la salud, como terapia coadyuvante, y herramienta útil para mantener o procurar la salud y por lo tanto calidad de vida de nuestros pacientes.

Por otra parte los médicos especialistas en hidrología médica y los que ejercen su labor profesional en los centros balnearios tienen en esta etapa el reto de hacer participe del principio de la medicina basada en la evidencia a la hidrología médica.

La pretensión de este manual no es mas que la de instruir a los futuros profesionales y mostrar a los que ya están ejerciendo su profesión, en las aplicaciones de la hidrología médica y los beneficios sobre la salud que tiene una prescripción a tiempo de la cura balneariia.

INDICE:

(36)

1- Recorrido Histórico de la Hidrología Médica en la Docencia Universitaria. _Dr.

Luis Rodriguez Miguez

2- Balneoterapia y promoción de la salud. -Dr.Juan J. Gestal.

3-Agua envasada: Dr.Francisco Maraver Izaiguirre.

4- Aplicaciones terapéuticas del agua. Hidroterapia.Principios mecánicos.

Principios térmicos. Y efectos sobre el organismo. Dr.Javier Jorge

5- Talasoterapia.Concepto . Efectos sobre el organismo y aplicaciones. Dña. Marta Arribas

6- El Agua, introducción a la Crenoterapia. Dr. GEstal.

7- Conceptos básicos de hidrogeología. Origen de la termalidad y mineralización de las aguas.

D. Pedro Araujo

8- Aguas Mineromedicinales. Concepto. Clasificación y definición de los distintos tipos de aguas mineromedicinales. Dña Dolores Fernandez Marcos

9- Propiedades terapéuticas de las Aguas oligometálicas; Aguas Cloruradas.

Aguas Bicarbonatadas. Aguas Sulfatadas

Aguas Sulfuradas. Aguas Carbogaseosas. Aguas Ferruginosas.

Doña Laura Gómez.

10- Técnicas Hidroterapéuticas de aplicación por vía oral. Vía atmiántrica. Vía Tópica. D. Elias Festa Cayuela

11- Peloides y parapeloides. Concepto. Clasificación. Efectos sobre el organismo.

Dñ. Lourdes Mourelle Mosqueira.

12- Aplicaciones clínicas en procesos reumatológicos.

Dñ Ascensión García Carrión.

13- Aplicaciones clínicas en procesos dermatológicos. Médico del Balneario de A Toxa

14- Aplicaciones clínicas en procesos respiratorios. Médico de Carballo. Dñ Olga 15-Aplicaciones clínicas en procesos digestivos. Médico de Dávila. DñIdoia

16- Aplicaciones clínicas en procesos neuropsíquicos. Médico de Guitiriz..

D.Salvador Ramos.

17- Efectos secundarios y reacciones adversas de la cura termal. Dñ Dolores

Fernández Marcos.

(37)

18- Requisitos del Balneario como Servicio Sanitario. Profesionales. Instalaciones.

Equipamiento.

.D. Antonio Freire Magariños.

19- Historia del Termalismo: Dr. Jose Carro.

20- Balnearios gallegos. Dr.Luis Rodriguez Míguez 21-La cura balnearia en Europa. Dr. Rosa Meijide

22- Prestación Socio Sanitaria: Programas de Termalismo Social.

D. Santiago Reinoso Hermida

23- El sector termal en Galicia. Marco legislativo de las aguas minerales en la CCAA de Galicia. D. Benigno Amor

24- Repercusión en la Medicina de Atención Primaria de la Terapia balnearia en el paciente crónico.. D. Tomas Marchena y Dñ Ada Sevares Miraval.

PROFESORES

Dr. Luis Rodriguez Miguez: [email protected] Dr.Juan J. Gestal [email protected]

Dr Francisco Maraver Catedratico Hidrologia Medica UCM [email protected]

Dr. Rosa Meijide Faílde Catedratica de Hidrología Médica.

[email protected]

Dr. Jose Carro Real Academia de Medicina y Cirugía.

D.Pedro Aruajo Decano de la Facultad de Ciencias Campus Ourense. U.Vigo D. Javier Jorge Barreiro

D.Benigno Amor Barreiro Gerente de la Asociacion Balneario de Galicia [email protected]

D. Javier Soto Varela. [email protected]

D.Elias Festa Cayuela. D.M. Balneario CALdlas de Tuy [email protected]

D.Antonio Freire Magariños D M Balneario de Aguas Santas [email protected]

Dñ.Laura Gómez San Miguel.D M Balneario de Mondariz

[email protected]

Referencias

Documento similar

Coordinador do 2º curso do Grao en Enxeñaría Forestal e do Medio Natural Rodríguez Guitián, Manuel Antonio. Coordinador do módulo “Os elementos do medio natural” do Máster

En el caso de autos, la actora acredita la existencia de la relación laboral, la categoría y grupo profesional, antigüedad y salario que debió percibir, así como el convenio

Esta doctrina debe ser aplicada al presente caso, y teniendo en cuenta que el actor ha prestado servicios con desconexión total de finalidad formativa ya que los estudios que cursa

DE JUSTICIA 1) La sentencia del Juzgado de 20/12/2013, estimó parcialmente la demanda de la trabajadora y declaró la improcedencia del despido, con condena a la

Este trabajo pretende aproximar el cálculo d e la infiltración d e lluvia útil me- diante la aplicación del método de Thornthwaite utilizando datos d e temperatura

La Unidad Técnica de Formación, en cumplimiento de sus objetivos, desarrolla acciones de formación inicial, actualización y desarrollo profesional de docentes y profesores

Coordinador do 2º curso do Grao en Enxeñaría Forestal e do Medio Natural Rodríguez Guitián, Manuel Antonio. Coordinador do módulo “Os elementos do medio natural” do Máster

Para ello, las iniciativas desarrolladas desde la Cátedra tienen como finalidad el fomento de los valores del emprendimiento y la puesta en valor de una