REACCIONES DE ÓXIDO- REDUCCIÓN
(Fe3+ + e ↔ Fe2+) 2 Cátodo Ánodo Sn2+ Sn4+ Fe3+ Fe2+ Sn 2+ ↔ Sn4+ + 2e 2 Fe3+ + Sn2+↔ Sn4++2 Fe2+ Ecelda= Eº - = Eº-rvos prod
a
a
nF
RT
ln
2 3 4 2 2 2log
059
.
0
Sn Fe Sn Fea
a
a
a
n
Q a aFe2 Sn4 2 Fuera del a a S F2 4 2 E l ilib i a 25º C y en condiciones iniciales Q a aFe Sn Sn Fe 2 3 2 Fuera del equilibrio Hay formación neta de productos o de reactivos K a a Sn Fe Sn Fe 2 3 4 2 2Ecelda≠0 Hay flujo de electrones
En el equilibrio
Ecelda=0 No hay flujo de electrones Vel formación prod= Vel formación rvos
En el equilibrio:
Ecelda= 0 = Eº - = Eº
-
2 3 4 2 2 2log
059
.
0
Sn Fe Sn Fea
a
a
a
n
n
log
K
059
.
0
Eº =K
n
log
059
.
0
K puede calcularse a partir de los valores de Eº
En una medición potenciométrica: Ecelda= Eº
-
2 3 4 2 2 2log
059
.
0
Sn Fe Sn Fea
a
a
a
n
Si todas las actividades son unitarias: Ecelda = Eº
Espontaneidad de la reacción:p
Ecelda positivo Reacción espontánea en el sentido planteado Ecelda negativo Reacción espontánea en el sentido opuesto
Potenciales de semirreacción:
Son potenciales de reducción de la semipila vs. ENH
3 2 2 3 2 3 / /ln
Fe Fe Fe Fe Fea
a
F
RT
E
E
4 2 2 4 2 4ln
2
/ / Sn Sn Sn Sn Sna
a
F
RT
E
E
3 Fea
F
2
F
a
Sn4Ecelda= Ecátodo– Eánodo = 3 2 –
/ Fe
Fe
E
E
Sn4/ Sn2E positivo Reducción espontánea frente a H+/H 2de a=1 E negativo Oxidación espontánea frente a H+/H
2de a=1
Si E 0 E E E t E E
Si Ecelda= 0 = Ecátodo– Eánodo Entonces Ecátodo= Eánodo
Potencial formal:
Es el potencial de la semirreacción cuando la concentración de reactivos y productos es 1 F y se indica la concentración de los demás constituyentes de la solución (ej: fuerza iónica, pH, complejantes)
Ejemplo de cálculo de la constante de equilibrio químico (Keq) a partir de E° para una reacción rápida y reversible
5 Fe
2++ MnO
4
¯ + 8 H
+ 5 Fe
3++ Mn
2++ 4 H
2O
En el equilibrio: EMnO4¯/Mn2+= EFe3+/Fe2+
8 5 2 4 5 3 2 ] [ ] [ ] [ ] [ ] [ H Fe MnO Fe Mn Keq q MnO4 /Mn Fe /Fe 4] [ ] [ ] [MnO Fe H 5 2 8 4 5 3 2 / /
]
[
]
[
]
[
]
[
]
[
log
059
.
0
5
)
(
2 3 2 4
Fe
H
MnO
Fe
Mn
E
E
MnO Mn Fe Fe 5 3 5 2 / 8 4 2 /[
]
]
[
log
5
059
.
0
]
[
]
[
]
[
log
5
059
.
0
2 3 2 4
Fe
Fe
E
H
MnO
Mn
E
MnO Mn Fe Fe 4]
[
]
[
]
[
059
.
0
nO
e
eq Fe Fe Mn MnOK
E
E
log
059
.
0
5
)
(
2 3 2 4/
/
E°
MnO4¯/Mn2+= + 1.507 V
E°’
Fe3+/Fe2+= + 0.68 V en HA 1 M
K
= 1.2 x 10
70TITULACIONES RÉDOX
Valorando: Fe
2+Valorante: MnO
4¯
Medio de reacción: [H
+] = 1 M en todo momento.
Reacción:
( Fe
2+ Fe
3++ e ) x 5
( MnO
4¯ + 8 H
++ 5 e Mn
2++ 4 H
2O )
──────────────────────────────────────
5 Fe
2++ MnO
4¯ + 8 H
+ 5 Fe
3++ Mn
2++ 4 H
2O
Reacción rápida, reversible. Luego de cada agregado de valorante se
alcanza el equilibrio y
E
rn= 0 = E
MnO4-/Mn2+- E
Fe3+/Fe2+E
MnO4-
/Mn2+= E
Fe3+/Fe2+= E
sistemaPotenciales de reducción
Para cada agregado deE
sistemapuede ser calculado aplicando la ecuación de Nernst para
las semirreacciones del Fe
3+o del MnO
4
¯
]
[
]
[
log
1
059
.
0
3 2 / 2 3
Fe
Fe
E
E
sistema Fe Feo
8 4 2 /[
]
[
]
]
[
log
5
059
.
0
2 4
H
MnO
Mn
E
E
sistema MnO MnAntes del punto de equivalencia:
E
E
E
E
MnO4-/Mn2+
=
E
Fe3+/Fe2+= E
sistemaDespués del punto de equivalencia:
E
MnO4-/Mn2+= E
sistema= E
Fe3+/Fe2+E sistemao potencial de electrodo:
El electrodo de Pt adquiere carga electrostática. El signo y la magnitud dependen de la cupla rédox presente y de las concentraciones de las especies presentes Pt MnO4 -presentes. Pt Fe3+ Fe2+ + MnO4 -Mn2+ 5 + Fe2+ Fe3+ -Mn2+ 5
-ΔE
celda= E
sistema– E
referencia ΔE
rnCurva de titulación
:E
sistemavs. volumen de valorante
-CURVA DE TITULACIÓN:
Antes del Punto de Equivalencia:
]
[
059
0
F
250.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
Fe3+ Fe2+ Mn2+ MnO 4-]
[
]
[
log
1
059
.
0
3 2 / / 2 3 2 3
Fe
Fe
E
E
E
sistema Fe Fe Fe Fe Vte VteV
N
M
V
Fe
]
5
(
)
(
)
[
3
5 Fe
2++ MnO
4¯ + 8 H
+ 5 Fe
3++ Mn
2++ 4 H
2O
final finalV
V
Fe ]
[
final Vte inicial VdoV
M
V
M
V
Fe
]
(
)
5
(
)
[
2
2+ 3+ 2+ 3+CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
Antes del Punto de Equivalencia:
Vol Vte (mL) Ft [Fe2+] [Fe3+] [Fe2+]/[Fe3+] Esistema (V)
1.00
0.05
0.0373 0.0020
19
0.60
3.00
0.15
0.0321 0.0057
5.7
0.64
5.00
0.25
0.0273 0.0091
3.0
0.65
7.00
0.35
0.0228 0.0123
1.86
0.66
10.00
0.50
0.0167 0.0167
1.00
0.68
13.00
0.65
0.0111 0.0206
0.538
0.70
13.00
0.65
0.0111 0.0206
0.538
0.70
15.00
0.75
0.0077 0.0231
0.33
0.71
17.00
0.85
0.0045 0.0254
0.18
0.72
19.00
0.95
0.0014 0.0275
0.053
0.76
CURVA DE TITULACIÓN:
En el Punto de Equivalencia:
Mn2+ Fe3+
5 Fe
2++ MnO
4
¯ + 8 H
+ 5 Fe
3++ Mn
2++ 4 H
2O
[Fe
3+]= 5 x [Mn
2+]
[Fe
2+]= 5 x [MnO
4-
]
Es conveniente usar ambas expresiones para hallar E
sistema.
MnO4- Fe2+]
[
]
[
log
059
.
0
3 2 / 2 3
Fe
Fe
E
E
sistema Fe Fe+
M mL mL M mL Fe 0.0286 00 . 20 00 . 50 0400 . 0 00 . 50 ] [ 3 M mL mL M mL Mn 0.00571 00 . 20 00 . 50 0200 . 0 00 . 20 ] [ 2 ]
[
8 4 2 /[
]
[
]
]
[
log
5
059
.
0
5
2 4MnO
H
Mn
E
E
sistema MnO Mn+
CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
En el Punto de Equivalencia:
[
]
[
]
l
059
0
5
6
2 2
E
Mn
Fe
E
E
[Fe
3+] = 5 x [Mn
2+]
[Fe
2+] = 5 x [MnO
4-]
]
[
5
]
[
]
[
]
[
5
]
[
log
059
.
0
5
6
8 2 4 4 2 / / 2 3 2 4
Mn
H
MnO
MnO
Mn
E
E
E
sistema MnO Mn Fe Fe
]
[
]
[
]
[
]
[
]
[
log
059
.
0
5
6
8 3 4 / / 2 3 2 4
Fe
H
MnO
E
E
E
sistema MnO Mn Fe Fe
pH
E
E
E
sistema
MnO Mn
Fe Fe
6
8
059
.
0
6
5
2 3 2 4/ /CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
En el Punto de Equivalencia:
5
E
E
pH
E
E
E
sistema
MnO Mn
Fe Fe
6
8
059
.
0
6
5
2 3 2 4/ /[H
+] = 1 M pH = 0
6
5
2 3 2 4/ /
MnO Mn Fe Fe sistemaE
E
E
6
V
E
sistema1
.
37
6
68
.
0
507
.
1
5
CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
Después del Punto de Equivalencia:
Mn2+ Fe3+MnO4- Fe2+ 8 4 2 / /
[
]
[
]
]
[
log
5
059
.
0
2 4 2 4
H
MnO
Mn
E
E
E
sistema MnO Mn MnO MnEq P Vte
M
V
Mn
2]
(
)
. .[
5 Fe
2++ MnO
4¯ + 8 H
+ 5 Fe
3++ Mn
2++ 4 H
2O
finalV
Mn ]
[
final Eq P Vte total VteV
M
V
M
V
MnO
4]
(
)
(
)
. .[
CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
4
0.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
Después del Punto de Equivalencia:
Vol Vte (mL) Ft [Mn2+] [MnO4-] [Mn2+]/[MnO4-] Esistema
21.00
1.05
0.00563 0.00028
20
1.492
25.00
1.25
0.00533 0.00133
4.00
1.500
30.00
1.50
0.00500 0.00250
2.00
1.503
35.00
1.75
0.00471 0.00353
1.33
1.506
40.00
2.00
0.00444 0.00444
1.00
1.507
45.00
2.25
0.00421 0.00526
0.800
1.508
50.00
2.50
0.00400 0.00600
0.667
1.509
55.00
2.75
0.00381 0.00667
0.571
1.510
60.00
3.00
0.00364 0.00727
0.500
1.511
CURVA DE TITULACIÓN:
50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M (0.100 N).
[H
+] = 1 M en todo momento.
1 50 1.70 0.70 0.90 1.10 1.30 1.50 E si stema (V v s. E NH) E°vte 0.50 0 10 20 30 40 50 Vol. Vte (mL) E°vdo1.7
EFECTO DEL pH
50.0 mL de Me
2+0.0400 M con KMnO
40.0200 M.
Poder oxidante
del valorante
Me2+ Me3++ e Eº : + 0,67 V 0.9 1.1 1.3 1.5 E si ste m a ( V v s. E N H )pH = 0
pH = 3
pH = 7
0.5 0.7 0 0.5 1 1.5 2 2.5 FtEFECTO DEL pH
En el punto de equivalencia:
H
E
E
E
5
MnO4/Mn2
Fe3/Fe20
.
059
8
Mn
]
0
059
8
[
059
0
2Después del punto de equivalencia:
pH
E
sistema
MnO Mn Fe Fe
6
6
4/ /pH
MnO
Mn
E
E
Mn MnO sistema
5
8
059
.
0
]
[
]
[
log
5
059
.
0
4 / 2 4EFECTO DEL pH
pH
MnO
Mn
E
E
MnO Mn
MnO Mn
5
8
059
.
0
]
[
]
[
log
5
059
.
0
4 2 / / 2 4 2 4 1 ] [ ] [ 4 2 MnO MnE°
FORMA DE LAS CURVAS DE TITULACIÓN
1.3 1.5 1.7 . E NH)
Fe
2++ Ce
4+ Fe
3++ Ce
3+Estequiometría entre
valorando y valorante 1:1
Si
t í
Ft 1
0.5 0.7 0.9 1.1 0 0.5 1 1.5 2 2.5 Ft E si st ema (V vs .Simetría para Ft =1
5 Fe
2+ MnO
4¯
Estequiometría entre
valorando y valorante 5:1
Asimetría para Ft =1
Curvas de valoración de 50.0 mL de Fe
2+0.0400 M con:
—
◆ —
KMnO
40.0200 M
— ▪ —
Ce
4+0.100 M
GRADO DE EXTENSIÓN DE LA REACCIÓN
eq Vdo VteE
K
E
log
059
.
0
)
(
ΔE > 0.2 V Titulación factibleEstequiometría 1:1
Titulación de 50,00 mL de Fe2+0,0500 N con Ce4+0,100 N Eº Fe: + 0,68 V vs ENH Eº Ce: + 1,44 V vs ENH0 8 1 1,2 1,4 1,6 E si st e m a 0,4 0,6 0,8 0 0,2 0,4 0,6 0,8 1 1,2 1,4 1,6 1,8 2 Ft
DETECCIÓN DEL PUNTO FINAL DE LA TITULACIÓN:
•
Titulaciones potenciométricas:
Hallar punto de inflexión de curva de titulación por el método de
derivadas: 1° derivada:
máximo
2° derivada: cero
•
Autoindicadores
•Indicadores específicos
•Indicadores rédox:
In
+ ne
In
n-]
[
]
[
log
059
.
0
/ /In
In
n
E
E
n In In In In n
059
0
Indicador E° (V vs. ENH)
Azul de metileno 0.53 Difenilamina 0 75